φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα!

Δημοσιεύω ένα μέρος από τον μονόλογο Πηνελόπη:

                                                    Πηνελόπη

Η αυλαία κλειστή. Ακούγεται γυνακεία φωνή. 

Μόλις σε είδα να έρχεσαι απο μακριά, κουρελής και ζητιάνος, ταλαίπωρος και κουρασμένος, είπα μέσα μου, αυτός είναι. Όσο πανούργος και να είσαι, το περπάτημά σου και τη κίνηση των χεριών σου δεν θα μπορούσες ποτέ να τα κρύψεις –  ποτέ! Κι όταν με πλησίασες, δεν είχα πια την παραμικρή αμφιβολία. Είδα τα μάτια σου, το βλέμμα σου, ένιωσα την ύπαρξή σου, την ψυχή σου, την παρουσία σου. Αν νομίζεις ότι είσαι μεγαλύτερη πουτάνα από μένα, κάνεις πολύ μεγάλο λάθος.

Ακούγεται θόρυβος αντικειμένων που πέφτουν. Ακούγονται βήματα άντρα που τρεκλίζει κι ένας υπόκωφος, απροσδιόριστος θόρυβος.

Ανοίγει η αυλαία. Τραπέζι με δυο καρέκλες. Ένας  άντρας σφαδάζει στο πάτωμα κρατώντας την κοιλιά του. Η γυναίκα σηκώνεται από την καρέκλα και πλησιάζει τον άντρα. Στέκεται από πάνω του και τον βλέπει να σφαδάζει.

ΠΗΝΕΛΟΠΗ

Θυμάσαι μια μέρα που ρώτησες την ετοιμοθάνατη  γιαγιά σου, γιαγιά, πώς είναι να πεθαίνεις; Θυμάσαι τι σου είπε; Δε θυμάσαι –  που να θυμάσαι! Θα σου θυμίσω εγώ τα λόγια της . Πώς είναι όταν πεινάς και θέλεις να φας ένα κομμάτι γλυκό ψωμί; Πώς είναι όταν διψάς και θες να πιεις ένα ποτήρι  δροσερό νερό; Πώς είναι όταν νυστάζεις και θέλεις να κοιμηθείς γλυκά γλυκά και να ξεκουραστείς; Έτσι θέλω κι εγώ τώρα τον θάνατο. Τα θυμήθηκες;  Θυμάσαι πώς πέθανε η θεία σου, η αδερφή της γιαγιάς σου; Μόλις είχαμε παντρευτεί. Μας κάλεσε στα γενέθλιά της, θυμάσαι; Ενενήντα τέσσερα. Κουβαλούσε  από το βουνό ξερόκλαδα για τον φούρνο, ξεχορτάριαζε τον κήπο, έλεγε παραμύθια στα παιδιά, με τα χαμόγελο στα χείλη από το πρωί μέχρι το βράδυ, τη θυμάσαι; Θυμάσαι που καθόμουν δίπλα της; Θυμάσαι πόσο με αγαπούσε; Θυγατέρες και γιοι, γαμπροί και νύφες, εγγόνια και δισέγγονα, φωνές και γέλια, χαμός!  Θυμάσαι πόσο ευτυχισμένη και χαρούμενη ήταν εκείνη τη βραδιά; Θυμάσαι που έγειρε το κεφάλι της στον ώμο μου κι έμεινε εκεί. Με το χαμόγελο στα χείλη!  Θυμάσαι τι σου έλεγε, όταν σ΄ άκουγε να λες, εγώ δεν θα πεθάνω! Επειδή πέθαναν οι άλλοι, τι σημαίνει,  ότι θα πεθάνω κι εγώ; Κι όταν το πήρες απόφαση ότι κι εσύ θα πεθάνεις, δεν πιστεύαμε στ΄

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΤΟ ερώτημα αυτό μπορούμε να απαντήσουμε μόνο εάν διαβάσουμε προσεκτικά και μελετήσουμε την Οδύσσεια –  δεν εννοώ κάποια μετάφραση. Και μάλιστα με τη βοήθεια ερμηνευτικών υπομνημάτων (υπάρχει ένα τρίτομο εξαιρετικό από τους/τις  καλύτερους /καλύτερες  γνώστες  του οδυσσειακού κειμένου, από τις εκδόσεις Παπαδήμα), αυτοτελών μελετών και άρθρων ή συλλογών άρθρων. Εάν το κάνουμε αυτό, εργασία που θέλει πολύ χρόνο, δεκαετίες, θα βρεθούμε στην πολύ αμήχανη θέση, δυσάρεστη θα έλεγα, να πρέπει να αποφασίσουμε εάν η Πηνελόπη ήθελε ή  δεν ήθελε να επιστρέψει ο Οδυσσέας. Κι αυτό διότι το κείμενο υπαγορεύει και τις δύο απαντήσεις; Ποιο είναι το κριτήριο με το οποίο θα αποφασίσετε; Η ερμηνεία της περίπλοκης συμπεριφοράς της Πηνελόπης. Η ερμηνεία αυτή αφορά δύο σημεία.

ΠΡΩΤΟ, η συμπεριφορά της κατά τη διάρκεια της απουσίας και η στάση της απέναντι στους μνηστήρες. Από τη μια διαβάζουμε ότι η Πηνελόπη κλαίει και οδύρεται που δεν έχει επιστρέψει ο Οδυσσέας, ότι τον περιμένει (λόγου χάριν, α 340-3) αλλά είναι και πεπεισμένη ότι έχει πεθάνει και από την άλλη ότι βρίσκεται σε δίλημμα και δεν ξέρει τι να κάνει –  να παντρευτεί κάποιον από τους μνηστήρες ή όχι; Η συμπεριφορά της και η στάση της είναι αμφιθυμική: και τον περιμένει και θεωρεί ότι είναι νεκρός, και θέλει και δεν θέλει να παντρευτεί. Το λέει καθαρά ο Τηλέμαχος (π 73-75). Τελικά αποφασίζει να παντρευτεί ενώ ο Οδυσσέας είναι ήδη εκεί! Το δεύτερο σημείο έχει πολλές πτυχές : τον έχει αναγνωρίσει από την πρώτη στιγμή που τον είδε ή όχι; Πώς να εξηγήσουμε την ψυχρή και απόμακρη συμπεριφορά της από τη στιγμή που τον αναγνώρισε; Αποφάσισε να παντρευτεί ενώ τον είχε αναγνωρίσει;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΙΧΑ προαναγγείλει το σημερινό θέμα σε κάποιον αναρχικό, γνωστό, δεν χρειάζεται να αναφέρω το όνομά του, δεν με ενδιαφέρουν τα πρόσωπα, και μου έκανε τις εξής υποδείξεις:

Ελπίζω να συμπεριλάβεις όλους τους δημόσιους υπαλλήλους που πληρώνονται από το κράτος, όχι μόνο τους καλλιτέχνες που παίρνουν πενταροδεκάρες. Επίσης να προτείνεις αναλυτικά τρόπους επιβίωσης των καλλιτεχνών, μην είναι μόνο σκέτη καταγγελία, να έχει και πρακτικές προτάσεις. Γράψε επίσης στην εισαγωγή αναλυτικά την δική σου οικονομική κατάσταση, αν και θεωρώ αυτονόητο πως το άρθρο σου θα πρέπει να συμπεριλάβει φορολογική ενημερότητα, τραπεζικούς λογαριασμούς και αναλυτική επαγγελματική σταδιοδρομία, ασφαλιστικές εισφορές, αριθμό ενσήμων και πιθανή κληρονομική περιουσία έτσι ώστε η κριτική σου να είναι καθαρή από κάθε είδους πιθανές αμφιβολίες.

ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΣΤΕ, φίλες και φίλοι, ότι ο αναρχικός που τα έγραψε αυτά δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν άποροι και ανασφάλιστοι,  χωρίς τραπεζικούς λογαριασμούς, επαγγελματική σταδιοδρομια, ασφαλιστικές εισφορές, ένσημα, χωρίς κληρονομική περουσία. Εάν το γνωρίζει, σκέφτηκε ότι εγώ δεν ανήκω σε αυτή την κατηγορία και πρέπει να αναφέρω αναλυτικά την οικονομική μου κατάσταση! Με τη σειρά μας , εμείς δεν γνωρίζουμε πώς ζουν πολλοί αναρχικοί και αριστεροί –  ιδιωτικοί ή δημόσιοι υπάλληλοι δεν είναι! Είναι επιχειρηματίες, έχουν εισοδήματα από ακίνητα, παίρνουν κρατικές επιχορηγήσεις; Πλήρης άγνοια! Γιατί δεν μας το λένε; Γιατί το κρύβουν; Γιατί εμείς λέμε ότι ζούμε από αυτό κι από αυτό, έχουμε αυτό κι αυτό. Και σπίτι έχουμε και αυτοκίνητο έχουμε κι σπίτι στην παραλία του χωριού έχουμε και ταξιδάκι στο εξωτερικό μια φορά το χρόνο πάμε. Ντρέπονται; Ντρέπονται οι αναρχικοί γι’ αυτό που κάνουν, γι΄αυτό που είναι; Θέλουν να μας δώσουν μια διαφορετική εικόνα από την πραγματική; Παίζουν ένα ρόλο στο θέατρο της ζωής, όπως όλοι και όλες μας άλλωστε, αν και λίγοι και λίγες το συνειδητοποιούν; Continue reading →

Οι δύο τρόποι εξόντωσης του θανάτου

Ο θάνατος, αρσενικού γένους, είναι ο απεχθεστέρος εχθρός του δυτικού Κυρίου –  είναι ο ισχυρότερος αντίπαλός του. Εάν είναι μια φυσική διαδικασία –  και είναι, όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί γεννιούνται και πεθαίνουν –  τότε και η φύση είναι ο απεχθέστερος εχθρός, ο ισχυρότερος αντίπαλος του δυτικού Κυρίου. Ο θάνατος είναι ένα ελάττωμα, ένα κουσούρι της φύσης, που πρέπει να διορθωθεί﮲ είναι ένα πολύτυπτυχο πρόβλημα που πρέπει να επιλυθεί. Μία από αυτές τις πτυχές είναι η απαράμιλλη ικανότητά του να κρύβεται –  είναι σαν τον αντάρτη στη ζούγκλα. Η ακαταμάχητη αυτή ικανότητα τον κάνει αδιάλλακτο εχθρό – δεν μπορούμε, εμείς οι δυτικοί Κύριοι,  να καταφύγουμε στην απάτη και στη πειθώ για να τον εντοπίσουμε﮲ και να τα καταφέρουμε, δεν θα μπορέσουμε να συζητήσουμε μαζί του, να τον εξαπατήσουμε ή να τον πείσουμε, ορθολογικά μιλώντας, με επιχειρήματα δηλαδή,  να αποχωρήσει: είναι ανυπάκουος, απείθαρχος, αμετάπειστος, ανυποχώρητος, αγύριστο κεφάλι. Εμείς όμως είμαστε απόγονοι των ηρώων της Ιλιάδας και θα εφαρμόσουμε την μέθοδο που κληρονομήσαμε από αυτούς και την οποία εφαρμόζουμε αποτελεσματικά εδώ και πολλές χιλιετίες – θα τραβήξουμε το ξίφος, θα βγάλουμε το μαχαίρι: θα τον βρούμε και θα τον εκτελέσουμε,  ευθύς αμέσως, ες το παραχρήμα, όπως θα έλεγε και ο Πλάτων. Η εκπλήρωση όμως της αιώνιας,  διακαούς επιθυμίας της εξόντωσης του θανάτου, της επίτευξης της σωματικής αθανασίας, έρχεται αντιμέτωπη με δύο επιπλέον προβλήματα: πώς  θα μπορέσουμε να τον εντοπίσουμε; Κι αν δεν μπορέσουμε;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η εκλογή των βουλευτών κάθε τέσσερα χρόνια από τους πολίτες μέσω της μυστικής ψήφου είναι μια σ ύ γ κ ρ ο υ σ η  μεταξύ των υποψηφίων βουλευτών και μεταξύ των αντιπάλων κομμάτων  με δύο αντικείμενα διαμάχης: το β ο υ λ ε υ τ ι λ ί κ ι  και η σ υ γ κ ρ ό τ η σ η  τ η ς   κ υ β έ ρ ν η σ ης ,  που συντονίζει τη λειτουργία του κράτους, το οποίο με τη σειρά του συντονίζει τη λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας. Άλλο αντικείμενο διαμάχης δεν επιτρέπεται! Και, εάν εμφανιστεί, πρέπει να εξολοθρευτεί. Εάν εμφανιστεί κάποιο κόμμα και κάποιος ηγέτης που θα προσθέσει ένα νέο αντικείμενο διαμάχης, ας πούμε μια ριζική κοινωνική μεταρρύθμιση, πολύ σύντομα θα τον βρούνε πεταμένο σε κάποιο χαντάκι. Τα όρια του κοινοβουλευτικού συστήματος είναι σαφή και προστατεύονται από το ίδιο το κράτος. Εάν υπάρξει κάποιο ενδεχόμενο υπέρβασης των ορίων, η κοινοβουλετική δημοκρατία αυτοκαταργείται, όπως πολύ καλά γνωρίζουμε. Με λίγα λόγια: ή χαντάκι ή δικτατορία. 

ΑΥΤΟ το ή χαντάκι ή δικτατορία είναι ένα από τα πολλά πράγματα που δεν πρέπει να τα συζητάμε, είναι μία ακόμα περίπτωση που δεν πρέπει να βλέπουμε την πραγματικότητα κατάματα, ως έχει. Αντ’ αυτού, άλλοι θα παραγάγουν αυταπάτες κι άλλοι θα τις υιοθετούν. Είμαστε όλοι και όλες ίσοι έναντι του νόμου, η δημοκρατία παρέχει ίσες ευκαιρίες σε όλους, μπορεί να υπάρξει κοινωνική αλλαγή μέσω των κοινοβουλευτικών αλλαγών και άλλα πολλά. Η κομβική δραστηριότητα κάθε κοινοβουλευτικού κόμματος, σε όποιο φάσμα της πολιτικής κι αν κινείται, από την άκρα δεξιά ως την άκρα αριστερά, είναι η παραγωγή αυταπάτης ή αυταπατών. Οι παραγωγοί αυταπατών εκτιμώνται από το κράτος και αμείβονται πολύ καλά. Δύο καινοφανή επίκαιρα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά: η Μαρία Καρυστιανού  και ο σύντροφος κύριος Αλέξης Τσίπρας. Θα πουλήσουν αυταπάτες και θα εισπράξουν μία γενναιόδωρη βουλευτική αποζημίωση –  οι ψηφοφόροι θα την εξασφαλίσουν, θα τους κάνουν μάγκες με την ψήφο τους.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΘΑ ασχοληθούμε σήμερα με την Ονομαστική των ονομάτων της αρχαίας ελληνικής γλώσσας: θα διαβάσετε κάποια πράγματα και θα απορήσετε, θα αναρωτηθείτε, μα τι λέει ο άνθρωπος; Θα διατυπώσω κάποια ερωτήματα, στα οποία θα πρέπει να απαντήσετε – εάν δεν γνωρίζετε τις απαντήσεις, δεν πειράζει. Εάν όμως τις γνωρίζετε θα παρουσιαστεί μια ευκαιρία πρώτης τάξης να τις ξανασκεφτείτε. Αρχίζω λοιπόν και ερωτώ: Τι εννοείτε όταν λέτε “αρχαία ελληνική γλώσσα”; Υπήρχε αρχαία ελληνική γλώσσα; Θα εξοργιστείτε ασφαλώς και με το δίκιο σας. Θα ρωτήσω και πάλι: υπήρχαν ομιλητές που μιλούσαν την αρχαία ελληνική γλώσσα; Μα και βέβαια υπήρχαν –  οι αρχαίοι Έλληνες μιλούσαν την αρχαία ελληνική γλώσσα. Η διαπίστωση αυτή είναι ταυτόσημη με την αντίστοιχη, οι Νεοέλληνες μιλούν τη Νεοελληνική γλώσσα; Όχι, κατά κανένα τρόπο! Οι αρχαίοι Έλληνες δεν μιλούσαν κάποια αρχαία ελληνική γλώσσα, μιλούσαν κάποια διάλεκτο –  και ήταν πολλές, δεκάδες. Κατά συνέπεια, όταν λέμε αρχαία ελληνική γλώσσα εννοούμε το σύνολο των διαλέκτων που μιλούσαν οι αρχαίοι Έλληνες. Θα μπορούσε όμως να εννοούμε και κάτι άλλο. Θα μπορούσαμε να ταυτίσουμε την αρχαία ελληνική γλώσσα με την αττική διάλεκτο, αυτή που διδασκόμαστε στο σχολείο και στο Πανεπιστήμιο. Κι αυτό κάνουμε, αυτό έχουμε μάθει να κάνουμε. Τι μας ωθεί να κάνουμε αυτή την ταύτιση; Η γλωσσική αλλαγή: από την αττική διάλεκτο προήλθε η Κοινή της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής, από την οποία στη συνέχεια προήλθε η Νέα Ελληνική.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ συνεχιστεί η αυξητική τάση της εκλογικής αποχής, στις προσεχείς εκλογές το ποσοστό της αποχής θα ξεπεράσει πιθανώς το 50%. Η αύξηση του ποσοστού αυτού άρχισε το 2009 –  μέχρι τότε ήταν καθηλωμένο στο 20% από το 1974. Στο  ποσοστό αυτό συγκαταλέγονται ψηφοφόροι που δεν είναι, δεν ήταν ποτέ ψηφοφόροι, άνθρωποι που δεν γνωρίζουν καν ότι γίνονται εκλογές, που αδιαφορούν για αυτές, που  δεν έχουν καμία σχέση με την πολιτική – πρόκειται για ηλικιωμένους, κυρίως στην επαρχία, περιθωριακούς, Ρομά, ασθενείς με χρόνια νοσήματα κ.α. Το υπόλοιπο 30% ήταν ψηφοφόροι, τώρα όμως δεν είναι! Είναι σχεδόν ένας στους τρεις! Τι συνέβη σε αυτούς τους ανθρώπους και γύρισαν την πλάτη στις εκλογές, όχι όμως και στην πολιτική –  σκέψη, τουλάχιστον; Θα αυξηθεί κι άλλο αυτό το ποσοστό; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει; Θα έχει κάποια επίπτωση στα πολιτικά πράγματα, εάν ξεπεράσει το 70 ή 80%;

Continue reading →