φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Το 1972 μ. Χ. εκδόθηκαν δύο βιβλία που συνέβαλαν στην αλλαγή του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε και μελετάμε τη θρησκεία. Οι μαρξιστές διανοούμενοι και στοχαστές δεν τα πρόσεξαν – δεν είναι δα και η πρώτη φορά: ο στενόμυαλος μαρξισμός πεθαίνει, ή μάλλον έχει πεθάνει, και, όπως και η ιστορική Αριστερά, είναι σαν τα νύχια και τις τρίχες του νεκρού που συνεχίζουν να μεγαλώνουν. Έχουν μεταφραστεί και τα δύο στα ελληνικά – εάν δεν τα έχετε διαβάσει, τα προτείνω ανεπιφύλακτα! Πρόκειται για το βιβλίο του Rene Zirard (Ρενέ Ζιράρ) La violence et la sacrέ (Η βία και το ιερό) και αυτό του Walter Burkert (Βάλτερ Μπούρκερτ) Homo necans (Ο άνθρωπος που θανατώνει).
Τα βιβλία αυτά επανεξετάζουν, χωρίς να το επιδιώκουν, τη διάσημη ρήση του Καρλ Μαρξ ότι η θρησκεία είναι το όπιο του λαού. Η χριστιανική θρησκεία μπορεί να είναι όπιο του λαού, αν και δεν είναι μόνο αυτό, όπως θα δούμε, αλλά η θρησκεία δεν είναι γενικά και αόριστα. Η θρησκεία ενός τροφοσυλλεκτικού εσμού (ομάδας, φυλής, κοινότητας) είναι όπιο για τους τροφοσυλλέκτες; Τα βιβλία που ανέφερα μας βοηθούν από τη μια να κατανοήσουμε τη γένεση της θρησκείας και από την άλλη να τραβήξουμε μια έντονη διαχωριστική γραμμή μεταξύ της αρχέγονης, προκυριαρχικής θρησκείας και της κυριαρχικής θρησκείας, της θρησκείας που εμφανίστηκε με την γένεση της Κυριαρχίας, κατά την τέταρτη και τρίτη προ Χριστού χιλιετία ( κι όχι χιλιετηρίδα – η οποία είναι το χιλιοστό έτος μιας χιλιετίας).