φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΣΤΟ ερώτημα αυτό μπορούμε να απαντήσουμε μόνο εάν διαβάσουμε προσεκτικά και μελετήσουμε την Οδύσσεια – δεν εννοώ κάποια μετάφραση. Και μάλιστα με τη βοήθεια ερμηνευτικών υπομνημάτων (υπάρχει ένα τρίτομο εξαιρετικό από τους/τις καλύτερους /καλύτερες γνώστες του οδυσσειακού κειμένου από τις εκδόσεις Παπαδήμα), αυτόνομων μελετών και άρθρων ή συλλογών άρθρων. Εάν το κάνουμε αυτό, εργασία που θέλει πολύ χρόνο, δεκαετίες, θα βρεθούμε στην πολύ αμήχανη θέση, δυσάρεστη θα έλεγα, να πρέπει να αποφασίσετε εάν η Πηνελόπη ήθελε ή δεν ήθελε να επιστρέψει ο Οδυσσέας. Κι αυτό διότι το κείμενο υπαγορεύει και τις δύο απαντήσεις; Ποιο είναι το κριτήριο με το οποίο θα αποφασίσετε; Η ερμηνεία της περίπλοκης συμπεριφοράς της Πηνελόπης. Η ερμηνεία αυτή αφορά δύο σημεία.
ΠΡΩΤΟ, η συμπεριφορά της κατά τη διάρκεια της απουσίας και η στάση της απέναντι στους μνηστήρες. Από τη μια διαβάζουμε ότι η Πηνελόπη κλαίει και οδύρεται που δεν έχει επιστρέψει ο Οδυσσέας, ότι τον περιμένει (λόγου χάριν, α 340-3) αλλά είναι και πεπεισμένη ότι έχει πεθάνει και μπορεί να επιστρέψει και από την άλλη ότι βρίσκεται σε δίλημμα και δεν ξέρει τι να κάνει – να παντρευτεί κάποιον από τους μνηστήρες ή όχι; Η συμπεριφορά της και η στάση της είναι αμφιθυμική: και τον περιμένει και θεωρεί ότι είναι νεκρός, και θέλει και δεν θέλει να παντρευτεί. Το λέει καθαρά ο Τηλέμαχος (π 73-75). Τελικά αποφασίζει να παντρευτεί ενώ ο Οδυσσέας είναι ήδη εκεί! Το δεύτερο σημείο έχει πολλές πτυχές : τον έχει αναγνωρίσει από την πρώτη στιγμή που τον είδε ή όχι; Πώς να εξηγήσουμε την ψυχρή και απόμακρη συμπεριφορά της από τη στιγμή που τον αναγνώρισε; Αποφάσιζε να παντρευτεί ενώ τον είχε αναγνωρίσει;