Μάιος 2010
Προμηθεύς Δεσμώτης: η σαφήνεια του υπαινιγμού
φίλες και φίλοι!
Το αντικείμενο του σημερινού μας σημειώματος θα είναι μια λέξη από τον πρώτο στίχο του Προμηθέα Δεσμώτη. Να ποιος είναι ο πρώτος στίχος και η πρόταση στην οποία ανήκει: Χθονός μέν εις τηλουρόν ήκομεν πέδον / Σκύθην ες οίμον, άβροτον εις ερημίαν. Θα μεταφράσω επί λέξει και νομίζω ότι θα καταλάβετε για ποια λέξη πρόκειται. Μιλάει το Κράτος και λέει: φτάσαμε επιτέλους σε μακρινό κάμπο χώρας (σε κάμπο χώρας μακρινής), σε μέρος της Σκυθίας, σε ερημιά χωρίς ανθρώπους. Ποια λέξη δεν μας κάθεται καλά; Γνωρίζουμε ότι ο Προμηθέας αλυσοδέθηκε κατόπιν διαταγής του Δία σε ψηλή κορφή του Καυκάσου. Γιατί το Κράτος λέει ότι φτάσανε σε μακρινό κάμπο κάποιας χώρας; Σε κάμπο μακρινό; Σε ποιο κάμπο; Δεν σας φαίνεται παράξενο; Είναι, και πολύ μάλιστα. Λοιπόν, αυτή η λέξη, κάμπος, πεδιάδα, με το επίθετό της, μακρινός, αυτή η φράση (κάμπος μακρινής χώρας, τηλουρόν πέδον χθονός) είναι το κλειδί για την κατανόηση του Προμηθέα Δεσμώτη. Και όχι μόνο αυτό! Η φράση αυτή μας βοηθάει να κατανοήσουμε πότε και για ποιο λόγο γράφτηκε η τριλογία Προμήθεια, ποια θέση κατέχει στη τριλογία ο Προμηθεύς Δεσμώτης, εάν έχει γραφτεί από τον Αισχύλο ή όχι. Να τα συμπεράσματα στα οποία έχω καταλήξει κατόπιν διεξοδικής και λεπτομερειακής μελέτης της φράσης χθονός εις τηλουρόν πέδον: γράφτηκε το 456/5, από τον Αισχύλο, λίγους μήνες πριν τον θάνατό του στη Σικελία και είναι μια πολεμική κατά του δημοκράτη Περικλή, ένα μεγαλοπρεπές γαμοσταυρίδι κατά της δουλοκτητικής δημοκρατίας ως μιας στρατηγικής απόσπασης της υπακοής και της αφοσίωσης των ελεύθερων μικροκαλλιεργητών, είναι ένα φτύσιμο της δημοκρατικής ιδεολογίας της ταλαιπωρίας.
Ανωτάτη Σχολή Κακών Τεχνών: δημοσιεύσεις Ιουνίου-Σεπτεμβρίου
φίλες και φίλοι!
Κατά τη διάρκεια του τετραμήνου Ιουνίου- Σεπτεμβρίου θα δημοσιευτεί μια σειρά άρθρων και μελετών που θα έχουν ως αντικείμενο:
1. τον ποιμενικό τρόπο παραγωγής, ένα τρόπο παραγωγής για τον οποίο οι μαρξιστές αδιαφορούν πλήρως, αν και η μελέτη και η κατανόηση του μας βοηθούν να δούμε αθέατες όψεις της γένεσης τόσο του δουλοκτητικού και φεουαδαρχικού όσο και του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Από το 4.000 π.Χ και μέχρι το 1350 μ.Χ. άγριοι και πολεμοχαρείς ποιμενικοί λαοί εγκατέλειπαν τις στέπες και τις ημιερημικές περιοχές όπου ζούσαν και εισέβαλαν, σπέρνοντας τον τρόμο και την καταστροφή, στις περιοχές των αγροτικών κοινοτήτων. Η σημερινή παγκόσμια κατάσταση, εν πολλοίς, είναι το αποτέλεσμα αυτών των ποιμενικών εισβολών. Οι ιστορικοί διατυπώνουν κάποια ερωτήματα στα οποία όμως δεν μπορούν να δώσουν απαντήσεις που να μην είναι αντιφατικές μεταξύ τους.Γιατί εγκατέλειπαν τα βοσκοτόπια; Γιατί ήταν πολεμοχαρείς και καθυστερημένοι σε σύγκριση με τους αγρότες; Πως προέκυψε ο ποιμενικός τρόπος παραγωγής; Επιβιώνουν στις μέρες μας στοιχεία αυτού του τρόπου παραγωγής και ποια είναι αυτά; Το καπιταλιστικό εργοστάσιο έχει ως πρότυπο το μαντρί; Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα πρέπει να κατανοήσουμε τον ποιμενικό τρόπο παραγωγής.
2. ένα σουμερικό ποίημα, στο οποίο εντοπίζουμε τις ρίζες της ιστορίας του Κάιν και του Άβελ που διαβάζουμε στην Παλαιά Διαθήκη. Πρόκειται για μια συζήτηση μεταξύ του Dumuzi, του θεού της εκτροφής των ζώων και του Enkimdu, του θεού της γεωργίας. Το ποίημα έχει μεταφραστεί από τον S. N. Kramer και είναι δημοσιευμένο στη συλλογή Κείμενα της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής σχετιζόμενα με την Παλιά Διαθήκη (Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament, ed. James B. Pritchard, Princeton University Press, 1969).
Continue reading
Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής:ένας ΣΥΡΙΖΑ χωρίς τον ΣΥΝασπισμό
Του χρόνου, τέτοια εποχή, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα υπάρχει, θα διαλυθεί. Αντ’ αυτού, θα υπάρχει το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής (μετέχουν η ΚΟΕ, η ΔΕΑ, η ΚΕΔΑ και η Αντικαπιταλιστική Πολιτική Ομάδα, με ηγέτη τον Αλέκο Αλαβάνο). Δεν είναι προφητεία, είναι πρόβλεψη. Τι σημαίνει πρόβλεψη; Πρόβλεψη σημαίνει αποκάλυψη των σχεδίων και των μελλοντικών κινήσεων κάποιου ή κάποιων. Εάν η πολιτική είναι, κατά τον Μισέλ Φουκό, συνέχεια του πολέμου, τότε δεν μπορεί παρά να βασίζεται στην ταχύτητα και την απάτη. Τι σημαίνει απάτη; Σημαίνει άλλα να σκέφτεται, άλλα να λες, άλλα να εννοείς κι άλλα να κάνεις. Μπορεί να υπάρξει πολιτική που να μην ερείδεται πάνω στην ταχύτητα και την απάτη; Ασφαλώς και μπορεί να υπάρξει. Η ταχύτητα είναι περιττή, διότι οι κοινωνικές αλλαγές γίνονται πολύ αργά (η κοινωνία δεν αλλάζει κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου -μέσα σε 70, 80 ή περισσότερα χρόνια), ενώ η απάτη είναι άχρηστη εάν υπάρχει ταύτιση μέσων και σκοπών, εάν οι σκοποί εκλαμβάνονται ως σημεία εκκίνησης. Η ιστορική, νεκροζώντανη Αριστερά δεν ενδιαφέρεται γι΄ αυτή την πολιτική. Μιμείται τον Κύριο και εννοεί την πολιτική όπως την ασκεί αυτός. Και τον μιμείται διότι τα στελέχη των Αριστεράς είναι Κύριοι που εκμεταλλεύονται πολιτικά τον κόσμο της εργασίας και εξασφαλίζουν πλούτο, ισχύ και φήμη.Το δράμα της Αριστεράς είναι ότι κάποιοι και κάποιες, λίγοι ασφαλώς, έχουν αγνές προθέσεις.
Γιατί συγκροτήθηκε το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής; Ποιος είναι ο σκοπός του; Ποια είναι η εκτίμηση των στελεχών που τον συγκρότησαν; Αυτό που πρέπει να επισημάνουμε κατ΄αρχήν είναι το γεγονός ότι το Μέτωπο συγκροτήθηκε από τα επάνω, από τους επάνω. Ποιοι είναι αυτοί οι επάνω; Υπάρχουν και οι κάτω; Ναι, η Αριστερά είναι ένας κόσμος που αποτελείται από τους επάνω και τους κάτω. Λένε οι πάνω: να πάμε κάτω, να ακούσουμε τους από κάτω. Οι πάνω είναι τα στελέχη της Αριστεράς, οι Κύριοι. Είναι στελέχη που πληρώνονται από το κόμμα, είναι βουλευτές ή ευρωβουλευτές, είναι μέλη δημοτικών συμβουλίων, είναι δημοσιογράφοι των εφημερίδων της Αριστεράς, , είναι επαγγελματίες συνδικαλιστές, με λίγα λόγια είναι επαγγελματίες της πολιτικής. Αυτοί είναι οι Κύριοι της Αριστεράς. Οι από κάτω είναι τα απλά μέλη και οι ψηφοφόροι. Αυτοί φέρουν σε πέρας το χαμαλίκι: κολλάνε αφίσες, τρέχουν σε συγκεντρώσεις, μοιράζουν ψηφοδέλτια, ψηφίζουν, πουλάνε εφημερίδες και άλλα πολλά. Το γεγονός ότι το Μέτωπο συγκροτήθηκε από κάποιους Κυρίους της Αριστεράς σημαίνει ότι υπήρξε μια εκτίμηση της κατάστασης και ότι τέθηκαν κάποιοι στόχοι. Ποια είναι η εκτίμηση; Ποιοι είναι οι στόχοι;
η γοητεία της ταχύτητας
Κάθε φορά που βλέπουμε ένα ασθενοφόρο ή ένα όχημα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας να τρέχει, μπορούμε να υποθέσουμε γιατί, από που και προς τα που τρέχει. Όλες και όλοι, συμβαίνει συχνά, αναγκαζόμαστε να πατήσουμε πιο πολύ το γκάζι για να φτάσουμε κάπου: να μη χάσουμε το πλοίο, να μη χάσουμε το ραντεβού μας, να μην αργήσουμε στη δουλειά, να πάμε το παιδί στο γιατρό. . . Μερικές φορές, μετά από τσακωμό με οικείο πρόσωπο, τρέχουμε για να φύγουμε, να απομακρυνθούμε από μια όχι και τόσο ευχάριστη κατάσταση.
Τρέχουμε για να πάμε κάπου, τρέχουμε για να φύγουμε από κάπου: από το σημείο Α πάμε στο σημείο Β. Πάντα; Όχι! Μερικές φορές τρέχουμε χωρίς να θέλουμε να φύγουμε από κάπου (ή) για να πάμε κάπου. Τρέχουμε μόνο και μόνο για να απολαύσουμε την ταχύτητα. Και όσο πιο πολύ τρέχουμε, τόσο πιο πολύ η ταχύτητα μας γοητεύει. Είναι αλήθεια ότι πιο πολύ γοητεύει τους νέους, ανεξαρτήτως φύλου. Όσο μεγαλώνουμε τόσο πιο λίγο μας αρέσει να τρέχουμε. Γιατί όμως η ταχύτητα γοητεύει τους νέους; Το γνωρίζουμε; Όχι! Γνωρίζουμε όμως, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, ότι οι νέοι και οι νέες συνήθως χάνουν τη ζωή τους στο δρόμο ή ακρωτηριάζονται για όλη τους τη ζωή. Μήπως υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στη γοητεία της ταχύτητας και στην ηλικία των θυμάτων των οδικών συγκρούσεων;
Διάταγμα για την Πανστρατιά (21 Απριλίου 1813)
Στις 21 Απριλίου του 1813 δημοσιεύτηκε στη πρωσσική συλλογή νόμων (σελ. 79-89) το Διάταγμα για την Πανστρατιά (Verordnung uber den Landsturm), με το οποίο ο Πρώσσος μονάρχης Φρειδερίκος Γουλιέλμος Γ’ (1797-1840) καλεί τους Υποτελείς του να αντισταθούν με ανταρτόπολεμο στην εισβολή των στρατιών του Ναπολέοντα στη Πρωσσία. Δεν γνωρίζουμε από ποιον ή ποιους έχει συνταχθεί αλλά είναι βέβαιο ότι δεν έχει συνταχθεί από τον πρώσσο μονάρχη. (Σε ένα μελλοντικό σημείωμα θα δείξω ότι το έχει συντάξει ο Καρλ φον Κλάουζεβιτς (1780-1831) ή έχει βάλει αποφασιστικά το χέρι του). Το μανιφέστο αυτό του ανταρτοπολέμου, πάνω στο οποίο βασίστηκαν όλα τα αντάρτικα της υπαίθρου κατά τον δέκατο ένατο και εικοστό αιώνα, έχει βασιστεί σε δύο ισπανικά διατάγματα, που εμφανίστηκαν μετά τον ανταρτοπόλεμο των Ισπανών κατά του Ναπολέοντα: στο Reglamento de Partidas y Guadrillas, της 28ης Δεκεμβρίου του 1808 και στο Corso Terrestre, της 17ης Απριλίου 1809 – τα οποία και θα δημοσιεύσουμε μόλις μας δοθεί ευκαιρία. Ο (φασίστας) Καρλ Σμιτ στη Θεωρία του Αντάρτη, γράφει, σχολιάζοντας το Διάταγμα για την Πανστρατιά (σελ. 43): ‘Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το όνομα του νόμιμου βασιλιά βρίσκεται σε ένα τέτοιο κάλεσμα για ανταρτοπόλεμο. Αυτές οι δέκα σελίδες της πρωσσικής συλλογής νόμων συγκαταλέγονται σίγουρα στις πιο ασυνήθιστες σελίδες όλων των νομικών δημοσιευμάτων του κόσμου’, και το χαρακτηρίζει ως τη ‘Μαgna Carta του ανταρτοπολέμου’.
Verordnung uber den Landsturm
Verordnung über den Landsturm*
[Σύντομη εισαγωγή και μετάφραση μπορείτε να βρείτε στο ‘Διάταγμα για την Πανστρατιά]
Vom 21sten April 1813
Ich habe Meinem getreuen Volke die Vollendung der Landesbewaffung durch den Landsturm verheissen. Die Landwehr ist, wie Ich mit dankbarer Anerkennung solches Eifers und solcher Anstrengungen erfahre in allen Provinzen für errichtet anzunehmen.
Es soll daher überall sofort zur Einrichtung des Landsturms mit der bisherigen hätigkeit geschritten werden, damit der Feind, wie auch die Erfolge unserer Waffen, die in Gottes Hand liegen, sehn mögen, gewahr werde, dass ein Volk nicht besiegt werden kann, welches eins mit seinem Könige ist.
Diese Unüberwindlichkeit hangt nicht von einer besondern Beschaffenkeit eines Terrains ab. Die Sümpfe der alten Deutschen , die Gräben und Kanäle der Niederländer, die Hecken und das Buschwerk der Vendee, die Wüsten Arabiens, die Berge der Schweizer, der wechselnde Boden der Spanier und Portugiesen haben, vom Volke vertheidigt, stets ein und dieselbe Folge erzengt.
Hat der Gebirgsbewohner den Vortheil unangreifbarer Höhen, Schlupwinkel durch Felsen gesichert; so hat der Bewohner der bebauten Ebene, seine Seen, Wälder und Sümpfe und den Vortheil, leichter eine gewisse Menge auf einen Fleck zu versammeln, als die zersteut liegenden Wohnungen in der Vergeit diess gestatten.
Hat auf der Angreifer die Wahl des Angriffs-Punktes für sich, Vaterlandsliebe, Ausdauer, Erbitterung, nähere Hülfsquellen geben, auf die Länge, dem Vertheidiger das Übergewicht.
κάλλος στον εγκέφαλο και γυμνίτιδα
Οικοδόμος;! Η έκπληξη ήταν γνήσια. Και συμπλήρωσε, κοιτάζοντας τον τοίχο απέναντι με τα βιβλία: εσύ θα έπρεπε να ήσουν καθηγητής Πανεπιστημίου, υπουργός, δημοσιογράφος . . . Πήρα το βλέμμα μου από τον κολιό και το έρριξα πάνω στα βιβλία. Δεν έβαλα μεγάλη δόση πίκρας, ίσα που να γίνεται αντιληπτή. Χαμογέλασα, χωρίς η πίκρα να φύγει από τα χείλη. Δεν το πιστεύω, είπε. Ο κολιός είναι καθαρισμένος. Πρώτη φορά πάω σε σπίτι και μου σερβίρουν καθαρισμένο ψάρι. Βασίλη, σου έχει τύχει ποτέ; Ο Βασίλης κούνησε πέρα δώθε το κεφάλι. Χαμογέλασα. Καλή μου, της είπα, είμαι οικοδόμος και ξέρω από κούραση. Δεν θα μπορούσα να σας βλέπω να προσπαθείτε, να μοχθείτε, να πολεμάτε με τα αγκάθια του ψαριού. Σας καλέσαμε να περάσουμε καλά, όχι να σας βάλουμε να βγάλετε πρόκες από τα ξύλα.Οικοδόμος;! Η έκληξη ήταν γνήσια. Και συμπλήρωσε, κοιτάζοντας τον τοίχο απέναντι με τα βιβλία: εσύ θα έπρεπε να ήσουν καθηγητής Πανεπιστημίου, υπουργός, δημοσιογράφος. Πήρα το βλέμμα από τον κολιό και το έρριξα πάνω στα βιβλία. Δεν έβαλα μεγάλη δόση πίκρας, ίσα που να γίνεται αντιληπτή. Χαμογέλασα, χωρίς η πίκρα να φύγει από τα χείλη. Οι πικραμένοι δεν μιλούν πολύ. Αργούν να μιλήσουν. Ξέρεις, της είπα λυπημένος, έχω δυο μεγάλα προβλήματα. Προβλήματα; Έχω δυο πολύ μεγάλα προβλήματα υγείας. Έχω κάλλος στον εγκέφαλο και πάσχω από γυμνίτιδα. Θα υποθέτω, είπε χαμογελώντας πριν προλάβει να δώσει τη διαταγή ο εγκέφαλος να μη το πει γιατί θα το μετανοιώσει, ότι ο κάλος θα είναι από το πολύ διάβασμα. Όχι, όχι, είναι από χτύπημα. Ω! Επιφώνημα έκπληξης. Έπεσα σε γκρεμό και χτύπησα στο κεφάλι. Σε τροχαίο; Ναι. Πετάχτηκα από το αυτοκίνητο και έπεσα σε γκρεμό. Μια φίλη, είχε το κεφάλι έξω από το αυτοκίνητο την στιγμή της σύγκρουσης και της κόπηκε. Δεν το βρήκαν ποτέ. Το βρήκε μια αλεπού και το πήγε στα αλεπουδάκια. Τη θάψαν χωρίς κεφάλι;Ναι. Έπεσα σε γκρεμό και καθώς έπεφτα έκανα μια προσευχή, Θεέ μου, βοήθα με Θεέ μου, υπόσχομαι, αν ζήσω, θα ζήσω όλη τη ζωή μου φτωχός. Πέφτω πάνω σε κάτι συκιές, μετά σε άλλες συκιές, μετά σε άλλες συκιές, προλαβαίνω να πιαστώ από τα κλαδιά, σπάνε τα κλαδιά και πέφτω πάνω στο χώμα. Βροχή τα σύκα, μέλι, ήταν Σεπτέμβρης. Γλυκοχάραζε. Χτυπάω το κεφάλι σε μια πέτρα, μικρή. Τρώω καμια δεκαριά σύκα. Ακούω κελάρισμα νερού. Δροσερό νερό ανάβλυζε από το βράχο, ήπια, είχε στεγνώσει το στόμα μου από τα ξύδια και τα τσιγάρα. Κι ο πατσάς λύσσα ήτανε. Την έπεσα πάνω σε ξερά φύλλα. Με ξύπνησε ο ήλιος. Πόρσε δεν μπορώ να έχω, ούτε Μπεμβέ, έχω ένα μηχανάκι να πηγαίνω στη δουλειά, μου το χάρισαν, το ‘φτιαξα, ήταν σαράβαλο, έχω ένα ποδήλατο κι αυτά τα καταπληκτικά πόδια που μου χάρισε η μανούλα μου. Δεν μπορώ να γίνω εργοστασιάρχης, δεν έχω κότερο, δεν έχω μετοχές, αν πιάσω στο Τζόκερ δυο εκατομμύρια ευρά πρέπει να τα μοιράσω. Θα σε πάρω τηλέφωνο, θα σου πω, Σοφία, δος μου ένα λογαριασμό Τραπέζης να σου βάλω είκοσι χιλιάρικα. Δεν θα μου δώσεις ένα λογαριασμό; Θα μου δώσεις. Θα μου πεις, ποιο είναι το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι από τη στιγμή που έκανα ένα όρκο πρέπει να τον τηρήσω, έτσι δεν είναι; Εάν γίνω πλούσιος, θα πεθάνω αμέσως. Δεν είναι μόνο αυτό. Δεν περνάει η γαμημένη η ώρα. Δεν έχω τι να κάνω. Κι αναγκάζομαι να διαβάζω, να περνάω τη ώρα μου στο λαχανόκηπο σκάβοντας και φυτεύοντας, να παίζω με τα παιδιά, να πηγαίνω στο βουνό και να περπατάω, να μαζεύω χόρτα, μανιτάρια, σπαράγγια, κράνα, κούμαρα, να μαγειρεύω για τους φίλους μας, να μαζεύω μύδια από τη θάλασσα, να κλαδεύω τον Απρίλη τ’ αμπέλι στο χωριό παρέα με τ’ αηδόνια, ο αέρας να μυρίζει φυτοφάρμακα και χαμομήλι, να παίζω Καραγκιόζη στους φίλους του Παύλου και της Αποστολίας, δεν είναι ζωή αυτή, Σοφία. Δεν είναι ζωή. Κοίταξε τον άνδρα της, τη στιγμή που πήγε να την κοιτάξει κι αυτός. Ήπια λίγο κρασάκι. Περίμενα την ερώτηση. Και η γυμνίτιδα; Κούνησα το κεφάλι μου με απελπισία. Η γυμνίτιδα είναι μια εκ γενετής ανίατη ασθένεια η οποία μου δημιούργησε πάρα πάρα πολλά προβλήματα. Με κατέστρεψε, κυριολεκτικά με κατέστρεψε. Μια φορά το μήνα, το δίμηνο, ξυπνάω και δεν μπορώ να φορέσω ρούχα. Φρίκη! Ούτε στο σχολείο μπορούσα να πάω, στο στρατό δεν πήγα, έχω χάσει του κόσμου τις δουλειές, καταλαβαίνεις. Την προηγούμενη φορά με έρριξε τρία μερόνυχτα στο κρεββάτι. Μερικές φορές μου πάει και βδομάδα. Κάτσε τρεις μέρες στο κρεββάτι, τι θα κάνεις; Θα διαβάσεις, θα βασανίσεις το κορμί σου με τη Τασούλα, θα φας, θα πιεις, θα σκεφτείς, θα ξανακοιμηθείς, θα γράψεις, θα ξαναβασανίσεις το κορμί σου, θα θαναδιαβάσεις, δράμα, δράμα. Δεν είναι ζωή αυτή!
Κάπως έτσι κύλισε η βραδιά. Έφυγαν στις τρεις. Δεν έβρισκαν το αυτοκίνητο, πήγα και τους βοήθησα. Το έψαχναν δυτικά, αυτό ήταν ανατολικά.
η αθέατη Αριστερά
-
Σήμερα στην Αριστερά υπάρχουν δυο εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις ως προς το μέλλον της: η μία υποστηρίζει ότι η υπάρχουσα Αριστερά είναι ικανή να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στον επικείμενο κοινωνικό πόλεμο, η άλλη ότι είναι τελείως ανεπαρκής και πρέπει πολλά πράγματα να αλλάξουν. Ποια από τις δυο αυτές απόψεις θα επικρατήσει; Μα η πρώτη φυσικά, του Κουβέλη, του Τσίπρα, του Παπαδημούλη, του Λαφαζάνη. Η Αριστερά αυτή δεν μπορεί να αλλάξει, δεν μπορεί να αυτοδιαλυθεί, να αυτοαναδιοργανωθεί, να καταργήσει από μόνη της τα προνόμια και τις φιλοδοξίες των στελεχών της . Η Αριστερά του μέλλοντος δεν θα προέλθει από αυτήν. Όποιος, όποια το αντιλαμβάνεται, σηκώνεται και φεύγει. Κι αυτοί που έφυγαν, από το 1974 μέχρι σήμερα, είναι δεκάδες χιλιάδες. Σήμερα, υπάρχει μια ορατή Αριστερά και μια αθέατη. Εκλογικά, τα ποσοστά της πρώτης κυμαίνονται μεταξύ του 10-15%, παραμένουν σταθερά εδώ και τριανταπέντε χρόνια. Τα ποσοστά της δεύτερης, της αθέατης Αριστεράς, κυμαίνονται μεταξύ του 12-25% . Από αυτήν την αθέατη Αριστερά θα προκύψει η Αριστερά του μέλλοντος, η Αριστερά που δεν θα λέει άλλα κι άλλα θα κάνει, η Αριστερά που θα εκλάβει τους σκοπούς της ως σημείο εκκίνησης, που θα επιχειρήσει να επιλύσει εδώ και τώρα τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλούνται από την αρπαγή του συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου, που η οργάνωσή της θα είναι πρόπλασμα της εξισωτικής κοινωνίας που επιδιώκουμε.