‘αγορά’ σήμαινε ‘κοπάδι (μέσα σε μαντρί)’

φίλες και φίλοι

Η αρχαιότερη μαρτυρία της λέξης αγορά βρίσκεται στα κρατικά αρχεία (από πηλό) της μυκηναϊκής Πύλου, που συντάχθηκαν στο δεύτερο μισό του 13ου π.Χ αιώνα (1250-1200 ) και διέσωσε, ψήνοντάς τα, η φωτιά που έκαψε το ανάκτορο. Tόσο τα κρατικά αρχεία της μυκηναϊκής Πύλου όσο και η ετυμολογία δεν μας αφήνουν περιθώρια να εκφράσουμε επιφυλάξεις ως προς την ποιμενική προέλευση και το ποιμενικό περιεχόμενο του όρου. Η πρώτη σημασία της λέξης ήταν “συγκεντρωμένο πλήθος ζώων” ή “κοπάδι που οδηγείται (στη βοσκή ή στο μαντρί)”. Θα ξαναδιαβάσουμε τη λέξη στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Μετά από πέντε αιώνες συνεχούς χρήσης είναι βέβαιο ότι δεν έχει απομείνει ίχνος από την ποιμενική σημασία της μυκηναϊκής λέξης. Τώρα η λέξη δηλώνει τη συγκέντρωση του λαού, τον τόπο αυτής της συγκέντρωσης αλλά και το λόγο που εκφωνείται εκεί. (Αγορητής, στην Ιλιάδα είναι ο ρήτορας, ενώ αγορητύς [η], στην Οδύσσεια, η ευγλωττία). Αργότερα απόκτησε και τη σημασία του τόπου της διεξαγωγής της αγοράς (ωνή) και πώλησης (πρασις) εμπορευμάτων, ακόμα και την ίδια την πράξη της αγοραπωλησίας. Πως όμως από την ποιμενική σημασία του όρου φτάσαμε σε αυτήν που δηλώνει τον τόπο και τη πράξη της αγοραπωλησίας εμπορευμάτων;

Για να φτάσουμε στην εξήγηση αυτής της τελευταίας σημασίας, που επιβιώνει μέχρι και στις μέρες μας, θα πρέπει να πιάσουμε την όλη σημασιολογική εξέλιξη της λέξης από την αρχή. Και η αρχή είναι η εποχή της σύνθεσης της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, η ύστερη γεωμετρική (850-750 π.Χ.) και αρχαϊκή εποχή (750-500). Η πρώτη σημασία είναι αυτή της συγκέντρωσης, της συνάθροισης του ανδρών (δηλαδή, των πολεμιστών, μιας κι αυτό σημαίνει η λέξη ανήρ) από την πολεμική αριστοκρατία. Εύλογα λοιπόν θα διατυπωθεί το ερώτημα: γιατί χρησιμοποιήθηκε ένας ποιμενικός όρος που δηλώνει το κοπάδι για να δηλωθεί η συνέλευση των ανδρών που συγκαλεί η πολεμική αριστοκρατία;

Η Ιλιάδα και η γλώσσα μας δίνουν την απάντηση: στην Ιλιαδα οι ηγέτες καλούνται ποιμένες λαών – κι αυτό σημαίνει ότι οι λαοί, οι άνδρες δηλαδή, εκλαμβάνονται ως εκτρεφόμενα ζώα. Με τον καιρό, η λέξη άρχισε να δηλώνει και το τόπο της συνέλευσης των ανδρών. Εκεί, στην αγορά, στο τόπο της συνέλευσης των ανδρών, άρχισε και η αγοραπωλησία ενός εμπορεύματος, του πρώτου λογικά και χρονικά εμπορεύματος, που χωρίς αυτό ο δουλοκτητικός τρόπος παραγωγής δεν θα μπορούσε όχι μόνο να λειτουργήσει αλλά ούτε καν να υπάρξει. Το εμπόρευμα αυτό ήταν ένα θύμα απαγωγής, ένας αιχμάλωτος παραγωγός του κοινωνικού πλούτου, που οι Ρωμαίοι ονόμασαν instrumentum vocale, ομιλούν εργαλείο, και οι Έλληνες, ανδράποδα, που πλάστηκε με πρότυπο τη (μυκηναϊκής καταγωγής) λέξη τετράποδα.

Continue reading →

‘εργάτης’ σήμαινε ‘βόδι που οργώνει’

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πότε πλάστηκε και ποια ήταν η αρχική σημασία της λέξης εργάτης; Επιβιώνουν άραγε ίχνη αυτής της αρχικής σημασίας στη σημερινή χρήση της υπό εξέταση λέξης; Φίλες αναγνώστριες, φίλοι αναγνώστες, αντικείμενο του σημερινού μας σημειώματος θα είναι οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Θα μελετήσουμε τις αρχαιότερες μαρτυρίες της λέξης εργάτης και θα δούμε ότι δήλωνε το βόδι που οργώνει.

Continue reading →

ποιος είναι πιο ισχυρός; ο Κύριος ή ο (υποτελής) Παραγωγός;

Εάν στρέψουμε το βλέμμα μας στο παρελθόν, θα παρατηρήσουμε ότι μεταξύ του Κυρίου (καπιταλιστή, φεουδάρχη, δουλοκτήτη) και του υποτελούς Παραγωγού (εργάτη, δουλοπάροικου, δούλου) του κοινωνικού πλούτου διεξαγόταν ένας πόλεμος, στον οποίο νικούσε σχεδόν πάντα ο Κύριος. Εάν ρίξουμε μια ματιά σήμερα τριγύρω μας, θα δούμε ότι η κατάσταση δεν έχει αλλάξει: ο πόλεμος συνεχίζεται και νικητής αναδεικνύεται ο Κύριος. Οι διαπιστώσεις αυτές μας ωθούν να σχηματίσουμε την εντύπωση ότι ο Κύριος δεν ανησυχεί πια: νικούσε, νικάει και θα συνεχίσει να νικάει. Τίθεται όμως το ερώτημα: ανησυχεί ο Κύριος για το μέλλον ή όχι; Στο ερώτημα αυτό υπάρχει μια αναμφισβήτητη απάντηση: ναι, ο Κύριος ανησυχεί για το μέλλον. Μας το επιβεβαιώνει περίτρανα η βασική επιδίωξη του: ο έλεγχος, η κατάκτηση, η αποίκιση του μέλλοντος. Η επιδίωξη αυτή είναι ένα μέσον, ένα μέσον εξοβελισμού του απρόοπτου, του απρόσμενου, του αναπάντεχου, του απροσδόκητου που εγκυμονεί το μέλλον. Για τον εξοβελισμό του αναπάντεχου από το παρόν χρησιμοποιείται η τάξη, η πειθαρχία: εάν το κάθε πράγμα (συμπεριλαμβανομένου και του υποτελούς Παραγωγού) είναι στη θέση του, εάν ξέρουμε τι θα κάνει και πως θα κινηθεί (σύμφωνα με τις διαταγές μας), τότε το απρόσμενο έχει ξεριζωθεί και δεν υπάρχει λόγος να ανησυχούμε. Εάν ο Πλάτων λατρεύει το επάγγελμα (η “Πολιτεία” του είναι ένας ύμνος σε αυτό), είναι για αυτόν ακριβώς το λόγο: το επάγγελμα ορίζει μια θέση, ακινητοποιεί, καταργεί την ποικιλία. Η τάξη και η πειθαρχία από τη μια, η κατάκτηση και ο έλεγχος του μέλλοντος από την άλλη, είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Ο Κύριος λοιπόν ανησυχεί, τόσο για το παρόν όσο και για το μέλλον. Εγείρεται λοιπόν το ερώτημα: γιατί ανησυχεί αφού νικούσε και νικάει; Μήπως ανησυχεί επειδή δεν μπορεί αν εξαλείψει το ενδεχόμενο της (ή μιας) ήττας από τον υποτελή Παραγωγό; Στο ερώτημα αυτό δεν μπορούμε παρά να απαντήσουμε καταφατικά: για ποιον άλλο λόγο να ανησυχεί; Εάν όμως ανησυχεί μήπως μια μέρα ηττηθεί, τότε ποιος είναι πιο ισχυρός; Ο Κύριος ή ο Υποτελής Παραγωγός; Εάν είναι ο πρώτος, γιατί να ανησυχεί; Εάν είναι ο δεύτερος, γιατί ηττάται συνεχώς; Εάν λάβουμε υπόψη μας ότι ο υποτελής είναι ο Παραγωγός του κοινωνικού πλούτου και ο Κύριος ο άρπαγας και ο καταστροφέας αυτού του πλούτου, συνάγεται ότι ο Κύριος δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Παραγωγό, ότι, όπως έλεγε και ο Χέγκελ, είναι δούλος του δούλου του. Ο Κύριος εξαρτάται από τον υποτελή Παραγωγό: ήταν, είναι και θα είναι ένας ενδεής και, όσο πιο πολλά αρπάζει, τόσο πιο ενδεής γίνεται.

Continue reading →

μικροκομμουνισμός και μεγακομμουνισμός: σχετικά με την έννοια της κομμουνιστικότητας

φίλες και φίλοι,

στο σημερινό μας σημείωμα θα καταπιαστούμε με την έννοια της κομμουνιστικότητας. Η κομμουνιστικότητα αναφέρεται σε μια κομμουνιστική πρακτική ή αντίληψη, αξία, συμπεριφορά ή γνώση, σε έναν κομμουνιστικό θεσμό που υπάρχει σε μια δοσμένη κοινωνία – και δεν υπήρξε, δεν υπάρχει, δεν θα υπάρξει κοινωνία χωρίς κομμουνιστικότητες. Εάν ρίξουμε μια ματιά τριγύρω μας θα διαπιστώσουμε ότι οι κομμουνιστικότητες είναι πολλές: μια δανειστική, δημόσια βιβλιοθήκη, ένα πάρκο, μια πλατεία, ένα ασανσέρ, οι δημόσιες τουαλέτες, ο δρόμος, το δάσος, το δημόσιο τηλέφωνο, το αποχετευτικό, οδικό, σιδηροδρομικό, κλπ, δίκτυο, το σχολείο, η παρέα, το πάρτι, η γιορτή, η γειτονιά, το καφενείο, το παζάρι, όλα αυτά και άλλα πολλά είναι κομμουνιστικότητες. Κομμουνιστικότητα είναι κάθε μορφή συμβίωσης, συνεργασίας, αλληλεγγύης, δημιουργικής σύγκρουσης, κοινοχρησίας και κοινοκτησίας που υπάρχει σε κάθε κοινωνία.

Continue reading →

για τον ποιμενικό τρόπο παραγωγής

Από το 4.000 π.Χ. μέχρι τις εισβολές των μογγολικών ορδών του Ταμερλάνου, στα μέσα του 14ου μ.Χ. αιώνα, για πάνω από 5.500 χρόνια, πολεμοχαρείς και αδίστακτοι ποιμενικοί λαοί εγκατέλειπαν τα βοσκοτόπια τους στις στέπες και τις ερήμους και εισέβαλαν στις περιοχές των αγροτικών κοινοτήτων, σπέρνοντας τον θάνατο, την καταστροφή και τον τρόμο. Όταν δεν επέστρεφαν στα πατρικά βοσκοτόπια, έμεναν ως κατακτητές, εξόντωναν τους γηγενείς, εξαφάνιζαν τη γλώσσα τους, υιοθετούσαν πολλά πολιτισμικά επιτεύγματα, εγκατέλειπαν την εκτροφή των ζώων και στρέφονταν στην καλλιέργεια της γης. Αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν πολλές ποιμενικές αντιλήψεις και αξίες, διατηρούσαν όμως τον πυρήνα του ποιμενικού τρόπου ζωής και σκέψης: αρπαγή του κοινωνικού πλούτου που παρήγαγαν οι υποτελείς Παραγωγοί, επιτήρησή τους, άγρια καταστολή σε περίπτωση εξέγερσης. Ο δυτικός (ελληνορωμαϊκός) δουλοκτητικός τρόπος παραγωγής ήταν έργο αυτών των εγκατεστημένων ποιμένων, Ελλήνων και Λατίνων. Ο φεουδαρχικός τρόπος παραγωγής – αρπαγής προέκυψε από την συγχώνευση στοιχείων του παρακμάζοντος δουλοκτητικού τρόπου παραγωγής και του γερμανικού ποιμενικού τρόπου παραγωγής που ήταν και αυτός σε μετεξέλιξη, μιας και οι γερμανοί ποιμένες στρέφονταν προς την καλλιέργεια της γης. Είναι σαφές ότι πολλά ποιμενικά στοιχεία επιβιώνουν τόσο στον δουλοκτητικό όσο και στον φεουδαρχικό τρόπο παραγωγής.Οι διαπιστώσεις αυτές μας ωθούν να διατυπώσουμε το εξής ερώτημα: επιβιώνουν άραγε ποιμενικά στοιχεία στις σημερινές καπιταλιστικές κοινωνίες, μιας και ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής συγκροτήθηκε μέσα στις κοινωνίες που κυριαρχούσε ο φεουδαρχικός τρόπος παραγωγής; Ποια είναι αυτά;

Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, πρέπει πρώτα να απαντήσουμε σε κάποια άλλα, που προηγούνται χρονικά και λογικά και αφορούν τον ποιμενικό τρόπο παραγωγής: Γιατί οι ποιμένες εγκατέλειπαν τα βοσκοτόπια; Γιατί ήταν, σε σύγκριση με τις αγροτικές κοινότητες, καθυστερημένοι πολιτισμικά; Γιατί ήταν πολεμοχαρείς και άγριοι; Γιατί κάποιοι λαοί επέστρεφαν στα πατρικά βοσκοτόπια και κάποιοι άλλοι όχι; Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα, θα πρέπει να μελετήσουμε τον ποιμενικό τρόπο παραγωγής, τον οποίο οι μαρξιστές αγνοούν επιδεικτικά παρόλο που ο ρόλος του στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού και του καπιταλισμού ήταν καθοριστικής σημασίας.

Η προκείμενη μελέτη του ποιμενικού τρόπου παραγωγής είναι η εισαγωγή στη μελέτη του ποιμενικού τρόπου σκέψης, που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση τόσο του δυτικού πολιτισμού όσο και του καπιταλισμού. Είναι το πρώτο κεφάλαιο ενός βιβλίου με τίτλο Ο ΠΟΙΜΕΝΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΣΚΕΨΗΣ, το οποίο θα εκδοθεί στο μέλλον, κανείς δεν ξέρει πότε. Στην κατηγορία ΑΝΘΡΩΠΟΒΟΣΚΗΤΙΚΗ, όπως και σε κάποιες άλλες, θα μπορέσετε να βρείτε κείμενα σχετικά με τον ποιμενικό τρόπο σκέψης. Να μερικές ποιμενικές επιβιώσεις: Η έννοια του ορθού λόγου είναι προϊόν του ποιμενικού τρόπου σκέψης: η μεταφορά ορθός λόγος παραπέμπει στον λόγο του όρθιου άνδρα. Ποιος είναι ο όρθιος άνδρας; Ο ήρωας, ο ποιμένας πολεμιστής που έγινε δουλοκτήτης γαιοκτήμονας, Όλη η δυτική φιλοσοφία είναι εμποτισμένη από τον ποιμενικό τρόπο σκέψης. Το ποδόσφαιρο, με την εξύμνηση της λατρείας της διείσδυσης, η οποία είναι ποιμενικής προέλευσης, αναπαράγει, διαιωνίζει και ενισχύει τη δυτική πατριαρχία. Και άλλες πολλές, πολλές επιβιώσεις. . . Γι αυτές τις επιβιώσεις,ο Μαρξ έγραψε στον πρόλογο της πρώτης έκδοσης του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου (το οποίο, ως όρος, είναι κι αυτό ποιμενικής προέλευσης – δηλώνει τον αριθμό των κεφαλιών των ζώων εκτροφής): ‘Πλάι στα σύγχρονα δεινά μας πιέζει μια ολόκληρη σειρά από κληρονομημένα δεινά, που πηγάζουν από το γεγονός ότι εξακολουθούν να φυτοζωούν απαρχαιωμένοι, ξεπερασμένοι τρόποι παραγωγής με την ακολουθία τους από αναχρονιστικές κοινωνικές σχέσεις. Δεν υποφέρουμε μονάχα από τους ζωντανούς, μα κι από τους πεθαμένους.Le mort saisit le vif! [Ο πεθαμένος αδράχνει τον ζωντανό]

Continue reading →

για σήμερα: τσομπάν-Μπαντιού!

φίλες και φίλοι,

ο γάλλος φιλόσοφος Αλαίν Μπαντιού είναι ερωτευμένος με τον Πλάτωνα! Πως προέκυψε αυτός ο έρωτας; Μεσολάβησε η έννοια της Ιδέας. Για τον Μπαντιού, ο κομμουνισμός είναι Ιδέα που μια μέρα θα υλοποιηθεί και επιτέλους μια μέρα των ημερών θα ζήσουμε όλοι και όλες σε μια κομμουνιστική κοινωνία. Θεωρεί δηλαδή ότι ο κομμουνισμός είναι και ιδεώδες και φιλοσοφική Ιδέα. Είναι σαφές ότι αναπαράγει τη μαρξιστική σύγχυση για τον κομμουνισμό. (Ο Ένγκελς έλεγε ότι είναι ‘η διδασκαλία του προλεταριάτου’!). Τι είναι όμως η Ιδέα για τον Πλάτωνα; Θα το πω απλά και με σαφήνεια, χωρίς να μασάω τα λόγια μου: Ιδέα για τον Πλάτωνα είναι το πρότυπο, άρα η επιθυμία του Κυρίου. Η Ιδέα του Αγαθού είναι το πρότυπο της ισχύος του Κυρίου. Ο Πλάτων εξέλαβε τις επιθυμίες του, τους σκοπούς του, τα πρότυπά του, τις Ιδέες ως ποιητικά αίτια, ως δημιουργούς δηλαδή της φύσης και της κοινωνίας. Η μεταφυσική δεν είναι παρά αντεστραμμένη τελολογία: αυτό που είναι η αιτία δεν είναι παρά ο σκοπός μας. Ο Θεός δεν είναι ο πανίσχυρος δημιουργός του κόσμου αλλά αυτό το οποίο επιθυμεί διακαώς να είναι ο Κύριος: ο δημιουργός του κόσμου, να γίνει απόλυτος Κύριος της ζωής και του θανάτου.

Ναι, ο Αλαίν Μπαντιού είναι ερωτευμένος με τον Πλάτωνα, βρήκε καταφύγιο στην ζεστή αγκαλιά του αρχαίου έλληνα φιλοσόφου, που, ως γνωστόν, ήταν ένας δουλοκτήτης γαιοκτήμονας, σκεφτόταν και έγραφε, όπως θα δούμε παρακάτω, ως δουλοκτήτης γαιοκτήμονας. Παραθέτω την ερωτική του εξομολόγηση (από το βιβλίο του ‘η κομμουνιστική υπόθεση’, σελ. 224, εκδ. Πατάκη): ‘ Όλα αυτά [η χρήση του μοτίβου της Ιδέας, σ.σ.] υποβαστάζονται από μια πολύμορφη στράτευση στην κατεύθυνση μιας αναγέννησης της χρήσης του Πλάτωνα. Ας αναφέρουμε: το σεμινάριό μου που εδώ και δύο χρόνια φέρει τον τίτλο ‘Για σήμερα: Πλάτων!’, το σχέδιο μιας ταινίας ‘Η ζωή του Πλάτωνα’, και η πλήρης μετάφραση (την οποία ονομάζω ‘υπερμετάφραση’) της Πολιτείας, την οποία μετονομάζω ‘Περί κομμουνισμού’ [‘Du commun(isme)’], ανατέμνοντάς την σε εννέα κεφάλαια, και ελπίζω να την τελειώσω και να τη δημοσιεύσω το 2010.’

Ο Μπαντιού διαβάζει τη Πολιτεία του Πλάτωνος ως ένα σχόλιο πάνω στον κομμουνισμό. Δεν διανοείται όμως να προσθέσει δυο λεξούλες ακόμα για να γίνει πιο πιστή η μετονομασία! ‘Περι κομμουνισμού της στάνης‘. Ο Πλάτων δεν έχει στο μυαλό του τον κομμουνισμό, αλλά τον κομμουνισμό της στάνης. Ο Μπαντιού αυτό δεν τον βλέπει. Γιατί;Μα δεν βλέπει καμιά διαφορά ανάμεσα στον κομμουνισμό και τον κομμουνισμό της στάνης! Ο Μπαντιού είναι τσομπάνης, όπως και ο Πλάτων, όπως οι περισσότεροι δυτικοί φιλόσοφοι. Δεν έχουμε κατανοήσει ότι ο ποιμενικός τρόπος σκέψης κυριαρχεί πλήρως, με ελάχιστες εξαιρέσεις, π,χ, Νίτσε) στη δυτική φιλοσοφία. Ο Πλάτων σκέφτεται ως τσομπάνης, το ίδιο και ο Μπαντιού. Ξέρετε ότι υμνεί την κινέζικη πολιτισμική επανάσταση; Η επανάσταση αυτή ήταν η αποθέωση του κομμουνισμού της στάνης. Για τον Μπαντιού, ο κομμουνισμός είναι ταυτόσημος με τον κομμουνισμό της στάνης.

Πριν διαβάσετε το κείμενο που ακολουθεί, θα ήθελα να συνοψίσω με απλά λόγια την ‘Πολιτεία’ του Πλάτωνα: ο καλύτερος τρόπος να αποτρέψουμε την επανάσταση, την κατάλυση της Κυριαρχίας, προτείνει ο Πλάτων, είναι να οργανώσουμε την κοινωνία με πρότυπο το μαντρί, τη στάνη. Εάν το κάνουμε αυτό, οι υποτελείς Παραγωγοί θα ζουν όπως τα ζώα εκτροφής και άρα θα υποβιβαστούν στην κατάστασή τους. Τα ζώα εκτροφής, τα υποζύγια, τα κατοικίδια, δεν επαναστατούν, δεν μπορούν, δεν θέλουν να επαναστατήσουν. Στον ‘Πολιτικό’, μετονομάζει την πολιτική σε ανθρωποβοσκητική (ανθρωπονομική), ενώ στους ‘Νόμους’ παραθέτει τις λεπτομέρειες της μετατροπής της κοινωνίας σε μαντρί. Αυτά, ο μαοϊκός, ανθρωποβοσκός, τσομπάν-Μπαντιού δεν μπορεί, δεν θέλει να τα δει.

Continue reading →

η εκσπερμάτιση ως πυροβολισμός

Στο σημερινό μας σημείωμα, φίλες και φίλοι, θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε από τη μια στα ερωτήματα γιατί το πέος εκλαμβάνεται ως πυροβόλο όπλο και η εκσπερμάτιση ως πυροβολισμός και από την άλλη να διερευνήσουμε τη σχέση της ποδοσφαιρικής διείσδυσης με τις δυο αυτές αντιλήψεις των ανδρών στη δυτική πατριαρχική κοινωνία. Η εργασία αυτή γίνεται για να διατυπώσουμε μια απάντηση στο ζήτημα κατά πόσο το ανδρικό ποδόσφαιρο διαιωνίζει, αναπαράγει και ενισχύει τη δυτική πατριαρχία.

Continue reading →

ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία

φίλες και φίλοι,

με το σημερινό σημείωμα θα δείξω ότι διαθέτουμε σήμερα τέσσερις τρόπους απόκρουσης της ανελέητης επίθεσης του Κυρίου, τέσσερις τρόπους άρσης των μέτρων κατά του κόσμου της εργασίας: τη μονοήμερη γενική απεργία, τις διαδηλώσεις-λιτανείες που συνήθως, αλλά όχι πάντα, συνοδεύουν την γενική απεργία, τη γενική απεργία διαρκείας και τη στάση πληρωμών εκ μέρους των εργαζομένων. Από αυτούς τους τέσσερις τρόπους, οι δυο πρώτοι είναι, και θα είναι, αναποτελεσματικοί, ο τρίτος είναι σήμερα παντελώς ανέφικτος και μόνο ο τέταρτος μπορεί να αποβεί αποτελεσματικός.Σήμερα, ο αυθόρμητος, διάχυτος λαϊκός πόλεμος με όπλο τη στάση πληρωμών είναι μια κοινωνική πραγματικότητα. Γιατί δεν το βλέπουμε;

Η στάση πληρωμών είναι ένα ακαταμάχητο μέσον διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου διότι αποτελεί εφαρμογή των δυο βασικών αξιωμάτων της διεξαγωγής του πολέμου (νικάμε χωρίς να πολεμάμε, πρώτα πολεμάμε και μετά νικάμε). Το γνωρίζει αυτό η Αριστερά; Τι εννοεί όταν λέει δεν θα πληρώσουμε εμείς τη κρίση; Εννοεί ότι θα την πληρώσουν οι Κύριοι; Πως θα τους αναγκάσουμε; Μα με το να μη πληρώσουμε εμείς! Είναι πολύ απλό. Τι θα κάνει η Αριστερά; Θα εγκαταλείψει τις διαδηλώσεις-ικεσίες, θα φέρει στο πολιτικό προσκήνιο αυτό το πανίσχυρο λαϊκό όπλο, θα συντονίσει ένα γενικευμένο λαϊκό κίνημα στάσης πληρωμών, θα συντονίσει τη διεξαγωγή ενός λαϊκού πολέμου με βασικο όπλο αρχικά τη στάση πληρωμών; Μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο; Θεωρώ πως όχι. Από τη μια, είναι κολλημένη στη λατρεία του δρόμου και στις διαδηλώσεις-ικεσίες και από την άλλη είναι τόσο ενταγμένη στο σύστημα, τόσο υπάκουη, τόσο φοβισμένη, τόσο ηττοπαθής και ψοφοδεής, που δεν πρόκειται να αρθεί στο ύψος των ιστορικών περιστάσεων.

Ας μη περιμένουμε τέτοια πράγματα από νεκροζώντανους.

Ίσως κάποιο τμήμα της Αριστεράς το τολμήσει. Εάν το τολμήσει, η εμφάνιση μιας νέας Αριστεράς που θα μας ενώσει, διαλύοντας δημιουργικά όλη την σημερινή Αριστερά, δεν θα αργήσει. Κι αν είναι μια Αριστερά που δεν θα ανεχτεί κανένα απολύτως προνόμιο για κανέναν και για καμιά, που θα είναι πρόπλασμα μιας κομμουνιστικής κοινωνίας, τότε μια Αριστερά του 30% δεν θα αργήσει να συγκροτηθεί και θα μπορέσει να αντιμετωπίσει και να επιλύσει τα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σε όφελος των υποτελών Παραγωγών, υλοποιώντας αφενός τη δραστική μείωση του χρόνου εργασίας για να μην κουράζομαστε, να εργαζόμαστε όλοι και να έχουμε χρόνο να ασχοληθούμε με τα κοινά, κι αφετέρου την εξασφάλιση ενός εγγυημένου εισοδήματος για όλους και όλες, ώστε να ζούμε ξένοιαστα και να στραφούμε προς τη δημιουργία και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων μας.

Continue reading →

‘ζήτησα να τρέξουμε ακόμα πιο γρήγορα’

Όταν ακούμε έναν πρωθυπουργό (ο Κ. Καραμανλής, ο νεώτερος, το είπε) να ζητάει από τους Υπ-ηκόους, αυτούς που είναι από κάτω (υπό) και ακούν, να τρέξουν ακόμα πιο γρήγορα , δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως δεν εννοεί να τρέξουμε με τα πόδια ή με το αυτοκίνητο. Κάτι άλλο θα εννοεί. Τι όμως; Και γιατί, πολύ συχνά, οι πολιτικοί ζητάνε από το λαό να τρέξει πιο γρήγορα; Τη φράση “ο κόσμος τρέχει, εμείς;” την έχουμε ακούσει και διαβάσει πολλές φορές. Μια πρώτη ανάγνωση θα υποδείκνυε ότι η παραπάνω πρωθυπουργική φράση είναι ένας φόρος τιμής στη λατρεία του τρεξίματος, της ταχύτητας, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του δυτικού πολιτισμού. Το ρήμα όμως “ζήτησα”, μας προτρέπει να επιχειρήσουμε και άλλες αναγνώσεις. Γιατί όταν ζητάμε, ή παρακαλάμε, δηλαδή ικετεύουμε, επαιτούμε ή απαιτούμε, δηλαδή διατάζουμε. Είναι βέβαιο ότι ο πρωθυπουργός δεν πέφτει γονατιστός στα πόδια μας να μας παρακαλέσει· δεν είναι ζήτουλας, ζητιάνος, ψωμοζήτης· άρα, ζήτησα σημαίνει διέταξα. Διέταξα να τρέξουμε ακόμα πιο γρήγορα. Αφού εξασφάλισε την απαιτούμενη αφοσίωση των Υπηκόων, με την πειθώ και όχι με την απροκάλυπτη βία, είναι σε θέση να τους κινητοποιήσει: τρέξτε πιο γρήγορα! Αυτά είναι τα βασικά καθήκοντα ενός ηγέτη: να αποσπάσει την αφοσίωσή τους χωρίς να καταφύγει στη βία, όπως κάνει μια ποδοσφαιρική ομάδα ή ένας δημοφιλής τραγουδιστής, και να καταφέρει να τους κινητοποιήσει: να πάνε στη δουλειά τους, στο γήπεδο ή στη συναυλία. Πολλές φορές η κινητοποίηση του Υπηκόου δεν επιτυγχάνεται: οι απεργοί, για παράδειγμα, και οι λιποτάκτες αρνούνται να κινητοποιηθούν. Τι εννοούμε όταν λέμε στάση εργασίας; Εννοούμε ότι κάποιοι εργαζόμενοι σταματάνε την εργασία. Είναι τυχαίο που η στάση, το σταμάτημα βρίσκεται στο πυρήνα της έννοιας επανάσταση; Η επανάσταση είναι στάση, σταμάτημα, άρνηση κινητοποίησης.

Continue reading →

λαϊκή στάση πληρωμών εν εξελίξει

φίλες και φίλοι,

μαθαίνω ότι ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά δεν πληρώνουν κοινόχρηστα. Ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά δεν πληρώνουν τις δόσεις των δανείων που έχουν πάρει από τις Τράπεζες. Υπάρχει ένα κίνημα μη καταβολής των διοδίων. Ολοένα και περισσότεροι,ιδίως νέοι, μετακινούνται με λεωφορεία, τραμ και τρένα χωρίς να πληρώσουν εισιτήρια. Ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά πάνε στη ΔΕΗ και ζητάνε να τους κάνουν κάποιες ευκολίες, να πληρώσουν δηλαδή το λογαριασμό με δόσεις. Ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά, μικρομάγαζα και μικροεπιχειρήσεις δυσκολεύονται να πληρώσουν ή δεν πληρώνουν ενοίκιο. Πέρυσι, τέτοια εποχή δεν ήταν έτσι. Πως θα είναι του χρόνου, τέτοια εποχή;

Τα στοιχεία που παράθεσα δείχνουν μια τάση. Τι είναι η τάση; Η τάση είναι ένα ανολοκλήρωτο φαινόμενο, μια εν εξελίξει δυναμική κατάσταση. Η επισήμανση και η λεπτομερειακή μελέτη της τάσης είναι πολύ σημαντική διότι μας βοηθάει να σχηματίσουμε μια εικόνα του μέλλοντος και να προβλέψουμε τις συνέπειες που θα έχει η ολοκλήρωσή της. Το ερώτημα που εγείρεται κατά τη διάρκεια της εν εξελίξει τάσης είναι το εξής: θα ανακοπεί ή θα τείνει να ολοκληρωθεί; Τι μπορεί να την ανακόψει; Τι θα συμβεί εάν ολοκληρωθεί;

Υπάρχουν όμως κι άλλα ερωτήματα, ακόμα πιο σημαντικά. Τι θα κάνει η Αριστερά; Θα αδιαφορήσει, θα παρακολουθήσει ως θεατής την εν εξελίξει λαϊκή στάση πληρωμών ή θα την ενθαρρύνει; Θα την εκλάβει ως μια έκφραση της απόγνωσης των εργαζομένων ή θα την μελετήσει, θα την θεωρητικοποιήσει και θα την αναγάγει σε ένα άκρως αποτελεσματικό μέσο διεξαγωγής του μακροχρόνιουκοινωνικού πολέμου;Είμαστε σε θέση να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα;Είμαστε, ασφαλώς και είμαστε.

Continue reading →