η λέξη ‘μηχανή’ προέρχεται από τη λέξη ‘μάχη’

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Στο περίφημο χορικό της Αντιγόνης ο Σοφοκλής γράφει (στ.781),  έρως ανίκατε μάχαν. (Έρωτα, ανίκητε στη μάχη). Γιατί δεν έγραψε έρως ανίκητε μάχην; Το γνωρίζουμε: η τραγωδία γράφεται στην αττική διάλεκτο (διάλογοι) και στη δωρική (χορικά). Κι αυτό διότι κάθε ‘λογοτεχνικό είδος’ γραφόταν στη διάλεκτο στην οποία πρωτοεμφανίστηκε. Η χορική ποίηση ήταν ποίηση που γραφόταν για να την τραγουδήσουν ομάδες νέων ανδρών ή γυναικών καθώς χόρευαν και εμφανίστηκε πρώτη φορά στη Σπάρτη με τον έξοχο Αλκμάνα κατά τον 7ο π. Χ. αιώνα (700-600).

Continue reading

Αθήνα, 1960-1980: ‘εάν δεις γυναίκα στο δρόμο χαράματα, ή πουτάνα θα είναι ή δημοσιογράφος’

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Έλεγα χτες, φίλες και φίλοι, ότι οι δημοσιογράφοι είναι καταδικασμένοι να περάσουν στην ανεργία και όσοι εξακολουθήσουν να  εργάζονται, ολοένα και λιγότεροι, θα εργάζονται με λιγότερο μισθό. Με τις απεργίες δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Έθεσα το ερώτημα εάν μπορούν να αντιδράσουν με άλλο τρόπο και υποστήριξα ότι για απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να δούμε τα πράγματα με μια διαφορετική ματιά.

Οι δημοσιογράφοι είναι εργαζόμενοι σε ιδεολογικούς μηχανισμούς του Κράτους, είτε είναι κρατικοί/δημόσιοι υπάλληλοι είτε ιδιωτικοί. Ο ρόλος των ιδεολογικών μηχανισμών του Κράτους είναι η εμπέδωση της αστικής ιδεολογίας στους υποτελείς υπηκόους. Υπάρχει ένας μικρός αριθμός δημοσιογράφων που έχουν πλήρη συνείδηση του ρόλου τους και κάνουν ό, τι μπορούν για να ξεφύγουν από αυτόν τον ρόλο αλλά η συνείδηση αυτή μου θυμίζει τα λόγια του Λένιν για τα μαθήματα ηθικής σε μπουρδέλο. Το Κράτος αφήνει κάποια περιθώρια άλλης γνώμης αλλά τα εξαλείφει μόλις οι συνθήκες αλλάξουν. Θα θυμάστε την τύχη της τετραμελούς ομάδας του Ιού της Ελευθεροτυπίας. Τον Ιό τον φίμωσαν, αν και οι συντάκτες του συνέχισαν να εργάζονται στην εφημερίδα. Η στάση αυτή είναι ενδεικτική της αυτοκτονικής πολιτικής των ιδιοκτητών και διευθυντών και συμβούλων έκδοσης των εφημερίδων: προκειμένου να περικόψουμε το κόστος, ρίχνουμε την ποιότητα της εφημερίδας, αλλοιώνουμε τον χαρακτήρα της. Από τη φύση της, μια προοδευτική εφημερίδα είναι μια αντιφατική κατάσταση: ιδεολογικός μηχανισμός του Κράτους από τη μια, αποκάλυψη των πράξεων του Κράτους και του Κυρίου από την άλλη. Δαγκώνουν το χέρι που τους ταΐζει. Όπως συμβαίνει σε κάθε αντίφαση, κάποια πλευρά είναι ισχυρότερη: εάν δεν σε ταΐσει, δεν θα μπορέσεις να τον δαγκώσεις. Και αρχίζεις και τον γλείφεις. Μέσα στα πλαίσια αυτής της αντίφασης, βρέθηκε  χώρος να υπάρξει ένας μικρός αριθμός δημοσιογράφων που δεν κωλώνει. Εάν εξαιρέσουμε όμως αυτόν τον μικρό αριθμό, όλοι  οι  άλλοι έχουν συνδέσει την τύχη τους με τη τύχη της εφημερίδας και, άρα, με την τύχη του καπιταλισμού. Θέλω να πω ότι είναι από τη φύση τους συντηρητικοί, είναι μέρος του κόσμου που φεύγει, είναι μέρος της Κυριαρχίας, στρατεύονται πίσω από τον Κύριο με σκοπό να επιβάλουν την αποβλάκωση και την αποχαύνωση και να αποκρύψουν οργανωμένα και συνειδητά τις δυνατότητες της εποχής μας. Αυτό είναι το κομβικό σημείο του ζητήματος όπως θα δούμε παρακάτω.

Continue reading

εικοσάωρο και μισθός για όλους και όλες: για τις απεργίες στα Μαζικά Μέσα Ενημέρωσης

φίλες και φίλη, άλλη μια καλημέρα!

Ζύμωσα (η ζύμη είναι έτοιμη μόλις πέσουν οι πρώτες σταγόνες ιδρώτα από το μέτωπο στη σκάφη. . .), τα παιδιά πήγαν σχολείο, δεν θα πάω στον κήπο, θα ψήσω ψωμί, λέω να γράψω κάτι ακόμα.

Εφημερίδες και κανάλια έκλεισαν,  κλείνουν, θα κλείσουν, είναι βέβαιο, θα περιορίσουν δραστηριότητες, θα συρρικνωθούν, πολλοί εργαζόμενοι θα μείνουν άνεργοι και άνεργες ενώ όσοι μείνουν θα εργάζονται με λιγότερο μισθό, όποια μορφή κι αν παίρνει (συμβάσεις, μπλοκάκια, μερική απασχόληση, κλπ). Οι εφημερίδες και τα κανάλια και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί είναι καπιταλιστικές επιχειρήσεις, είναι ιδεολογικοί μηχανισμοί του Κράτους, έμμεσα ή άμεσα και η κατάσταση που διαμορφώνεται είναι μια ακόμη όψη της εν εξελίξει διαδικασίας, άλλοτε  επιταχυνόμενης/οξυνόμενης και άλλοτε επιβραδυνόμενης/αμβλυνόμενης , συρρίκνωσης του καπιταλισμού και του Κράτους. Από τη μια λυπάμαι και θλίβομαι και από την άλλη χαίρομαι. Λυπάμαι και θλίβομαι διότι πολλοί εργαζόμενοι και εργαζόμενες, με οικογένειες και παντός είδους  υποχρεώσεις,  θα χάσουν τη δουλειά τους σε μια εποχή που δεν μπορείς να βρεις εύκολα άλλη. Και χαίρομαι διότι δεν μπορώ να δείξω οίκτο για μια καπιταλιστική επιχείρηση που κλείνει, ίσα-ίσα χαίρομαι και δεν είμαι άνθρωπος που επιδίδεται σε ευχολόγια (μακάρι να μην έκλειναν . . .) διότι δεν έχουν κανένα απολύτως νόημα.

Οι εργαζόμενοι αντιδρούν – θα ήταν παράξενο να μην το κάνουν. Το ότι αντιδρούν δεν σημαίνει ότι η αντίδρασή τους θα είναι αποτελεσματική και αποδοτική. Κι αυτό λόγω των ιδιόμορφων συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί. Και αναρωτιέμαι: ο τρόπος που αντιδρούν (απεργία, στάσεις εργασίας) είναι ο μόνος;

Continue reading

δίλημμα: να δουλεύεις και να μην πληρώνεσαι ή να μην δουλεύεις και να μην πληρώνεσαι;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

15 εργαζόμενοι έχουν να πληρωθούν 9 μήνες σε μια επιχείρηση στη Λάρισα. Η κατάσταση αυτή δεν είναι σπάνια, δεν ήταν, και θα είναι όλο πιο γνώριμη και συχνή με την επιδείνωση της ύφεσης και της κρίσης (του κεφαλαίου, του Κράτους και της εργασίας, πρώτιστα της τελευταίας). Η σοβαρότητα αυτής της κατάστασης δεν μας αφήνει αδιάφορους και αισθάνομαι την ανάγκη να την σχολιάσω με το σημερινό σημείωμα.

Θα κινηθώ πέραν του εργατικού δικαίου και της προσφυγής στο νόμο, στα δικαστήρια και το Κράτος, όχι διότι τα θεωρώ περιττά και αναποτελεσματικά, όχι, αλλά διότι υπάρχουν κάποιες πτυχές πέραν αυτού του τρόπου αντιμετώπισης. Το ότι αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης θα βαίνει ολοταχώς απαξιούμενος το θεωρώ βέβαιο, όπως όμως και να ‘χει το πράγμα υπάρχει μια διάσταση της εξεταζόμενης κατάστασης που αφορά τον τρόπο διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου.

Θέτω τα εξής ερωτήματα. Ο κοινωνικός εταίρος (sic)  των εργαζομένων στη Λάρισα ή οπουδήποτε αλλού έχει και δεν τους πληρώνει; Γιατί δεν τους πληρώνει, ενώ έχει; Θα τους πληρώσει; Ή μήπως δεν έχει και δεν τους πληρώνει. Κι αν βρει, αν βρει, θα τους πληρώσει;Πόσο χρόνο πρέπει να περιμένουμε; Όσο μπορούμε;

Continue reading

το τέλος του φοιτητικού κινήματος: τα Πανεπιστήμιά τους, τα Πανεπιστήμιά μας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο Παύλος θα κλείσει τα 8 σε κάνα δυο μήνες και η Αποστολία τα 6. Αναρωτιέμαι καμιά φορά: Θα πάνε στο Πανεπιστήμιο; Δεν θα πάνε. Με αυτή τη διαπίστωση θα καταπιαστώ σήμερα – και με τα παρακάτω ερωτήματα.

Πως θα είναι τα Πανεπιστήμια σε δέκα-δώδεκα χρόνια, το 2022 ή το 2024; Πως θα είναι η κοινωνία, ο κόσμος, οι υποτελείς Παραγωγοί, η δημοκρατία;

Πριν αρχίσω να εκθέτω τις σκέψεις μου, θα σας αφηγηθώ ένα κουρδικό παραμύθι.

Μια φορά κι ένα καιρό, ένας μεγάλος λύκος κατέβαινε σε ένα χωριό και έτρωγε τα πρόβατα των βοσκών. Οι βοσκοί είχαν απογοητευτεί. Μια μέρα, μαζεύτηκαν και αποφάσισαν να τον σκοτώσουν. Πήραν τα όπλα, πήγαν στο δάσος και τον βρήκαν. Σήκωσαν τα όπλα να πυροβολήσουν, ένας γέρος βοσκός όμως τους σταμάτησε. Κατέβηκε από το άλογο, πήγε προς το λύκο κρατώντας στα χέρια του ένα μεγάλο κομμάτι κρέας και του το έδωσε να το φάει. Τι κάνεις; διαμαρτυρήθηκαν οι βοσκοί. Ήρθαμε να τον σκοτώσουμε, όχι να τον ταΐσουμε! Καθώς όμως ο λύκος έτρωγε το κρέας,  ο γέρος του φόρεσε στο λαιμό ένα μεγάλο κουδούνι. Πάμε να φύγουμε, τους είπε, αυτό ήταν.

Κι έφυγαν. Από τότε, μόλις οι βοσκοί άκουγαν τη κουδούνα έπαιρναν τα όπλα και μαζί με τα σκυλιά έδιωχναν τον λύκο. Και η ελαφίνα το άκουγε, και ο λαγός, κι όλα τα ζώα του δάσους. Κι έτσι, ο λύκος με τη κουδούνα στο λαιμό πέθανε από τη πείνα, πέφτοντας από ένα ψηλό βράχο.

Continue reading

κάτω η δικτατορία της μπιτζάμας και του νυχτικού! ζήτω η γύμνια!

φίλες και φίλοι, γεια σας και χαρά σας

Μιχάλη, από το στόμα σου και στης φύσης το αυτί! Έριξε χτες το βράδυ μια τρίωρη ποτιστική βροχή, ό,τι πρέπει! Δε σκέφτομαι τον εαυτό μου αλλά τους χιλιάδες αγρότες εδώ πέρα που έπρεπε να ξανασπείρουν τα εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα με σιτάρι. Καταλαβαίνεις τον επιπλέον  κόπο και το επιπλέον κόστος σε σπόρο και πετρέλαιο. Ως αντίδωρο, σου αφιερώνω το σημερινό σημείωμα.

Γιατί, φίλες και φίλοι, κοιμόμαστε με ρούχα και όχι γυμνοί και γυμνές;  Συνήθεια; Σεμνοτυφία; Και τα δυο; Ό,τι και να είναι, είναι ανθυγιεινό. Ή μήπως δεν είναι; Ως συνήθεια, σεμνοτυφία και νοσηρότητα, είναι ένα θέμα που σχετίζετια με την επανάσταση και τον κομμουνισμό και από αυτήν την έποψη θα το προσεγγίσουμε. Κάποιος, κάποια ίσως μας πει: τι θα γίνει, εάν κοιμόμαστε όλοι γυμνοί; Οι επιχειρήσεις που ράβουν πιτζάμες και νυχτικά δε θα κλείσουν; Δεν θα παράγεται λιγότερο ύφασμα; ΔΕ θα μειωθούν οι μεταφορές; Δε θα μείνουν άνεργοι χιλιάδες εργαζόμενοι; Δεν θα οξυνθεί η κρίση του καπιταλισμού;

Πετάμε τις μπιτζάμες και τα νυχτικά επειδή είναι θέμα υγείας, κατ’ αρχήν. Τώρα, εάν όλες αυτές οι επιφυλάξεις είναι οι συνέπειες της βελτίωσης της υγείας μας, τότε, ναι, να οξυνθεί η κρίση του καπιταλισμού, να αυξηθεί ο αριθμός των ανέργων – για να εργαζόμαστε όλοι και όλες ακόμα λιγότερο.

Ως σπουδαιογελοίος, μιλάω πάρα πολύ σοβαρά. Και μιλάω σοβαρά διότι θίγω ένα πολύ σπουδαίο ζήτημα, αυτό της υγείας. Εάν νομίζετε ότι είναι στο χέρι μας να είμαστε υγιείς, θα διαφωνήσω μαζί σας. Καπιταλισμός και υγεία είναι ασύμβατα. Μια ματιά στις επαγγελματικές ασθένειες θα πείσει και τον πιο δύσπιστο. Ο τρόπος που εργαζόμαστε, τρώμε, μετακινούμαστε, ξεκουραζόμαστε, διασκεδάζουμε, σχετιζόμαστε, γαμιόμαστε και κοιμόμαστε είναι απαράδεκτος, λίαν επιεικώς. Επανάσταση και κομμουνισμός που δεν φέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της υγείας είναι για τα σκουπίδια. Και βέβαια δε θα πέσει ο καπιταλισμός εάν κοιμόμαστε γυμνοί. Ποιος τον γαμεί τον καπιταλισμό, σε τελική ανάλυση; Από την άλλη όμως δεν μπορώ να μη δεχτώ ότι μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα για να βελτιώσουμε την υγεία μας. Βλέπω Δεκέμβρη μήνα να αγοράζουν ντομάτες και εξαγριώνομαι! Στον πρώτο όροφο με το ασανσέρ, έφηβοι και νέοι! Στο καφενείο, 200 μέτρα πιο κάτω από το σπίτι, με το αυτοκίνητο! Τα καλλυντικά με το κιλό, μέρα νύχτα!

Continue reading

Μαρία Παπαδοπούλου ή Μαρία Παπαδόπουλος ή. . .: το επώνυμο ως σημείο συνάντησης Πατριαρχίας και Κράτους

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί το θηλυκού γένους επώνυμο είναι σε πτώση γενική και όχι ονομαστική όπως το αρσενικό;  Θα ήταν σωστό ή  λάθος από γραμματικής άποψης να λέγαμε Μαρία Παπαδόπουλος;  Γιατί πολλά επώνυμα αρσενικού γένους είναι και αυτά σε γενική και όχι σε ονομαστική; (Αντωνίου, Παπαδημητρίου, Παπασωτηρίου κ.α.). Τι δηλώνουν οι καταλήξεις των επωνύμων; (-ίδης, -ιάδης, -άκης, -πουλος κ.α.)

Με αυτά τα ερωτήματα θα ασχοληθούμε σήμερα, φίλες και φίλοι.

Στο χωριό μου, αλλά και σε άλλα χωριά, σώζονται επιτύμβιες στήλες που γράφουν το όνομα του νεκρού ή της νεκρής χωρίς επώνυμο και χρονολογία: όνομα και πατρώνυμο ή όνομα και μητρώνυμο. Οι στήλες αυτές γράφηκαν πριν το 1922, πριν προσαρτηθεί η Θράκη στο Ελληνικό Κράτος. Από τα πρώτα πράγματα που έκανε το Κράτος ήταν να μοιράσει σημαίες και να  καταγράψει τον πληθυσμό με επώνυμο. Λέγεται ότι όταν είδαν τις σημαίες, δεν κατάλαβαν τι είναι και τις έφτιαξαν ρούχα. . .Τώρα με την κρίση, πόσα σουτιέν άραγε να βγάζει μια σημαία;

Το επώνυμο είναι ένας τρόπος καταγραφής, αρπαγής και παρακολούθησης/επιτήρησης των υπηκόων από το Κράτος. Νομίζω πως είναι σαφές. Με το ονοματεπώνυμο και το πατρώνυμο, καθίσταται κάποιος πολύ συγκεκριμένος, παρατηρήσιμος, επιτηρήσιμος, ανεπανάληπτος θα έλεγα! Εάν προσθέσουμε και το μητρώνυμο, τότε η συνωνυμία περιορίζεται σχεδόν ολοκληρωτικά. Γιατί όμως να προηγείται το όνομα του πατέρα;

Όταν γύρισα στο χωριό μου, το 1997, μετά από 31 χρόνια, οι γέροι με ρωτούσαν, πχιανού ίσι σι;  και οι γριές, πχιανίς ίσι σι; Απαντούσα με το όνομα και το

Continue reading

‘συζητώντας με τα παιδιά μου για τον κομμουνισμό’

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών της α(ν)εργίας, σκοπεύω να ολοκληρώσω δυο βιβλιαράκια, και τα δυο σχετικά με τον κομμουνισμό. Στο ένα, ‘εμμενής κομμουνισμός’, θα εκθέσω τις απόψεις μου για την εμμένεια του κομμουνισμού, για τον κομμουνισμό του παρελθόντος, του παρόντος, του μέλλοντος, για τη σχέση Κυριαρχίας και Κομμουνισμού. Στο άλλο, ‘συζητώντας με τα παιδιά μου για τον κομμουνισμό’,  θα εκθέσω τις συζητήσεις που γίνονται κατά καιρούς με τα παιδιά μου για τον κομμουνισμό.

Continue reading

δουλοπρέπεια και Γραμματική: από την κατά παράταξη στην καθ’ υπόταξη σύνταξη

φίλες και φίλοι, ο Θεός, ο Μεγαλοδύναμος, να σας δίνει υγεία και χαρά.

Διότι έχει – εμείς δεν έχουμε και πρέπει να του τα ζητήσουμε (προσευχή)  να μας δώσει, και όχι μόνο υγεία και χαρά. Μιας και ο Θεός είναι αυτό που θα ήθελε και θέλει και θα θέλει να είναι ο Κύριος, και σήμερα εν πολλοίς είναι, και ο Κύριος έχει και εμείς δεν έχουμε, πρέπει να του ζητήσουμε (αιτήματα, διεκδικήσεις) να μας δώσει. Στον αντίποδα της φράσης ‘εάν δεν δουλέψουμε εμείς, εσείς θα φάτε τ΄αρχίδια σας’ υπάρχει η φράση που λένε εδώ στα μέρια μου, δεν ξέρω αν τη λένε  στα δικά σας, οι εργάτες για τα αφεντικά τους:  ‘μου έδωσε κι έφαγα ένα κομμάτι ψωμί’. Αυτή η τελευταία

Continue reading