φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Θα παρακάμψω το ζήτημα της γένεσης του τόκου, για να επιστρέψω σε αυτό επί το λεπτομερειακότερον, αφού εκθέσω πολύ συνοπτικά την άποψή μου για τον Πελοποννησιακό πόλεμο – μου φαίνεται πως έχω εξαντλήσει την υπομονή του Άλεξ. Αργότερα, θα εξετάσω και τις θέσεις άλλων ιστορικών σχετικά με αυτόν τον πόλεμο.
Στο δεύτερο μισό του έβδομου αιώνα (650-600) οι δουλοκτήτες γαιοκτήμονες της Αττικής επιχείρησαν όχι μόνο να αρπάξουν τη γη των μικροϊδιοκτητών μέσω του χρέους και του τόκου αλλά και να τους κάνουν δούλους. Δεν τα κατάφεραν όμως, ηττήθηκαν. Δεν ήταν ταπεινωτική ήττα αλλά ηττήθηκαν. Την ήττα αυτή δεν την ξέχασαν ποτέ. Κατά τη διάρκεια του οξύτατου κοινωνικού πολέμου διατυπώθηκαν από την πλευρά των γαιοκτημόνων δύο στρατηγικές, οι οποίες τους διαίρεσαν σε δύο ομάδες. Η μία στρατηγική ήταν αυτή της αμείλικτης εξόντωσης, γύρω από την οποία συσπειρώθηκαν οι ολιγαρχικοί· η άλλη ήταν η στρατηγική της τακτικής υποχώρησης, η οποία συγκάλυπτε μια άλλη στρατηγική, η οποία θα διατυπωθεί με συγκλονιστικό τρόπο στον Επιτάφιο του Περικλέους. Γύρω από αυτήν στρατηγική συσπειρώθηκαν οι δημοκρατικοί γαιοκτήμονες.
Οι ολιγαρχικοί πρόκριναν την άμεση εξόντωση μέσω της άσκησης αμείλικτης βίας, η δημοκρατικοί την εξόντωση ως μακροχρόνια διαδικασία κατά την οποία η εξόντωση δεν θα φαίνεται ως εξόντωση. Ας δούμε τη λογική της δημοκρατικής στρατηγικής και γιατί τελικά υπερίσχυσε.
Πολύ ωραία, τους σφάζουμε όλους και αρπάζουμε τη γη τους. Μπορούμε να το κάνουμε – καλούμε τους Σπαρτιάτες κι αυτοί θα έρθουν τρέχοντας να σφάξουν εξεγερμένους αγρότες. Έχετε σκεφτεί τι θα συμβεί μετά ή έχετε το μυαλό σας μόνο στο ξίφο σας και στον πούτσο σας;