φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Η εμφάνιση και η πολιτική σταδιοδρομία της Μαρία Καρυστιανού, που φαντασιώνεται και φιλοδοξεί να γίνει η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός, είναι μια αφορμή για να εντοπίσουμε και να ερευνήσουμε κάποια ζητήματα που περνούν απαρατήρητα, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να κατανοήσουμε την κοινωνική πραγματικότητα και τους μετασχηματισμούς της. Ένα από αυτά τα ζητήματα είναι η κοινωνική, οικονομική και πολιτική ταυτότητα αυτών, ανδρών και γυναικών, που θα ψηφίσουν την Μαρία Καρυστιανού για να γίνει πρωθυπουργός. Ποιοι και ποιες είναι; Τι καπνό φουμάρουν, δηλαδή, ποια είναι τα κοινά κοινωνικά, οικονομικά, ιδεολογικά, ψυχολογικά, διανοητικά και πολιτικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα που τους διακρίνουν από το σύνολο των ψηφοφόρων;
ΓΙΑ να απαντήσουμε σε αυτό το σύνθετο ερώτημα πρέπει πρώτα να δούμε τη σύνθεση των ψηφορόρων με κριτήριο τη στάση τους και τη συμπεριφορά τους στις εκλογές. Βλέπουμε, βλέπω, τρεις κατηγορίες. Η πρώτη και η μεγαλύτερη κατηγορία περιλαμβάνει αυτούς και αυτές που απέχουν – 42% στις εκλογές του 2019, 47% το 2023 (58% στις ευρωεκλογές του 2024). Στις εκλογές του 2027 θα ξεπεράσει το 50% – αυτή είναι η γνώμη μου. Από αυτό το ποσοστό, το 20% δεν ξέρουν κάν αν γίνονται εκλογές, το υπόλοιπο όμως 30% είναι αυτοί και αυτές που έχουν κατανοήσει ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη απάτη από την κοινοβουλετική δημοκρατία, δηλαδή να αποφασίζεις ποιος θα αποφασίζει! Το ποσοστό αυτό τείνει να αυξάνει και ενδέχεται σε λίγα χρόνια πάνω από τον μισό πληθυσμό να απέχει, να θεωρεί τη δημοκρατία κραυγαλέα απάτη. Εάν υπάρχει κάποιο μέλλον, που διαμορφώνεται συλλογικά, οι άνθρωποι αυτοί είναι το μέλλον, αυτοί θα συμβάλουν στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Θα ασχοληθούμε εκτενέστερα με αυτό το θέμα αργότερα, είναι πολύ ενδιαφέρον.
Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τους/τις ψηφοφόρους που είναι σταθεροί, είναι ακλόνητοι, είναι πιστοί στο κόμμα τους. Από το 53% που ψήφισαν, το 30-35 %, κάτι παραπάνω από τους μισούς ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Είναι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας, του Πασοκ, του ΚΚΕ, της Αριστεράς τύπου Συνασπισμού και ΣΥΡΙΖΑ. Αυτοί δεν ψηφίζουν κάτι άλλο από αυτό που ψηφίζουν ακόμα κι αν τους στήσεις στον τοίχο!
Η πιο ενδιαφέρουσα όμως κατηγορία είναι η τρίτη – αυτή με την οποία καταπιάνομαι σήμερα. Αν και μειοψηφική, είναι η πιο σημαντική, η σπουδαιότερη κατηγορία γιατί από την ψήφο αυτής της κατηγορίας όχι μόνο καθορίζεται η κατανομή ισχύος μεταξύ των κομμάτων που μπαίνουν στη Βουλή αλλά αναδεικνύεται και η όποια κυβέρνηση. Αυτή η κατηγορία καθορίζει ποιο κόμμα θα σχηματίσει κυβέρνηση! Το ποσοστό της κυμαίνεται μεταξύ 18 και 23% – αυξομειώνεται λόγω της συμμετοχής ή αποχής αυτού του 5%. Η κατηγορία αυτή δεν έχει ιερό και όσιο – μπορεί να ψηφίσει από Χρυσή Αυγή έως ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ και ακόμα πιο αριστερά. Αυτή η κατηγορία θα καθορίσει το εκλογικό αποτέλεσμα στις επόμενες εκλογές, όποτε γίνουν, αυτή η κατηγορία θα καθορίσει ποια θα είναι η κυβέρνηση που θα προκύψει. Η κατηγορία αυτή έφερε στην κυβέρνηση τον ΣΥΡΙΖΑ, αυτή τον πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων, αυτή έκανε πρωθυπουργό τον Μητσοτάκη, αυτή θα κάνει πρωθυπουργίνα την Καρυστιανού, θα την ανεβάσει στα ύψη, αυτή θα την θυσιάσει και θα την στείλει ψυχικό ερείπιο στη θαλπωρή των ψυχοφαρμάκων. Πώς να εξηγήσουμε τη συμπεριφορά τους; Δεν έχουν αρχές, είναι καιροσκόποι, είναι σαν το φτερό στον άνεμο, είναι αφελείς, έμπλεοι αυταπατών, διατελούν εν συγχύσει, είναι αποβλακωμένοι – τι στο καλό είναι; Ποια είναι η κοινωνική τους καταγωγή και η οικονομική τους κατάσταση, το μορφωτικό τους επίπεδο; Ζουν ανάμεσά μας, τους ξέρουμε καλά, είναι γνωστοί και φίλοι, μπορούμε να τους περιγράψουμε.
ΕΙΝΑΙ μικροαστικής καταγωγής, κατά το πλείστον, περιορισμένης οικονομικής κατάστασης που τείνει να γίνει δεινή, και χαμηλού μορφωτικού επιπέδου – είναι η κλασική περίπτωση της ημιμάθειας και της στενομυαλιάς, των κλειστών πνευματικών οριζόντων. Διακρίνω τρία χαρακτηριστικά που τα βλέπουμε και ευρύτερα αλλά σε αυτή την κατηγορία είναι πιο σαφή και πιο έντονα.
ΤΟ πρώτο χαρακτηριστικό είναι η λατρεία του νέου. Το νέο τους/τις συναρπάζει, τους γοητεύει, το αναζητούν – είτε είναι εμπόρευμα είτε είναι εραστής ή ερωμένη είτε είναι κόμμα. Το κόμμα της Καρυστιανού είναι νέο, αυτό θα φηφίσουν, – του Τσίπρα και του Σαμαρά δεν είναι κατι το νέο! Το νέο είναι αλλαγή και τη θέλουν την αλλαγή αλλά να μην χαλάσει η ζαχαρένια τους, η βόλεψή τους – αλλαγή εκ του ασφαλούς! Να μην ρισκάρουν. Δεν τολμούν να βρουν εραστή ή ερωμένη, δεν χωρίζουν, δεν αλλάζουν δουλειά όσο κι αν κάνουν τσιμπούκια με τον κώλο! Αντί αυτού του προσωπικού νέου, της αλλαγής της ζωής, κυνηγούν το υποκατάστατο της αλλαγής: την νέα, επαναστατική κρέμα προσώπου, το νέο απορρυπαντικό, το νέο αυτοκίνητο, το νέο φόρεμα, τα νέα παπούτσια, το νέο μπαρ, το νέο ρεστωράν, το νέο κόμμα. Επειδή όμως όλα αυτά είναι υποκατάστατα, η αλλαγή δεν έρχεται και για να έρθει πρέπει να βρουν κάτι άλλο νέο. Δεν ικανοποιούνται, δεν ευχαριστιούνται με τίποτα, κυνηγούν επί ματαίω την ευχαρίστηση αλλά αυτή πάντα ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια τους.
ΤΟ δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η ταύτιση με το νέο – στη συγκεκριμένη περίπτωση η ταύτιση με την Καρυστιανού. Ταυτίζονται με τον ηγέτη, όποιο κι αν είναι το φύλο του, γιατί θα ήθελαν να είναι στη θέση του, θα ήθελαν αυτοί και αυτές να είναι ηγέτης. Τώρα με την Καρυστιανού επεισέρχεται ένα νέο στοιχείο: για πρώτη φορά έχουμε μια γυναίκα που λέει ότι θέλει να γίνει πρωθυπουργός! Υγρασία πολλή του κόλπου, φέρτε τις σφουγγαρίστρες, θα γλυστρίσουμε και θα σπάσουμε κάνα χέρι και κάνα πόδι εδώ πέρα. Οι γυναίκες που θα ψηφίσουν την Καρυστιανού θα είναι πολύ περισσότερες από τους άνδρες! Θα είναι γυναίκες που θα έχουν πολλά κοινά στοιχεία με την Καρυστιανού: δεν θα είναι μόνο μεσήλικες, ελευθέρων επαγγελμάτων και αυτοαπασχολούμενες, διαζευγμένες, θα είναι νέες, φιλόδοξες, δυναμικές, ανεξάρτητες γυναίκες, παντρεμένες ή μη, διαζευγμένες ή μη, όλες οι γυναίκες που θέλουν να κάνουν καριέρα και να φτάσουν ψηλά ή να έχουν περισσότερα χρήματα κι ας μην κάνουν καριέρα. Να είσαι μια άγνωστη Σαλονικιά παιδίατρος και να μιλάει όλος ο κόσμός για σένα και μια μέρα να γίνεις πρωθυπουργίνα! Ποια γυναίκα καριέρας και μικροαστή δεν θα ήθελε να είναι η Καρυστιανού;
ΤΟ τρίτο χαρακτηριστικό είναι θανάσιμο: θαυμασμός, απεριόριστος θαυμασμός αλλά η άλλη πλευρά του θαυμασμού είναι ο φθόνος – μάλλον δεν το γνωρίζουν. Όσο είναι ισχυρός αυτός, αυτή, με την οποία ταυτλιζονται, τον θαυμάζουν – μόλις όμως αρχίζει να χάνει την ισχύ του, για πολλούς και διαφόρους αστάθμητους παράγοντες, τότε όχι μόνο του γυρίζουν την πλάτη αλλά τον θυσιάζουν. Η Καρυστιανού δεν γνωρίζει ότι θα την ψηφίσουν μόνο και μόνο για να την θυσιάσουν! Θα την φονεύσουν συμβολικά – ο φόνος, ακόμα και ο συμβολικός, είναι μια ακαριαία διοχέτευση άγχους που εξασφαλίζει πολύ μεγάλη ηδονή και ευχαρίστηση και απόλαυση.
ΚΑΙ μετά από όλα αυτά, είμαστε σε θέση να προσδιορίσουμε το πολιτικό φάσμα στο οποίο κινείται αυτή η τόσο σπουδαία και τόσο σημαντική κατηγορία των ψηφοφόρων: τα τρία τέταρτα είναι δεξιοί και ακροδεξιοί και το ένα τρίτο είναι αριστεροί που καβλώνουν και χύνουν με τον αγώνα και τη διαμαρτυρία, με τη γκρίνια και τις διεκδικήσεις, με τους δυναμικούς και ανυποχώρητους, αψεγάδιαστους, ηθικά ακέραιους αγωνιστές και αγωνίστριες – όπως είναι η Μαρία Καρυστιανού.