1. η Βαθειά Ιστορία (Deep History) και οι δύο εποχές της παγκόσμιας ιστορίας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΝΑ από τα αντικείμενα της ιστοριογραφίας είναι η συγγραφή παγκόσμιας ιστορίας που τώρα τελευταία αποκλήθηκε Βαθειά Ιστορία (Deep History). Η Βαθειά Ιστορία εμφανίστηκε ως άρση των δυσκολιών και των αντιφάσεων που εντοπίστηκαν στην ιστοριογραφία της παγκόσμιας ιστορίας –  θεωρήθηκε απαράδεκτη τόσο η διάκριση μεταξύ ιστορίας και προϊστορίας όσο και η έναρξή  της με την εμφάνιση του πολιτισμού, που ταυτίζεται με την εμφάνση των πρώτων κρατών στη Μεσοποταμία και αλλού. Η έναρξή της μετατοπίστηκε χρονικά στην εμφάνιση του ανθρώπου του σοφού, πριν 300.000 χρόνια. Κατά συνέπεια, ο πολιτισμός εμφανίζεται μαζί με τον άνθρωπο τον σοφό. Τα ιδιαίτερα όμως γνωρίσματα του ανθρώπου, και είναι πολλά, όπως θα δούμε, επηρέασαν την μεταγενέστερη εξέλιξη, τις μεταγενέστερες αλλαγές, εκ των οποίων κάποιες ήταν μη αναστρέψιμες, δηλαδή, επαναστάσεις, οπότε, η αφήγηση της παγκόσμιας ιστορίας πρέπει να αρχίζει πολύ νωρίτερα, πρέπει δηλαδή να συμπεριλαμβάνει και την ανθρωπογένεση που διήρκεσε πέντε με έξι εκαομμύρια χρόνια. Πώς όμως θα μπορούσαμε να γράψουμε την ιστορία της ανθρωπογένεσης; Είναι επαρκείς οι πληροφορίες που παράσχουν η αρχαιολογία,  η παλαιοντολογία και η παλαιοανθρωπολογία;

Ο λυσιτελέστερος τρόπος μιας αφήγησης της ιστορίας της ανθρωπογένεσης είναι η ένταξη σε μια ακολουθία των ιδιαίτερων γνωρισμάτων του ανθρώπου του σοφού που εμφανίστηκαν αυτή την εποχή των 5-6 εκ. ετών. Και επειδή είναι αφήγηση, τα κενά που εντοπίζουμε στα διαθέσιμα στοιχεία είναι δυνατόν να συμπληρωθούν μόνο με την φαντασία, η οποία έχει αναδειχτεί σε αποδεκτή μέθοδο της ιστοριογραφίας, ακόμα κι όταν διαθέτουμε γραπτές πηγές. Εάν κατατάξουμε τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του ανθρώπου του σοφού με κριτήριο τον χρόνο εμφάνισης, τότε θα μπορέσουμε να διατυπώσουμε μια αφήγηση της ιστορίας της ανθρωπογένεσης. Αυτό μπορούμε να το κάνουμε.

Continue reading