φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Θα έχετε δει κοπάδι κατσικιών ή προβάτων μέσα σε μαντρί ή σε κάποια πλαγιά να βόσκει· δεν θα έχετε όμως αναρωτηθεί πώς κοιμούνται τα βράδια. Το κοπάδι δεν είναι ένα σύνολο μοναχικών ζώων, όπως νομίζουμε, δεν είναι ένα μοναχικό πλήθος, δεν υπάρχουν εργένισσες κατσίκες ή εργένικα πρόβατα, αλλά ένα σύνολο από πολλές οικογένειες ή συγγενικές ομάδες. Το βράδυ κοιμούνται ανά ομάδα, ενώ οι κότες όλες μαζί.Ο παρείσακτος είναι ενοχλητικός, ανεπιθύμητος και θα εκδιωχθεί. Εάν πάρουμε τέσσερα γουρούνια, ένα από κάθε ομάδα, και τα βάλουμε σε ένα τετράγωνο χώρο, το κάθε ένα θα πάει να πιάσει μια γωνία, μακριά από τα άλλα.
Υπάρχει όμως κι ένας άλλος τρόπος εκτροφής, ειδικά των γουρουνιών και των κοτόπουλων: ο εγκλεισμός, η εκτροφή του ζώου σε κλουβί, ο απόλυτος περιορισμός της κίνησης στον χώρο με σκοπό την πάχυνση. Το κλουβί του γουρουνιού λεγόταν στα χωριά κουμάσι, ένας βρόμικος χώρος, εξ ου και η παροιμιώδης έκφραση είναι αυτός ένα κουμάσι!
Αυτοί οι δύο τρόποι εκτροφής είναι το πρότυπο της οργάνωσης της καπιταλιστικής κοινωνίας. Ο πρώτος σχηματίζει τις κοινωνίες γνωστές ως κοινωνίες του μαζικού εγκλεισμού και της πειθαρχίας, της μαζικής επιτήρησης· ο δεύτερος τις κοινωνίες του ελέγχου. Εάν το δούμε από μαρξιστική έποψη, οι πρώτες είναι οι κοινωνίες της τυπικής υπαγωγής της εργασίας στο Κεφάλαιο, ενώ οι δεύτερες της πραγματικής υπαγωγής. Αποκαλώ τις πρώτες κομμουνισμό της στάνης. Τις δεύτερες, κατοικίδιες κοινωνίες.