φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Σήμερα θα ασχοληθούμε με τον Μέλλοντα της αρχαίας, και της νέας, ελληνικής· για να αποφύγω τη μομφή του άγονου και νεκροφιλικού σχολαστικισμού θα καταφύγω σε δύο καλά οχυρωμένες θέσεις: θα επικαλεστώ αφενός την ελευθερία σκέψης, πνεύματος, έρευνας και αναζήτησης και αφετέρου την πεποίθηση ότι η γλώσσα μάς καταδυναστεύει (we live by, θα το έλεγα καλύτερα) και η καταδυνάστευση αυτή δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη. Για την ελευθερία πνεύματος δεν έχω να προσθέσω απολύτως τίποτα, για την καταδυνάστευση όμως της γλώσσας θα εκθέσω κάποιες σκέψεις αφού εκφράσω δημόσια την ενθάρρυνση, και τη χαρά ασφαλώς, που προσφέρουν οι φίλοι και οι φίλες που με τα σχόλιά τους συμβάλλουν στη δημιουργία μιας άτυπης κοινότητας ελευθερίας σκέψης και παραγωγής γνώσης. Εδώ στην Καστανούσσα, πέρα από τα μέλη της οικογένειας, περιορίζομαι να συνομιλώ με τα φυτά και τα βιβλία, αντιλαμβάνεστε τι παρέα και τι παρηγοριά είναι τα σχόλια· και να συμπληρώσω ότι το λίγο είναι σπατάλη – εάν ρίξεις ένα ποτήρι νερό σε ντοματιά, πάει, το σπατάλησες! Έναν γεμάτο μεγάλο κουβά χρειάζεται η ντοματιά! Δηλώνω έχοντας επίγνωση του τι λέω ότι είμαι ντ0ματιά. Παίρνω υπόψη μου κάθε υπαινιγμό, κάθε γνώμη και γνώση, κάθε διαφωνία, παίρνω δουλειά για το σπίτι, γίνονται έρευνες, τα αποτέλεσμα των οποίων δεν θα αργήσουν να εκδηλωθούν.
Κάθε γλώσσα επιβάλλει στους ομιλητές έναν συγκεκριμένο τρόπο σκέψης, επιβάλλει αντιλήψεις και στάσεις ζωής κι όλα αυτά με έναν παντελώς λανθάνοντα και υπαινικτικό τρόπο που οι ομιλητές δεν μπορούν να αντιληφθούν και να εντοπίσουν. Είναι βέβαιο ότι ο τρόπος σκέψης, οι αντιλήψεις, δεν καθορίζονται μόνο από τη γλώσσα αλλά η συμβολή της γλώσσας είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι μπορούμε να σκεφτούμε και να φανταστούμε. Ένα απλό παράδειγμα: το ότι ο ουρανός είναι γραμματικού γένους αρσενικού, παρόλο που δεν έχει αρχίδια, οφείλεται στό ότι κάποια στιγμή οι ομιλητές τον εξέλαβαν ως φυσικού αρσενικού γένους. Γιατί να είναι κάτι το έμψυχο, γιατί να είναι είναι αρσενικός κι όχι θηλυκός, γιατί δεν είναι άψυχο (ουδέτερο); Γιατί η γη να είναι έμψυχη, θηλυκού γένους; Γιατί να σχηματιστεί η παράσταση της γονιμοποίησης από τον ουρανό, με τη βροχή που χύνει (ο Ζεύς, παρακαλώ), της γης, που γεννάει τα φυτά; Γιατί να προσωποποιηθούν ο ουρανός (Ουρανός) και η γη (Γη); Τί κάνουμε, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, όταν μεταχειριζόμαστε τις λέξεις ο ουρανός, η γη; Η γλώσσα μάς υποβάλλει την αντίληψη ότι ο ουρανός είναι αρσενικού γένους και η γη θηλυκού γένους! Η σκέψη ότι ο ουρανός είναι πάνω και χύνει (τη βροχή) και η γη είναι κάτω και υφίσταται το χύσιμο (της βροχής) είναι παντελώς απαράδεκτη; Όχι, φίλες και φίλοι, είναι εντελώς παραδεκτή.