φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα. Φίλιππε, καλημέρα.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με μια μεταφορά που διαβάζουμε στον πρώτο τόμο του ‘Κεφαλαίου’ του Κ. Μαρξ (Μερος Δεύτερο. Κεφάλαιο Τέταρτο). Η μεταφορά αυτή είναι πολύ σημαντική διότι είναι ένας περιεκτικός ορισμός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και αρπαγής του κοινωνικού πλούτου, στον οποίο το χρήμα (Χ) γίνεται περισσότερο χρήμα (Χ’): Χ-Χ’. Πως όμως το Χ γίνεται Χ’; Σήμερα, εδώ στην Ελλάδα, λέμε πως το χρήμα πάει στο χρήμα. Πρόκειται περί μεταφοράς. Στην Αγγλία, υπήρχε μια άλλη μεταφορά, επινόηση των πρωτεργατών του εμπορικού κεφαλαίου, την οποία αναφέρει (στα αγγλικά)  ο Κ. Μαρξ: money  which begets money, χρήμα που γεννάει χρήμα. Μεταχειρίζεται και μια παραπλήσια μεταφορά, δεν γνωρίζω όμως εάν ήταν  κοινής χρήσης  ή την επινόησε ο ίδιος: geldheckendes Geld, το χρήμα που τίκτει χρήμα, και πιο συγκεκριμένα, το χρήμα που κλωσσάει χρήμα.

Όμως, φίλες και φίλοι, το χρήμα δεν πάει στο χρήμα, το χρήμα ούτε γεννάει ούτε κλωσσάει χρήμα.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Τι πρέπει να κάνουμε όταν απεργούμε; Να διαδηλώνουμε ή να εξαφανιζόμαστε, να χανόμαστε, να απουσιάζουμε, να διαχεόμαστε μέσα στην κοινωνία; Τι φοβάται πιο πολύ ο Κύριος; Τη διαδήλωση ή την εξαφάνιση;

Με αυτά τα ερωτήματα θα καταπιαστούμε γι άλλη μια φορά, φίλες και φίλοι,και θα κάνουμε μια ακόμα προσπάθεια να κατανοήσουμε το αδιέξοδο, το δράμα της διαδηλωσιομανούς, δουλοπρεπούς, άκαμπτης, ψοφοδεούς και ηττοπαθούς ιστορικής Αριστεράς.

Πάνω από όλα όμως θα θέσουμε το ερώτημα και θα επιχειρήσουμε να διατυπώσουμε μια απάντηση: τι θα κάνει η ιστορική Αριστερά τώρα που ο Κύριος, από δω και πέρα,  θα διαλύει ανηλεώς και χωρίς προφάσεις τις διαδηλώσεις;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Εάν στρέψουμε το βλέμμα μας πίσω, στο παρελθόν των ανθρώπινων (κρατικών και ταξικών) κοινωνιών, θα παρατηρήσουμε ότι όταν οι υποτελείς δεν μπορούσαν να επιλύσουν τα προβλήματα που προκαλούσε η αρπαγή και η καταστροφή του συλλογικά παραγόμενου πλούτου, τότε κατέστρεφαν τα διοικητικά και διαχειριστικά κρατικά κέντρα. Το μέσο καταστροφής ήταν η φωτιά – ένα μέσο καταστροφής τρομακτικό, ταχύτατο, ακαταμάχητο, άκρως αποτελεσματικό.

Όλα τα κείμενα της ποιμενικής γραμματείας (Βέδες, Αβέστα, Ιλιάδα, Παλαιά Διαθήκη, Μαχαμπαράτα, Κοράνιο) μας λένε ότι ο Κύριος,  αυτός ο ένοπλος ζητιάνος, ο άρπαγας και ο καταστροφέας του κοινωνικού πλούτου, λατρεύει και φοβάται τη φωτιά. Τη λατρεύει γιατί θα ήθελε και ο ίδιος να ήταν ισχυρός, ταχύς, ακαταμάχητος όπως είναι η πυρκαγιά που κατακαίει το δάσος και κανένας μα κανένας δεν μπορεί να σταματήσει. Στην Ιλιάδα, πολύ συχνά ο ήρωας παρομοιάζεται με την πυρκαγιά.  Καίει όλα τα χωριά που κατακτά, φοβάται όμως μήπως οι Τρώες κάψουν τα καράβια του, αυτά τα μέσα αρπαγής και μεταφοράς της λείας, και του αφαιρέσουν το νόστιμον ήμαρ, τη μέρα της επιστροφής.

Οι παραπάνω αυτές διαπιστώσεις μας αναγκάζουν να αναρωτηθούμε:  θα μπορέσουν οι υποτελείς, συλλογικά και συνειδητά,  να καταλύσουν την Κυριαρχία και να επιλύσουν τα προβλήματα που αυτή προκαλεί ή δεν θα μπορέσουν και θα στραφούν προς την καταστροφή του κόσμου τούτου; Ή μήπως η πρώτη επιλογή  είναι ανέφικτη χωρίς την δεύτερη;

Πληθώρα ενδείξεων  μας παροτρύνουν να υποστηρίξουμε ότι το μέλλον θα είναι εμπρηστικό. Εάν οι υποτελείς παρεμποδιστούν από το Κράτος του Κυρίου να επιλύσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, τότε θα τα κάνουν όλα στάχτη;  Οι δυο πρόσφατες ενδείξεις που διαθέτουμε είναι ο εμπρησμός των αυτοκινήτων στα προάστεια του Παρισιού κι άλλων γαλλικών πόλεων και ο εμπρησμός χώρων και εργαλείων του Κυρίου καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος στην Αθήνα και άλλες ελληνικές πόλεις. Αλλά αυτά που είδαμε και ζήσαμε δεν είναι τίποτα μπροστά σε αυτά που θα ζήσουμε και θα δούμε στο μέλλον.

Θα δούμε να καίγονται τράπεζες, εφορίες, αστυνομικά τμήματα, στρατόπεδα, φυλακές, ασφαλιστικές εταιρείες, σχολεία, εκκλησίες, γραφεία κομμάτων, κοινοβούλια, υπουργεία, αυτοκίνητα, πολυκαταστήματα, κατοικίες του Κυρίου, συνοικίες, πόλεις ολόκληρες.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Πατέρας μου ήταν ο παππούς μου. Ένας σοφός γέρος φτωχός αγρότης. Όταν πήγαινε να οργώσει με έπαιρνε πολλές φορές μαζί του – σαν τώρα θυμάμαι που μου έδωσε το αλέτρι να οργώσω, κρατώντας το γερά πίσω από τις αγελάδες.  Μετά, πηγαίναμε στις όχθες του ποταμού, ξεζεύαμε τις αγελάδες να βοσκήσουν, μαζεύμε ξερά κλαδιά για το φούρνο και τη σόμπα, πηγαίναμε στο ποτάμι να ποτίσουμε τις αγελάδες. Κοντά σε αυτές, έσκυβα κι εγώ να πιω νερό – το 1964, όταν τα ποτάμια ήταν ακόμα καθαρά κι όχι αποχετευτικοί αγωγοί και το νερό ιμάντας μεταβίβασης της καπιταλιστικής βρομιάς.

Από τότε μέχρι σήμερα αναζητώ να βρω άνδρες και γυναίκες που γνωρίζουνπερισσότερα από μένα για να μάθω. Δεν έχω κανένα παράπονο. Και άνδρες βρήκα και γυναίκες βρήκα που με αγάπησαν και με σεβάστηκαν, όπως κι εγώ άλλωστε.  Βέβαια, από πολλούς και πολλές έφαγα πόρτα – δεν πειράζει όμως. Τώρα, συνεχίζω να ψάχνω και δεν θα σταματήσω ποτέ – αυτή την εποχή τα παιδιά είναι οι δάσκαλοί μου, αυτά γνωρίζουν περισσότερα απο μένα – κι αυτό που γνωρίζουν είναι ότι θέλουν να μάθουν. Δάσκαλος για μένα είναι αυτός που θέλει να μάθει, να κατανοήσει.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Αντικείμενο του σημερινού σημειώματος θα είναι μια πρώτη προσέγγιση της έννοιας της ουσίας, μια πρώτη απόπειρα κατανόησης της προέλευσής της. Η φιλοσοφική έννοια της ουσίας είναι απο τις πιο βασικές του δυτικού φιλοσοφικού ιδιώματος, ασαφούς και αόριστου από τη γέννησή του. Η ασάφεια και η αοριστία αυτή μας παροτρύνει να θέσουμε το ερώτημα: ποια συγκεκριμένη σημασία λανθάνει στην έννοια της ουσίας;

Για να δώσουμε μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει γι άλλη μια φορά να στρέψουμε το βλέμμα μας στην Ιλιάδα. Τη λέξη ‘ουσία’ δεν θα τη διαβάσουμε εκεί –  η αρχαιότερη μαρτυρία της ανάγεται στον Ηρόδοτο (Ι, 192). Ετυμολογικά, η  ουσία προέρχεται από τη μετοχή ουσα (θηλ. γένους)  του ρήματος ειμί, με την υπαρκτική (και όχι τη συνδετική) σημασία. Κατά συνέπεια, ουσία είναι αυτό που υπάρχει. Τι υπάρχει; Τι αξίζει τον κόπο να υπάρχει; Τι θέλουμε, τι θα θέλαμε να υπάρχει;

Στον Ηρόδοτοτο, η λέξη σημαίνει την ατομική ιδιοκτησία, αυτό που υπάρχει αποκελιστικά σε κάποιον, αυτό που κατέχει κάποιος και είναι μόνο δικό του, σημαίνει δηλαδή την περιουσία, τον πλούτο. Τη λέξη αυτή, που με αυτή τη σημασία τη διαβάζουμε και στον Αριστοφάνη, στον Ευριπίδη, στον Λυσία, τον Ανδοκίδη και σε άλλους, πήρε ο Πλάτων και την έκανε μια φιλοσοφική έννοια.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Εάν δεχόμαστε και συμφωνούμε ότι ο κοινωνικός πόλεμος που διεξάγεται μεταξύ του Κυρίου καπιταλιστή και των υποτελών Παραγωγών του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου θα ενταθεί στο μέλλον και θα επιφέρει την επιδείνωση της σημερινής μας κατάστασης, με αποτέλεσμα το παρόν να γίνει ακόμα πιο βαρύ κι ασήκωτο τοις υπηκόοις (Θουκυδίδης),

εάν δεχόμαστε και συμφωνούμε ότι η ιστορική Αριστερά είναι παντελώς ανεπαρκής να συντονίσει την διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου, ότι είναι ηττοπαθής, φοβισμένη, ένα απολίθωμα του παρελθόντος,

εάν δεχόμαστε και συμφωνούμε ότι  η Αριστερά του μέλλοντος θα είναι μια ομοσπονδία, μια συμπολιτεία, ένας σύνδεσμος, μια ένωση αυτόνομων και ελεύθερα συνεργαζόμενων ομάδων που υπάρχουν και δρουν σε ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών πεδίων και δραστηριοτήτων και ότι ο σκοπός αυτής της ένωσης δεν είναι η κατάκτηση του κράτους και ο έλεγχος των ποικίλων και πολλών μηχανισμών του,

τότε η συνεργασία των ομάδων της πέραν της ιστορικής Αριστεράς με σκοπό, δηλωμένο κατά τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, τη σύμπηξη του πυρήνα της Αριστεράς της άσκησης της ελευθερίας και της ισότητας,  είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία και επείγουσα.

Ο μόνος τρόπος όχι μόνο να σταματήσουμε την προέλαση του Κυρίου και του Κράτους και να  αναιρέσουμε τις αποφάσεις του αλλά και να περάσουμε στην επίθεση, δηλαδή στην επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων, είναι η σύμπηξη του πυρήνα της μελλοντικής  Αριστεράς από ομάδες που υπάρχουν και δρουν σε ολόκληρη την επικράτεια.  Η ένσταση και η επιφύλαξη ότι δεν υπάρχει μια ελάχιστη ιδεολογική και πολιτική ομοθυμία είναι έωλη, δηλαδή είναι αβάσιμη, ξεπερασμένη, δεν έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, μιας και αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε ότι είναι αδύνατον, για ανθρωπολογικούς κυρίως λόγους,  να υπάρξει μια παρόμοια ομοθυμία και συμφωνία μεταξύ τόσο πολλών ομάδων και ανθρώπων.

Όσο δεν δεχόμαστε την αδυνατότητα επίτευξης μιας γενικά αποδεκτής συμφωνίας, θα στενάζουμε από το βάρος των αυταπατών του παρελθόντος για ιδεολογική και πολιτική καθαρότητα.

Χιλιάδες χρόνια να συζητάμε, να συμφωνήσουμε δεν θα μπορέσουμε.

Αυτό δεν είναι μειονέκτημα ή ελάττωμα: είναι πλεονέκτημα και προτέρημα.

Μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι δεν θα συμφωνήσουμε ποτέ;

Μπορούμε να απαλλαγούμε παντελώς από το άχθος της πρωτοπορίας που δεν μας αφήνει να είμαστε απλοί, άμεσοι, σαφείς και ευκίνητοι;

Εάν κάτι τέτοιο γίνει εφικτό, εάν δηλαδή παραιτηθούμε από τις επιθυμίες μας και τις προβολές αξιώσεων Κυριαρχίας έναντι των άλλων ομάδων, η διαπίστωση αυτή θα γίνει ένα σημείο εκκίνησης, συζήτησης και κοινής δράσης.  Δεν χρειάζεται να συμφωνήσουμε για να ενωθούμε – πρώτα να ενωθούμε και να συνεργαστούμε και μετά συζητάμε.

Εάν συνεργαστούμε θα έχουμε καταφέρει κατ’ αρχήν να δημιουργήσουμε ένα πρόπλασμα της κοινωνίας που επιθυμούμε –  μια κοινωνία της πρόκρισης της συμβίωσης, της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, της αλληλοβοήθειας, της δημιουργικής σύγκρουσης, της κοινοχρησίας, της κοινοκτησίας, της άσκησης της ισότητας και της ελευθερίας σε βάρος του κτητισμού ατομικισμού, του εγωισμού, της ιδιοτέλειας, της απληστίας, του ανταγωνισμού, της ιδιοχρησίας και της ιδιοκτησίας,

έχοντας υπόψη μας ότι κάθε θετικό και γόνιμο δημιούργημα εγκαινιάζει μια επιταχυνόμενη και κλιμακούμενη διαδικασία παραγωγής συμβάντων που τροποποιούν αποφασιστικά τον συσχετισμό ισχύος μεταξύ του Κυρίου και των υποτελών Παραγωγών και δημιουργούν τις συνθήκες και τις προϋποθέσεις  για την αντιμετώπιση και την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε.

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Όποιος κι όποια καταπιάνεται με τη (δυτική) φιλοσοφία, όποιος κι όποια έχει στρέψει την προσοχή του/της  σε κάποιον φιλόσοφο, είτε αυτός είναι ο Αυγουστίνος ή ο Καρτέσιος,  ο Χέγκελ είτε ο Χάιντεγκερ, οφείλει να διαβάσει και να μελετήσει τον Παρμενίδη και ακολούθως τον Πλάτωνα. Το ‘περί φύσιος’ του Παρμενίδη είναι το πρώτο φιλοσοφικό κείμενο της δυτικής φιλοσοφικής γραμματείας, όπως η Ιλιάδα είναι το πρώτο, και αξεπέραστο κατά τη γνώμη μου, της (δυτικής) λογοτεχνίας. Κάθε πρώτο, χρονικά, κείμενο ασκεί μια γοητεία μιας και είναι το πρώτο που μας λέει πράγματα που μας απασχολούν ακόμα και σήμερα.

Αυτός είναι ο λόγος που θα αφιερώσουμε μια σειρά σημειωμάτων στην ανάγνωση και τη μελέτη του Παρμενίδη. Αρχικά, θα δημοσιεύσουμε το κείμενο και ένα ευρετήριο λέξεων. Ακολούθως, θα στρέψουμε τη προσοχή μας στη μελέτη της γλώσσας του κειμένου για να μπορέσουμε να αποκαλύψουμε ποιος είναι ο Παρμενίδης και τι θέλει να μας πει. Η γλώσσα του μας βεβαιώνει ότι ο Παρμενίδης είναι ένας αριστοκράτης της εποχής του (συνομίληκος του Πινδάρου και του Αισχύλου), ο δε Ηρόδοτος μας λέει ότι ήταν απόγονος πειρατών.

Το ‘περί φύσιος’ είναι μια καταγραφή των αριστοκρατικών αξιών και επιθυμιών όχι μόνο της αριστοκρατίας της Ελέας, της κάτω Ιταλίας ή της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας στο σύνολό της, αλλά όλων των Κυρίων, του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.  Ποιες είναι αυτές οι αξίες, αυτές οι επιθυμίες; Είναι οι αξίες της ισχύος, οι επιθυμίες της αύξησης αυτής της ισχύος. Η μελέτη της γλώσσας μας ενθαρρύνει να διατυπώσουμε την άποψη ότι η καταγραφή αυτή γίνεται με δυο τρόπους: με τον παραδοσιακό, δηλαδή με τον κώδικα της επικής ποίησης,  αλλά και με έναν άλλο, ένα νέο αριστοκρατικό κώδικα απόκρυψης της σημασίας και της παραγωγής νοήματος: με τον φιλοσοφικό κώδικα, με γενικούς, ασαφείς, αόριστους όρους που αποσκοπεί στην  απόκρυψη του αντικειμένου του, που δεν είναι άλλο από την Κυριαρχία. Αυτό είναι το εόν του Παρμενίδη, η Κυριαρχία. Ο Παρμενίδης με το ‘περί φύσιος’ κάνει αυτό που κάνει η Οριστική Έγκλιση: ορίζει ποια είναι η πραγματικότητα, τι υπάρχει και τι δεν τυπάρχει (και τι δεν μπορεί να υπάρξει). Τι υπάρχει; Η Κυριαρχία. Τι  δεν υπάρχει, τι δεν μπορεί να υπάρξει; Η μή- Κυριαρχία, το μη-εόν.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα προσωπείο του Κυρίου, με μια μάσκα δηλαδή, με το οποίο ο Κύριος κατορθώνει και μας παραπλανά, μας εξαπατά, μας κοροϊδεύει, μας γελάει, που λένε και στο χωριό μου. Πρόκειται για το προσωπείο της υπηρεσίας του λαού – ο Κύριος εμφανίζεται ως υπηρέτης του κοινού συμφέροντος. Έναν τέτοιο Κύριο τον βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες της τηλεόρασής μας: πρόκειται για τον πρωθυπουργό, τον πρώτο υπηρέτη μιας και η λέξη ‘υπουργός’ σημαίνει κάτι τέτοιο. Οι υπουργοί, λένε πολλοί, πρέπει να είναι υπηρέτες της χώρας, του δημοσίου, του Κράτους  κοκ. Ο Κύριος δηλαδή δεν είναι κάποιος που διατάζει τους άλλους αλλά κάποιος που τους υπηρετεί. Πως όμως φτάσαμε στο σημείο ο Κύριος να κατορθώνει να κρύβει την διαταγή και να προβάλλει την υπηρεσία κι από ένας αμείλικτος πολέμαρχος (Γ. Παπανδρέου)  να εμφανίζεται ως μειλίχιος ηγέτης; Με αυτά τα ζητήματα θα ασχοληθούμε σήμερα. Πρώτα όμως θα ήθελα να σας αφηγηθώ μια πολύ σύντομη ιστορία.

Μια φορά κι  ένα καιρό, σε ένα μικρό χωριό στην Αραβία, ζούσε ένα γέρος με τους τρεις γιους του.Όταν ήρθε η ώρα να πεθάνει, τους κάλεσε κοντά του για να τους μοιράσει τις καμήλες που είχαν. Τους είπε: ο πρώτος θα πάρει τις μισές, ο δεύτερος το ένα τρίτο και ο τελευταίος το ένα ένατο. Και πέθανε. Οι καμήλες ήταν 17 και οι γιοι προσπάθησαν να κάνουν τη μοιρασιά.

Πως όμως ο πρώτος να πάρει 8,5 καμήλες; Πως ο δεύτερος  5,66 και πως ο τρίτος 1,91; Όσο και να προσπαθούσαν, λύση δεν μπορούσαν να βρουν.

Continue reading →