φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Μιας και οι βεβαιότητες, δηλαδή η άλλη όψη του λάθους, είναι η πινακίδα που μας δείχνει τη σωστή κατεύθυνση, ας κάνουμε μια απόπειρα να δούμε το μέλλον πατώντας σε τρία σημεία στέρεου εδάφους, πριν μας καταπιεί η κινούμενη άμμος του αβέβαιου και ακαθόριστου μέλλοντος.

Η  πρώτη βεβαιότητα είναι ότι από τις προσεχείς εκλογές, όποτε γίνουν,  θα προκύψει μια πολυκομματική κυβέρνηση – δύο κομμάτων έως και πεντέξι. Το πόσα θα είναι ακριβώς δεν το γνωρίζουμε και μας είναι παντελώς αδιάφορο. Η δεύτερη βεβαιότητα είναι ότι το ποσοστό αποχής από τις εκλογές θα είναι μεγαλύτερο από αυτό των προηγούμενων εκλογών, δηλαδή, αυτοί που δεν θα πάνε να ψοφήσουν, με συγχωρείτε, να ψηφίσουν ήθελα να γράψω, θα είναι περισσότεροι από αυτούς που θα πάνε να ψηφίσουν. Εικάζω ότι το ποσοστό αποχής θα κυμανθεί μεταξύ

55-70%.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Κάθε φορά που μεταχειρίζομαι τον όρο Καταστροφική, το μυαλό μου πάει στις πυραμίδες της Αιγύπτου. Δε λέω, είναι εντυπωσιακές και άξιες θαυμασμού. Πως όμως κατασκευάστηκαν και γιατί; Εάν απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα, θα σχηματίσουμε μια πολύ ευκρινή εικόνα της Καταστροφικής Τέχνης και Επιστήμης του Κυρίου.

Οι πυραμίδες δεν είναι απλά τάφοι των Φαραώ αλλά αρχιτεκτονικά σύμβολα ισχύος, όπως ήταν  ο Παρθενών, το Κολοσσαίο, οι μεσαιωνικοί πύργοι και οι καθεδρικοί ναοί, όπως είναι σήμερα ο πύργος του Άιφελ, οι ουρανοξύστες, τα στάδια. Μερικά από αυτά τα κτίσματα είχαν και έχουν κάποια χρησιμότητα, αλλά μερικά όχι, είναι καθαρά σύμβολα ισχύος, μορφές επίδειξης αυτής της ισχύος. Το πως χτίστηκαν οι πυραμίδες το γνωρίζουμε: με αίμα, ιδρώτα και κλάμμα δεκάδων χιλιάδων υποτελών Παραγωγών για πολλά χρόνια.  Για να χτιστούν απαιτήθηκε πολλή εργασία, πολύς πλούτος, πολλή οργάνωση, πολύ βία – δεν νομίζω η έγερση αυτών των κτισμάτων να ήταν το αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας και της επιθυμίας των υποτελών γεωργών των αγροτικών κοινοτήτων. Απαιτήθηκε λοιπόν αρπαγή κοινωνικού πλούτου και διαταγή (οργάνωση βασισμένη στη βία).  Απομένει να απαντήσουμε στο ερώτημα γιατί κτίστηκαν.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Έλεγα χτες, φίλες και φίλοι, ότι οι δημοσιογράφοι είναι καταδικασμένοι να περάσουν στην ανεργία και όσοι εξακολουθήσουν να  εργάζονται, ολοένα και λιγότεροι, θα εργάζονται με λιγότερο μισθό. Με τις απεργίες δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Έθεσα το ερώτημα εάν μπορούν να αντιδράσουν με άλλο τρόπο και υποστήριξα ότι για απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να δούμε τα πράγματα με μια διαφορετική ματιά.

Οι δημοσιογράφοι είναι εργαζόμενοι σε ιδεολογικούς μηχανισμούς του Κράτους, είτε είναι κρατικοί/δημόσιοι υπάλληλοι είτε ιδιωτικοί. Ο ρόλος των ιδεολογικών μηχανισμών του Κράτους είναι η εμπέδωση της αστικής ιδεολογίας στους υποτελείς υπηκόους. Υπάρχει ένας μικρός αριθμός δημοσιογράφων που έχουν πλήρη συνείδηση του ρόλου τους και κάνουν ό, τι μπορούν για να ξεφύγουν από αυτόν τον ρόλο αλλά η συνείδηση αυτή μου θυμίζει τα λόγια του Λένιν για τα μαθήματα ηθικής σε μπουρδέλο. Το Κράτος αφήνει κάποια περιθώρια άλλης γνώμης αλλά τα εξαλείφει μόλις οι συνθήκες αλλάξουν. Θα θυμάστε την τύχη της τετραμελούς ομάδας του Ιού της Ελευθεροτυπίας. Τον Ιό τον φίμωσαν, αν και οι συντάκτες του συνέχισαν να εργάζονται στην εφημερίδα. Η στάση αυτή είναι ενδεικτική της αυτοκτονικής πολιτικής των ιδιοκτητών και διευθυντών και συμβούλων έκδοσης των εφημερίδων: προκειμένου να περικόψουμε το κόστος, ρίχνουμε την ποιότητα της εφημερίδας, αλλοιώνουμε τον χαρακτήρα της. Από τη φύση της, μια προοδευτική εφημερίδα είναι μια αντιφατική κατάσταση: ιδεολογικός μηχανισμός του Κράτους από τη μια, αποκάλυψη των πράξεων του Κράτους και του Κυρίου από την άλλη. Δαγκώνουν το χέρι που τους ταΐζει. Όπως συμβαίνει σε κάθε αντίφαση, κάποια πλευρά είναι ισχυρότερη: εάν δεν σε ταΐσει, δεν θα μπορέσεις να τον δαγκώσεις. Και αρχίζεις και τον γλείφεις. Μέσα στα πλαίσια αυτής της αντίφασης, βρέθηκε  χώρος να υπάρξει ένας μικρός αριθμός δημοσιογράφων που δεν κωλώνει. Εάν εξαιρέσουμε όμως αυτόν τον μικρό αριθμό, όλοι  οι  άλλοι έχουν συνδέσει την τύχη τους με τη τύχη της εφημερίδας και, άρα, με την τύχη του καπιταλισμού. Θέλω να πω ότι είναι από τη φύση τους συντηρητικοί, είναι μέρος του κόσμου που φεύγει, είναι μέρος της Κυριαρχίας, στρατεύονται πίσω από τον Κύριο με σκοπό να επιβάλουν την αποβλάκωση και την αποχαύνωση και να αποκρύψουν οργανωμένα και συνειδητά τις δυνατότητες της εποχής μας. Αυτό είναι το κομβικό σημείο του ζητήματος όπως θα δούμε παρακάτω.

Continue reading →

φίλες και φίλη, άλλη μια καλημέρα!

Ζύμωσα (η ζύμη είναι έτοιμη μόλις πέσουν οι πρώτες σταγόνες ιδρώτα από το μέτωπο στη σκάφη. . .), τα παιδιά πήγαν σχολείο, δεν θα πάω στον κήπο, θα ψήσω ψωμί, λέω να γράψω κάτι ακόμα.

Εφημερίδες και κανάλια έκλεισαν,  κλείνουν, θα κλείσουν, είναι βέβαιο, θα περιορίσουν δραστηριότητες, θα συρρικνωθούν, πολλοί εργαζόμενοι θα μείνουν άνεργοι και άνεργες ενώ όσοι μείνουν θα εργάζονται με λιγότερο μισθό, όποια μορφή κι αν παίρνει (συμβάσεις, μπλοκάκια, μερική απασχόληση, κλπ). Οι εφημερίδες και τα κανάλια και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί είναι καπιταλιστικές επιχειρήσεις, είναι ιδεολογικοί μηχανισμοί του Κράτους, έμμεσα ή άμεσα και η κατάσταση που διαμορφώνεται είναι μια ακόμη όψη της εν εξελίξει διαδικασίας, άλλοτε  επιταχυνόμενης/οξυνόμενης και άλλοτε επιβραδυνόμενης/αμβλυνόμενης , συρρίκνωσης του καπιταλισμού και του Κράτους. Από τη μια λυπάμαι και θλίβομαι και από την άλλη χαίρομαι. Λυπάμαι και θλίβομαι διότι πολλοί εργαζόμενοι και εργαζόμενες, με οικογένειες και παντός είδους  υποχρεώσεις,  θα χάσουν τη δουλειά τους σε μια εποχή που δεν μπορείς να βρεις εύκολα άλλη. Και χαίρομαι διότι δεν μπορώ να δείξω οίκτο για μια καπιταλιστική επιχείρηση που κλείνει, ίσα-ίσα χαίρομαι και δεν είμαι άνθρωπος που επιδίδεται σε ευχολόγια (μακάρι να μην έκλειναν . . .) διότι δεν έχουν κανένα απολύτως νόημα.

Οι εργαζόμενοι αντιδρούν – θα ήταν παράξενο να μην το κάνουν. Το ότι αντιδρούν δεν σημαίνει ότι η αντίδρασή τους θα είναι αποτελεσματική και αποδοτική. Κι αυτό λόγω των ιδιόμορφων συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί. Και αναρωτιέμαι: ο τρόπος που αντιδρούν (απεργία, στάσεις εργασίας) είναι ο μόνος;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

15 εργαζόμενοι έχουν να πληρωθούν 9 μήνες σε μια επιχείρηση στη Λάρισα. Η κατάσταση αυτή δεν είναι σπάνια, δεν ήταν, και θα είναι όλο πιο γνώριμη και συχνή με την επιδείνωση της ύφεσης και της κρίσης (του κεφαλαίου, του Κράτους και της εργασίας, πρώτιστα της τελευταίας). Η σοβαρότητα αυτής της κατάστασης δεν μας αφήνει αδιάφορους και αισθάνομαι την ανάγκη να την σχολιάσω με το σημερινό σημείωμα.

Θα κινηθώ πέραν του εργατικού δικαίου και της προσφυγής στο νόμο, στα δικαστήρια και το Κράτος, όχι διότι τα θεωρώ περιττά και αναποτελεσματικά, όχι, αλλά διότι υπάρχουν κάποιες πτυχές πέραν αυτού του τρόπου αντιμετώπισης. Το ότι αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης θα βαίνει ολοταχώς απαξιούμενος το θεωρώ βέβαιο, όπως όμως και να ‘χει το πράγμα υπάρχει μια διάσταση της εξεταζόμενης κατάστασης που αφορά τον τρόπο διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου.

Θέτω τα εξής ερωτήματα. Ο κοινωνικός εταίρος (sic)  των εργαζομένων στη Λάρισα ή οπουδήποτε αλλού έχει και δεν τους πληρώνει; Γιατί δεν τους πληρώνει, ενώ έχει; Θα τους πληρώσει; Ή μήπως δεν έχει και δεν τους πληρώνει. Κι αν βρει, αν βρει, θα τους πληρώσει;Πόσο χρόνο πρέπει να περιμένουμε; Όσο μπορούμε;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο Παύλος θα κλείσει τα 8 σε κάνα δυο μήνες και η Αποστολία τα 6. Αναρωτιέμαι καμιά φορά: Θα πάνε στο Πανεπιστήμιο; Δεν θα πάνε. Με αυτή τη διαπίστωση θα καταπιαστώ σήμερα – και με τα παρακάτω ερωτήματα.

Πως θα είναι τα Πανεπιστήμια σε δέκα-δώδεκα χρόνια, το 2022 ή το 2024; Πως θα είναι η κοινωνία, ο κόσμος, οι υποτελείς Παραγωγοί, η δημοκρατία;

Πριν αρχίσω να εκθέτω τις σκέψεις μου, θα σας αφηγηθώ ένα κουρδικό παραμύθι.

Μια φορά κι ένα καιρό, ένας μεγάλος λύκος κατέβαινε σε ένα χωριό και έτρωγε τα πρόβατα των βοσκών. Οι βοσκοί είχαν απογοητευτεί. Μια μέρα, μαζεύτηκαν και αποφάσισαν να τον σκοτώσουν. Πήραν τα όπλα, πήγαν στο δάσος και τον βρήκαν. Σήκωσαν τα όπλα να πυροβολήσουν, ένας γέρος βοσκός όμως τους σταμάτησε. Κατέβηκε από το άλογο, πήγε προς το λύκο κρατώντας στα χέρια του ένα μεγάλο κομμάτι κρέας και του το έδωσε να το φάει. Τι κάνεις; διαμαρτυρήθηκαν οι βοσκοί. Ήρθαμε να τον σκοτώσουμε, όχι να τον ταΐσουμε! Καθώς όμως ο λύκος έτρωγε το κρέας,  ο γέρος του φόρεσε στο λαιμό ένα μεγάλο κουδούνι. Πάμε να φύγουμε, τους είπε, αυτό ήταν.

Κι έφυγαν. Από τότε, μόλις οι βοσκοί άκουγαν τη κουδούνα έπαιρναν τα όπλα και μαζί με τα σκυλιά έδιωχναν τον λύκο. Και η ελαφίνα το άκουγε, και ο λαγός, κι όλα τα ζώα του δάσους. Κι έτσι, ο λύκος με τη κουδούνα στο λαιμό πέθανε από τη πείνα, πέφτοντας από ένα ψηλό βράχο.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Όταν πήρα την απόφαση να επισκεφτώ τη Θεσσαλονίκη, σκέφτηκα να περάσω από κάποιο βιβλιοπωλείο να ρίξω ένα βλέφαρο στη μετάφραση του Θουκυδίδη από τον Ν. Μ. Σκουτερόπουλο (εκδόσεις Πόλις), καθηγητή της Ιστορίας της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, και συγκεκριμένα να δω πως έχει μεταφράσει μια πρόταση από τον Επιτάφιο του Περικλέους. Το έκανα και δεν άντεξα και αγόρασα ένα βιβλιαράκι των 9 εβρών (κάποτε έσκαγα και 50 και 100 εβρά για βιβλία. . .), πολύ ενδιαφέρον, Φωνές από τη Βαϊμάρη, εκδόσεις Υψιλον, εισαγωγή και μετάφραση  Γ. Λυκιαρδόπουλου – μια συλλογή σύντομων άρθρων  που γράφτηκαν μεταξύ 1918 και της ανάληψης των ηνίων του Κράτους από το ναζιστικό κίνημα και τον Χίτλερ από ανθρώπους που ζούσαν τα γεγονότα (Αϊνστάιν, Φρόιντ, Γιούργκερ, Χάινριχ Μαν, Κομμουνιστική Ομάδα Σπάρτακος, Γκέμπελς, Τσβάιχ και άλλοι).

Αυτό που διάβασα με απογοήτευσε και με λύπησε, δεν με εξαγρίωσε, διότι δεν θα μπορούσα κατά κανένα τρόπο να χαρακτηρίσω το πολύ σοβαρό μεταφραστικό ατόπημα που διάβασα ως μεταμοντέρνο σκοταδισμό, χαρακτηριστικό κρούσμα του οποίου είναι το βιβλίο του Νάνου Βαλαωρίτη για την αλφαβητική οργάνωση των ομηρικών επών. Με το σημερινό σημείωμα δεν κρίνω την αξιόλογη και πολυτετή και χρήσιμη μεταφραστική εργασία του Ν.Μ. Σκουρτερόπουλου – εστιάζω την προσοχή μου σε ένα συγκεκριμένο μεταφραστικό λάθος που κάνουν όλοι οι μεταφραστές του Επιτάφιου του Περικλέους. Οπότε, δεν θα εξηγήσω μόνο ποιο είναι το λάθος  αλλά θα προσπαθήσω να κατανοήσω γιατί γίνεται και μάλιστα από όλους – από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω.

Ο Επιτάφιος του Περικλέους είναι ένα από τα σημαντικότερα κείμενα του δυτικού Κυρίου, του δυτικού πολιτισμού: μας δείχνει τις πηγές εμφάνισης ενός συγκεκριμένου τρόπου απόσπασης από τον Κύριο της υπακοής και της αφοσίωσης των υποτελών υπηκόων. Πρόκειται για αυτό που ονομάζω  Μιμητική (Τέχνη και Επιστήμη) , τη Μίμηση του Κυρίου στο πολιτικό αλλά και ιδεολογικό, κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο – μια Τέχνη και Επιστήμη η οποία όχι μόνο επιβιώνει αλλά χρησιμοποιείται από τον Κύριο όλο και πιο συχνά. Παραθέτω σύντομα και απλά τη λογική και το περιεχόμενο της Μιμητικής: Δεν υπάρχει κανένας λόγος εγώ ο Κύριος και εσύ ο Υποτελής να συγκρουόμαστε. Μη με φθονείς για την Ισχύ μου, τον Πλούτο μου και τη Φήμη μου. Μπορείς κι εσύ να γίνεις πλούσιος, ισχυρός και διάσημος. Σου διαθέτω δέκα λεπτά διασημότητας, πίνε ουίσκι όπως ο Ωνάσης και θα νιώσεις Ωνάσης, ντύσου όπως η Δέσποινα Βανδή, μπορείς να παίξεις Τζόκερ και Χρηματιστήριο και να πάρεις τον γάιδαρο στο αεροπλάνο, να πάρεις αυτοκίνητο και να αρπάζεις χώρο και να διώχνεις τους πεζούς από το δρόμο  – κι αν τύχει, πάτα το γκάζι αντί για το φρένο και καθάρισε και κανέναν και πες μετά στο δικαστήριο ότι έκανες λάθος. Δύο από τις σύγχρονες εκδοχές της Μιμητικής είναι η διαφήμιση και ο φασισμός/ναζισμός ως απόπειρα ομογενοποίησης μιας κοινωνίας της οποίας η ενότητα έχει διαρραγεί λόγω κοινωνικών εντάσεων.

Εάν, φίλες και φίλοι, μπορούσαμε να συμπυκνώσουμε τον Επιτάφιο (Β 35-46)  σε μια πρόταση που θα επιλέγαμε από το ίδιο το κείμενο, η πρόταση αυτή θα ήταν η εξής: Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος (43.3), των ανθρώπων των ξεχωριστών τάφος είναι η γη ολόκληρη, μεταφράζει ο Ι. Κακριδής – και ό,τι μεταφράζω από δω και πέρα είναι του Κακριδή). Δηλαδή: οργανώστε πολεμικές επιδρομές σε όλα τα σημεία της γης που υπάρχει πλούτος, σκοτώστε, αρπάξτε και γίνετε πλούσιοι και ισχυροί και διάσημοι. Αυτό κατανοώ εγώ – μήπως όμως κάνω λάθος;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Δεν μπορείτε να φανταστείτε, φίλες και φίλοι, πόσο εξοργισμένος και εξαγριωμένος είμαι αυτή τη στιγμή. Είχα σκοπό να μη γράψω σήμερα το πρωί αλλά είναι τόση η αγανάκτησή μου που δεν αντέχω, θα σκάσω, θα βγάλω καρκίνο αν δεν μοιραστώ μαζί σας αυτά που διαβάζω και δεν πιστεύω στα μάτια μου αυτά που διαβάζω. Τσιμπιέμαι, είμαι ξύπνιος, είναι Πέμπτη, πρωί, έξι και είκοσι, η Αποστολία παίζει κοντά μου, είμαι στα καλά μου, δεν μπορώ παρ΄όλα αυτά να πιστέψω ότι αυτά που διαβάζω όντως τα διαβάζω.

Άρχισα προχτές να διαβάζω το βιβλίο του Νάνου Βαλαωρίτη Ο Όμηρος και το αλφάβητο (εκδ. Ελληνοαμερικάνικη Ένωση, Αθήνα, 2010). Γνώριζα ότι το είχαν απορρίψει όλοι οι εκδοτικοί οίκοι που το είχε στείλει, όπως  γνώριζα και το θέμα του, την ‘αλφαβητική οργάνωση των επών’, αλλά δεν μπορούσα να φανταστώ για ποιο λόγο το απέρριπταν. Όταν το έμαθα, σκέφτηκα ότι ίσως το βιβλίο να αφορά ένα πολύ εξειδικευμένο αναγνωστικό κοινό, ότι δεν θα πουλούσε και το απέρριπταν. Έχουν διατυπωθεί τόσες και τόσες θεωρίες και απόψεις για το ομηρικό ζήτημα που άλλη μια δεν περισσεύει. Ο καθένας είναι ελεύθερος να διατυπώνει τις απόψεις του και τη θεωρία του, έτσι δεν είναι; Έτσι είναι, αρκεί να έχει διαβάσει την Ιλιάδα και την Οδύσσεια κι αυτά που εκθέτει να τα υποστηρίζει με το κείμενο, να υπάρχουν στο κείμενο, να μην λέει ότι υπάρχουν ενώ δεν υπάρχουν! Δεν έχω κανένα απολύτως πρόβλημα με τη διαφωνία, το γνωρίζετε πολύ καλά, αλλά με την αυθαιρεσία εξοργίζομαι, εξαγριώνομαι, αγανακτώ και βρίζω. Καλά θα κάνω αυτά που ξεστομίζω να μην τα γράψω. Εγώ θα γίνω ρεζίλι.

Continue reading →