φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Γ.Γ.
Εάν περνάμε πιο καλά όταν είμαστε σε παρέα και τρώμε και πίνουμε και γλεντάμε παρά μόνοι μας σε μια σπηλιά στο βουνό, τότε μας επιτρέπεται να παρατηρήσουμε ότι η ελευθερία είναι εξάρτηση. Η επισήμανση αυτή μας επιτρέπει να παρατηρήσουμε επίσης ότι δεν υπάρχει ελευθερία, όπως την εννοούμε, ως απουσία δεσμεύσεων και περιορισμών, για την κρυστάλλωση της οποίας την ευθύνη φέρνει ο αγγλικός κτητικός ατομικισμός (του Χομπς εννοώ, με τη θεωρία του για την ελευθερία των κινήσεων του ατόμου)· η ελευθερία είναι μια έννοια που περιγράφει μια μετάβαση από μια εξάρτηση στην άλλη – ακόμα κι αν το δούμε το θέμα ετυμολογικά: η ελευθερία, που σημαίνει ερχομός (ελεύσομαι, Ελευσίνα, Ειλήθυια, η θεά του τοκετού) είναι η γέννα, η γέννηση, η οποία ασφαλώς είναι μετάβαση από μια εξάρτηση στην άλλη, από την ενδομήτρια ζωή στη ζωή στην κοινωνία.
Ο έρωτας είναι εξάρτηση, σε εξωφρενικό βαθμό μάλιστα. Εννοώ ότι δεν μπορούμε να συγχωρέσουμε στον άλλον ότι αυτός ευθύνεται για την μεγάλη ευτυχία που βιώνουμε, χωρίς τον οποίο θα είμαστε πολύ δυστυχισμένοι. Άρα ο έρωτας είναι ελευθερία, σε εξωφρενικό βαθμό μάλιστα. Ο έρωτας είναι η ελάχιστη εξάρτηση, άρα η ελάχιστη ελευθερία. Η πολλή εξάρτηση, δηλαδή η πολλή ελευθερία, μας κουράζει, μας εξουθενώνει κι ο έρωτας μας ενθουσιάζει ακριβώς γι αυτό: περιορίζει στο ελάχιστο την εξάρτηση, άρα και την ελευθερία. Ό,τι όμως χάνουμε σε έκταση και σε ποσότητα, το έχουμε σε ένταση και σε ποιότητα.
Τα παιδιά δεν ερωτεὐονται διότι δεν είναι άνθρωποι, είναι προάνθρωποι που προσπαθούμε να τα κάνουμε ανθρώπους, να εξαρτηθούν για να γίνουν ελεύθερα, να μάθουν δηλαδή να βάζουν όρια στην ελευθερία τους και την επιθυμία τους. Οι ερωτευμένοι είναι ένας συνδυασμός παιδικότητας και κοινωνικότητας. Είναι προφανής αταβισμός, επιστροφή στην κατάσταση της ανθρωπογένεσης. Οι ερωτευμένοι γίνονται προάνθρωποι και κάνουν ένα ταξίδι για να γίνουν άνθρωποι. Μόλις γίνουν, ο έρωτας εξαφανίζεται – ή θα χωρίσουν ή θα κάνουν παιδιά. Η τρίτη κατάσταση, η παράταση, είναι πολύ νοσηρή και αποτρόπαια.