σύντομη εισαγωγή στην Υποτακτική

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Ας υποθέσουμε ότι ένας έφηβος, κοντός και αδύνατος, συναντιέται στο πεζόδρόμιο της Σόλωνος, στο οποίο δε χωράνε δυο γάτες, με έναν ψηλό σωματώδη άνδρα, ένστολο ή μη. Δεν χωράνε και οι δυο. Ποιος θα παραμερίσει; Ας δούμε ένα άλλο παράδειγμα και ας θέσουμε το σχετικό ερώτημα: γιατί σηκωνόμαστε από το κάθισμά μας όταν μας πλησιάσει ένας ισχυρότερος από εμάς; Ας πάμε στο πρώτο ερώτημα, κι ας το διατυπώσουμε με άλλον τρόπο: γιατί ο ισχυρότερος άνδρας δεν θα παραμερίσει για να περάσει ο έφηβος; Το γνωρίζετε, είμαι βέβαιος: ο παραμερισμός θα εκληφθεί ως εκδήλωση υποταγής. Στο δεύτερο παράδειγμα, η υποταγή εκδηλώνεται, επιδεικνύεται με το να σηκωθούμε όρθιοι. Γιατί δεν πρέπει να καθόμαστε, εάν δεν μας το επιτρέψει ο Κύριος; (Θα το εξετάσουμε σε ένα προσεχές σημείωμα).

Διατάζοντας και απαγορεύοντας ο Κύριος επιβάλλει την κυριαρχική σχέση. Είναι πιο ισχυρός, διότι είναι κάτοχος των μέσων αρπαγής, καταστροφής και εξόντωσης, είναι κάτοχος των όπλων και του χρήματος (εμπορεύματος). Ο  Κύριος μεταχειρίζεται πολλούς τρόπους να επιβάλει τη θέλησή του – ένας από αυτούς είναι ο εκφοβισμός και η απειλή. Ένας από τους πολλούς τρόπους εκφοβισμού και απειλής είναι η επίδειξη της ισχύος του: οι παρελάσεις των όπλων και του στρατού είναι ένας από αυτούς. Ο Κύριος οφείλει να κάμψει τη θέληση του υποτελούς, οφείλει να τον τιθασεύσει. Όλα αυτά τα μελετάμε στην Κυριαρχική και την Εκφοβιστική. Ο Κύριος όμως δεν μένει σε αυτά. Κάνει και κάτι άλλο. Επιχειρεί να πείσει ότι η υποταγή μας συμφέρει, ότι η υποταγή σώζει ζωές, επιχειρεί να μας κάνει δουλοπρεπείς, να συμπεριφερόμαστε δουλοπρεπώς. Ο Κύριος ποθεί διακαώς και κάτι άλλο: ποθεί να μας βλέπει να εκδηλώνουμε την υποταγή μας, να την επιδεικνύουμε.

Η Ανωτάτη Σχολή Κακών Τεχνών έχει στρέψει την προσοχή της, μεταξύ των άλλων, προς τον εντοπισμό και τη μελέτη των τρόπων  επίδειξης της υποταγής του Υποτελούς Παραγωγού. Οι τρόποι αυτοί είναι πάρα πολλοί, δεν έχουν εντοπιστεί και βέβαια δεν έχουν μελετηθεί. Θα τους εντοπίσουμε σε κάθε πεδίο της κοινωνικής ύπαρξης: στην παραγωγή, στη μετακίνηση, στον έρωτα, στις σχέσεις άνδρα-γυναίκα, γονέων-παιδιών, δασκάλου-μαθητή, στην πολιτική, στον αθλητισμό, παντού όπου υπάρχει ανταγωνισμός, ο σκοπός του οποίου είναι η παραγωγή της νίκης και της ήττας, δηλαδή η εγκαθίδρυση της κυριαρχικής σχέσης (διαταγή-υπακοή). Γνωρίζουμε πολύ καλά ποιοι είναι οι Κύριοι και ποιοι οι Υποτελείς στο πεδίο της Πολιτικής, της επέμβασης στην Ιστορία, δηλαδή στο πεδίο της λήψης των αποφάσεων που σχετίζονται με την διευρυμένη αναπαραγωγή της Κυριαρχίας. Και σε αυτό το πεδίο, ο Κύριος δεν επιθυμεί μόνο να επιδεικνύει την ισχύ του αλλά επιθυμεί και οι υποτελείς  να επιδεικνύουν την υποταγή τους. (Η επίδειξη της υποταγής είναι κάτι που διδάσκεται – το καθήκον αυτό έχουν αναλάβει να το φέρουν σε πέρας οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι δημοσιογράφοι, οι καλλιτέχνες, οι αθλητές, οι παπάδες, οι γκόμενοι, οι γκόμενες . . .Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόση επίδειξη της υποταγής βλέπω καθημερινά γύρω μου – κι όχι μόνο στην τηλεόραση). Πως επιδεικνύουμε, συνειδητά ή ασύνειδα, την υποταγή μας στον Κύριο στο πεδίο της Πολιτικής;Πως την επιδεικνύουμε σε όλα τα άλλα πεδία; Γιατί δεν έχουμε ασχοληθεί με αυτό το ζήτημα;

Έχετε σκεφτεί μήπως οι συγκεντρώσεις και οι διαδηλώσεις είναι τρόποι επίδειξης της υποταγής;

οι συγκεντρώσεις και οι διαδηλώσεις είναι ‘μέσα πάλης’;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Για να απαντήσουμε σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα θα πρέπει πρώτα να εξετάσουμε τις μεταφορές ταξική πάλη και μέσα πάλης. Το ότι πρόκειται για μεταφορά δεν υπάρχει καμιά απολύτως αμφιβολία: ο Κύριος και ο Υποτελής Παραγωγός, οι καπιταλιστές και οι εργάτες, η άρχουσα τάξη και η αρχόμενη, δεν παλεύουν όπως οι παλαιστές, έτσι δεν είναι;

Τι είναι όμως μια μεταφορά; Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Όταν λέμε κοιμάται σαν πουλάκι!, συγκρίνουμε το μωρό με το πουλάκι αλλά δεν το εκλαμβάνουμε ως πουλάκι (παρομοίωση). Όταν όμως πούμε κοιμάται, το πουλάκι μου!, τότε έχουμε μεταφορά, όχι παρομοίωση. Το παιδί δεν είναι πουλάκι αλλά το εκλαμβάνουμε ως πουλάκι: η μεταφορά παραβιάζει την φυσική τάξη των πραγμάτων, παρουσιάζοντας ως γεγονός κάτι το οποίο στην πραγματικότητα δεν υφίσταται. Η έκφραση μέσα πάλης είναι λοιπόν μια μεταφορά και οφείλουμε να εστιάσουμε την προσοχή μας σε αυτήν. Τι χαρακτηρίζει ως γεγονός κάτι το οποίο δεν υπάρχει; Την πάλη μεταξύ του Κυρίου (καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος) και του υποτελούς Παραγωγού (του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου): ο Κύριος και ο υποτελής Παραγωγός δεν παλεύουν σώμα με σώμα. Και αναρωτιόμαστε; Γιατί η μεταξύ τους σύγκρουση, ανταγωνισμός περιγράφεται με όρους πάλης;

Εάν μιλήσουμε κυριολεκτικά, τι θα έπρεπε να πούμε; Τι κάνουν ο Κύριος και ο υποτελής Παραγωγός; Κάποιοι θεωρούν ότι αυτοί οι δυο πολεμούν, ότι η ειρήνη είνσι μια κατάσταση διάχυτου, άλλοτε αφανούς (μοριακού) κι άλλοτε εμφανούς  κοινωνικού, εμφύλιου πολέμου χωρίς όπλα που κλιμακώνεται και οξύνεται και μετεξελίσσεται σε πόλεμο με χρήση όπλων. Κάποιοι διαφωνούν: ισχυρίζονται ότι δεν πρόκειται για πόλεμο, αφού δεν γίνεται χρήση όπλων και διακριτικών στολών. Ας υποθέσουμε ότι δεν είναι πόλεμος – ούτε πάλη: τι είναι; Είναι ανταγωνισμός; Ο ανταγωνισμός δεν είναι είδος πολέμου, δεν είναι  ένας τρόπος  διεξαγωγής του πολέμου; Εάν στον πόλεμο σκοτώνουμε για να αρπάξουμε με τα όπλα, όταν αρπάζουμε με το χρήμα και το εμπόρευμα, αυτό δεν είναι διεξαγωγή του πολέμου με άλλα μέσα; Η έκφραση οικονομικός πόλεμος είναι μεταφορά;

Τάσσομαι με αυτούς και αυτές που υποστηρίζουν ότι η ταξική πάλη είναι ταξικός πόλεμος, κοινωνικός πόλεμος. Ποιος είναι ο σκοπός των εμπλεκομένων μερών; Δεν είναι η επιβολή της θέλησης του ενός πάνω στον άλλον; Αυτόν τον ορισμό δεν μας δίνει για τον πόλεμο ο Κλάουζεβιτς; Ο ρόλος του εκφοβισμού δεν είναι ο ίδιος; Εάν δεν εκφοβίσεις τον αντίπαλο δεν θα μπορέσεις να τον νικήσεις. Η βία επικρατεί, υπάρχουν θύματα, θάνατοι και τραυματισμοί, υπάρχει κλάμα και οδυρμός, υπάρχει απόγνωση και απελπισία, υπάρχουν απειλές, υπάρχουν καταστροφές, υπάρχει πόνος, ταλαιπωρία, θρήνος, αιχμαλωσία, απαγωγή, εγκλεισμός.  Γιατί λοιπόν χρησιμοποιούμε τις μεταφορές ταξική πάλη και μέσα πάλης;

Continue reading