φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Το ζήτημα της γένεσης της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας, δηλαδή της αθηναϊκής δημοκρατίας, είναι ένα από τα πολλά άλυτα ζητήματα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Αν και υπάρχει κάποιο πρόβλημα πηγών, δεν είναι αυτή η εξήγηση το γιατί δεν υπάρχει μια γενικά αποδεκτή άποψη. Η αδυναμία μας να εξηγήσουμε τη γένεση της δημοκρατίας οφείλεται σε μεθοδολογικούς λόγους. Μιας και η αθηναϊκή δημοκρατία ήταν μια δουλοκτητική δημοκρατία, μια δημοκρατία δηλαδή που δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τη χρήση των δούλων στην παραγωγή του κοινωνικού πλούτου, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη γένεσή της μόνο εάν κατανοήσουμε το ζήτημα της γένεσης του δουλοκτητικού τρόπου παραγωγής, που κυριαρχούσε κατά την κλασική εποχή (5ος αιώνας π. Χ.). Ποιος όμως τρόπος παραγωγής είχε προηγηθεί, για ποιους λόγους παρήκμασε και εγκαταλείφθηκε; Πότε και πως έγινε η μετάβαση από τον έναν τρόπο παραγωγής στον άλλον;
Το ζήτημα της γένεσης της αθηναϊκής δημοκρατίας αλλά και όλα τα άλλα άλυτα ζητήματα, τα οποία συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους μιας και είναι στιγμές της διαδικασίας της μετάβασης από τον ποιμενισμό στην δουλοκτησία, επιχειρώ να το προσεγγίσω σε μια Εισαγωγή στην αρχαία ελληνική ιστορία, την οποία γράφω εδώ και πολλά χρόνια. Από σήμερα θα αρχίσω να δημοσιεύω τμήματα αυτής της εργασίας τα οποία καταπιάνονται με το ζήτημα της γένεσης της δημοκρατίας. Θα μελετήσουμε τους όρους δημοκρατία και ισονομία, τους όρους δήμος, κράτος (και κρατέω) και νόμος, θα μελετήσουμε τη λήψη των αποφάσεων (βασιλεία, αριστοκρατία, ολιγαρχία) στη μυκηναϊκή Πύλο, την Ιλιάδα και την Οδύσεια, τη λυρική ποίηση, τον Πίνδαρο και Αισχύλο, θα μελετήσουμε τις συνελεύσεις του λαού στα λεγόμενα ομηρικά έπη, τα φαινόμενα της πόλεως και της αγοράς, όπως και άλλα ζητήματα που άπτονται των προαναφερθέντων.
Το κίνητρο για την δημοσίευση αυτών των σημειωμάτων είναι οι αντιλήψεις των υποστηρικτών της αυτονομίας και της αυτοθέσμισης, οι οποίες ακολουθούν, λιγότερο η περισσότερο πιστά, τις θεωρίες του Κ. Καστοριάδη. Πριν σηκώσω τα μανίκια μου και σας παρουσιάσω την αρχική σημασία και τη σημασιολογική εξέλιξη των όρων δήμος, κράτος (κρατέω) και δημοκρατία στις αρχαίες ελληνικές πηγές θα παρουσιάσω απλά και σύντομα τον βασικό πυρήνα των απόψεων των υποστηρικτών της αυτονομίας και της αυτοθέσμισης. Κι αυτό διότι οι απόψεις που υποστηρίζουν βασίζονται σε μια πρόσληψη της αθηναϊκής δημοκρατίας η οποία δεν στηρίζεται κατά κανένα τρόπο στις διαθέσιμες γραπτές πηγές. Πρόκειται για μια παντελώς εξιδανικευμένη εικόνα, η οποία προδίδει άγνοια και διαστρέβλωση. Οι υποστηρικτές της αυτονομίας και της αυτοθέσμισης διαβάζουν και υιοθετούν τις απόψεις του Κ. Καστοριάδη, ο οποίος, έχοντας παντελή άγνοια των πηγών της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, υιοθέτησε και τροποποίησε, για να τις εναρμονίσει με τη δική του θεωρία, απόψεις φιλελεύθερων αστών ελληνιστών.
