η γένεση του άρθρου

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Κάποτε η (αρχαία) ελληνική γλώσσα δεν διέθετε άρθρο. Είμαστε απολύτως βέβαιοι γι’  αυτό. Στα  κρατικά αρχεία της μυκηναϊκής Πύλου (1200 π.Χ.) και τα προγενέστερα της  Κνωσού  δεν θα εντοπίσουμε ούτε ένα άρθρο. Και κάποτε απόκτησε άρθρο. Οι πρώτες μαρτυρίες εμφάνισης και επικράτησής του ανάγονται στην αρχαϊκή εποχή (700-500 π.Χ.) και συγκεκριμένα στην Ιλιάδα. Οι διαπιστώσεις αυτές μας παρακινούν να θέσουμε κάποια ερωτήματα. Γιατί κάποτε η ελληνική γλώσσα δεν είχε άρθρο και   ‘μια μέρα’ απόκτησε; Τι είναι το άρθρο; Ποιο είναι το μέλλον του; Υπάρχει το ενδεχόμενο να εξαφανιστεί όπως εξαφανίστηκε η δοτική, το απαρέμφατο, ο δυικός άριθμός, πολλές καταλήξεις κι άλλα γραμματικά (φωνητικά, φωνολογικά, μορφολογικά, σημασιολογικά, συντακτικά) φαινόμενα;

Γιατί εξαφανίστηκε (και εμφανίστηκε!) η δοτική; Πως προέκυψε και πως εξαφανίστηκε το απαρέμφατο; Ο δυϊκός αριθμός εξαφανίστηκε την εποχή που εμφανίζεται το άρθρο. Γιατί; Σε όλα αυτά, και σε πολλά άλλα ερωτήματα θα επιχειρήσουμε να διατυπώσουμε κάποιες απαντήσεις με το σημερινό μας σημείωμα και με αυτά που θα ακολουθήσουν στο προσεχές, απώτερο και απώτατο μέλλον.

Continue reading

Ισλανδία και κομμουνισμός

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Διάβασα στο laestrygonia.blogspot.com ένα κείμενο του αρθρογράφου  του Έθνους και διευθυντή της εφημερίδας Πριν (του Νέου Αριστερού Ρεύματος) Γ. Δελαστίκ σχετικά με τις εξελίξεις στην Ισλανδία, το οποίο αξίζει να σχολιάσουμε. Παραθέτω το κείμενο μιας και είναι σύντομο και περιεκτικό για να το έχουμε μπροστά μας.

Ισλανδική Εποποιΐα:Διέγραψαν τα στεγαστικά τους

Έπος των Ισλανδών. Εξεγέρθηκαν το φθινόπωρο του 2008 κι ακόμα δεν έχουν σταματήσει. Αν οι ελπίδες των Ευρωπαίων εργαζομένων εναποτίθενται στον γαλλικό γίγαντα, ο ανυπόκριτος θαυμασμός τους ανήκει στον ισλανδικό ”ψύλλο” -σ’ αυτό το έθνος των 320.000 ανυπότακτων Βίκιγκ που έχουν κάνει τα πάντα. Ανέτρεψαν την κυβέρνηση της Δεξιάς. Εξευτέλισαν τη νέα κυβέρνηση της κεντροαριστερά, όταν αυτή υπέκυψε στις πιέσεις των Άγγλων και της ΕΕ και υπέγραψε συμφωνία να πληρώσει ο ισλανδικός λαός τα χρέη των Ισλανδών τραπεζιτών στο εξωτερικό. Υποχρέωσαν τον πρόεδρο να προκηρύξει δημοψήφισμα για τη συμφωνία. Εκεί μόνο το . . . 1,8%(!!!) ψήφισε υπέρ της συμφωνίας που είχε υπογράψει η κυβέρνησή τους και το 93% κατά! Δεν σταμάτησαν. Τη Δευτέρα περικύκλωσαν το κοινοβούλιο 8.000 διαδηλωτές – περισσότεροι δηλαδήαπό όταν ανέτρεψαν τη Δεξιά, ζητώντας να μη χάσουν τα σπίτια τους.

Η κυβέρνηση πανικοβλήθηκε. Η νίκη των διαδηλωτών ήρθε ήδη προχτές. . .  Ο υπουργός Οικονομικών ανήγγειλε ότι οι κρατικοποιημένες πλέον τράπεζες θα πρέπει να διαγράψουν στεγαστικά δάνεια ύψους περίπου 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τεράστια ανακούφιση.

Αυτό είναι το κείμενο του Γ. Δελαστίκ. Τι θέλει να μας πει ο συντάκτης, τι μαθαίνουμε από το κείμενο; Ενημερωνόμαστε απλά για τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα των πάγων;  Αυτός είναι ο σκοπός της συγγραφής του; Αυτός  είναι αλλά δεν είναι ο μόνος και δεν είναι ο πιο σημαντικός. Κάτω από τον φανερό σκοπό λανθάνει ένας άλλος. Έχουμε λοιπόν μια δήλωση και μια παραδήλωση. Γνωρίζουμε τι είναι η δήλωση: είναι η σαφής καταγραφή ενός μηνύματος, μιας σημασίας. Η παραδήλωση τι είναι; Θα σας την εξηγήσω με ένα παράδειγμα. Τι θα καταλάβετε εάν πω ”είχα κάτι λεφτουδάκια κι αγόρασα ένα οικοπεδάκι”; Θα καταλάβετε μόνο ότι αγόρασα ένα οικόπεδο; Όχι, βέβαια. Αυτή είναι η δήλωση. Θα καταλάβετε όμως και κάτι άλλο, κάτι το οποίο δεν το διατυπώνω ευθέως αλλά λανθάνει σαφέστατα στις λέξεις και το τόνο που επιλέγω. Θα καταλάβετε ότι μάζεψα αυτά τα χρήματα με στερήσεις και πολύ αργά, ότι το οικόπεδο που αγόρασα είναι μικρό και σίγουρα όχι σε παραλία της Χαλκιδικής ή της Μυκόνου. Αυτή είναι η παραδήλωση.

Το τι γίνεται στην Ισλανδία το μαθαίνουμε από πολλές πηγές. Η πρόθεση του συντάκτη δεν είναι να μας ενημερώσει σχετικά με τις εξελίξεις αλλά να τις ερμηνεύσει σύμφωνα με την ιδεολογία του και την κοσμοθεωρία του. Ποιος είναι ο πυρήνας της ερμηνείας του; Συμπυκνώνεται στις παρακάτω σύντομες προτάσεις: Η κυβέρνηση πανικοβλήθηκε. Η νίκη των διαδηλωτών ήρθε ήδη προχτές. . . Προσέξτε να δείτε τι κατόρθωσαν οι ήρωες Βίκιγκ της Ισλανδίας με τις διαδηλώσεις: ανέτρεψαν τη Δεξιά, υποχρέωσαν τον πρόεδρο για να προκηρύξει δημοψήφισμα για τη συμφωνία, επέβαλαν τη διαγραφή των στεγαστικών δανείων και ποιος ξέρει τι άλλο θα δούμε ακόμα. Πόσο μεγάλη είναι η δύναμη της διαδήλωσης! Ο θαυμασμός των Ευρωπαίων εργαζομένων προς τους ήρωες της Ισλανδίας είναι μεγάλος και ανυπόκριτος, γνήσιος δηλαδή. Αυτό πρέπει να κάνουμε κι εμείς!  Διαδηλώσεις. Η μια διαδήλωση μετά την άλλη, να μη σταματήσουμε να διαδηλώνουμε και να ζητάμε! Μαζικά, μαχητικά, δυναμικά!Και θα νικήσουμε! Τα μέτρα δεν θα περάσουν! Λαός ενωμένος ποτέ νικημένος. Όλοι στους δρόμους!

Είναι σαφές ότι τα αποτελέσματα των διαδηλώσεων στην Ισλανδία έρχονται σε ευθεία αντίθεση με αυτά των διαδηλώσεων σε όλες τις άλλες κοινωνίες της Ευρώπης. Πουθενα, επαναλαμβάνω, πουθενά αλλού οι διαδηλώσεις δεν επέφεραν παρόμοια άποτελέσματα. Κι όχι μόνο δεν είχαν αποτελέσματα αλλά επέτειναν τη σύγχυση και συνέβαλαν στην διαμόρφωση μιας κατάαστασης που επικρατεί η ηττοπάθεια, η απογοήτευση, το αδιέξοδο. Πολύ παράξενο. Η κυβέρνηση της Ισλανδίας πανικοβλήθηκε, των άλλων χωρών δεν ιδρωνει το αυτί τους; Γιατί άραγε; Να είναι τόσο δειλοί οι Κύριοι καπιταλιστές της Ισλανδίας και τα τσιράκια τους; Πανικοβάλλονται με μια διαδήλωση 8.000 ανθρώπων; Οι άλλες κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν διαδηλώσεις εκατοντάδων χιλιάδων και εκατομμυρίων γιατί δεν τα κάνουν πάνω τους;

Οι διαπιστώσεις αυτές μας ωθούν να εικάσουμε ότι κάτι δεν πάει καλά εδώ πέρα. Και να διατυπώσουμε το ερώτημα: τις διαδηλώσεις και τους διαδηλωτές φοβήθηκε η κυβέρνηση; Κατά κανένα τρόπο! Κάτι άλλο θα φοβήθηκε. Τι φοβήθηκε λοιπόν;

Continue reading

διαδηλώσεις ή γενική απεργία διαρκείας;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Να και ένα ευχάριστο νέο: αναβλήθηκε για την Τετάρτη η ψηφοφορία  κύρωσης από το γαλλικό κοινοβούλιο της απόφασης παράτασης της καταναγκαστικής μισθωτής εργασίας κατά δύο χρόνια. Η κίνηση αυτή δηλώνει φόβο και ανησυχία, είναι σαφέστατο. Γιατί είναι σαφέστατο; Διότι πρόκειται περί τακτικής υποχώρησης. Τακτική υποχώρηση σημαίνει το εξής: ο Κύριος χρησιμοποιεί την υποχώρηση ως όπλο, ως μέσο επιβολής της θέλησής του. Εάν δεν φοβόταν, δεν θα είχε κανένα λόγο να κάνει αυτόν τον ελιγμό, να υποχωρήσει. Φοβάται λοιπόν και ανησυχεί. Φοβάται αυτό πού πάντα φοβόταν, φοβάται και θα φοβάται: την αλλαγή του συσχετισμού ισχύος μεταξύ του Κυρίου και των υποτελών Παραγωγών. Οι απεργίες κλιμακώνονται και συντονίζονται – μια γενική απεργία διαρκείας αnte portas!

Ποιος είναι ο σκοπός του τακτικού ελιγμού; Να σταματήσει την κλιμάκωση και τον συντονισμό των απεργιών, να σταματήσει την αναπόφευκτη μετεξέλιξή τους σε γενική απεργίας διαρκείας. Ο Κύριος θέλει να εξαντλήσει τους απεργούς: ο ενθουσιασμός θα φθίνει, χειροπιαστά αποτελέσματα από τις απεργίες δεν υπάρχουν, ο υπηρέτης (Σαρκοζί) των ένοπλων ζητιάνων (καπιταλιστών) διαμηνύει ότι δεν θα υποχωρήσει – μόνο και μόνο για να τους εκφοβίσει και να τους φέρει σε απόγνωση.Μετά από λίγες θα επιστρέψουν στη δουλείά τους, τι θα κάνουν;

Η θεωρία της διεξαγωγής του (κοινωνικού πολέμου) λέει ότι φέρνουμε σε πολύ δύσκολη θέση τον αντίπαλο όταν στρέφουμε τα όπλα του, την ισχύ του  εναντίον του. Εάν η αναβολή της ψηφοφορίας δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ο Κύριος θα πρέπει ή να υποχωρήσει ή να κλιμακώσει την αντίστασή του – το έχουμε πει πολλές φορές και θα το ξαναπούμε άλλη μια: εμείς στασιάζουμε, ο Κύριος αντιστέκεται. Εάν υποχωρήσει, εάν δηλαδή ηττηθεί, η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να αναχθεί σε παραγωγό θεωρίας. Εάν κλιμακώσει την αντίστασή του,  ποια θα είναι αυτή; Θα μπορέσει μια γενική απεργία να την αντιμετωπίσει;

Η αναβολή της ψηφοφορίας μπορεί να αναχθεί σε λάθος στρατηγικής σημασίας: εάν οι απεργίες δεν αποκλικακωθούν αλλά συνεχιστούν μέχρι την προσεχή Τετάρτη, τότε αυτό που θα κατορθώσει ο τακτικός ελιγμός της υποχώρησης είναι η παράταση, η κλιμάκωση και ο συντονισμός των απεργιών. Ο Κύριος εγκαταλείπει την έδρα του και έρχεται να παίξει στην έδρα των υποτελών Παραγωγών – σε αυτή την έδρα φεύγει πάντα ηττημένος, δεν μπορεί να φύγει νικητής. Η έδρα αυτή λέγεται έλεγχος του κοινωνικού χρόνου, λέγεται οδόφραγμα στον κοινωνικό χρόνο, λέγεται στάση, σταμάτημα.  Κι αυτό είναι μια απεργία, μια γενική απεργία διαρκείας , ένα από τα ισχυρότερα όπλα του υποτελούς Παραγωγού.

Continue reading

θα εξεγερθούμε ή θα οργανωθούμε;

Θα ξεχυθούμε στους δρόμους για να ξεσπάσουμε, για να εκτονωθούμε, για να βρίσουμε, να κάψουμε και να καταστρέψουμε ή θα οργανωθούμε, θα ενωθούμε δηλαδή, για να επιλύσουμε τα επαχθέστερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα ; Θα εξεγερθούμε για να τα σπάσουμε και να επιστρέψουμε ηττημένοι και ταπεινωμένοι στα δεσμωτήριά μας ή θα οργανωθούμε για να μειώσουμε το χρόνο εργασίας, για να καθιερώσουμε το μισθό για όλους και όλες, για να καθιερώσουμε την ελεύθερη εκπαίδευση;

Οργάνωση και ενότητα: μήπως αυτή να είναι η εξέγερσή μας;

Μήπως αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να εξαλείψουμε την απομόνωση, το φόβο και την αποβλάκωση;

Μήπως αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να σταματήσουμε τον Κύριο να μας εκφοβίζει και να μας εξαπατά; Continue reading

το γάλα είναι εμπόρευμα. το τζόκερ;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Σήμερα θα καταπιαστούμε με ένα παράδοξο. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια απάντηση στο ερώτημα τι είναι ένα λαχείο, ένα δελτίο ΠΡΟΠΟ, ένα δελτίο ‘Πάμε Στοίχημα’ ή Τζόκερ. Δίνω πέντε ευρά και αγοράζω ένα λαχείο. Πολύ ωραία. Όλα δείχνουν ότι το λαχείο είναι ένα εμπόρευμα, όπως π.χ. ένα μπουκάλι γάλα. Δίνω ένα ευρό, το αγοράζω και το χρησιμοποιώ. Εμπόρευμα είναι κάτι που ανταλλάσσεται με χρήμα για να χρησιμοποιηθεί. Όταν ένα προϊόν μπορεί να ανταλλαχθεί με χρήμα, λέμε ότι έχει ανταλλακτική αξία. Έχει όμως και μια αξία χρήσης: θα το πιούμε ή θα το βάλλουμε σε γλυκά, θα το κάνουμε γιαούρτι, κλπ. Το γάλα ως εμπόρευμα στο ράφι του σούπερ μάρκερ έχει και ανταλλακτική αξία και αξία χρήσης. Συμπληρώνω ένα δελτίο Τζόκερ και δίνω πέντε ευρά, το αγοράζω.  Ποια είναι η αξία χρήσης του;

Η αξία χρήσης ενός εμπορεύματος δεν είναι πάντα υλική. Το βιβλίο είναι ένα εμπόρευμα και έχει αξία χρήσης αλλά δεν είναι υλική, είναι πνευματική, διανοητική.  Οι γνώσεις και η εμπειρία ενός ψυχαναλυτή είναι εμπόρευμα, έχουν αξία χρήσης. Η αξία χρήσης του Τζόκερ ποια είναι; Είναι υλική, πνευματική, συναισθηματική, ψυχική;

Ποια ανάγκη ικανοποιώ με την αγορά ενός λαχείου; Την ανάγκη να  είμαι πλούσιος και να μην εργάζομαι; Την ανάγκη να έχω περισσότερα χρήματα γιατί δεν μου φτάνει ο μισθός μου; Είναι ανάγκη ή επιθυμία και ελπίδα; Ό,τι και να είναι, συμβαίνει το εξής παράδοξο: ενώ με το γάλα, το βιβλίο και τις γνώσεις του ψυχαναλυτή  η ανάγκη μου ικανοποιείται, με το λαχείο δεν ικανοποιείται. Άρα, δεν είναι εμπόρευμα! Είναι εμπόρευμα μόνο εάν κερδίσω; ΟΧΙ! Ούτε τότε είναι εμπόρευμα. Τότε τι είναι;

Continue reading

ταχύτητα και κομμουνισμός: το αυτοκίνητο ως μέσον συρρίκνωσης του εμμενούς κομμουνισμού

Φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Ο τρόπος με τον οποίο κινούμαστε στο δρόμο είναι το αποτύπωμα στο χώρο της έκβασης ένος πολέμου που έληξε με τη νίκη και την επικράτηση του αυτοκινήτου. Ο οδηγός διακατέχεται με το αίσθημα της υπεροχής, της νίκης, του θριάμβου – οι πεζοί και οι ποδηλάτες με το αίσθημα της ήττας και του χλευασμού/εξευτελισμού. Οι πεζοί εξορίστηκαν από το δρόμο – τα πεζοδρόμια είναι τόποι εξορίας, το ίδιο και οι ποδηλάτες, το ίδιο και τα ζώα.

Κάποτε οι δρόμοι δεν είχαν πεζοδρόμια/ποδηλατοδρόμια. Ήταν ένας χώρος συμβίωσης, συνεργασίας, αλληλεγγύης, κοινοχρησίας και κοινοκτησίας, ισότητας και ελευθερίας  ζώων, ανθρώπων και ζωήλατων οχημάτων. Ήταν ένας κομμουνιστικός χώρος – και παραμένει, όπως θα δούμε, αν και άκρως συρρικνωμένος. Ήταν ένας χώρος μετακίνησης, εργασίας, διδασκαλίας, μάθησης, επικοινωνίας, ερωτοτροπίας, ανταλλαγών, φαγητού, ύπνου, σύγκρουσης, διεξαγωγήςτου κοινωνικού πολέμου, απονομής δικαιοσύνης και άλλων πολλών δραστηριοτητων και πρακτικών. Στην αρχή τα αυτοκίνητα συνυπήρχαν με τους άλλους χρήστες του κοινόχρηστου και κοινόκτητου δρόμου, κινούνταν με την ίδια ταχύτητα – για να αποφευχθούν μάλιστα τα ατυχήματα προπορεύονταν το αυτοκινήτου ένας πεζός για να ανοίγει το δρόμο!

Εκείνη την εποχή, τέλη του 19ου και αρχές του 20ού αιώνα, τα αυτοκίνητα ήταν λίγα, αργά και χαλούσαν συχνά. Πολύ σύντομα, μέχρι το 1930, τα αυτοκίνητα έγιναν πολλά, γρήγορα και δεν χαλούσαν. Είναι η εποχή της εισβολής του αυτοκινήτου στο δρόμο. Για να κινηθούν όλα και με ταχύτητα, έπρεπε να απομακρυνθούν όλοι οι άλλοι χρήστες του δρόμου. Στην αρχή αυτοκίνητα κατείχαν και χρησιμοποιούσαν μόνον οι Κύριοι καπιταλιστές, πολύ σύντομα όμως απόκτησαν και τα τσιράκια τους και οι μεσαίες τάξεις. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και οι εργάτες.

Το αυτοκίνητο δεν είναι μόνο ένα σύμβολο ισχύος αλλά είναι και ένα εργαλείο συρρίκνωσης του εμμενούς κομμουνισμού του δρόμου. Πως μπόρεσε το αυτοκίνητο να διώξει, να εξορίσει όλους τους άλλους χρήστες; Τι είναι το αυτοκίνητο;

Το αυτοκίνητο είναι ένα ταχέως κινούμενο φρούριο.Mein Auto ist mein Burg, λένε οι Γερμανοί, το αυτοκίνητο μου είναι το φρούριό μου.

Continue reading

το φιλόσοφον πάθος του κυνός

Φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Στην ‘Πολιτεία’ του ο Πλάτων υποστηρίζει την άποψη πως το τσομπανόσκυλο διαθέτει μια συμπεριφορά η οποία μαρτυρεί μια φύση όλως διόλου φιλοσοφική (‘φύσει φιλόσοφον’ και ‘ως αληθώς φιλόσοφον‘, 376c και b αντίστοιχα).

Continue reading