φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΟΙ αγρότες, γεωργοί και κτηνοτρόφοι και άλλοι, μικρών και μεσαίων ιδιοκτησιών και επιχειρήσεων, είναι ένα βαρίδι το οποίο το κράτος και η κυβέρνηση θέλουν να απαλλαγούν – και επιχειρούν να το κάνουν. Και, όπως βλέπω, πιθανότατα θα τα καταφέρουν, περιορίζοντας και διαχειριζόμενοι τις συνέπειες που θα προκύψουν. Ο αριθμός αυτών των αγροτών τείνει να μειώνεται, είναι μικρός, και μετά από δέκα με είκοσι χρόνια, δεν θα υπάρχει αυτό το είδος ανθρώπου. Οπότε το ειδικό βάρος τους στην οικονομική και πολιτική ζωή δεν είναι μεγάλο, είναι πολύ μικρό. Θα δείξω σήμερα γιατί αυτοί οι αγρότες είναι βαρίδι για τον καπιταλισμό και το κράτος, γιατί θα εξαφανιστούν, ποια κατάσταση θα επικρατήσει και ποιες θα είναι οι συνέπειες για εμάς – για την πλειονότητα των εργαζομένων και των συνταξιούχων, για τους άνεργους και τους άεργους. Με άλλα λόγια, τι θα τρώμε στο μέλλον, θα είναι φτηνή η ακριβή η τροφή, θα υπάρχει δομική διατροφική ασφάλεια ή σε εισέλθουμε σε μια εποχή παρατεταμένης επισιτιστικής κρίσης;
ΘΑ κάνω όμως πρώτα δύο πολύ σύντομες παρεκβάσεις για να διευκρινίσω δύο κομβικής σημασίας, πολύ βασικά και αλληλένδετα ζητήματα – διευκρίνιση που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πολλές και κρίσιμες πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και διατροφικής ζωής και πραγματικότητας. Η πρώτη: το ύψος του ημερομίσθιου, του μισθού, καθορίζεται και από το ύψος της τιμής των ειδών διατροφής. Όσο πιο χαμηλές είναι οι τιμές των ειδών διατροφής, τόσο πιο χαμηλό είναι το μεροκάματο και ο μισθός – και το αντίθετο. Το μεροκάματο και ο μισθός μπορεί να είναι πάρα πολύ χαμηλό, εάν οι εργάτες δεν αγοράζουν την τροφή τους αλλά την παράγουν οι ίδιοι. Αυτός είναι ο λόγος που οι βιομηχανίες, για να αυξήσουν τα κέρδη τους, μετακινούνται σε αγροτικές περιοχές, όπου εκεί οι εργαζόμενοι παράγουν ένα μικρό ή μεγάλο μέρος της τροφής τους. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα: οι περιοχές αυτές πια δεν υπάρχουν – μάλλον, εξαφανίζονται, δεν θα υπάρχουν σε πολύ λίγα χρόνια. Οπότε, το μόνο που απομένει είναι οι όσο το δυνατόν χαμηλότερες τιμές των ειδών διατροφής – η εύρεση τρόπων παραγωγής τροφίμων με μεγάλη παραγωγικότητα και μικρό κόστος. Η θρεπτική αξία της τροφής μας είναι παντελώς αδιάφορη: αρκεί να τρώνε. . .