Θέλω να γίνω (σωματικά) αθάνατος, θέλω να νικήσω τον (αήττητο) θάνατο, θέλω να γίνω αήττητος: αυτή η κομβική επιθυμία διατρέχει τον δυτικό πολιτισμό από τις πρώτες μέρες της εμφάνισής του μέχρι σήμερα. Με τον σημερινό σημείωμα, και με άλλα που άλλα που θα ακολουθήσουν,  θα επιχειρήσουμε να δείξουμε ότι η επιθυμία αυτή έχει μεγάλη μερίδα ευθύνης για την σημερινή παγκόσμια δεινή κατάσταση, για την  προϊούσα καταστροφή της κοινωνίας και της φύσης. Θα δείξουμε επίσης ότι, εάν πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να συναγάγουμε το συμπέρασμα ότι η στάση της Δύσης απέναντι στον θάνατο αλλάζει και η αλλαγή αυτή θα επιταχυνθεί κατά τις προσεχείς δεκαετίες. Το αποτέλεσμα θα είναι μια εσωτερική υπονόμευση του δυτικού πολιτισμού που ίσως να αποδειχτεί μοιραία.

Διαπιστώνουμε δυο τρόπους έκφρασης της επιθυμίας της αθανασίας: τον αρχαιοελληνικό και τον χριστιανικό. Ο πρώτος, διατυπώθηκε πρώτη φορά στην Ιλιάδα και επιβίωσε μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, διατείνεται ότι μπορούμε να γίνουμε αθάνατοι, υπέδειξε μάλιστα και τον τρόπο: να τρώμε αμβροσία και να πίνουνε νέκταρ. Η πρώτη είναι τροφή, το δεύτερο ποτό. Η πρώτη σημαίνει χωρίς θάνατο (αν- και μόρος) και το δεύτερο ο κύριος (-ταρ, παράβαλε: -τα [ιππότα, ο κύριος του ίππου], -τηρ και –τωρ, που δηλώνουν το πρόσωπο που δρα [ δοτήρ, δώτωρ]) του θανάτου (νεκ-, εξ ου νεκ-ρός: γεμάτος θάνατο). Η επιθυμία της αθανασίας είναι μία από τις πολλές που έχει διατυπώσει ο ήρωας και έχει καταγράψει η Ιλιάδα: της κατάκτησης του ύψους, της πτήσης, της ισχυροποίησης των όπλων, της αορατότητας, της ταχύτητας του βλήματος και του οχήματος, της χρήσης ρομπότ και βιονικών πλασμάτων και άλλες πολλές. Όλες αυτές οι επιθυμίες εκπληρώθηκαν στο χώρο της φαντασίας: οι θεοί δεν είναι τίποτα άλλο παρά αυτό που θα ήθελαν να είναι οι ίδιοι οι ήρωες, μόνο που δεν μπορούσαν. Κατοικούν στον ουρανό, τα άρματά τους πετούν επειδή τα άλογα έχουν φτερά, ο κεραυνός είναι όπλο και όχι φυσικό φαινόμενο και τα λοιπά. Η Ιλιάδα μας λέει το εξής: η αθανασία είναι εφικτή μόνο εάν παρασκευάσουμε ένα φαγητό και ένα ποτό που να εξαλείφουν τον θάνατο. Ρομπότ φτιάξαμε, ανθρώπους με μηχανικά εξαρτήματα φτιάξαμε, γιατί να μην φτιάξουμε αμβροσία και νέκταρ; Η αθανασία, υπαινίσσεται η Ιλιάδα, είναι δυνατόν να εξοβελιστεί μόνο μέσω της τεχνολογίας. Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν πίστευαν ότι μια μέρα όλες οι επιθυμίες τους θα πραγματοποιούνταν – όλες εκτός της αθανασίας. Και ενώ μεγάλωναν και ζούσαν με την Ιλιάδα, ακριβώς εξ αιτίας της διατύπωσης των επιθυμιών του ήρωα, επομένως και της διαιώνισής τους, πίστευαν παράλληλα ότι μπορεί μεν το σώμα να σαπίζει, η ψυχή όμως είναι αθάνατη. Τη στιγμή του θανάτου απομακρύνεται από το σώμα, το δεσμωτήριό της, και ελεύθερη πια κόβει βόλτες στον ουρανό. Αυτά τα έγραψε ο Πλάτων για να παρηγορηθεί και να παρηγορήσει και τους άλλους δουλοκτήτες γαιοκτήμονες.

Τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες προέκυψε ένα νέο μοντελάκι αθανασίας: θα πεθάνουμε, είναι βέβαιο, η ψυχή μας όμως είναι αθάνατη (Πλάτων) αλλά μια μέρα θα αναστηθούμε, δηλαδή θα σηκωθούμε από τους τάφους και, προφανώς, θα αρχίσουμε να περπατάμε, να πίνουνε νερό και να κάνουμε ό,τι κάνει ένα ζωντανό πλάσμα. Εννοείται ότι, εάν αναστηθούν οι νεκροί, οι ζωντανοί θα παύσουν να πεθαίνουν, έτσι δεν είναι; Πότε; Όταν θα μπορέσουμε! Αναβάλλουμε, με λίγα λόγια, την επίτευξη της σωματικής αθανασίας. Ποιος ξέρει, μπορεί μια μέρα η επιστήμη να μπορέσει να αναστήσει και νεκρούς! Αυτή η επιθυμία της σωματικής αθανασίας υποφώσκει πίσω από την χριστιανική εκδοχή της αθανασίας, της ανάστασης των νεκρών. Επισημάναμε ότι η ίδια επιθυμία υποφώσκει και στην αρχαιοελληνική εκδοχή, εξ ου και ο ελληνοχριστιανικός πολιτισμός.

Continue reading →

Μεσάνυχτα, δώδεκα και μισή. Η Αυγή κοιμάται στην αγκαλιά του Τιθωνού· θα αργήσει να ξυπνήσει, να φέρει το φως στους θνητούς και τους θεούς, στους εργάτες και τους τραπεζίτες. Αστράφτει, θα βρέξει. Έφτιαξα καφεδάκι, ν’ αγοράσω καφέ.  Μέχρι να ψηθεί ο καφές στο μπακιρένιο μπρίκι, έριξα μια ματιά στα παιδιά. Σκέπασα την Αποστολία, ο Παύλος δεν βήχει. Και τα δυο για προσκέφαλο έχουν τα χέρια τους ενωμένα. Έτσι κοιμόμασταν στα δένδρα; Πήγα στο σαλόνι – το πάπλωμα ανεβοκατεβαίνει, αργά αλλά ανεβοκατεβαίνει. Ergo vivit, άρα ζει. Θυμήθηκα τον καφέ, έτρεξα και τον πρόλαβα. Ζει; Δεν ζει, είναι ζωντανή. Ζει ο άνθρωπος που δεν μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι, που τρώει δυο κουταλάκια γιαούρτι εδώ και τρεις μήνες, που πίνει νερό με το καλαμάκι; Από προχτές δεν μπορεί ούτε με το καλαμάκι. Δεν έχει δύναμη να ρουφήξει. Της δίνω νερό με το κουταλάκι. Ανοίγει στο στόμα της σαν τα πουλάκια μόλις βλέπουν τη μάνα τους. Θανάση, μου λέει και μου ξαναλέει, σε κουράζω. Δε με κουράζεις, καρδούλα μου, τη διαβεβαιώνω και τη μαλώνω να μη ξαναπεί τέτοια λόγια. Τη λέω καρδούλα μου, πως να τη πω; Θανάση, βοηθησέ με! Υπομονή, καρδούλα μου. Θέλω να πεθάνω, δεν αντέχω άλλο, βοηθησέ με!

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλησπέρα σας.

Εννιά και μισή, τα παιδιά αποσύρθηκαν για ύπνο, θα μπορέσω να γράψω κάνα δυο ωρίτσες. Θα υποστηρίξω ότι ο Κύριος και τα τσιράκια του, πολιτικοί και δημοσιογράφοι, θα επιχειρήσουν να επιβάλουν δίδακτρα στα πανεπιστήμια κατά την τριετία 2014-2016, εάν βέβαια μέχρι τότε δεν αλλάξουν δραστικά τα κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα, εάν δηλαδή  ο συσχετισμός ισχύος μεταξύ του Κυρίου και των υποτελών Παραγωγών του κοινωνικού πλούτου παραμείνει ως έχει, δηλαδή υπέρ των πρώτων. Και θα το κάνουμε έχοντας υπόψη μας ότι η Κυριαρχία είναι ένα σύνολο δομών τόσο συνεκτικό που η αταξία σε κάποιο τμήμα της απειλεί την τάξη στο σύνολό της. Θα πρέπει ακόμα να λάβουμε υπόψη μας ότι η (καπιταλιστική) εκπαίδευση, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο,  είναι ένα από αυτά τα τμήματα που βρίσκονται οριακά κοντά στην αταξία, κοντά στην κατάρρευση. Είναι ένα ηφαίστειο που θα εκραγεί – θα το επισπεύσει η διαρκής μεγέθυνση του αριθμού των ανέργων. Θα γνωρίζετε ότι κάθε κοινωνικό πρόβλημα που δεν επιλύεται, γεννάει άλλα κοινωνικά προβλήματα τα οποία γεννούν ή επιδεινώνουν άλλα, κοκ. Και κάτι ακόμα, κάτι που διακατέχεται από την ίδια λογική της κλιμάκωσης: κάθε σκέψη που γεννάει άλλες σκέψεις είναι μια γόνιμη σκέψη, άρα επικίνδυνη για την Κυριαρχία.

Θα θέσουμε πρώτα απ’ όλα το εξής θεμελιώδες ερώτημα: θα ήθελε ο Κύριος να πληρώνουν δίδακτρα οι φοιτητές στα πανεπιστήμια; Είμαστε βέβαιοι για την απάντηση που θα δώσουμε; Εάν είμαστε βέβαιοι, τότε η απάντηση αυτή θα είναι μια γόνιμη σκέψη που θα γεννήσει άλλες. Έχω την εντύπωση ότι ο Κύριος θα ήθελε πολύ να πληρώνουν δίδακτρα οι φοιτητές. Θα αυξηθούν τα κέρδη του. Και όχι μόνο οι φοιτητές. Θα ήθελε να πληρώνουν δίδακτρα μέχρι και τα παιδιά στο νηπιαγωγείο. Το δωρεάν, δηλαδή οι επενδύσεις του συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, είναι ένα βδέλυγμα, ένα μίασμα για τον Κύριο: πρόκειται για τον κομμουνισμό του παρόντος.

Continue reading →

Αγαπητέ Πέτρο, γεια σου και χαρά σου όπου κι αν είσαι, ό,τι κι αν κάνεις.

Σας ευχαριστώ πολύ που αποσύρατε το όνομά μου από τον κατάλογο αυτών που υποστηρίζουν το εγχείρημα που ονομάσατε ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΗΣ ΔΡΑΣΗΣ. Δεν ήταν μια αιφνιδιαστική κίνηση – μεταξύ μας, μέσα στα πλαίσια της κοινότητας της Αριστεράς, πρέπει να υπάρχει δημιουργική σύγκρουση, κατά κανένα τρόπο όμως αιφνιδιασμοί και πισώπλατα χτυπήματα – μειώνουν την ισχύ μας. Εξέφρασα με την υπογραφή μου την υποστήριξή μου προς το εγχείρημα ξεκαθαρίζοντας ότι εάν διαψευστούν οι προσδοκίες μου θα την αποσύρω. Το έκανα αυτό στις 19 Ιουλίου στο άρθρο ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Και υπέγραψα παρόλο που υποστήριξα την άποψη, στις 18 Ιουλίου, στο άρθρο ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΗΣ ΔΡΑΣΗΣ, ότι το εγχείρημα είναι καταδικασμένο να αποτύχει παταγωδώς. Ότι είναι ένα σύμπτωμα της οριστικής αποχώρησης της ιστορικής Αριστεράς, την οποία αποκαλώ νεκροζώντανη, από την πολιτική σκηνή. Σας έστειλα ένα email που διευκρίνιζα με απλότητα και συντομία το λόγο που ζητώ την απόσυρση της υπογραφής, την αποσύρατε, το εκτιμώ όσο δεν μπορείτε να φανταστείτε,  χωρίς να δημοσιεύσετε όμως το σύντομο κείμενο της αίτησης. Είναι υβριστικό; Δεν είναι καθόλου υβριστικό, Πέτρο. Ξέρεις τι είναι; Είναι ενοχλητικό, πολύ ενοχλητικό. Εάν δεν είναι υβριστικό, τότε αυτό που κάνετε λέγεται λογοκρισία. Εάν δεν είναι λογοκρισία, είναι ναρκισσισμός. Δε θέλετε να τσαλακώσετε την εικόνα σας. Απόσυρση υπογραφής! Διαφωνία! Μου ανακοίνωσες την απόσυρση της υπογραφής γράφοντας: Δεν είμαι βέβαιος ότι σας κατανοώ, αλλά σας σέβομαι. Σου γράφω αυτήν την ανοιχτή επιστολή για να με κατανοήσεις.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Η ιστορική Αριστερά πεθαίνει, διανύει τα τελευταία χρόνια της ύπαρξής της. Εκ των πραγμάτων, αυτά τα τελευταία χρόνια, μαύρα και εφιαλτικά,   θα τα περάσει  μέσα στην αγωνία και την οργή. Θα μπορέσω να επιβιώσω; Γιατί αυτοί οι ηλίθιοι δεν μας ψηφίζουν; Θεωρώ βέβαιο ότι η ανησυχία και η οργή θα την σπρώξουν να κάνει πολλά λάθη, λάθη που θα επιταχύνουν την αποχώρησή της από την πολιτική σκηνή. Εάν ο συσχετισμός ισχύος μεταξύ της ιστορικής Αριστεράς και της νέας Αριστεράς ανατραπεί υπέρ της δεύτερης, οι Κύριοι της πρώτης θα οργιστούν και θα δυσκολευτούν να τιθασεύσουν την οργή τους – και θα επιταχύνουν την αποχώρησή τους. Η λογική επεξεργασία , αντιμετώπιση και μετεξέλιξη της οργής συνιστούν εκδηλώσεις ωριμότητας, ίδιον της επανάστασης , και όχι ανωριμότητας, ίδιον της εξέγερσης.

Η διαπίστωση αυτή είναι η απάντηση στο εξής κομβικής σημασίας ερώτημα: η οργή αυξάνει ή μειώνει την ισχύ; Ο Κύριος έχει δώσει μια απάντηση εδώ και χιλιάδες χρόνια, μια απάντηση την οποία υιοθετεί ακόμα. Η απάντηση αυτή έχει διατυπωθεί με έξοχο και συγκλονιστικό τρόπο στην Ιλιάδα, στην Ιλιάδα του πιο κομψού αφηγηματικού ύφους της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Η θεωρία της διεξαγωγής του (κοινωνικού) πολέμου λέει ότι για να νικήσεις κάποιον (άτομο, ομάδα, τάξη)  πρέπει πρώτα να τον φοβίσεις και να τον αποπροσανατολίσεις. Το γεγονός ότι οι υποτελείς Παραγωγοί του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου ηττήθηκαν, τουλάχιστον προς το παρόν, μας αναγκάζει να υποθέσουμε ότι ο Κύριος μπόρεσε και να τους φοβίσει και να τους αποπροσανατολίσει. Ο εκφοβισμός και ο αποπροσανατολισμός είναι δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος – της απόπειρας να μειωθεί η ισχύς του αντιπάλου, επομένως να μεταβληθεί ο συσχετισμός ισχύος μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών ή να μονιμοποιηθεί η μόνιμη υπεροχή του ενός, του Κυρίου καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος. Η διαπίστωση αυτή, το ότι δηλαδή ο Κύριος κατάφερε με αξιοθαύμαστη ταχύτητα και ευκολία να φοβίσει και να αποπροσανατολίσει τους υποτελείς Παραγωγούς είναι ένα μείζον ζήτημα το οποίο πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαλόγου, δημόσιας και ανοιχτής συζήτησης. Είναι ένα από τα δυο ζητήματα με τα οποία πρέπει να ξεκινήσουμε τον διάλογο για την επανίδρυση της Αριστεράς – το άλλο είναι το γιατί ο κόσμος της εργασίας  γυρίζει τη πλάτη στην ιστορική Αριστερά.

Αυτά τα δύο ζητήματα η ιστορική Αριστερά δεν τα συζητάει και δεν πρόκειται να τα συζητήσει. Με τη στάση της αυτή επιταχύνει την αποχώρησή της από το πολιτικό προσκήνιο. Εμείς όμως δεν θα πάψουμε να καταπιανόμαστε με αυτά τα ζητήματα  γιατί το κάνουμε εδώ και δεκαετίες – δεν θα σταματήσουμε τώρα που η νεκροζώντανη Αριστερά είναι πια νεκρή και πρέπει να απομακρύνουμε το πτώμα της. Έχουμε ήδη διατυπώσει κάποιες απαντήσεις. Ο κόσμος της εργασίας γυρίζει την πλάτη στην ιστορική Αριστερά όχι γιατί δεν μπορεί ή δεν θέλει να ενωθεί αλλά επειδή η Αριστερά είναι μια Αριστερά των προνομίων, της πολιτικής εκμετάλλευσης, της ανελευθερίας πνεύματος και υποστηρίζουμε ότι η ενότητά της είναι παντελώς ανέφικτη και πως εάν ενωθεί θα γεννηθεί ένα τέρας, ένα τέρας που θα ενώσει όλα τα ελαττώματα, τις αναπάρκειες και τις αδυναμίες της ιστορικής Αριστεράς με συνέπεια να επισπεύσει περαιτέρω την αποσύνθεσή της.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Σήμερα θα καταπιαστούμε με μια παραδοξολογία: εάν η πρωταρχική σημασία της λέξης επανάσταση είναι αυτή της στάσης, του σταματήματος δηλαδή, γιατί μιλάμε για κοινωνικά κινήματα, για κινηματική Αριστερά, για κινηματική λογική, για κινητοποιήσεις και όλα τα σχετικά; Δεν σας φαίνεται παράξενο;

Εμένα μου φαίνεται. Με ενδιαφέρουν πολύ οι παραδοξολογίες, οι αντιφατικοί στοχασμοί, τα οξύμωρα σχήματα. Κάθε ένα από αυτά έχει τη δική του ιστορία, τη δική του παράδοση και θεωρώ πως για να τα κατανοήσουμε οφείλουμε να μελετήσουμε το παρελθόν τους. Πριν αποπειραθώ να παραθέσω το τι έμαθα από αυτή τη μελέτη, θα ήθελα να ξεκαθαρίσω το κίνητρο και τον σκοπό μου: δεν είναι άλλο από τη συνειδητοποίηση αφενός πολλών ανδρών και γυναικών ότι η κρίση της Αριστεράς είναι καταλυτική, διαλυτική  και παραλυτική και την πρόταση αφετέρου να ξεκινήσουμε από την αρχή – συμμερίζομαι και τη συνειδητοποίηση και την πρόταση. Κι όταν λέμε από την αρχή εννοούμε ότι δεν θα αφήσουμε καμιά βεβαιότητα, κανένα αυτονόητο που να μην το επανεξετάσουμε.Οι βεβαιότητες και τα αυτονόητα κρύβουν πολλές αντιφάσεις, πολλές παραδοξότητες, πολλές παγίδες. Τίποτα δεν είναι αυτονόητο – η λέξη είναι μια αντίφαση εν τοις όροις.

Στις πρώτες μέρες της ιστορίας και της παράδοσης της αντίφασης στάσης/κινήματος θα αντικρίσουμε τον Κύριο. Όταν προφέρω τη λέξη αυτή, το μυαλό μου πάει στη κίνηση. Δεν είναι μόνο η ετυμολογία της λέξης που με ωθεί προς τα εκεί (σχετίζεται με τη λέξη κύμα, φούσκωμα, διόγκωση, αύξηση της ισχύος λόγω της κίνησης, παράβαλλε και τη λέξη εγ-κυ-ος) αλλά η σχέση του Κυρίου με την κίνηση και τη στάση, τόσο του ίδιου όσο και των υποτελών του, μέσα στην κοινωνία. Αναρωτιέμαι:  η στάση/κίνηση του Κυρίου αυξάνει τη ισχύ του και πως; Αυτό που ενδιαφέρει πρώτιστα τον Κύριο είναι η αύξηση της ισχύος του έναντι των αντιπάλων του, της φύσης δηλαδή, των ανταγωνιστών Κυρίων και των υποτελών Παραγωγών. Η στάση, η ακινητοποίηση του Κυρίου είναι μια εκδήλωση της ισχύος του – ο Ζεύς στην Ιλιάδα κάθεται και παρακολουθεί τον πόλεμο έξω από τα τείχη της Τροίας. Είναι ο μόνος που δεν πολεμά. Και δεν πολεμά διότι η κίνηση εμπεριέχει κιν-δύνους, δηλαδή το ενδεχόμενο της ήττας (της υποταγής ή/και του θανάτου). Η σχέση της κίνησης με τον κίνδυνο είναι νομίζω σαφής σε όλους και όλες. Ο Ζεύς κάθεται και βλέπει, το καθισιό και η αμέριμνη θέαση δεν εμπεριέχει κινδύνους. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Κύριος ενοχλείται σφόδρα όταν μας βλέπει να καθόμαστε – πρέπει να σηκωθούμε όρθιοι, να δηλώσουμε με τη στάση του κορμιού μας ότι είμαστε σε θέση να κινηθούμε – για να μη κινηθεί και κινδυνέψει αυτός. Αυτό που τον ενδιαφέρει πάνω απ’ όλα είναι να κινητοποιεί τους άλλους ενώ αυτός να είναι ακίνητος. Να κινδυνεύουν οι άλλοι, οι υποτελείς Κύριοι και οι υποτελείς Παραγωγοί. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ηγεμόνες κάθονται στο θρόνο τους και διατάζουν. Τι είναι η διαταγή; Επιβολή κίνησης, κινητοποίηση!

Τη λέξη κινητήρας τη γνωρίζετε. Ο κινητήρας είναι μια μηχανή που παράγει ταχύτητα, έτσι δεν είναι; Γνωρίζετε μήπως τις αρχαιότερες μαρτυρίες της λέξης; Τις εντοπίζουμε στον ομηρικό Ύμνο στον Ποσειδώνα (γύρω στο 550 π.Χ.)  και στον Πίνδαρο (πριν το 450 π.Χ.), στον Τέταρτο Ισθμιόνικο. Στον πρώτο, διαβάζουμε τη φράση γαίης κινητήρα και στον δεύτερο, ο κινητήρ δε γας: κινητήρ είναι ένα επίθετο του Ποσειδώνα, του Κυρίου δηλαδή αφού οι θεοί δεν ήταν τίποτα άλλο από αυτό που θα ήθελαν να ήταν οι Κύριοι στην Αρχαία Ελλάδα (γαιοκτήμονες δουλοκτήτες) – μόνο που δε μπορούσαν. Η κίνηση της γης, ο σεισμός προκαλεί φόβο: στο ρήμα κινώ και σε όλα τα παράγωγά του λανθάνει η πρόκληση του φόβου, ο εκφοβισμός. Αυτή η λεπτομέρεια είναι σαφής στον Αριστοτέλη. Θα γνωρίζετε ότι η έννοια της κίνησης είναι το αντικείμενο της εκέψης του σε δυο από τα πιο βασικά συγγράματά του: στο Περί Φύσεως και στο Μετά τα Φυσικά. Στο δεύτερο διαβάζουμε και τον πασίγνωστο ορισμό του θεού – δηλαδή την υπέρτατη μορφή ισχύος του Κυρίου: θεός είναι το πρώτο ακίνητο κινούν. Είναι αυτός που ενώ δεν κινείται, κινεί όλους τους άλλους κι όλα τα άλλα. Αλλά την κίνηση δεν την μεταδίδει άμεσα: μεταξύ του κινητήρα και των τροχών μεσολαβεί το κοινωνικό σασμάν, η ιεραρχία.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα πριν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, δηλαδή του κρατικού καπιταλισμού, υπήρχε μια βιοτεχνία στη Μόσχα που παρασκεύαζε υπόθετα βότκας. Ποιοι ήταν οι πελάτες της, ποιοι τα χρησιμοποιούσαν; Οι ταξιτζήδες αλλά και άλλοι οδηγοί,  επαγγελματίες και μη. Γιατί δεν έπιναν βότκα αλλά την εισήγαγαν στον οργανισμό πλαγίως; Για να αποφύγουν το αλκοτέστ της Αστυνομίας. Εάν αναρωτηθείτε γιατί παραθέτω αυτή την πρακτική, θα σας πω ότι στην έκφραση ‘υπόθετα βότκας’ κρύβεται η ερμηνεία της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. Από τη στιγμή που οι ταξιτζήδες δεν μπορούσαν να τα βάλουν με την Αστυνομία, από τη στιγμή που ήθελαν να πιουν, ο μόνος τρόπος να συνεχίσουν να το κάνουν ήταν να αποφύγουν την σχέση με την Αστυνομία. Το υπόθετο βότκας ήταν  ένας τρόπος φυγής απο τη σχέση Κυριαρχίας που είχε εγκαθιδρυθεί μεταξύ Αστυνομίας και των υποτελών Ταξιτζήδων. Με την πρακτική αυτή, οι ταξιτζήδες δεν πολεμούσαν αλλά έφευγαν, αποσύρονταν από τη σχέση, δεν κατέλυαν όμως την Κυριαρχία, όπως θα δούμε στη συνέχεια.

Αυτό που έκαναν οι ταξιτζήδες δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Το πνεύμα, η λογική αυτής της πρακτικής είχε επικρατήσει σε όλα τα κοινωνικά πεδία, σε όλες τις κοινωνικές δραστηριότητες. Τα τελευταία χρόνια έχω γνωρίσει πολλούς άνδρες από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Ρωσία, δουλέψαμε μαζί, ήπιαμε μπύρες και τσίπουρα και μου δόθηκε η ευκαιρία να μάθω πολλά και καταπληκτικά πράγματα σχετικά με την κατάσταση επί κρατικού καπιταλισμού. Παντού, φίλες και φίλοι, επικρατούσε η λογική του υπόθετου βότκας: αποσύρομαι, δεν συμμετέχω, παίρνω ό,τι μπορώ να πάρω και να πάνε να γαμηθούνε. Αυτό λέγεται απόσυρση από τη σχέση Κυριαρχίας. Έχουν περάσει είκοσι χρόνια από την κατάρρευση και η Αριστερά ακόμα δεν έχει πάρει χαμπάρι τι γινόταν, τι έγινε εκεί. Δεν μπορεί να κατανοήσει πως κατέρρευσε το κοινωνικοπολιτικό καθεστώς του κρατικού καπιταλισμού, που οι τροτσκιστές το θεωρούσαν και το θεωρούν γραφειοκρατικοποιημένο σοσιαλισμό και περίμεναν μια επανάσταση των εργατών που θα επέβαλε τον γνήσιο σοσιαλισμό και έγραψαν απίστευτες ανοησίες γι αυτό το θέμα. (Το να γράφουν μαρξιστές απίστευτες ανοησίες είναι επίσης ένα ζήτημα που πρέπει να διερευνηθεί). Αλλά οι εργάτες αντί να κάνουν επανάσταση έβαζαν υπόθετα βότκας στο κώλο τους! Το γεγονός ότι με αυτόν τον τρόπο κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση σημαίνει ότι η πρακτική αυτή ήταν αποτελεσματική, άρα ήταν επαναστατική πρακτική. Κατέρρευσε όμως ο κρατικός καπιταλισμός όχι ο καπιταλισμός! Η επανάσταση ήταν παθητική, με υπόθετα βότκας. Όμως, η φυγή, η απόσυρση δεν είναι πάντα παθητική. Υπάρχει και ενεργητική απόσυρση από τη σχέση. Ποια είναι αυτή;

Continue reading →