φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Θα γνωρίζετε ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού δεν τρώει ψωμί, όχι γιατί δεν έχει, αλλά διότι δεν ανήκε ποτέ στο διαιτολόγιό του. Αντί ψωμιού τρώει ρύζι. Φαντάζομαι ότι οι άνθρωποι που σήμερα τρώνε ψωμί θα συνεχίσουν να τρώνε και σε μια διευρυμένη κομμουνιστική κοινωνία. Το ερώτημα που με απασχολεί είναι: Πως θα το παράγουν; Μπορούμε σήμερα να παραγάγουμε ψωμί όπως θα το παράγουν οι άνθρωποι σε μια διευρυμένη κομμουνιστική κοινωνία; Με αυτά τα ερωτήματα θα καταπιαστούμε σήμερα, φίλες και φίλοι.
Σήμερα, το ψωμί είναι ένα εμπόρευμα. Ως εμπόρευμα έχει μια ανταλλακτική αξία και μια αξία χρήσης. Για να φας (αξία χρήσης) 330 γρ. ψωμί , μια μικρή φραντζόλα, πρέπει να δώσεις 1 εβρό. Εάν μια τετραμελής οικογένεια χρειάζεται 1,5 κιλό ψωμί την ημέρα πρέπει να σκάει κάθε μέρα στον φούρναρη 4-5 εβρά. Εάν σκεφτούμε ότι ένα κιλό σιτάρι κοστίζει από 10 έως 25 λεπτά, ανάλογα με τη τιμή που έχει κάθε χρόνο, λόγω καλής ή κακής σοδειάς, με πέντε εβρά αγοράζεις 20-50 κιλά σιτάρι, δηλαδή, 20-50 κιλά αλεύρι εάν το αλέσεις εσύ ο ίδιος, δηλαδή, 26-65 κιλά ψωμί (με ένα κιλό αλεύρι φτιάχνεις 1, 3 κιλά ψωμί), δηλαδή, 80 με 200 φραντζόλες των 330 γρ.! Με πέντε εβρά όμως εσύ αγοράζεις 4-5 φραντζόλες!
Δεν λάβαμε όμως υπόψη μας το κόστος των μηχανών άλεσης, των μηχανών ζυμώματος, του φούρνου ψησίματος, των οχημάτων μεταφοράς σιταριού, της ενέργειας που απαιτείται για να λειτουργήσουν όλες αυτές οι μηχανές και δεν λάβαμε υπόψη μας βέβαια και τον χρόνο εργασίας (άρα, και το κόστος της εργασίας) που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η μεταφορά σιταριού, η παραγωγή αλευριού και το ψήσιμο του ψωμιού. Θα τα δούμε όλα αναλυτικά παρακάτω, αφού διατυπώσουμε κάποιες σκέψεις που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε το ζήτημα που μας απασχολεί.