ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

3. Βαγγέλη, έχεις χαρτομάντηλα;

Η Αθηνά Βενιζέλου, γύρω στα πενήντα πέντε, γύρισε το κλειδί στη πόρτα και προσπάθησε να ανοίξει για να ελέγξει αν πράγματι κλείδωσε. Θα ξεκλείδωνε μα την  έπιασε ο άντρας της από το μπράτσο.

– Όλα τα μάτια της κουζίνας είναι κλειστά, της είπε και ο τόνος της φωνής του έκφραζε τέτοια αποφασιστικότητα που απέτρεψε την Αθηνά να ξαναμπεί μέσα. Έλεος, Αθηνά, Έλεος, συμπλήρωσε με αγανάκτηση.

Τον άνδρα της τον έλεγαν Βαγγέλη. Είχε δυο ονόματα, Ελευθέριος Ευάγγελος Βενιζέλος. Το ένα, Ευάγγελος, ο παπάς το φώναξε δυνατά.  Το άλλο, το είπε νοερά, και επιβεβαίωσε τη μάνα του ότι το όνομα ισχύει. Η ταυτότητα έγραφε Ευάγγελος, η μάνα του όμως τον φώναζε Λευτέρη.

Κάλεσαν το ασανσέρ. Και οι δυο σκυθρωποί.

– Είσαι καλύτερα; τον ρώτησε.

-Τα μύδια θα με πείραξαν, είπε ο Βαγγέλης Βενιζέλος. Σε αυτό το εστιατόριο δεν πρόκειται να ξαναπατήσουμε!

– Κι εγώ έφαγα, διαμαρτυρήθηκε η γυναίκα του.

– Κι εσύ έφαγες αλλά σε μένα έπεσε το φλουρί.

– Μήπως κρύωσες;

– ΒΑΓΓΕΛΗΣ Όχι, όχι, Κάτι έφαγα και με πείραξε.
ΑΘΗΝΑ  Βρέχει.

Η αδυναμία μας να περιγράψουμε γεγονότα που εκτυλίσσονται ταυτόχρονα δημιουργεί την εντύπωση στον αναγνώστη ότι διαδραματίζονται με τη σειρά που περιγράφονται. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο συγγραφέας είναι αναγκασμένος να παράσχει κάποια στοιχεία που θα ωθήσουν τον αναγνώστη να αμφισβητήσει τον λογοτεχνικό χρόνο και να τοποθετήσει τα επεισόδια στον πραγματικό χρόνο.

ΒΑΓΓΕΛΗΣ  Βρέχει, ξεβρέχει, θα πάμε.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Με το σημερινό σημείωμα θα σχολιάσω το δράμα του Κυρίου Ευάγγελου  Βενιζέλου έχοντας κατά νου   το θεατρικό έργο του Κρίστοφερ Μάρλοου ‘Δόκτωρ Φάουστους’, από το οποίο και ο τίτλος (4η πρ., 5η σκ.). Ο Μάρλοου γεννήθηκε το 1564, τη χρονιά που γεννήθηκε κι ο Σέξπειρ, και πέθανε (τον μαχαίρωσαν σε μια ταβέρνα) το 1593, δεν είχε πατήσει τα τριάντα, όταν άρχισε να λάμπει το άστρο του Σέξπυρ. Δεν είναι λίγοι αυτοί που ισχυρίζονται ότι εάν ζούσε θα είχαμε μια πολύ διαφορετική εικόνα για τον Σέξπυρ, τόσο ιδιοφυής δραματουργός ήταν.

Ο ‘Δόκτωρ Φάουστους’ είναι μια τραγωδία της απόγνωσης. Εάν προσεγγίζω το δράμα του Βενιζέλου υπό το πρίσμα αυτής της τραγωδίας, το κάνω επειδή εντοπίζω κάποια κοινά σημεία μεταξύ του Φάουστους και του Βενιζέλου. Κατά συνέπεια, η ουσία του δράματος του Βενιζέλου είναι η απόγνωση. Θα μου πείτε βέβαια ότι ο Κύριος Βενιζέλος δεν έχει ενοχές διότι ως καλός Κύριος που είναι γνωρίζει ότι η ενοχή είναι αδυναμία και δειλία. Πολύ ωραία. Εγώ σημερα θα δείξω ότι δεν γίνεται να μην συντριβεί κάτω από τα ερείπια της δύναμής του, της Ισχύος Του.

Continue reading →

‘και οι έμποροι της γης κλαύσουσι και πενθήσουσιν απ’ αυτηι, ότι τον γόμον [τα εμπορεύματα] αυτών ουδείς αγοράζει ουκέτι.’

(Αποκάλυψις Ιωάννου, 18.11)

‘οι έμποροι τούτων [των εμπορευμάτων], οι πλουτήσαντες απ’ αυτής, από μακρόθεν στήσονται δια τον φόβον του βασανισμού αυτης [της Βαβυλώνας] κλαίοντες και πενθούντες.’ (18. 15)

‘η πόλις η μεγάλη. . . μιά ώρα [στιγμιαία] ηρημώθη ο τοσούτος πλούτος (18. 16, 19)

 

φίλες και φίλοι, καλημέρα σας

Continue reading →

ΝΑ ΚΑΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΑΛΥΒΑ

Είμαστε έτοιμοι να φύγουμε;

Αν είμαστε,

ας κάψουμε την καλύβα

να πάρουμε τα καρφιά

– θα μας χρειαστούν.

Φύγαμε.

♫ Θα θέλαμε όλα τα μαθήματα να ήταν κατ’ επιλογήν. Κάθε χρονιά να υπήρχε ένας κατάλογος μαθημάτων από τον οποίο να διαλέγαμε αυτά που μας ενδιαφέρουν, που η παρακολούθησή τους θα μας έδινε χαρά και θα είχε κάποιο νόημα για μας. Κάποιος θα ήθελε δυο μαθήματα, κάποιος τέσσερα, κι ένας άλλος εφτά. Όσα θέλει ο καθένας και η καθεμία. Αν μια ομάδα παιδιών ή νέων θα ήθελαν να παρακολουθήσουν κάποιο μάθημα που δεν υπάρχει στον κατάλογο, δεν θα έχουν παρά να το προσθέσουν: αρκεί να προτείνουν έναν ή περισσοτέρους συντονιστές (δασκάλους και  καθηγητές τους λέμε σήμερα) της μαθησιακής ομάδας.

♫ Θα θέλαμε να μην υπήρχαν οι διαχωρισμοί που υπάρχουν σήμερα: νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο, ανώτερες σχολές, πανεπιστήμιο, απλά κάθε χρόνο  θα μαθαίναμε αυτά που μπορούμε να μάθουμε, ανάλογα με την ηλικία μας, τις προσωπικές και κοινωνικές ανάγκες και ικανότητές μας. Το είδος των μαθημάτων, και το περιεχόμενό τους, θα εξαρτώνταν κυρίως από την ηλικία και τις ανάγκες των μαθητών και των μαθητριών. Άλλο να μαθαίνεις βιολογία στα εννιά, άλλο στα δεκατέσσερα και άλλο στα είκοσι.

♫ Θα θέλαμε το υποκείμενο της μάθησης να μην είναι μόνο ο μαθητής αλλά και η μαθησιακή ομάδα, ο μαθητής θα μαθαίνει επειδή θα μαθαίνει η ομάδα συλλογικά, ο μαθητής θα μοιράζεται με τους άλλους την ομαδική γνώση. Θα θέλαμε στο σχολείο να μαθαίναμε να συνεργαζόμαστε, να ξεπερνάμε τις αναπόφευκτες συγκρούσεις με τρόπο που να βοηθά την εξέλιξη και ανάπτυξη του σώματος και του εγκεφάλου, της ψυχής. Ο ανταγωνισμός αποχαυνώνει, αποβλακώνει και αρρωσταίνει. Το βλέπουμε καθημερινά τριγύρω μας σε μαζική κλίμακα. Ενώ το σχολείο σήμερα προκρίνει τον ανταγωνισμό σε βάρος της συνεργασίας, θα θέλαμε ένα σχολείο που θα προκρίνει την συνεργασία και την εποικοδομητική υπέρβαση των συγκρούσεων. Όλοι μας και όλες μας γνωρίζουμε τα καλά της συνεργασίας και του θετικού ξεπεράσματος των συγκρούσεων: έχουμε καλούς φίλους, πολλά ενδιαφέροντα, γκόμενα και γκόμενο, απολαμβάνουμε την παρουσία των φίλων, χαιρόμαστε την κάθε στιγμή της ζωής, υπομένουμε τις δυσκολίες και τις αποτυχίες, επιβεβαιώνοντας την πεποίθησή μας πως με την συνεργασία ο άνθρωπος όσο μεγαλώνει τόσο πιο ευτυχισμένος γίνεται. Με τον ανταγωνισμό, όσο μεγαλώνει, τόσο πιο δυστυχισμένος γίνεται.

Continue reading →

 

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα θα ασχοληθούμε με την αυταπάτη, γενικά, και με την αυταπάτη της ανάπτυξης ειδικότερα.  Τι είναι η αυταπάτη, πως δημιουργείται, πόσο διαρκεί, είναι δυνατόν να ξεπεραστεί; Ποια είναι η σχέση της με την ψευδή συνείδηση και την ιδεολογία; Πως μετεξελίσσεται; Ποιοι και ποιες τρέφουν αυταπάτες; Κάτω από ποιες συνθήκες εμφανίζονται; Η αυταπάτη είναι κάτι που επιβάλλεται από άλλους ή εμφανίζεται αυτογενώς; Υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στην εξάλειψη των αυταπατών, δηλαδή της παθητικότητας, και στους εν εξελίξει υπόγειους και αόρατους ιστορικούς μετασχηματισμούς;

Αφού απαντήσουμε σε όλα αυτά τα ερωτήματα, θα υποστηρίξουμε ότι η αυταπάτη ενδέχεται να διαιωνιστεί ως εμμονή, δηλαδή να συνεχίσουμε να ερμηνεύουμε την κοινωνική πραγματικότητα υπό το πρίσμα της αυταπάτης, να  καταλήξει σε τραγωδία,  και να ξεπεραστεί, να υπάρξει δηλαδή θεραπεία της αυταπάτης.

Continue reading →

‘Η τέχνη του πολέμου μας διδάσκει να μην στηριζόμαστε στην πιθανότητα ότι ο εχθρός δεν θα έρθει, αλλά (να στηριζόμαστε) στην ετοιμότητά μας να τον υποδεχτούμε – όχι στην ευνοϊκή υπόθεση ότι δεν θα επιτεθεί, αλλά μάλλον στο γεγονός ότι έχουμε κάνει τη θέση μας απρόσβλητη.’

Sun Zu, Η τέχνη του πολέμου (8,12)

φίλες κια φίλοι, καλή σας μέρα

Την προσεχή Δευτέρα, 12 Μαρτίου 2012, ο Πρωθυπουργός Κύριος Παπαδήμος θα συναντηθεί με τον Κύριο Αβραμόπουλο (Υπουργείο Άμυνας), τον Κύριο Γιαννίτση (Εσωτερικών), τον Κύριο Χρυσοχοΐδη (Προστασίας του Πολίτη) και τον Κύριο Μπαμπινιώτη (Παιδείας) για να συζητήσουν και να αποφασίσουν πως θα διαχειριστούν το ζήτημα των παρελάσεων της 25ης Μαρτίου. Παρόμοια συνεδρίαση διυπουργικής επιτροπής με αντικείμενο τη στάση την οποία πρέπει να κρατήσει το Κράτος δεν έχει ξαναγίνει! Η διαπίστωση αυτή μας παροτρύνει να θέσουμε, και να απαντήσουμε, τα παρακάτω ερωτήματα:

Τι αναγκάζει τους Κυρίους ώστε να συνεδριάσουν για να συζητήσουν και να αποφασίσουν τι θα κάνουν; Τι θα συζητήσουν; Τι θα αποφασίσουν; Μπορούμε να το γνωρίζουμε;

Ασφαλώς και μπορούμε, φίλες και φίλοι, παρ’ όλο που δεν θα είμαστε εκεί για να ακούσουμε τι θα πουν και τι θα αποφασίσουν.  Αυτά που θα εκθέσω και θα υποστηρίξω θα τα ελέγξουμε την επομένη των παρελάσεων για να δούμε κατά πόσο η θεωρία της Κυριαρχίας, την οποία εκθέτουμε και εφαρμόζουμε εδώ  στην Κακιά Σχολή μας επιτρέπει να εντοπίζουμε τις σκέψεις του Κυρίου, να αποκωδικοποιούμε τις χειρονομίες του, να καταγράφουμε τις σκέψεις του και τα αισθήματά του, να εκθέτουμε τις αποφάσεις του.

Ο Κύριος είναι κάτι παραπάνω από βέβαιος ότι κατά τις παρελάσεις της 25ης Μαρτίου θα επαναληφθεί αυτό που έγινε στις παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου. Τι έγινε; Ο Κύριος υπέστη μια αναπάντεχη, μη αναμενόμενη ήττα, και σε πραγματικό και σε συμβολικό και σε ιδεολογικό επίπεδο. Ήταν η πρώτη ήττα μετά την γενική απεργία που έγινε την άνοιξη του 2002 για να αποσυρθεί το νομοσχέδιο του Γιαννίτση για την επιμήκυνση των ορίων της συνταξιοδότησης. Ο Γιαννίτσης υποχώρησε ατάκτως – τη Δευτέρα όμως θα συμμετέχει την διυπουργική επιτροπή. (Ο  Δεκέμβρης του 2008 δεν ήταν ήττα!). Ο Κύριος δεν ξεχνά ποτέ τις ήττες του – τη λέξη ‘ήττα’  δεν θέλει ούτε να την ακούει, ενώ η αλήθεια για τον Κύριο είναι κάτι που σχετίζεται με τη λήθη και το λάθος, είναι η μη λήθη, το μη λάθος. Όπως δεν ξέχασε την ήττα του 2002, και επανήλθε δριμύτατος (με τα μνημόνια, με την αρπαγή του πλούτου που απολαύουμε), έτσι δεν ξεχνάει και την ήττα της 28ης Οκτωβρίου.

Η διυπουργική επιτροπή θα συνεδριάσει για να διαχειριστεί την ήττα της 28ης Οκτωβρίου. Τι σημαίνει διαχείριση της ήττας; Σημαίνει την αποκατάσταση της (υλικής, συμβολικής, ιδεολογικής) ισχύος και του κύρους, σημαίνει την αποτροπή νέων πληγμάτων,  σημαίνει την ιδεολογική αντιμετώπιση αυτών που επιφέρουν τα πλήγματα. Ο Κύριος γνωρίζει ότι στο επίπεδο της πρακτικής, του θεσμού των παρελάσεων είναι και ισχυρός αλλά και ανίσχυρος, ευάλωτος. Είναι ισχυρός λόγω της επιβολής της εθνικής συνείδησης στούς υποτελείς. Βλέπουμε τα στρατευμένα νιάτα να παρελαύνουν, αυτά που αύριο θα υπερασπίσουν τα σύνορα και τις γυναίκες μας, τη μαθητιώσα  (που θέλει να μάθει) νεολαία, το μέλλον του Έθνους, τους βετεράνους πολεμιστές της Εθνικής Αντίστασης, νιώθουμε την εθνική ομοψυχία και ενότητα, το κοινό συμφέρον που έχουν οι επίσημοι, ο Κύριος δηλαδή, οι παρελαύνοντες και παρελαύνουσες, και οι υποτελείς θεατές. Ο Κύριος είναι βέβαιος ότι το παραμύθι το έχουν χάψει οι υποτελείς υπήκοοι και αυτό σημαίνει πως είναι υπάκουοι και υποτεγμένοι. Είναι όμως και ανίσχυρος διότι το πλήθος των θεατών, λόγω της κοινωνικής και πολιτικής συγκυρίας,  είναι σε θέση να χαλάσει το στημένο πανυγήρι.

Θα μπορούσε ο Κύριος να ξεμπερδεύει με την ήττα και το πρόβλημα καταργώντας τις παρελάσεις. Αυτή είναι η μία λύση. Υπάρχουν άλλες δύο. Η μία είναι η προστασία της τέλεσης των παρελάσεων από τις κατασταλτικές δυνάμεις του Κράτους και η άλλη η υπόδειξη στους πολιτικούς να μην εμφανιστούν στην υπερυψωμένη εξέδρα με τους επισήμους – να μείνουν δηλαδή μόνο οι παπάδες και οι στρατιωτικοί. Αυτές είναι οι τρεις επιλογές του Κυρίου και με αυτές θα ασχοληθούν τη Δευτέρα – πριν από αυτούς όμως θα ασχοληθούμε εμείς εδώ στην Κακιά Σχολή και θα υποστηρίξουμε ποια λύση από τις τρεις θα προκρίνουν και γιατί. Το εάν θα κάνουμε λάθος, θα το δούμε την επομένη των παρελάσεων.

Continue reading →

αγαπητοί δάσκαλοι και γονείς

Θυμόσαστε όταν είμασταν πιτσιρίκια και έφηβοι/ες  με πόση λαχτάρα περιμέναμε να έρθουν οι διακοπές του καλοκαιριού, της άνοιξης ( Πάσχα ) και του χειμώνα ( Χριστούγεννα); Θυμόσαστε πόσο χαιρόμασταν όταν χιόνιζε και δεν πηγαίναμε σχολείο, όταν γίνονταν εκλογές, όταν αρρώσταινε κάποιος καθηγητής, όταν παντρευόταν κάποια δασκάλα, όταν γεννούσε η καθηγήτρια; Θυμόσαστε όταν μας ανακοίνωναν ότι θα πάμε εκδρομή πως ουρλιάζαμε από ανακούφιση; Θυμόσαστε με τι χαρά σχίζαμε τα βιβλία, και τα καίγαμε; Και τις κοπάνες για μπάνιο, για μπιλιάρδο, τις μπουρδελότσαρκες, τους πορνοσινεμάδες (μια φορά είχαμε πάει στον Αρίωνα, στην Αθηνάς, και μέσα στο σκοτάδι της αίθουσας κάποιος έκανε μια πίπα σ’έναν από την παρέα και μόλις άνοιξαν τα φώτα είδαμε ότι ήταν ο θεολόγος μας – πήραμε όλοι  είκοσι στα θρησκευτικά). Θυμόσαστε τα ατελείωτα χαμουρέματα στα ρέματα, στα δάση, στις παραλίες και στα γιαπιά; Λες και η ζωή ήταν έξω από το σχολείο και μας περίμενε, λες και η λήξη της σχολικής χρονιάς ή το σχόλασμα σήμαινε την πρόσκαιρη αποφυλάκισή μας.
Τώρα που γίνατε δάσκαλοι και καθηγητές, τί λέτε, είναι και σήμερα τα σχολεία χώροι εγκλεισμού της νεολαίας; Είναι χώροι όπου κρατούνται μακρυά από την κοινωνία τα παιδιά και οι έφηβοι; Παρατηρώ πως και σήμερα η συμπεριφορά τους και τα αισθήματά τους είναι ακριβώς ίδια με αυτά των φυλακισμένων. Η οδύνη του εγκλεισμού, της αιχμαλωσίας, το μυαλό στην απόδραση, καταστροφές στο χώρο, ανυπακοή και απειθαρχία προς τους ανθρωποφύλακες (ναι, ναι, ανθρωποφύλακες είσαστε, παιδοφύλακες, εφηβοφύλακες). Είσαστε παιδαγωγοί, έχετε σκεφτεί προς τα που τα οδηγείτε; Δεν γνωρίζετε πως όλα τα προβλήματα μέσα στη σχολική αίθουσα, στο σχολείο γενικά, είναι εκφάνσεις, συμπτώματα του αποτρόπαιου εγκλεισμού; Οι μαθητές στην Αμερική αλληλοσκοτώνονται, στα διαλείμματα, σε όλα τα σχολεία, σε ολόκληρη την Ευρώπη, τρέχοντας πάνε στις τουαλέτες για να ανάψουν ένα τσιγαράκι, να στρίψουν ένα δίφυλλο να το πιούνε παρεϊτσα. Δεν ηθικολογώ, γράφω τι γίνεται. Για την πολύ άσχημη  ατμόσφαιρα που επικρατεί στο σχολείο, για την αδια¬φορία των παιδιών, για την χαμηλή αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσης, κατηγορείτε ο ένας τον άλλον: εσείς ρίχνετε την ευθύνη στους μαθητές και  οι μαθητές σε σας. Εσείς υποστηρίζετε ότι τα παιδιά είναι απείθαρχα (ζωηρά τα λέτε, ενώ άμα είναι φυτά είναι καλά) και δεν διαβάζουν, ενώ οι μαθητές διατείνονται ότι είστε αμόρφωτοι, ότι βαριέστε, ότι απουσιάζετε, ότι τα σχολεία δεν έχουν βιβλιοθήκες, ότι περνάνε αυτοκίνητα και ο θόρυβος τους αποσπά την προσοχή. Πούτσες μπλε. Ποιόν, ποιούς πάτε να κοροϊδέψετε, οι καθηγητές τους μαθητές, και οι μαθητές τους καθηγητές; Και όλοι μαζί, εμάς;
Θα γνωρίζετε βέβαια ότι οι μαθητές όλων των βαθμίδων βρίσκονται μέσα στη τάξη μόνο 12 με 15 λεπτά της ώρας κατά μέσο όρο. Στο άλλο μισάωρο όνειροπολούν, ο νους τους ταξιδεύει. Θυμάστε πως μας επανέφεραν στη τάξη; “Που βόσκεις, Δρατζίδη;”, με φώναζαν οι καθηγητές μου. Ναι, δεν είναι ιδιαίτερα κολακευτικό να εργάζεσαι, να διδάσκεις, και οι μαθητές σου να είναι αλλού. Είναι θλιβερό, πως το αντέχετε; Προσπαθείτε με τεχνάσματα να τους τραβήξετε την προσοχή αλλά κουράζεστε και τα παρατάτε. Καλά κάνετε, δεν είναι ευγενικό εκ μέρους σας να είστε αποτελεσματικοί και αποδοτικοί ανθρωποφύλακες.
Θα γνωρίζετε επίσης ότι όσα μαθαίνει  ένα παιδί στις πρώτες έξι τάξεις της υποχρεωτικής  εκπαίδευσης (βασικά, ανάγνωση, γραφή και αριθμητική) μπορεί να τα μάθει μέσα σε έναν χρόνο σε ηλικία 12-14 χρονών. Και τότε γιατί τα έχουμε κλεισμένα μέσα στις σχολικές αίθουσες; Για να μάθουν τι; Τα εκπαιδεύουμε για να συνηθίσουν την αιχμαλωσία, την πειθαρχία, την υπακοή, να περνάνε ώρες πολλές καθιστά στις καρέκλες και να ζούνε μέσα

Continue reading →