οι (έξι) εφιάλτες του Κυρίου και ο νεοφιλελευθερισμός

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Αναδημοσιεύω το κείμενο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό kaboom, στο τελευταίο έκτο τεύχος (Δεκέμβριος 2019), για όσους και όσες δεν το έχουν διαβάσει

οι (έξι) εφιάλτες του Κυρίου και ο νεοφιλελευθερισμός

‘ Τώρα έχω γίνει ο Θάνατος, ο καταστροφέας των κόσμων ’

Ρόμπερτ Όπενχάιμερ

(αμέσως μετά την πρώτη δοκιμή της ατομικής βόμβας, Ιούνιος 1945)

 

 

Ο νεοφιλελευθερισμός είναι ένα ακόμα ακόνισμα των μαχαιριών (προηγήθηκε ο ναζισμός), ένας πρόσφατος παροξυσμικός σπασμός της καπιταλιστικής κυριαρχικής σχέσης, μια μορφή προληπτικής αντεπανάστασης, μια μορφή περιδεούς άμυνας μέσω αμείλικτης διαρκούς επίθεσης. Αφού διευκρινίσω ότι, πρώτον, η ίδια η κυριαρχική σχέση (άρα και η καπιταλιστική, το κεφάλαιο) είναι μια διαρκής προληπτική αντεπανάσταση, περιδεής άμυνα και αμείλικτη διαρκής επίθεση και, δεύτερον, ότι προαναγγέλλει, ως μεταβατική εποχή, μαζί με το μεταμοντέρνο (μετανεωτερικότητα), την έλευση μιας τέταρτης εποχής του καπιταλισμού, (μετά τον καπιταλισμό της εθνικής αγοράς, των μονοπωλίων [ιμπεριαλισμός] και των πολυεθνικών [παγκοσμιοποίηση]), την εποχή της συρρίκνωσης, θα εκθέσω, άκρως συνοπτικά εξ ανάγκης, τι εννοώ με τις φράσεις προληπτική αντεπανάσταση, περιδεής άμυνα και αμείλικτη επίθεση του νεοφιλελευθερισμού με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνει τουλάχιστον σαφής ο τρόπος με τον οποίο σκέφτομαι. Το κείμενο καταγράφει τα βασικά σημεία ενός δοκιμίου με τον τίτλο «ένα δεύτερο κομμουνιστικό μανιφέστο». 

Continue reading

ο κορονοϊός δεν είναι εχθρός, ο εγκλεισμός θα προκαλέσει πολλά προβλήματα: οι δυτικές κοινωνίες είναι πολεμικές κοινωνίες σε μετάβαση;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ δεν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε διαφορετικά τώρα, με τον κορονοϊό, πότε θα αρχίσουμε; Πώς σκεφτόμαστε; Γιατί σκεφτόμαστε, όπως σκεφτόμαστε; Πώς θα μπορούσαμε να σκεφτόμαστε και να πράττουμε διαφορετικά; Γιατί δεν το κάνουμε; Θα το κάνουμε; Τι μας παρεμποδίζει;

ΜΕ αυτά τα ερωτήματα θα ασχοληθούμε σήμερα και αύριο. Θα αφήσουμε προς το παρόν τα ζητήματα που αφορούν τη συρρίκνωση του καπιταλισμού και θα στρέψουμε το βλέμμα μας στην διαφαινόμενη πολιτισμική σύγκρουση που θα ζήσουμε τις προσεχείς δεκαετίες.

Ο κορονοϊός, οι ιοί, τα μικρόβια (τα οποία είναι φυτά, αν δεν κάνω λάθος), τα βακτήρια είναι ζωντανοί οργανισμοί. Υπάρχουν. Κάποτε δεν τα βλέπαμε, τώρα τα βλέπουμε. Θα ασχοληθούμε μεθαύριο με αυτό το ζήτημα. Υπάρχει λοιπόν αντικειμενική γνώση, δεν είναι όλα πολιτισμικές κατασκευές  και επινοήσεις. Καλός είναι ο Φουκό αλλά και ο Χέγκελ καλός είναι. Να μην πω καλύτερος. Οι άνθρωποι πέθαιναν, πεθαίνουν και θα πεθαίνουν από αυτούς τους αόρατους μικροσκοπικούς ζωντανούς οργανισμούς. Οι μικροί αυτοί ζωντανοί οργανισμοί θέλουν να μας σκοτώσουν; Αυτή είναι η πρόθεσή τους, αυτός είναι ο σκοπός τους;  Μπαίνουν μέσα μας, ζουν μέσα μας για να μας σκοτώσουν; Είναι αόρατοι δολοφόνοι, πολεμιστές, διεξάγουν πόλεμο κατά των ανθρώπων, θέλουν να μας εξοντώσουν;

Continue reading

για την παρούσα αιφνίδια συρρίκνωση του καπιταλισμού

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΔΩ και μερικά χρόνια υποστηρίζω την άποψη ότι από το 1975 ζούμε το τέλος της επέκτασης του καπιταλισμού και ότι η συρρίκνωσή του θα αρχίσει στις προσεχείς δεκαετίες. Άρχισε πολύ πιο νωρίς. Αυτό που ζούμε δεν είναι μια ακόμα κρίση, μια ακόμα ύφεση. Οι έννοιες αυτές ήταν χρήσιμες όταν ο καπιταλισμός επεκτεινόταν. Μετά από κάθε κρίση και ύφεση ο καπιταλισμός επεκτεινόταν με ακόμα πιο εντονότερο ρυθμό. Την εποχή όμως της συρρίκνωσης δεν θα υπάρξουν κρίσεις και υφέσεις, θα υπάρξουν επιβραδύνσεις και επιταχύνσεις της συρρίκνωσης.

ΚΑΤΑ τη διάρκεια της επέκτασης πολλοί και πολλές περίμεναν κατά καιρούς την κατάρρευση του καπιταλισμού. Δεν υπήρξε όμως καμία κατάρρευση. Γιατί; Διότι, πρώτον, όταν επεκτείνεται ένας τρόπος παραγωγής είναι αδύνατον να υπάρξει κατάρρευση. Και, δεύτερον, η μεταφορά της κατάρρευσης είναι απαράδεκτη. Οι τρόποι παραγωγής δεν καταρρέουν αλλά συρρικνώνονται. Κατά τη διάρκεια της συρρίκνωσης εμφανίζεται ένα σημείο διακλάδωσης κι έτσι εμφανίζεται ένας νέος τρόπος οργάνωσης της παραγωγής και της αρπαγής του κοινωνικού πλούτου. Η καπιταλιστική κοινωνική σχέση, που επινοήθηκε από κάποιους και επεκτάθηκε, ήταν ένα σημείο διακλάδωσης. Το ζήτημα που με απασχολεί είναι εάν κατά τη διάρκεια της συρρίκνωσης του καπιταλισμού εμφανιστεί κάποιο ή κάποια σημεία διακλάδωσης τα οποία αφενός θα εγκαθιδρύσουν μια νέα οργάνωση της παραγωγής και της κοινωνίας και αφετέρου θα επιταχύνουν την συρρίκνωση του καπιταλισμού μέχρι που να εξαφανιστεί ολοσχερώς ή να επιβιώνει εδώ κι εκεί.

Continue reading

τι μας λέει ο κορονοϊός για τους τρόπους και το χρόνο (ταχύτητα) κατάρρευσης

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ θέλουμε να εξακριβώσουμε εάν ένας άνθρωπος είναι ζωντανός ή νεκρός, προσπαθούμε να διαπιστώσουμε εάν έχει σφυγμό, εάν λειτουργεί ακόμα η καρδιά του. Γιατί; Διότι η καρδιά είναι το τελευταίο όργανο που παύει να λειτουργεί, όταν όλα τα άλλα, με μια γνωστή σειρά, ένα ένα,  τα όργανα έχουν παύσει να λειτουργούν- νεφρά, συκώτι κτλ. Αυτός είναι ο ένας τρόπος φυσιολογικού θανάτου – ο σταδιακός,ο αργός, που μπορεί να διαρκέσει και μήνες. Υπάρχει κι ένας άλλος τρόπος φυσιολογικού θανάτου, ο αιφνίδιος: η καρδιά σταματάει πρώτη, ενώ τα άλλα  όργανα λειτουργούν ακόμα.

ΑΣ δούμε τώρα, φίλες και φίλοι, τον βίαιο θάνατο – τον θάνατο στον πόλεμο, στα ατυχήματα και στη θανατική ποινή. Μετά τη μάχη στις Κάννες, μεταξύ Ρωμαίων και Καρχηδονίων, γράφει ο Πολύβιος, χιλιάδες τραυματίες Ρωμαίοι παρακαλούσαν να βρεθεί κάποιος να τους αποτελειώσει γιατί δεν θα πέθαιναν όπως οι άλλοι, αιφνίδια, αλλά μετά από δυο και τρεις μέρες, μέσα σε φρικτούς πόνους. Το ίδιο ισχύει και με τον βίαιο θάνατο των ατυχημάτων, του οδικού εμφύλιου πολέμου, για παράδειγμα. Άλλοι πεθαίνουν ακαριαία κι άλλοι μετά από μέρες ή και βδομάδες.

ΑΣ δούμε επίσης πώς η Κυριαρχία χειρίζεται αυτούς τους δύο τρόπους θανάτου όταν βασανίζει ή επιβάλει την θανατική ποινή. Γνωρίζουμε ότι όποιος προκαλεί τον πόνο είναι Κύριος και όποιος τον υφίσταται είναι Υποτελής, υποταγμένος. Ο βιαστής προκαλεί τον πόνο για να επιβάλει την κυριαρχία του, για να την επιδείξει. Έτσι, τα βασανιστήρια ήταν και είναι μια παραγωγή πόνου, εγκαθίδρυση και επίδειξη Κυριαρχίας. Το βασανιστήριο έπρεπε να διαρκεί όσο γίνεται περισσότερο, με αποτέλεσμα οι βασανιζόμενοι, όπως οι Ρωμαίοι στρατιώτες, να παρακαλούν τους βασανιστές να τους αποτελειώσουν, να μην πονάνε. Δεν το έκαναν όμως. Το ίδιο ισχύει και για την θανατική ποινή – έπρεπε να διαρκεί όσο γίνεται περισσότερο – σχεδόν μια βδομάδα η σταύρωση! Και δεν ήταν μόνο η σταύρωση!  Το κάψιμο! Το γδάρσιμο ενώ είναι ζωντανό το θύμα! Ο αποτυμπανισμός στην αρχαία Ελλάδα (πολύωρο χτύπημα με παλούκια -τύμπανα, τα λέγανε)! Ο Κύριος όμως είναι, όπως καλά γνωρίζετε, φιλάνθρωπος και ελεήμων κι έτσι άρχισε να εφαρμόζει τον αιφνίδιο βίαιο θάνατο – αποκεφαλισμό, με τσεκούρι ή καρμανιόλα,  τουφέκισμα, απαγχονισμός, ηλεκτρική καρέκλα, ένεση!

Continue reading

Πανταχού Απουσία Διαρκείας, έως ότου. . . .

Θέλετε να νικήσουμε, θέλετε να αντεπιτεθούμε, θέλετε να τους στριμώξουμε άσχημα, θέλετε να τους καταδιώξουμε; Ας κάνουμε τη δύναμή τους, δύναμή μας. Ας κάνουμε την αδυναμία μας, δύναμή μας

Να  παραμείνουμε στα σπίτια μας, όλοι και όλες, κανένας και καμία στη δουλειά του – ας εργαστούν προς  το παρόν, κι ας τους βοηθήσουμε, ας τους ξεκουράσουμε όπως μπορούμε, αν μπορούμε, αυτοί και αυτές που η εργασία τους είναι απαραίτητη για την επιβίωσή μας: στην περίθαλψη, στην παραγωγή και παροχή τροφής, νερού  και ενέργειας, στις επικοινωνίες, στις συγκοινωνίες, όσο υπάρχουν ακόμα. Δεν θα τους ξεχάσουμε, δεν είμαστε αχάριστοι και αγνώμονες

Να περιοριστούμε, για όσο διάστημα χρειαστεί, ας αφήσουμε το αυτοκίνητο, ας μαγειρέψουμε,   ας ζήσουμε λιτά και δημιουργικά,  όχι μόνο τώρα με τον κορονοϊό αλλά και μετά – γιατί η επίθεσή τους θα έρθει μετά και θα είναι αμείλικτη.

Ας τους το πούμε καθαρά και απλά: δεν θα ξαναγυρίσουμε στις δουλειές μας,

εάν δεν μειωθεί ο χρόνος εργασίας στους τέσσερις μήνες

εάν δεν εξασφαλιστεί η επιβίωση όλων, η κάλυψη των βασικών αναγκών, ελευθεριών και δικαιωμάτων.

Μπορούμε να επιστρέψουμε νικητές και νικήτριες

Εκτός εάν φοβάστε.

 

 

 

ο κορονοϊός και η πλατωνική ανθρωποβοσκητική: η ηδονή του Κυρίου όταν μαντρώνει το ανθρώπινο κοπάδι των Υποτελών

μηδέποτε μηδέν ησυχίαν άγειν των ανθρωπίνων

(ποτέ, σε καμία περίσταση, δεν ηρεμούν οι συγκρούσεις μεταξύ των ανθρώπων)

Πλάτων, Πολιτικός, 294b

 

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΠΡΙΝ λίγες μέρες έθεσα το ερώτημα, και απάντησα, σε ποια κατάσταση μάς βρίσκει ο κορονοϊός. Νομίζω πως χρονικά και λογικά είναι το πρώτο ερώτημα που οφείλουμε να θέσουμε. Δεν είναι το μόνο. Σήμερα θα θέσω ένα ακόμα ερώτημα, τα οποία έχει πολλά σκέλη, και τις επόμενες μέρες θα διατυπώσω και τα άλλα. Θα προστρέξουμε σε δύο διαλόγους του Πλάτωνος για να βρούμε βοήθεια να απαντήσουμε σε αυτό – στον Πολιτικόν και τον Φίληβον. Στον πρώτο θα διαβάσουμε ποια είναι η τέλεια κοινωνία, στον δεύτερο το ερώτημα, μεταξύ ηδονής (χαράς)  και Λόγου,  τι πρέπει να διαλέξουμε; Για να σας βοηθήσω να αποφασίσετε, εάν θα συνεχίσετε την ανάγνωση ή όχι, θα διατυπώσω τις απαντήσεις του Πλάτωνος και ο Ζεύς βοηθός. Η τέλεια κοινωνία, η ιδανική κοινωνία, γράφει ο Πλάτων στον Πολιτικό, είναι η καταργημένη κοινωνία, η κοινωνία που δεν έχει νόμους ούτε και πολιτική. Ποια είναι αυτή; Θα το διαβάσετε παρακάτω. Και μεταξύ ηδονής (χαράς)  και Λόγου, σκέψης που συμβάλλει στην αύξηση της ισχύος της Κυριαρχίας (και όχι των μεμονωμένων Κυρίων), προτιμότερος είναι ο Λόγος. Η ηδονή και η χαρά περιορίζονται στην πέμπτη θέση. Πάλι καλά. Βρισκόμαστε στη πηγή του πλατωνικού, και χριστιανικού, ασκητισμού. Ας μην το ξεχνάμε. Και στην πλατωνική ηδονή του Λόγου. Κι αυτό ας μην το ξεχνάμε.

ΘΑ διατυπώσω το σημερινό σύνθετο ερώτημα. Η διαταγή του Κυρίου, ελάτε τώρα, περί διαταγής πρόκειται,  να κλειστούμε τα σπίτια μας  γίνεται για να μην μεταδώσουμε, για να μην κολλήσουμε τον κορονοϊό; Μόνο γι΄αυτό γίνεται; Τι νιώθει ο Κύριος, τι αισθάνεται που μας κλείνει στα σπίτια μας; Θλίψη ή ηδονή, χαρά; Και, πώς μας βλέπει γενικά ο Κύριος, τι αισθάνεται για μάς, τους Υποτελείς, μισθωτούς, παραγωγούς του κοινωνικού πλούτου; Μας αγαπάει, μας συμπαθεί ή μας απεχθάνεται, μας περιφρονεί; 

Continue reading

η έκπληξη του κορονοϊού: ανθρωπολογική οπισθοδρόμηση, αποσύνθεση του δυτικού πολιτισμού, συρρίκνωση του καπιταλισμού

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

      ΤΟΝ Νοέμβριο του 1990 ταξίδεψα για πρώτη φορά στο εξωτερικό, στη Γερμανία, στο Αμβούργο, με τη φίλη μου. Μια μέρα, είχαμε κάνει ένα γαράκι, ήμασταν χαρούμενοι, γελούσαμε, περπατούσαμε και μπήκαμε σε ένα σούπερ μάρκετ. Πριν μπούμε, παρατήρησα ότι μας είχε πάρει στο κατόπι ένας τύπος, γύρω στα πενήντα,  αλλά δεν έδωσα σημασία. Μέσα στο σούπερ μάρκετ έγινε η σκιά μας. Ψιλοανησύχησα, ήμουνα και ψιλοφορτωμένος αλλά δεν φαινόταν ο τύπος επικίνδυνος. Απόρησα. Πληρώσαμε, βγήκαμε έξω, από πίσω ο τύπος. Μπήκαμε σε ένα πάρκο, κάποια στιγμή σταματώ και πάω προς το μέρος του. Τον ρωτάω, στα αγγλικά βεβαίως, πολύ ευγενικά, τι θέλει και μας ακολουθεί. Μην ανησυχείτε, μας λέει, είμαι Πολωνός, ναυτικός, έδεσε το καράβι στο Αμβούργο, από Αλάσκα, είμαι ένα μήνα στο Αμβούργο και πρώτη φορά βλέπω ανθρώπους να γελάνε. Μα την Παναγία!

      ΕΠΑΘΑ πλάκα. Έκπληξη. Πολύ μεγάλη έκπληξη. Ξαναταξίδεψα στη Γερμανία, έζησα εκεί, Μόναχο και Βερολίνο, εργάστηκα και βέβαια έκανα πολλές έρευνες. Μία από αυτές ήταν το γέλιο. Παρατηρούσα. Οι άνθρωποι δεν γελούσαν. Πουθενά. Μέσα στο μετρό υπήρχαν κάποιοι που γελούσαν αλλά ήταν παρέες ξένων μεταναστών. Οι Γερμανοί και οι Γερμανίδες, αλλά και αρκετοί μετανάστες,  μόνοι τους, αγέλαστοι, θλιμμένοι, βλοσυροί θα έλεγα. Αργότερα έμαθα ότι και στη Δανία δεν γελούν και στην Σουηδία και σε άλλες αναπτυγμένες κοινωνίες. Συνειδητοποίησα ότι οι άνθρωποι, μισθωτοί και μη, ήταν απομονωμένοι, ήταν φοβισμένοι και ήταν, κατά συνέπεια, και αποπροσανατολισμένοι,  δηλαδή, δεν ήξεραν τι τους συνέβαινε. Και αναρωτήθηκα: είναι άνθρωποι αυτοί οι άνθρωποι; Ο φοβισμένος, απομονωμένος και αποπροσανατολισμένος άνθρωπος είναι άνθρωπος; Ο άνθρωπος που δεν γελά είναι άνθρωπος;

Continue reading

ένας μαλάκας Έλληνας κι ένας μαλάκας Αλβανός

Αρχές Σεπτέμβρη 2001 χτίζω κάπου στην επαρχία μια αποθήκη. Βοηθός μου νεαρός Αλβανός, γύρω στα 25, με δυο μικρά παιδιά. Τη τρίτη μέρα με λέει, μάστορα, δουλεύουμε τρεις μέρες και δεν με έχεις βρίσει ακόμα. Τον λέω, δεν θα με λες μάστορα, θα με λες μαλάκα Έλληνα, κι εγώ θα σε λέω μαλάκα Αλβανό, δέχεσαι; Εντάξει, με λέει. Γιατί να σε βρίσω, ρε μαλάκα Αλβανέ; Και τούβλα με φέρνεις, και λάσπη με φέρνεις, ποτέ δεν έχω ξεμείνει, δουλεύεις, δεν παίζεις. Ρε μαλάκα Έλληνα, με λέει, είσαι πολύ ωραίος.
Μετά από λίγες μέρες, είμαι στη στέγη. Με λέει, θα μπω στο διπλανό χτήμα να κόψω σταφύλια για τα παιδιά, κοίτα μην έρχεται κανένας.
Μετά από δυο μέρες, τον βλέπω πολύ στεναχωρημένο. Τι έχεις, ρε μαλάκα Αλβανέ; τον ρωτάω. Με λέει, έχασα δύο εκατομμύρια στο χρηματιστήριο. Καλά να πάθεις, τον λέω. Ρε μαλάκα Αλβανέ, αγοράζω φτηνά τις μετοχές και τις πουλάω ακριβά και κερδίζω. Εσύ τώρα σε ποιον θα τις πουλήσεις αυτές που αγόρασες, στ΄ αρχίδια μου τα φτωχά τα παραπεταμένα;
Την τελευταία μέρα μ΄ αγκάλιασε, βούρκωσε. Θα με θυμάται σε όλη του τη ζωή. Κι εγώ.
Γυρίζω σπίτι, ανοίγω τηλεόραση, χωρίς φωνή μην ενοχλήσω, και το κανάλι δείχνει μια αμερικάνικη χαζοταινία καταστροφής – ένα αεροπλάνο πέφτει πάνω σε ένα ουρανοξύστη, ένα άλλο σε έναν άλλον, και οι δύο μετά από λίγο γίνονται ερείπια και σκόνη. Αλλάζω κανάλι, η ίδια ταινία. Όλα τα κανάλια, την ίδια ταινία.
Ήταν 11 Σεπτεμβρίου 2001.

2019-2029: η δεκαετία της πολιτικής ρευστότητας

Νομίζω πως τώρα, μετά τα αποτελέσματα των πρόσφατων ευρωεκλογών, μπορούμε να σκιαγραφήσουμε τις στρατηγικές επιδιώξεις των κομμάτων, το βάσιμο η μη της πραγματοποίησής τους, άρα το μέλλον τους – σε βάθος δεκαετίας. Δεκαετίας έντονης ρευστής κατάστασης, μεταβατικής εποχής

1. Η βασική επιδίωξη της ΝΔ είναι να παραμείνει όσο γίνεται περισσότερο κυβέρνηση, γιατί όχι για τα επόμενα δέκα χρόνια. Δεν θα μπορέσει. Είναι υποχρεωμένη να συνεχίσει το έργο του ΣΥΡΙΖΑ, τη σταθεροποίηση και τη μονιμότητα των επιτυχιών της μεγαλειώδους νίκης της ανηλεούς επίθεσης της άρχουσας τάξης (5% του πληθυσμού) κατά των μικρομεσαίων (30%) και των μισθωτών της εκτέλεσης (65%) κατά την πενταετία 2009-2014 (εξαφάνιση μεγάλου μέρους μικρομεσαίων μέσω φορολόγησης και λιτότητας, περικοπές μισθών και συντάξεων, αύξηση χρόνου εργασίας). Θα διατηρήσει το υπάρχον κοινωνικό κράτος αλλά θα προσανατολιστεί προς την ενθάρρυνση της αύξησης των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, με επενδύσεις. Η κατάσταση των μικρομεσαίων, που στράφηκαν προς αυτήν δεν θα αλλάξει, θα χειροτερεύσει μάλιστα ενώ οι επενδύσεις θα είναι αναιμικές, λίαν επιεικώς, άρα δεν θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Ο σημερινός ενθουσιασμός θα εξανεμιστεί και οι μικρομεσαίοι είτε θα γυρίσουν την πλάτη στην πολιτική (αποχή) είτε θα βρουν καταφύγιο σε ακροδεξιά κόμματα και κομματίδια.

2. Η βασική επιδίωξη του ΣΥΡΙΖΑ είναι να επιστρέψει το συντομότερο δυνατό στην εξουσία, στη διαχείριση του Κράτους. Δεν θα μπορέσει. Δεν μπορεί, από τη φύση του (μικροαστοί, μικρομεσαίοι), να ξεπεράσει την βασική του αντίφαση: είναι κόμμα της άρχουσας τάξης, μια χαρά τα κατάφερε τέσσερα χρόνια τώρα, αλλά εμφανίζεται και ως κόμμα των πολλών, των μισθωτών εργατών και υπαλλήλων, ή και εκπροσωπεί τα συμφέροντά τους. Και μέριμνα να αυξηθούν τα κέρδη (εξαφάνιση μικρομεσαίων, μείωση μισθών, αύξηση χρόνου εργασίας ) και κοινωνική δικαιοσύνη (στήριξη μικρομεσαίων, αύξηση μισθού, συντάξεων, επιδομάτων, μείωση χρόνου εργασίας). Δύο καρπούζια στην ίδια μασχάλη δεν γίνεται! Οι μικρομεσαίοι δεν πρόκειται να επιστρέψουν στον ΣΥΡΙΖΑ και ο λαός δεν πρόκειται να ξαναπιστέψει τις υποσχέσεις που αναγκαστικά είναι υποχρεωμένος να κάνει. Εξαπατήθηκε μια φορά, δεύτερη δεν έχει. Τον προτιμούν όμως από τη ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ και θα επιβιώσει κουτσά στραβά. Να εμπνευστεί όμως από το μέλλον, από την πολιτισμική, πνευματική και κοινωνική επανάσταση της εποχής μας, δεν μπορεί και δεν θέλει, μιας και το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι το τομάρι τους. 70-100 βολευτικές έδρες, μια χαρά είναι! Όσο περισσότεροι βολευτούν τόσο το καλύτερο. Εμείς στενοχωριόμαστε, αυτοί το γλεντούν, σαν τους οπαδούς της ομάδας που χάνει και τους ποδοσφαιριστές που παίρνουν εκ. ευρά κάθε χρόνο!

 

Continue reading

το δράμα των μικρομεσαίων

Το αριστουργηματικό ανάγνωσμα Χίλιες και μία νύχτες (1000 μ. Χ.) επιβεβαιώνουν με τον καλύτερο τρόπο τις ιστορικές πηγές: την εποχή εκείνη, ήδη από το 700 μ. Χ., στις μουσουλμανικές πόλεις υπήρχαν αγορές (παζάρια) και πολλά μικρομάγαζα, βιοτεχνικά και εμπορικά. Το ίδιο συνέβαινε και στις πόλεις του χριστιανικού Βυζαντίου. Στη Δύση οι αγορές και τα μικρομάγαζα, πρώτα των τεχνιτών και μετά των εμπόρων, που μέχρι τότε ήταν πλανόδιοι, φτωχοί, ρακένδυτοι και άθλιοι, στις κωμοπόλεις, που μετεξελίχθηκαν σε πόλεις, εμφανίζονται τον 11ο αιώνα. Με το πέρασμα του χρόνου πολλοί από αυτούς έγιναν μεγαλέμποροι και αργότερα χρηματιστές και τραπεζίτες. Η πλειονότητα όμως ήταν τα μικρομάγαζα.
Ο βιομηχανικός καπιταλισμός και αργότερα ο χρηματιστικός τα εξαφάνισε. Δεν ήταν διαδικασία μικρής διάρκειας αλλά αιώνων. Στη Νέα Υόρκη παρατήρησα ότι δεν υπάρχουν μικρομάγαζα, μόνο ελάχιστοι μικροπωλητές στους δρόμους (φρούτα, χοτ ντογκ, καφέ). Εδώ κι εκεί μπορείς να δεις καμιά κάβα, κάνα παλαιοβιβλιοπωλείο, σχεδόν τίποτα άλλο. Το ίδιο συμβαίνει σε όλες τις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες – αυτό θα πει, μεταξύ των άλλων, ανάπτυξη και πρόοδος! Εκεί τα μικρομάγαζα, οι μικροεπιχειρήσεις και οι μικρομεσαίοι έχουν συρρικνωθεί στο ελάχιστο και υπάρχουν μόνο στον τομέα των Υπηρεσιών (στελέχη επιχειρήσεων και τραπεζών, ανώτεροι κρατικοί/δημόσιοι υπάλληλοι)
 
Με κριτήριο την ύπαρξη και τον αριθμό των μικρομάγαζων, μικρών επιχειρήσεων και βιοτεχνιών η ελληνική κοινωνία είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αρχαϊσμού. Μία από τις βασικές επιδιώξεις του νεοφιλελευθερισμού είναι η εξαφάνισή τους: η εξαφάνισή τους σημαίνει αύξηση κερδών για τους μεγάλους, η ύπαρξή τους απώλεια κερδών. Δεν είναι εύκολη υπόθεση, απαιτείται χρόνος. Το πρώτο βήμα όμως έγινε (2009-2014) και ήταν αποφασιστικό, στρατηγικής σημασίας, χτύπημα. Θα υπάρξει μια περίοδος λίγων ετών σταθεροποίησης και μετά από λίγα χρόνια θα επέλθει ένα δεύτερο, εξ ίσου αποφασιστικό και ανηλεές, σφυροκόπημα. Δεν νομίζω ότι θα το κάνει η επόμενη κυβέρνηση, όποια και να είναι. Μπορεί να κάνω και λάθος. Θα δούμε.