φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Εάν η κοινωνική επανάσταση είναι εμφύλιος πόλεμος, με όποιο τρόπο κι αν διεξάγεται, εμφύλιος πόλεμος είναι και η πνευματική επανάσταση που προηγείται και συνεχίζει να εκτυλίσσεται ταυτόχρονα με την κοινωνική. Ο εμφύλιος πνευματικός πόλεμος έχει δύο όψεις, τη δημόσια και την ατομική (προσωπική). Σε δημόσιο επίπεδο, εμφανίζεται ως ένα πλέγμα συγκρούσεων οι οποίες πηγάζουν από την κομβική σύγκρουση μεταξύ της κυριαρχικής σχέσης (διαταγή/υπακοή/εκτέλεση) και της κομμουνιστικής (πρόταση/συνεργασία).
Η σύγκρουση προϋποθέτει ανασφάλεια, αμφιβολία, δοκιμές και πειραματισμούς, δειλά βήματα που παίρνουν τη μορφή της αμφιταλάντευσης, της ρωγμής, του υπαινιγμού, της διακοπής, της παρέκβασης του νέου μέσα στο παλιό, της ασυνέχειας. Συμμαθητής από το δημοτικό, μηχανοδηγός στον ΟΣΕ, μου λέει, Σάκη, να κοπούν τα χέρια μου αν πάω να ψηφίσω – βαμένα μπλε μυαλά, φανατικός νεοδημοκράτης. Είδα στην τηλεόραση έναν τύπο να κλαίει επειδή κατέθεσε τις πινακίδες του ενός και μοναδικού αυτοκινήτου που είχε, μιας και δεν μπορούσε να το συντηρήσει. Κάποιος άλλος ξηλώνει το γκαζόν του σπιτιού του και φτιάχνει λαχανόκηπο. Ένα άλλο ζευγάρι θέλει να φύγει από τη Θεσσαλονίκη και θέλει να ασχοληθεί με την καλλιέργεια της γης και δεν έχει που να πάει. Αυτοί που έχουν, εγκαταλείπουν την πόλη και επιστρέφουν στο χωριό τους.