κοινωνική επανάσταση, τάξη και χάος

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

εάν το βασικό χαρακτηριστικό της εξέγερσης είναι η ταχύτητα, της  κοινωνικής επανάστασης είναι η βραδύτητα. Τις τελευταίες δεκαετίες έγιναν σε όλο τον πλανήτη πολλές, πάρα πολλές  εξεγέρσεις,  αλλά  μόνο δυο επαναστάσεις: ο φεμινισμός και η ανάπτυξη της οικολογικής συνείδησης. Οι εξεγέρσεις δεν μας άφησαν κληρονομιά, οι επαναστάσεις πολλές. Η πιο σημαντική είναι η επίγνωση ότι οι εξεγέρσεις πάντα ηττώνται, οι επαναστάσεις ποτέ! Και δεν ηττώνται διότι διαχέονται στον τρόπο σκέψης, στις πρακτικές, στις αντιλήψεις, στις ιδέες, στα συναισθήματα, εκεί βρίσκουν καταφύγιο, εκεί αναπαράγονται, διαιωνίζονται, εμπλουτίζονται, ενισχύονται. Οι εξεγέρσεις φαίνονται, οι επαναστάσεις αργούν να σκάσουν μύτη.

Continue reading

χωρίς εκδότες και βιβλιοπωλεία

φίλες και φίλοι, καλή σας  μέρα

το κείμενο που ακολουθει είναι οι πρώτες σελίδες του βιβλίου χωρίς εκδότες και βιβλιοπωλεία που θα κυκλοφορήσει τον Απρίλιο από τις εκδόσεις συνεργείο.

1. νέα μέθοδος: σύγκριση συναισθημάτων

Τα τελευταία χρόνια επιδίδομαι σε μια νέα μέθοδον, με την αριστοτελική σημασία του όρου, σε ένα νέο πεδίο επιστημονικής έρευνας: στη σύγκριση συναισθημάτων που προκαλούνται στους κοινωνικούς χώρους, στους δημόσιους, κοινόχρηστους χώρους. Συγκρίνω αυτό που νιώθω όταν περπατώ ανάμεσα στους πάγκους ενός παζαριού, μιας λαϊκής αγοράς, με αυτό που νιώθω όταν βρίσκομαι σε ένα αστυνομικό τμήμα. Στο παζάρι πάω όποτε θέλω, μένω όσο θέλω, φεύγω όποτε θέλω. Η ελευθερία αυτή στη χρήση του κοινωνικού χωρόχρονου του παζαριού μου προκαλεί κάποια συναισθήματα –  και με ωθεί να στοχαστώ. Όλοι και όλες αισθάνονται, αλλά δεν στοχάζονται, σκέφτονται όλοι και όλες. Αισθάνομαι χαρά που είμαι ελεύθερος να περπατήσω, να χαζέψω, να δω γνωστούς και γνωστές, να ακούσω τα ευφυολογήματα των παραγωγών (τι τη ζουλάς [τη ντομάτα], κυρά μου, δεν πρόκειται να σφυρίξει). Θα χαρώ που θα δω τον Γιώργο τον Αέρα να πουλάει τα κοσμήματά του και δυο γυφτάκια να παίζουν κλαρίνο. Θα χαρώ να δω την Πομάκα, την  Φατμέ,  να πουλάει τα αβγά της, με αυτά μεγάλωσαν τα παιδιά μου, θα φάω ένα μεζεδάκι από αυτά που προσφέρουν δωρεάν δυο παραγωγοί αλλαντικών και τα πιω ένα ποτηράκι κρασί, σουφλιώτικο, μπρούσκο, να το δοκιμάσω – κάθε Πέμπτη το δοκιμάζω, πρωί πρωί.

Από την Αστυνομία δεν θέλω ούτε απέξω να περνάω. Κάποτε μου έκλεψαν ένα μηχανάκι, δεν πήγα ούτε καν να το δηλώσω – δεν θα πήγαινα ακόμα κι αν δεν ήταν κλεμμένο, παρατημένο και σκουριασμένο ήταν, αυτό που μου βούτηξαν. Καμιά φορά αναγκάζομαι να πάω και θυμάμαι τι έχω τραβήξει, και ακούω και βλέπω, χωρίς να ακούω και να βλέπω, αυτούς που είναι κάπου κλεισμένοι μέρες και βδομάδες και μήνες. Θα πεθάνω από τη στενοχώρια μου αν κάποτε απαγορεύσουν τις λαϊκές – χαίρομαι όμως όταν βλέπω στην τηλεόραση μαθητές να πετροβολούν αστυνομικά τμήματα και κατοίκους να αναποδογυρίζουν και να καίνε τα μπατσάδικα και τα ασφαλίτικα οχήματα-άρματα-βλήματα.

Continue reading

οι φούρνοι ως ιδιόκτητοι κομμουνιστικοί χώροι

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Το ψωμί που τρώμε είναι ακριβό και κακίστης ποιότητας.  Μπορούμε να παραγάγουμε ψωμί φτηνό και καλής ποιότητας;  Είδαμε χτές ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό και αναγκαίο. Για να είναι όμως καλό και καλής ποιότητας , θα πρέπει να μην είναι εμπόρευμα. Και όχι μόνο το ψωμί. Πως είναι δυνατόν όμως  ο κοινωνικός πλούτος να μην είναι ένας τεράστιος σωρός εμπορευμάτων αλλά μόνο ένα σύνολο αξιών χρήσης; Είναι δυνατόν κάτι τέτοιο και πως;

Κάθε εμπόρευμα εμφανίζεται να έχει μια αξία χρήσης και μια ανταλλακτική αξία. Κανένα εμπόρευμα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εάν δεν ανταλλαχτεί με χρήμα. Έτσι, το εμπόρευμα είναι ένας τόπος  συνάντησης, συμπλοκής, του κομμουνισμού (αξία χρήσης) και της Κυριαρχίας (ανταλλακτική αξία). Όταν αγοράζουμε και τρώμε ψωμί, δεν αγοράζουμε, δεν καταναλώνουμε μόνο ένα διατροφικό προϊόν αλλά καταναλώνουμε και κοινωνικές σχέσεις: τον κομμουνισμό, την Κυριαρχία και τη μεταξύ τους σχέση και συνύπαρξη. Το εμπόρευμα καταγράφει ένα συσχετισμό ισχύος μεταξύ κομμουνισμού και Κυριαρχίας,   με την ανταλλακτική αξία, το χρήμα, την Κυριαρχία να είναι η ισχυρή πλευρά αυτής της σχέσης. Η ανταλλακτική αξία δεν είναι μια ιδιότητα μόνο του εμπορεύματος αλλά και ένα μέσο αρπαγής και καταστροφής: κάθε φορά που αγοράζουμε και καταναλώνουμε ένα εμπόρευμα, πέφτουμε θύμα κλοπής και καταστρέφουμε/καταστρεφόμαστε.

Να το δίλημμα της εποχής μας: ή θα σταματήσουμε να παραγάγουμε εμπορεύματα ή θα καταστρέψουμε τη φύση και τη κοινωνία, θα αυτοκαταστραφούμε. Ας είναι καλά η Αριστερά που μας το υπενθυμίζει συνεχώς αυτό και μας υποδεικνύει τρόπους υλοποίησης του.

Continue reading

ψωμί, εξέγερση, επανάσταση:τον άρτον ημών δος (δίδου) ημίν σήμερον

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Επιστρέψαμε, εστιάζοντας τη προσοχή μας στο ψωμί, στη τροφή. Το κάναμε διότι υποψιαζόμαστε πως το μέλλον θα είναι βαρύ όπως είναι και το παρόν, όπως έγραψε και ο Θουκυδίδης (το γαρ παρόν βαρύ τοις υπηκόοις). Και θα είναι βαρύ διότι ο Κύριος [καπιταλιστής της παραγωγής και του χρήματος] χρησιμοποιεί, συνειδητά και προγραμματισμένα,  τη τροφή ως μέσον εξόντωσης και καταστροφής του παγκόσμιου πληθυσμού των υποτελών παραγωγών του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου πλούτου, που αρκεί και περισσεύει να ζήσουμε όλοι ικανοποιώντας τις βασικές μας ανάγκες.

Θα είναι βαρύ, πολύ πιο βαρύ, διότι είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι η γεωργική παραγωγή θα τείνει να μειώνεται, η τροφή θα  λιγοστέψει και θα ακριβήνει.  Και θα μειώνεται για δυο βασικούς λόγους. Από τη μια,  οι καπιταλιστές της γεωργικής παραγωγής έχουν καταστρέψει και συνεχίζουν να καταστρέφουν το έδαφος με τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα με αποτέλεσμα την φθίνουσα παραγωγικότητά του. Βλέπουν το έδαφος ως μηχανή που θα δουλέψει καλύτερα με το λιπαντικό (λίπασμα) και όχι ως φύση. Και από την άλλη, η κλιματική αλλαγή, όποια κι αν είναι η αιτία της, επιφέρει πολύ μεγάλες καταστροφές με τη ξηρασία, τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές. Αυτό σημαίνει ότι ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού δεν θα μπορούν, διότι δεν θα υπάρχει, να βρουν να φάνε και θα πεθαίνουν σαν τις μύγες.

Έτσι, αναπότρεπτα το ψωμί θα επανέλθει στο πολιτικό προσκήνιο, στην πολιτική. Οι ρωμαίοι πληβείοι απαιτούσαν άρτον και θεάματα. Οι χριστιανοί παρακαλούσαν, και συνεχίζουν να παρακαλούν,  τον επουράνιο πατέρα να τους δώσει το ψωμί της ημέρας. Ο Ματθαίος όμως είναι πιο πεινασμένος από τον Λουκά. Ο πρώτος χρησιμοποιεί προστακτική αορίστου (δος)  με την οποία εκφράζουμε την ανυπομονησία μας: δώσε μας, τώρα. Ο Λουκάς δεν πεινάει τόσο πολύ: δίνε μας (δίδου), κάθε μέρα.  Έχω την εντύπωση πως η προστακτική Αορίστου θα είναι η έγκλιση του μέλλοντος και όχι η προστακτική του Ενεστώτα. . .

Ψωμί (παιδεία, ελευθερία) ζητούσανε και οι εξεγερμένοι του Πολυτεχνείου, πολλοί και πολλές από τους οποίους είναι σήμερα τσιράκια του Κυρίου (υπουργοί, κλπ). Ψωμί, φτηνό ψωμί ζητάνε κι όλοι οι πεινασμένοι του κόσμου σήμερα.  Αυτό θα είναι το βασικό αίτημα των εξεγέρσεων του  παρόντος και του μέλλοντος. Και αναρωτιέμαι: θα ικανοποιηθεί το αίτημά τους. Απαντώ, κατηγορηματικά: ΟΧΙ!

Continue reading

το ψωμί-εμπόρευμα ως μέσο αρπαγής και καταστροφής

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Έχουμε υποστηρίξει ότι ο Κύριος [καπιταλιστής της παραγωγής και του χρήματος] θεωρεί τον παγκόσμιο πληθυσμό περιττό και επικίνδυνο και ότι σκοπεύει να εξοντώσει ένα πολύ μεγάλο μέρος του. Το γεγονός ότι ήδη τον εξοντώνει δείχνει ότι εφαρμόζει ήδη το σχέδιό του. Έχουμε υποστηρίξει επίσης ότι ο Κύριος θεωρεί πως η πραγματικότητα μπορεί να είναι η εκπλήρωση των επιθυμιών του, των σχεδίων του,  των αποφάσεών του και χαρακτηρίσαμε τη θεώρηση αυτή, που συνιστά την πυρηνική επιθυμία Του, ως επινόηση της πραγματικότητας, μια θεώρηση που για πρώτη φορά καταγράφεται στην Ιλιάδα (Α 5, Διός δ΄ετελείετο βουλή).

Υποστηρίξαμε ακομα ότι το κύριο μέσο εξόντωσης δεν θα είναι ο πόλεμος αλλά αφενός η ένδεια, η σπάνη, η έλλειψη, δηλαδή η συνειδητή και προγραμματισμένη ανεπάρκεια τροφής, νερού, κατοικίας, φαρμάκων, ασφάλειας, και αφετέρου η καταστροφή της φύσης που επιφέρει τόσα και τόσα δεινά στον παγκόσμιο πληθυσμό (ξηρασία, πλημμύρες, καταστροφή κλίματος, λιμοί, λοιμοί, σεισμοί, κοκ).

Εκτός από την  εξόντωση,  ταυτόχρονα και παράλληλα με αυτήν, ο Κύριος ενισχύει και την λειτουργική καταστροφή του υποτελούς Παραγωγού. Τον καταστρέφει όχι για να τον αχρηστεύσει ολοκληρωτικά, μιας και τον χρειάζεται, αυτούς που χρειάζεται, αλλά για να τον καταστήσει ανίκανο όχι μόνο να φανταστεί κάτι άλλο πέραν του καπιταλιστικού παρόντος αλλά και να αλλάξει την ζωή του και βασικά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται ο κοινωνικός πλούτος, ο οποίος εξασφαλίζει την αναπαραγωγή μιας κοινωνίας. Τα μέσα της καταστροφής είναι πολλά αλλά τα βασικά είναι η εργασία, η ανεργία, ο εκφοβισμός, η εξαπάτηση, το εμπόρευμα, το χρήμα, η καπιταλιστική ιδεολογία (τα συμφέροντα του Κυρίου και του υποτελούς Παραγωγού ταυτίζονται). Ο βασικός σκοπός του Κυρίου είναι η δικαιοσύνη, με την πλατωνική σημασία του όρου, δηλαδή η αποσόβηση της κατάλυσης της Κυριαρχίας.

‘Ετσι, το βασικό μέλημα του Κυρίου είναι το εξής: ο υποτελής πρέπει να είναι απομονωμένος, φοβισμένος, αποβλακωμένος, ενδεής, ασθενής. ‘Ενας τέτοιος υποτελής Παραγωγός είναι μεν κατεστραμμένος, ανίκανος δηλαδή να επαναστατήσει, ικανός όμως να συμμετέχει στην παραγωγή του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου πλούτου που φτάνει και περισσεύει να ζούμε όλοι ικανοποιώντας τις βασικές μας ανάγκες.

Ένα από τα επιμέρους μέσα αρπαγής και καταστροφής του κοινωνικού πλούτου και του υποτελούς παραγωγής είναι και ένα πολύ βασικό εμπόρευμα, το ψωμί. Γνωρίζουμε πως ο Κύριος χρησιμοποιεί τη τροφή ως μέσον αρπαγής και καταστροφής – τα καθημερινά σχεδόν διατροφικά σκάνδαλα είναι αψευδής μάρτυρας.  Θα αντιτείνει κάποιος ότι η καθημερινή δηλητηρίαση μέσω της τροφής δεν είναι ένας επιδιωκόμενος σκοπός αλλά μια προκύπτουσα από το καπιταλιστικό σύστημα κατάσταση (κέρδος). Από την στιγμή όμως που η προκύπτουσα αυτή κατάσταση διαιωνίζεται, συνειδητά, αυτό σημαίνει ότι έχει μετεξελιχτεί σε επιδιωκόμενη.

φίλες και φίλοι, το γνωρίζετε πολύ καλά: κάθε φορά που αγοράζουμε ψωμί πέφτουμε θύματα αρπαγής και καταστροφής. Πως γίνεται αυτό; Μπορούμε να το αλλάξουμε; Πως; Τι σημαίνει επανάσταση στην παραγωγή του ψωμιού; Σε αυτά τα ερωτήματα  θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε με το σημερινό μας σημείωμα.  Το αυριανό μας σημείωμα θα είναι: οι φούρνοι ως ιδιόκτητοι κομμουνιστικοί χώροι.

Continue reading