φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σας ζητώ προκαταβολικά συγγνώμη για τον ακριβή χρονικό προσδιορισμό του τίτλου. Μην τον πάρετε τοις μετρητοίς! Είναι απλά ένας σχηματικός τρόπος να προσδιορίσω την έναρξη της έντασης, της όξυνσης του κοινωνικου πολέμου στην Ευρώπη, τη διάρκειά του και το τέλος αυτής της έντασης. Προβλέψεις μπορούμε να κάνουμε, αλλά δεν είμαστε μάντεις, δεν μπορούμε να είμαστε κατά κανένα τρόπο.

Ο κοινωνικός πόλεμος στην Ευρώπη δεν θα αρχίσει το 2014 διότι έχει ήδη αρχίσει. Και έχει ήδη αρχίσει διότι ουδέποτε έπαυσε να διεξάγεται. Αυτή είναι η πρώτη βεβαιότητα. Η δεύτερη βεβαιότητα είναι ότι δεν θα διαρκέσει μήνες ή χρόνια αλλά δεκαετίες, μπορεί να καλύψει χρονικά όλον τον 21ο αιώνα. Η τρίτη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα της έκβασής του: ουδείς γνωρίζει ποιος θα αναδειχτεί νικητής, ή, εάν υπάρξει κάποιος συμβιβασμός.

Την πρωτοβουλία της έντασης του κοινωνικού πολέμου την έχει πάρει ο Κύριος και οι υπηρέτες Του. Ποιές είναι οι επιδιώξεις αυτής της πρωτοβουλίας; Είναι από τη μια η συρρίκνωση και η ισχυροποίηση του Κράτους κι από την άλλη η προληπτική αντεπανάσταση, η πρόληψη της επερχόμενης κοινωνικής επανάστασης.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ασφαλώς και μπορούμε, και μάλιστα πάρα πολύ εύκολα: αρκεί να εμφανιστούμε από το πουθενά, ξαφνικά, αστραπιαία, απροσδόκτητα, δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες, να κατακλύσουμε τους δρόμους, να ανακατευτούμε με τους φαντάρους και τους μαθητές, να διώξουμε τον κατακτητή Κύριο, να μετατρέψουμε τον δρόμο σε χώρο παιχνιδιού, τραγουδιού, χορού, συνάντησης και έκφρασης. Μπορεί φέτος να μη γίνει, αλλά μια μέρα θα γίνει.

Οι παρελάσεις που διοργανώνει ο Κύριος και το Κράτος  προέρχονται από τις πορείες θριάμβου που διοργάνωναν οι ρωμαίοι στρατηγοί, νικητές των ληστρικών πολέμων. Έτσι, ως πορείες θριάμβου,  καταγράφουν αφενός τον συσχετισμό δύναμης, την κατανομή ισχύος μεταξύ του Κυρίου και του υποτελούς, καταγράφουν δηλαδή την ήττα και την δεινή θέση του δεύτερου,  και αφετέρου εμφανίζονται ως μια μορφή επίδειξης της στρατιωτικής και ιδεολογικής ισχύος. Η επίδειξη ισχύος είναι ένας τρόπος αύξησης της ισχύος και ως εκ τούτου δεν μπορεί παρά να συνιστά και μια εκφοβιστική πρακτική.Από την άλλη, η παρέλαση μαθητών είναι μια επίδειξη της κοινωνικής αιχμάλωσίας, της απαγωγής του υπουτελούς, της υποταγής τους.

Με απλά λόγια, ο Κύριος και τα τσιράκια του με τις παρελάσεις μας λένε: σας συντρίψαμε, σας συντρίβουμε και, κοιτάξτε τα όπλα μας και τους υποτακτικούς μας, θα σας συντρίψουμε και στο μέλλον.

Η διάλυση των παρελάσεων είναι μια πάρα πολύ εύκολη υπόθεση: αρκεί να εμφανιστούμε από το πουθενά, ξαφνικά, αστραπιαία, απροσδόκτητα, δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες, να κατακλύσουμε τους δρόμους, να ανακατευτούμε με τους φαντάρους και τους μαθητές, να διώξουμε τον κατακτητή Κύριο, να μετατρέψουμε τον δρόμο σε χώρο παιχνιδιού, τραγουδιού, χορού, συνάντησης και έκφρασης.

 

Το άρθρο αυτό γράφτηκε στις 20 Μαρτίου 2011 και το αναδημοσιεύω

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Επέστρεψα από τον κήπο, σήμερα δεν έχει δουλείά, και λέω να γράψω ένα ακόμα κειμενάκι. Θα φέρω στο προσκήνιο μια γλωσσική παραδοξότητα, ένα πολύ ενδιαφέρον μυστήριο,  το οποίο, από ό,τι γνωρίζω, δεν έχει εντοπιστεί και διερευνηθεί. Περί τίνος πρόκειται;

Τους αριθμούς ένα, δυο, πέντε, δέκα, κλπ τους ονομάζουμε απόλυτα αριθμητικά. Από αυτούς τους αριθμούς παράγονται επίθετα, τα οποία αποκαλούμε τακτικά αριθμητικά διότι δηλώνουν την θέση σε μια τάξη, σε μια σειρά. Από το πέντε παράγεται το πέμπτος, από το δέκα το δέκατος, κοκ. Υπάρχουν όμως δύο τακτικά αριθμητικά που δεν παράγονται από τα απόλυτα αντίστοιχα: τα πρώτος και δεύτερος. Δεν σας φαίνεται παράξενο; Γιατί από τα απόλυτα αριθμητικά ‘ένας’ και ‘δύο’  δεν παράγονται τακτικά αριθμητικά; Γιατί για το ‘ένας’ έχουμε το ‘πρώτος’ και για το ‘δύο’, το ‘δεύτερος’; Ετυμολογική συγγένεια μεταξύ των απόλυτων και τακτικών αριθμητικών δεν υπάρχει, οπότε, τι να σημαίνει άραγε το πρώτος και το δεύτερος; Είμαστε βέβαιοι ότι η αρχική σημασία του ένας είναι αυτό που εννοούμε, δηλαδή ΄ένας’, και του δύο, ‘δύο’;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Δυο συλλογές περιγραφών 350 ρωμαϊκών θριάμβων (Acta triumphorum Capitolina και  Tabula triumphorum Barberina) μας επιτρέπουν να σχηματίσουμε μια πλήρη και ευκρινή εικόνα του ρωμαϊκού θριάμβου, της τελετής επίδειξης της Νίκης του Κυρίου και της Ήττας των Υποτελών και να επισημάνουμε τις ομοιότητες και τις διαφορές με τις σημερινές παρελάσεις, οι οποίες, όπως θα δούμε, κατάγονται από τον ρωμαϊκό θεσμό.  (Ο  όρος ‘τελετή’ προέρχεται από τη λέξη τέλος,  που σημαίνει ‘φόρος’). Ο θρίαμβος (triumphus)  ήταν μια πομπή που γίνονταν στη Ρώμη μόνο μετά από μεγάλη ή αποφασιστικής σημασίας νίκη, δηλαδή κατάκτηση και λεηλασία κάποιας πλούσιας ή αντιστεκόμενης περιοχής, του στρατηγού, του ανώτατου διοικητή του ρωμαϊκού στρατού – αυτός είναι ο λόγος που μεταφορικά ο triumphus δηλώνει την victoria, τη νίκη. Για να κατανοήσουμε την καταγωγική  σχέση της παρέλασης από τον ρωμαϊκό θρίαμβο θα πρέπει να έχουμε μια σαφή εικόνα της δομής του θριάμβου.

Μπορούμε να διακρίνουμε τρία τμήματα της επινίκιας και τροπαιοφόρου πομπής.  Στην αρχή του πρώτου μέρους, άρα στην κορυφή της πομπής,  βρίσκονται  οι συγκλητικοί, οι ρωμαίοι Κύριοι, οι γαιοκτήμονες δουλοκτήτες, ακολουθούν  τα λάφυρα του πολέμου, τα ζώα που θα θυσιάζονταν, μεταξύ των οποίων και  λευκοί (λατρεία του φωτός, της λάμψης) ταύροι,  και οι αιχμάλωτοι (μερικοί από τους οποίους θα θυσιάζονταν). Κυρίαρχη μορφή του δεύτερου τμήματος είναι ο  νικητής στρατηγός. Προπορεύονται οι ραβδούχοι (θα ασχοληθούμε με τους ακολούθους αυτούς του Κυρίου σε μελλοντικό σημείωμα) και ακολουθεί ο στρατηγός, πάνω σε άρμα (σύμβολο της ταχύτητας και της Ισχύος) που το σέρνουν τέσσερα λευκά άλογα. Φοράει κόκκινη (σύμβολο της Νίκης) τήβεννο και είναι στεφανωμένος με δάφνη (σύμβολο της αθανασίας). Δίπλα του ένας δούλος κρατάει πάνω από το κεφάλι του  χρυσό (σύμβολο της σπανιότητας της Ισχύος, της αθανασίας και της λάμψης) στεφάνι. Το τρίτο τμήμα είναι η παρέλαση του στρατού, κατά την οποίαν οι στρατιώτες ψάλλουν τα πολεμικά κατορθώματα του νικητή στρατηγού τους.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Εικάζω πως δεν αγνοείτε ότι στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα δυο ζωολογικοί κήποι, του Παρισιού και του Βερολίνου μεταξύ των εκθεμάτων ζώων εξέθεταν και ανθρώπους. Στο Παρίσι έφεραν από την Ινδονησία ένα ολόκληρο χωριό ιθαγενών και στο Βερολίνο μια ομάδα Λαπώνων. Οι πρώτοι αρρώστησαν από το κρύο και πέθαναν – οι δεύτεροι δεν γνωρίζω τι απέγιναν.

Κήποι: ό,τι δεν εξοντώνεται, θα υποτάσσεται και θα επιδεικνύεται ως υποταγμένο, καθημαγμένο προς εκφοβισμό!

Οι ζωολογικοί κήποι και οι παρελάσεις, με τις οποίες θα ασχοληθούμε αύριο, ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου, μέρα παρελάσεων, είναι θεσμοί οι οποίοι εμφανίστηκαν σε εμβρυακή μορφή κατά την ρωμαϊκή δουλοκτητική εποχή. Η αιχμαλώτιση, η κατοχή και η έκθεση των αιχμαλωτισμένων ζώων ήταν μια επίδειξη της Ισχύος του Κυρίου, μια επίδειξη της επιθυμίας του Κυρίου να κατακτήσει και να υποτάξει τη φύση, ενώ οι θρίαμβοι, οι θριαμβευτικές πορείες, από τις οποίες προήλθαν οι παρελάσεις,  ήταν αφενός μια επίδειξη της Ισχύος του νικητή και αφετέρου μια επίδειξη των αιχμαλώτων του πολέμου, δηλαδή, μια επίδειξη της Ήττας, της Υποτέλειας, της Υποταγής.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα θα ασχοληθούμε με τις ιστορικές και λογοτεχνικές καταβολές της χρήσης του μαστιγίου από τον Κύριο (ή από αυτόν που επιθυμεί να γίνει Κύριος. . .).  Στις μέρες μας ο Κύριος (και οι υπηρέτες Του) δεν χρησιμοποιεί μαστίγιο για να τιθασεύσει, υποτάξει, τιμωρήσει και πειθαρχήσει τους Υποτελείς του, αυτό όμως επιβιώνει σε φράσεις που μεταχειριζόμαστε πολύ συχνά, όπως ‘καρότο και μαστίγιο’ ή ‘η μάστιγα της ανεργίας, της εγκληματικότητας, των ναρκωτικών, κλπ.’ , ‘με το μαστίγιο’, ‘το μαστίγιο του εισαγγελέα, (του δημοσιογράφου)’. (Εάν η ανεργία είναι μια μάστιγα, ένα μαστίγιο, ποιος το κρατάει και ποιον χτυπάει;) Το μαστίγιο λέγεται και βούρδουλας (από το ύστερο λατινικό burdus, μουλάρι): οι φράσεις ‘θα πέσει βούρδουλας’ και ‘ά ρε βούρδουλα που χρειάζεται’ είναι πολύ γνωστές. Λέγεται και καμουτσίκι ή καμτσίκι, από του τουρκικό kamc.

Αύριο, θα ασχοληθούμε με τους ζωολογικούς κήπους, με τη επίδειξη της αιχμαλωσίας της φύσης, και μεθαύριο, τη μέρα που γίνονται παρελάσεις, με τη παρέλαση και θα υποστηρίξουμε ότι είναι ένας από τους πολλούς τρόπους επίδειξης τόσο της υποταγής του Υποτελούς όσο και της Ισχύος, του Θριάμβου του Κυρίου ημών.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα, και τις επόμενες μέρες, θα στρέψουμε την προσοχή μας σε κάποιες πρακτικές, στάσεις του σώματος, συμπεριφορές, μεταφορές,  οι  οποίες, αν και έχουν εμφανιστεί πριν από πολλούς αιώνες ή χιλιετίες, επιβιώνουν στις μέρες μας. Εντάσσονται στη γλώσσα και τον κώδικα της Υποταγής και της Κυριαρχίας: με αυτές άλλοτε οι υποτελείς δηλώνουν την υποταγή τους στον Κύριο, κι άλλοτε είναι ο Κύριος που επιδεικνύει την Ισχύ του και την Κυριαρχία του, προσδιορίζει την κοινωνική του θέση, εκφράζει τα συναισθήματά του. Στο παρελθόν, εξηγήσαμε γιατί ο Κύριος περπατάει πάνω σε κόκκινο χαλί, το οποίο συμβολίζει τους υποτελείς και το αίμα τους: διατρανώνει τη νίκη του και την επιθυμία διαιώνισης της Κυριαρχίας του.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με το ζήτημα γιατί σηκωνόμαστε όρθιοι όταν βλέπουμε τον Κύριο. Αύριο θα επιχειρήσουμε να δώσουμε μια απάντηση στο γιατί ο Κύριος δεν σταματάει στα φανάρια, και μεθαύριο, με αφορμή τη φράση ‘καρότο και μαστίγιο’,  θα εξετάσουμε το μαστίγιο ως σύμβολο της ισχύος του Κυρίου. Θα συνεχίσουμε με την εξέταση της παρουσίασης των κοινωνικών προβλημάτων ως πληγής ( λ.χ., η πληγή των ναρκωτικών) και μετά θα δούμε τι θα κάνουμε.

Continue reading →