Δεν υπάρχει μία φιλοσοφία, αλλά δύο: η υψηλή και η χαμηλή. Μιας και το χαμηλό προϋπήρχε του υψηλού, αφού ο άνθρωπος προϋπήρχε του Κυρίου, η χαμηλή φιλοσοφία προϋπήρχε της υψηλής. Κάθε άνθρωπος, όπου κι αν βρίσκεται, όποτε κι αν έζησε, είναι φιλόσοφος: το κομβικό ερώτημα που έθεσε, και συνεχίζει να θέτει, αφορά τον θάνατο, δηλαδή τη ζωή. Σε κάθε εποχή, σε κάθε κοινωνία το ερώτημα αυτό παίρνει μια ιδιαίτερη μορφή που προσδιορίζεται ιστορικά. Σήμερα, με την παγκόσμια κυριαρχία του καπιταλισμού, η ανθρωπότητα, οι υποτελείς Παραγωγοί του κοινωνικού Πλούτου, φιλοσοφεί, θέτει δηλαδή το ερώτημα: γιατί ζούμε στη Κόλαση (σημαίνει Τιμωρία), ενώ θα μπορούσαμε να ζήσουμε στον Παράδεισο; Ας διευκρινίσουμε ότι Κόλαση είναι κάθε κοινωνικό σύστημα που δεν επιτρέπει την επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων, ενώ ο Παράδεισος είναι η εξασφάλιση των συνθηκών που επιτρέπουν τον ταχύτατο εντοπισμό και την ταχύτατη επίλυση των προβλημάτων που αναπόφευκτα θα παρουσιάζονται. Παράδεισος δεν είναι η έλλειψη προβλημάτων, δεν θα υπάρξει κοινωνία χωρίς προβλήματα αλλά η δυνατότητα επίλυσής τους. Η χαμηλή φιλοσοφία θεωρεί ότι ο θάνατος είναι προϋπόθεση της ζωής και ότι ο μόνος τρόπος να τον αντιμετωπίσουμε είναι η κατάφαση της ζωής: το γλέντι, η χαρά, η συμβίωση και η συνεργασία. Η φύση δεν είναι ελαττωματική, αν και κάνει λάθη.
12 Ιουνίου, 2009
ο γιατρός και ο Θεός
Τα έσχατα καταφύγια του ανθρώπου παραμένουν ο γιατρός και ο Θεός. Ή θα πούμε “σώσε με, γιατρέ μου” , ή, “βοήθησέ με, Θεέ μου”. (Και το “Θεούλη μου”, δεν είναι άσχημο). Κι ενώ είμαστε βέβαιοι ότι οι γιατροί δεν κάνουν θαύματα και ότι δεν είναι Θεοί, το παραδέχονται άλλωστε και οι ίδιοι σε οριακές στιγμές, κανείς δεν αμφιβάλλει για τις ιατρικές ικανότητες του Θεού. Όταν οι γιατροί σηκώνουν τα χέρια, αναλαμβάνει ο Θεός και ή θα πάρει τον ασθενή κοντά του, προφανώς γιατί τον αγάπησε, ή θα του χαρίσει τη ζωή και θα του επιτρέψει να παρατείνει την ταλαίπωρη ύπαρξή του, προφανώς γιατί τον μίσησε. Ο Θεός είναι γιατρός· όταν έστειλε τον Γιο του στη Γη, τον έστειλε ως θεραπευτή – το επάγγελμα ήταν ανέκαθεν κληρονομικό.
τι κάνουμε όταν οδηγούμε;
το πρόσθεν τιμιώτερον και αρχικώτερον
Στο “Τίμαιο” ο Πλάτων μας εξηγεί γιατί κινούμαστε κυρίως προς τα μπρος και, επομένως, γιατί το πρόσωπο και τα μάτια είναι μπροστά. Οι θεοί που μας έπλασαν, γράφει ο φιλόσοφος, θεώρησαν ότι “το μπροστά είναι πιο ευγενές και ηγετικό από το πίσω”(45a)1, οπότε είναι πιο ευγενικό και ηγετικό να κινούμαστε προς τα μπρος. Έτσι, “έβαλαν το πρόσωπο μπροστά και το προίκισαν με όργανα ικανά να εκφράσουν κάθε προσδοκία της ψυχής, προνόησαν δηλαδή η φυσική θέση του ηγετικού στοιχείου να βρίσκεται μπροστά” (45b). Εάν μπορούσαμε να ρωτήσουμε τους θεούς να μας πουν γιατί το μπροστά είναι καλύτερο από το πίσω, θα μας παράπεμπαν στον Πλάτωνα, διότι ό,τι βάζει στο στόμα των θεών ο Πλάτων δεν είναι παρά δικές του γνώσεις, απόψεις και αξίες, δηλαδή απόψεις, γνώσεις και αξίες του κοινωνικού στρώματος στο οποίο ανήκε ή και όλων των κυρίαρχων στρωμάτων της αρχαιοελληνικής δουλοκτητικής κοινωνίας. Η άποψη ότι το μπροστά είναι καλύτερο από το πίσω είναι ένα από το εντονότερα χαρακτηριστικά του αρχαίου ελληνικού δουλοκτητικού πολιτισμού και, συνεπώς, του δυτικού πολιτισμού. Είναι καλύτερο να είσαι μπροστά, να πηγαίνεις μπροστά, να βλέπεις μπροστά. Ποιες είναι οι ρίζες αυτής της πανάρχαιης αντίληψης;