ιστορία του ε μακρού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΦΙΛΕΣ και φίλοι ενδιαφέρονται τα μάλα για τα σημειώματα που το αντικείμενό τους είναι η Γραμματική (Φωνητική, Συντακτικό, Σημασιολογία) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, από την οποία προήλθε η νέα ελληνική, και σπεύδω με ευχαρίστηση να ανταποκριθώ στη φιλομάθειά τους. Σήμερα θα ασχοληθούμε με την ιστορία του ε μακρού, και όχι μόνο,  διότι οι αρχαίοι Έλληνες έδειχναν μια προτίμηση, έναν έρωτα θα έλεγα,  προς αυτό, και προς το ο μακρό (ω), όπως θα δούμε στη συνέχεια, και θα τολμήσουμε να διατυπώσουμε μια εικασία γι΄ αυτή την προτίμηση. Κάποιος ομηριστής παρατήρησε ότι η Ιλιάδα έχει μια έφεση προς το ε μακρό (η) –  με παρακίνησε και την μελετήσω και επιβεβαίωσα την παρατήρησή του. Θα έπρεπε να λέμε θανατοφόρος αλλά λέμε θανατηφόρος –  έτσι δεν είναι; Τα αυτιά του αρχαίου Έλληνα δεν άντεχαν πέντε βραχέα συνεχόμενα φωνήεντα! Το θέμα είναι εξειδικευμένο χωρίς όμως να είναι και περίπλοκο, πολύπλοκο ή δυσνόητο. Είναι υλικό από μια Ιστορική Γραμματική της αρχαίας ελληνικής που συντάσσω, όπου θα διαβάσετε πολλά και ενδιαφέροντα καινοφανή πορίσματα της έρευνας.

ΣΗΜΕΡΑ γράφουμε η πηγή αλλά προφέρουμε ι πιγί. Οι αρχαίοι Έλληνες πρόφεραν hεε πεεγέέ –  γράφω το ε μακρό ως εε για να δείξω πως προφερόταν: η προφορά του διαρκούσε πιο πολύ από ότι το ε βραχύ, γι αυτό και λέγεται ε μακρό. To h ήταν ένας ήχος που χάθηκε και προφερόταν   όπως το h στην αγγλική λέξη home. Για να δηλώσουν την ύπαρξή του χρησιμοποίησαν το σύμβολο της δασείας. Τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες το ε μακρό μετεξελίχθηκε σε ι βραχύ –  όλα τα μακρά φωνήεντα μετεξελίχθηκαν σε βραχέα. Κι έτσι η hεε πεεγεέ έγινε ι πιγί. Εμείς όμως, αν και η προφορά άλλαξε,  διατηρήσαμε την γραφή και προφέρουμε το η (ε μακρό)  ως ι, όχι ως εε και έτσι προέκυψε η ιστορική ορθογραφία.

Continue reading

ιστορία της λατρείας της αμεταβλησίας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η λατρεία της αμεταβλησίας είναι μία από τις λατρείες του δυτικού Κυρίου, της δυτικής Κυριαρχίας, του δυτικού πολιτισμού. Επικράτησε σχεδόν για πάνω από δύο χιλιετίες και σήμερα θα εξετάσουμε την καταγωγή της, την παρακμή και τον θάνατό της. Τόσο η προκείμενη όσο και οι άλλες λατρείες (της ταχύτητας, της απόστασης, του ύψους, της πτήσης, της λάμψης, της αφθαρσίας, της σωματικής αθανασίας, της ισχύος, της αύξησης της ισχύος, του βάρους, του μεγέθους, της σπανιότητας, του βεληνεκούς, της διείσδυσης, της αορατότητας  και άλλες πολλές ), αν και έχουν διατυπωθεί ρητά και σαφώς  στα κείμενα της αρχαϊκής εποχής (750-450 π. Χ.), δεν έχουν διερευνηθεί και μελετηθεί. Θα το κάνουμε εμείς. Έχουμε ήδη εξετάσει κάποιες από αυτές (στην κατηγορία Οι λατρείες της Δύσης), θα συνεχίσουμε όμως φέτος  ακάθεκτοι.

Continue reading

γιατί όλοι οι φιλόσοφοι ήταν πλούσιοι, ισχυροί και διάσημοι;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο φίλος μου ο Χάρης (τον είδα με τα μάτια μου, πριν λίγες μέρες στην Αθήνα) διάβασε το χθεσινό περίττωμα του εγκεφάλου μου και ανυπομονεί για τη συνέχεια. Θα συνεχίσω σήμερα με το ερώτημα που διατύπωσα χθες, αν και δεν συνηθίζω να γράφω δύο συνεχόμενες μέρες για το ίδιο θέμα γιατί βαριέμαι. Θα το κάνω όμως, μιας και με υποσχέθηκε ότι στα γενέθλιά μου θα μου στείλει δώρο ένα βιβλίο.

ΜΕΤΑ από δυόμισι χιλιετίες δυτικής φιλοσοφίας νομίζω ότι ήρθε η ώρα να υπάρξει μια φιλοσοφία της φιλοσοφίας, όπως λέμε φιλοσοφία της επιστήμης, του δικαίου, της φύσης, της ιστορίας και  άλλα πολλά. Υπήρξαν δύο φιλόσοφοι που το έκαναν, που έθεσαν τα θεμέλια, θα έλεγα: ο Μαρξ και ο Νίτσε, ο καθένας με διαφορετικό τρόπο. Εάν και όταν αντικείμενο του φιλοσοφικού στοχασμού γίνει η ίδια η φιλοσοφία, τότε θα μπορέσουμε να την κατανοήσουμε. Για να υπάρξει όμως μια φιλοσοφία της φιλοσοφίας θα πρέπει να γνωρίσουμε την ίδια τη φιλοσοφία. Δεν την γνωρίζουμε δηλαδή;  Όχι, δεν την γνωρίζουμε. Το ότι δεν την γνωρίζουμε θα φανεί από την πληθώρα των καινοφανών ερωτημάτων που θα διατυπώσουμε στο πολύ εγγύς μέλλον.

Continue reading

γιατί οι φιλόσοφοι είναι άνδρες;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΙΜΑΙ καλά, εύχομαι να είστε και εσείς καλά, να είμαστε γεροί και χαρούμενοι – μόνο γερά είναι και τα βόδια στον στάβλο. Εμείς όμως, όπως γνωρίζετε, δεν είμαστε βόδια. Δεν είναι και πολύ εύκολο να είναι κανείς γερός και χαρούμενος. Για να είμαι γερός δουλεύω στα χωράφια τέσσερις με έξι ώρες τη μέρα. Είμαι χαρούμενος όχι μόνο γιατί είμαι γερός, αλλά και γιατί φροντίζω πολλούς και πολλές και με φροντίζουν πολλοί και πολλές. Μόνο με την φροντίδα μπορούμε να εξασφαλίσουμε ψυχοδιανοητική στύση. Εάν νομίζετε ότι η χαρά δεν έχει καμιά σχέση με την φροντίδα, λυπάμαι, δεν έχω καμία απολύτως ευθύνη γι΄ αυτό το νόμισμα.

Continue reading

ΣΥΡΙΖΑ : η απάτη ως σχέδιο απόσπασης της εμπιστοσύνης

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΟΤΑΝ ήμουν είκοσι χρονών είχα γνωρίσει ένα συνομήλικό μου, από εργατική οικογένεια κι αυτός, που κυκλοφορούσε με φράγκα ενώ δεν δούλευε, δεν του έδιναν οι γονείς του, δεν έκλεβε. Μου κίνησε την περιέργεια και μια μέρα τον ρώτησα να μου πει πώς τα κατάφερνε. Τα παίρνω από τις γυναίκες, μου λέει. Καλά, πώς σου τα δίνουν; Είναι πολύ απλό. Γνωρίζω μια κοπέλα που δουλεύει ή έχει φράγκα από το σπίτι της, την κερνάω, της δείχνω ότι έχω λεφτά, μετά από λίγες μέρες της ζητάω να μου δανείσει ένα χιλιάρικο, 30 ευρά, ας πούμε, με κάποια δικαιολογία (ξέχασα το πορτοφόλι, είναι κλειστές οι Τράπεζες και άλλα) και της υπόσχομαι ότι αύριο θα της δώσω. Δεν τα χαλάω και την άλλη μέρα της τα δίνω. Μετά από λίγες μέρες, δανείζομαι εκατό ευρά. Της τα επιστρέφω. Μετά, δανείζομαι πεντακόσια. Της τα επιστρέφω. Μετά δανείζομαι χίλια και εξαφανίζομαι. Με αυτό το ποσό γνωρίζω άλλη με πιο πολλά φράγκα και εξαφανίζομαι με δύο χιλιάρικα. Η Αθήνα είναι μεγάλη.

ΑΥΤΟ ακριβώς το μοντελάκι απόσπασης της εμπιστοσύνης εφάρμοσε, φίλες και φίλοι, το ηγετικό επιτελείο του ΣΥΡΙΖΑ. Όσοι και όσες παραμένουν στον ΣΥΡΙΖΑ, με οποιονδήποτε τρόπο, ή είναι αφελείς ή παραμένουν γοητευμένοι από την εξαπατητική δεινότητά του, θα ήθελαν δηλαδή να είναι κι αυτοί απατεώνες περιωπής ή είναι ήδη απατεώνες. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι γίνονται ολοένα και λιγότεροι.

Continue reading

Εθνική Ομάδα (ποδοσφαίρου, μπάσκετ, στίβου, κτλ) και εθνική ενότητα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΠΡΙΝ λίγες μέρες έγινε ο ποδοσφαιρικός αγώνας Εθνικής Βελγίου ανδρών  – Εθνικής Ελλάδας ανδρών, 1-1. Το αποτέλεσμα κρίθηκε τόσο θετικό για την Ελλάδα, για να προκριθεί στο μουντιάλ της Μόσχας, ώστε σε πολλά δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης ήταν πρώτη είδηση. Δεν είναι πρώτη φορά –  και δεν θα είναι η τελευταία. Μα είναι τόσο σημαντική είδηση;  Γιατί να είναι;  

ΤΟΝ  αγώνα παρακολούθησαν και οι πρωθυπουργοί Ελλάδας και Βελγίου. Δεν είναι πρώτη φορά –  και δεν θα είναι η τελευταία. Γιατί είναι τόσο σημαντικό να παρακολουθούν, και να μαθαίνουμε ότι παρακολουθούν,  οι πρωθυπουργοί, οι καγκελάριοι, οι πρόεδροι εθνικών Κρατών ποδοσφαιρικούς αγώνες της Εθνικής ομάδας τους;   Γιατί υπάρχουν  εθνικές ομάδες στον αθλητισμό; 

Continue reading

πρώτο σχόλιο για τον ‘Εβαγκελισμό τις Θεωτόκου’

Η ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων της περιόδου 2010-2030 που δεν θα συμπεριλάβει τον ‘Εβαγκελισμό τις Θεωτόκου’ θα είναι μια ελλιπής ανθολογία. Πρόκειται για αριστούργημα, θα μπορούσε κάποιος να γράψει μια μελέτη με πολλά κεφάλαια. Εάν έγραφα μια τέτοια μελέτη, στο πρώτο κεφάλαιο θα διάβαζα το κείμενο από γλωσσολογικής έποψης, παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον. Δύο είναι τα σημεία που προσέχω και μελετώ.

Continue reading

εισαγωγή στην ελληνική Γαμησιολογία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ερευνητικό της Γαμησιολογίας (Gamesiology) είναι το γαμήσι. Της ελληνικής Γαμησιολογίας, το ελληνικό γαμήσι. Γιατί υπάρχει και αγγλικό, γαλλικό, γερμανικό, αμερικάνικο γαμήσι και άλλα πολλά. Όλα αυτά τα γαμήσια έχουν ασφαλώς κάτι κοινό, το κάθε ένα όμως από αυτά έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες. Το κοινό είναι η εγκαθίδρυση της κυριαρχικής σχέσης από τον άνδρα στη γυναίκα μέσω της παραγωγής πραγματικού ή συμβολικού πόνου από το πέος κατά τη διάρκεια της ερωτικής συνεύρεσης –  αυτό είναι το γαμήσι. Οι εκφράσεις όμως είναι διαφορετικές σε κάθε κοινωνία και γλώσσα και αυτός είναι ο λόγος που επινόησα τον όρο ελληνική γαμησιολογία. Δεν μπορώ να γράψω κάποια άλλη Γαμησιολογία αλλά είναι βέβαιο ότι μόλις κυκλοφορήσει η ‘ εισαγωγή στην ελληνική Γαμησιολογία’, δεν θα περάσει πολύς χρόνος και θα εμφανιστεί κάποια γερμανική ή ισπανική ή ιταλική  γαμησιολογία. Και αργότερα και άλλες.

Continue reading

ποιο είναι πιο ισχυρό, το Κράτος της Ελλάδας ή το Κράτος της Τουρκίας;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΕ προηγούμενο σημείωμα υποστήριξα ότι δύο είναι οι τρόποι της σύμπηξης και ενίσχυσης της εθνικής ομόνοιας και ενότητας, αποτροπής δηλαδή της όξυνσης του κοινωνικού πολέμου, αποτροπής της διεύρυνσης του κοινωνικού χάσματος μεταξύ Κυρίου καπιταλιστή και Υποτελών: η επίκληση ενός εξωτερικού κινδύνου, η επίκληση απειλής γειτονικού Κράτους και ένα εθνικό αφήγημα, το οποίο συγκροτεί ο Κύριος καπιταλιστής εμφανίζοντας το συμφέρον του ως συμφέρον και των Υποτελών, ως συμφέρον όλης της κοινωνίας.

ΦΙΛΟΣ στο fb (Ν.Ζ.) έθεσε το παρακάτω ερώτημα και σήμερα θα διατυπώσω τις σκέψεις μου επ΄ αυτού. Γράφει ο φίλος:

Πολύ σωστά όλα αυτά. Μένει ένα ερώτημα: η επιθετική τακτική της Τουρκίας, η αμφισβήτηση της Λωζάνης, οι επισκέψεις του Υπ. Άμυνας στα Ίμια, η διαρκής ρητορική για γκρίζες ζώνες υπάρχουν ή είναι αποκύημα της φαντασίας μας; Κι αν υπάρχουν πώς απαντάει κανείς σε αυτές;

ΑΠΑΝΤΩ ευθέως: η επιθετική τακτική της Τουρκίας δεν είναι αποκύημα της φαντασίας μας, υπάρχει. Θα σχολιάσω αυτή τη διαπίστωση και μετά θα απαντήσω και στο ερώτημα πώς απαντάει κανείς σε αυτήν την επιθετική τακτική, συμπεριφορά θα έλεγα εγώ.

Continue reading

Αλήθεια, Ήττα, Θεός· Πόλεμος, Πολιτική, Επιστήμη

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ το εντονότερο, το κομβικό, το κεντρικό χαρακτηριστικό του δυτικού πολιτισμού, άλλως, της δυτικής Κυριαρχίας, είναι η επιθυμία της αύξησης της ισχύος, αυτό θα είναι και το εντονότερο χαρακτηριστικό, το βαθύ περιεχόμενο της δυτικής φιλοσοφίας, της φιλοσοφίας του δυτικού Κυρίου. Το χαρακτηριστικό αυτό εμποτίζει κάθε πεδίο, κάθε πρακτική, κάθε έκφραση της Κυριαρχίας. Όταν λέμε ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών, θέλουμε να πούμε και το λέμε ότι η επιθυμία αυτή είναι πανταχού παρούσα. Η επιθυμία του Κυρίου να πραγματοποιήσει την επιθυμία αύξησης της ισχύος, να επιτύχει την απόλυτη ισχύ,  έχει δύο όρια. Το όριο της παντελούς απώλειας της ισχύος και το όριο της παντελούς αύξησης της ισχύος. Το πρώτο όριο εμφανίζεται με τη μορφή του Θανάτου, του Χάροντος, της απώλειας ήτοι της ζωής, του πλούτου, της φήμης·  το δεύτερο όριο με τη μορφή του Θεού, της φαντασιακής ικανοποίησης της επιθυμίας υπερνίκησης του Θανάτου, της επίτευξης της σωματικής αθανασίας. Μεταξύ αυτών των δύο ορίων υπάρχουν δύο τάσεις, δύο διαδικασίες – αυτές της αύξησης και της μείωσης της ισχύος. Τα αποτελέσματα αυτών των δύο διαδικασιών εμφανίζονται άλλοτε ως φθορά, απώλεια, ήττα, αιχμαλωσία κι άλλοτε ως νίκη, υπεροχή, θρίαμβος.

Η εμμένεια της επιθυμίας αύξησης της ισχύος είναι μια διαρκής παραπομπή στην Ήττα (ηκ-ja:διαδικασία [ ja] της μείωσης [ηκ-] – πρβλ. ήσσων: λιγότερος, μικρότερος!), είναι μια αέναη υπενθύμιση της ‘Ηττας. Εάν ξεχάσουμε την Ήττα, τη μείωση της ισχύος, δεν θα επιθυμούμε την αύξησή της· με άλλα λόγια, εάν ξεχάσουμε, λησμονήσουμε τον Θάνατο, θα λησμονήσουμε και την επιθυμία της αθανασίας, θα λησμονήσουμε τον Θεό. Όσο ο Κύριος επιθυμεί, δεν λησμονεί: αυτή είναι η Αλήθεια, φίλες και φίλοι. Αλήθεια για τον Κύριο σημαίνει: δεν λησμονώ την Ήττα, δεν λησμονώ τον Θεό, τη σωματική αθανασία, δεν λησμονώ τα όρια της μείωσης και της αύξησης της ισχύος. Αλήθεια < αληθής <α-ληθ-ής, πρβλ. λήθη, έλαθον: λησμόνησα, ξέχασα, μου διέφυγε, αστόχησα!

Continue reading