φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

   το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Γ.Γ.

    Εάν περνάμε πιο καλά όταν είμαστε σε παρέα και τρώμε και πίνουμε και γλεντάμε παρά μόνοι μας σε μια σπηλιά στο βουνό, τότε μας επιτρέπεται να παρατηρήσουμε ότι η ελευθερία είναι εξάρτηση. Η επισήμανση αυτή μας επιτρέπει να παρατηρήσουμε επίσης ότι δεν υπάρχει ελευθερία, όπως την εννοούμε, ως απουσία δεσμεύσεων και περιορισμών, για την κρυστάλλωση της οποίας την ευθύνη φέρνει ο αγγλικός κτητικός ατομικισμός (του Χομπς εννοώ,  με τη θεωρία του για την ελευθερία των κινήσεων του ατόμου)·  η ελευθερία είναι μια έννοια που περιγράφει μια μετάβαση από μια εξάρτηση στην άλλη – ακόμα κι αν το δούμε το θέμα ετυμολογικά: η ελευθερία, που σημαίνει ερχομός (ελεύσομαι, Ελευσίνα, Ειλήθυια, η θεά του τοκετού)  είναι η γέννα, η γέννηση, η οποία ασφαλώς είναι μετάβαση από μια εξάρτηση στην άλλη, από την ενδομήτρια ζωή στη ζωή στην κοινωνία.

     Ο έρωτας είναι εξάρτηση, σε εξωφρενικό βαθμό μάλιστα. Εννοώ ότι δεν μπορούμε να συγχωρέσουμε στον άλλον ότι αυτός ευθύνεται για την μεγάλη ευτυχία που βιώνουμε, χωρίς τον οποίο θα είμαστε πολύ δυστυχισμένοι. Άρα ο έρωτας είναι ελευθερία, σε εξωφρενικό βαθμό μάλιστα. Ο έρωτας είναι η ελάχιστη εξάρτηση, άρα η ελάχιστη ελευθερία. Η πολλή εξάρτηση, δηλαδή η πολλή ελευθερία, μας κουράζει, μας εξουθενώνει κι ο έρωτας μας ενθουσιάζει ακριβώς γι αυτό: περιορίζει στο ελάχιστο την εξάρτηση, άρα και την ελευθερία. Ό,τι όμως χάνουμε σε έκταση και σε ποσότητα, το έχουμε σε ένταση και σε ποιότητα.

     Τα παιδιά δεν ερωτεὐονται διότι δεν είναι άνθρωποι, είναι προάνθρωποι που προσπαθούμε να τα κάνουμε ανθρώπους, να εξαρτηθούν για να γίνουν ελεύθερα, να μάθουν δηλαδή να βάζουν όρια στην ελευθερία τους και την επιθυμία τους. Οι ερωτευμένοι είναι ένας συνδυασμός παιδικότητας και κοινωνικότητας. Είναι προφανής αταβισμός, επιστροφή στην κατάσταση της ανθρωπογένεσης. Οι ερωτευμένοι γίνονται προάνθρωποι και κάνουν ένα ταξίδι για να γίνουν άνθρωποι. Μόλις γίνουν, ο έρωτας εξαφανίζεται – ή θα χωρίσουν ή θα κάνουν παιδιά. Η τρίτη κατάσταση, η παράταση,  είναι πολύ νοσηρή και αποτρόπαια.

 

Continue reading →

   φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

      Ο Σάββας Ξηρός πρέπει να βγει από τη φυλακή – το υποδεικνύουν και το επιτρέπουν οι νόμοι του ελληνικού Κράτους (λόγω ανηκέστου βλάβης της υγείας), το υποδεικνύει και η λογική – δεν πρόκειται να ξαναπιάσει όπλα και βόμβες στα χέρια του, δεν πρόκειται να ξαναπάρει, υπάρχουν πολλοί τρόποι,  το δύσβατο και ακανθώδες μονοπάτι της ένοπλης πάλης, με το οποίο διαφωνώ κατηγορηματικά γιατί ως τρόπος διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου είναι αδιέξοδος και αναποτελεσματικός και ηττοφόρος. Λυπάμαι και θλίβομαι όσο δεν μπορείτε να φανταστείτε για τις ταλαιπωρημένες και σπαταλημένες ζωές νέων ανθρώπων με τόσο αναπτυγμένο το αίσθημα του δικαίου. Η γνώμη μου είναι ότι πρέπει να  αφεθεί παντελώς ελεύθερος, εάν αυτό δεν γίνεται, ας συνεχίσει τη φυλάκιση σε οικιακό εγκλεισμό, όπως προτείνει ο ίδιος. Χαίρομαι που κάποιοι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζουν αυτό το αίτημά του με κάθε αντίτιμο.

      Το αντίτιμο που πληρώνει δημόσια ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Βαγγέλης Διαμαντόπουλος είναι πολύ βαρύ. Χτες το βράδυ, στο κανάλι Έψιλον, ο δημοσιογράφος Χρήστος Κώνστας, ένθερμος υποστηρικτής της επίθεσης του Κυρίου κατά των Υποτελών Παραγωγών και των μικρομεσοαστικών στρωμάτων, τον αποκάλεσε με πάθος και οργή δύο φορές βλάκα και υπαλληλίσκο του ΟΤΕ. Πριν από αυτόν, ο συγγραφέας και ανεξάρτητος βουλευτής Πέτρος Τατσόπουλος έσπευσε να δηλώσει ότι ο Βαγγέλης Διαμαντόπουλος επέλεξε τον μονόδρομο της ηλιθιότητας.

     Ο Πέτρος Τατσόπουλος, φίλες και φίλοι,  λέει και κάνει ό,τι αρέσει στον Κύριο καπιταλιστή. Έχει συνδέσει την τύχη του και το μέλλον του με την τύχη και το μέλλον του ισχυρού και ταυτόχρονα ανίσχυρου Κυρίου. Εάν ο Υπηρέτης Τατσόπουλος δεν έχει κατανοήσει ότι εισερχόμαστε στην εποχή της εξόντωσης των άχρηστων και περιττών πληθυσμών, εξ αιτίας της συρρίκνωσης του καπιταλισμού και της εφαρμογής της καπιταλιστικής τεχνοεπιστήμης στην  καπιταλιστική παραγωγική διαδικασία, τότε θα πρέπει να είναι πολύ ασυνάρτητος.  Ο ασυνάρτητος δεν θέλει ή δεν μπορεί,  ή και τα δύο,  να κάνει κάποιους συνδυασμούς, συνδέσεις, εξαρτήσεις πρακτικών και αντιλήψεων και σκοπών του Κυρίου καπιταλιστή· ο ασυνάρτητος, ο αποβλακωμένος δεν  μπορεί να μην είναι αφελής – ο αφελής είναι κάποιος που δεν γνωρίζει τις προθέσεις, τα κίνητρα και τους επιδιωκόμενους σκοπούς του Κυρίου καπιταλιστή. Ο ασυνάρτητος βρίσκεται σε πολύ μεγάλη σύγχυση. Όταν ο σε σύγχυση ευρισκόμενος ασυνάρτητος και αφελής εκφράζεται δημόσια, δεν μπορεί παρά να είναι κυνικός και ανάλγητος.

 

Continue reading →

    Με φώναξε από το καλύβι του, στο αμπέλι. Πήγα. Με κέρασε τσίπουρο, σκέτο. Και με θυμήθηκε και τον θυμήθηκα, μετά από 28 χρόνια – θα πλησίαζε τα ογδόντα.  ‘Νιάσιου’  [Θανάση], με ρωτάει, ΄τ΄χρόνου, του δγιο χιλιάδις, θα ίνι τέλους τ΄ κόζμου;’  Δε νομίζω, Πασχάλη. ‘Νιάσιου’, ‘μαλάκδις [μαλάκηδες, μαλάκες] ίνι σα τ΄ λατσέρνα [τριφύλλι, μηδική]· όσου τ΄ κόβς, τόσου αξένει [αυξάνει, μεγαλώνει]’.

   Κάθε φορά που συναντιόμασταν, τα λέγαμε. Άκουγα με μεγάλη προσοχή κάθε του πρόταση, λέξη, φωνήεν, σύμφωνο, τόνο, χροιά, νεύμα, βλέμμα. Ο συγκλονιστικότερος χαμογελαστός καλαμπουρτζής καυστικός είρων που έχω γνωρίσει. Ο χαμογελαστός δεν παίρνει τη ζωή στα σοβαρά ενώ την παίρνει. Ο καλαμπουρτζής θέλει να γελάσει αλλά να γελάσουν κι άλλοι, σε βάρος κάποιου ασυνάρτητου για να γίνει σοφός. Ο καυστικός σε καίει γιατί θεωρεί ότι πρέπει να σε κάψει, γιατί θεωρεί ότι την έκανες την κατ΄ αυτόν  μαλακία. Ο είρων κλειδώνει κι αφήνει το κλειδί πάνω στην πόρτα, λέει κάτι που δεν ισχύει ενώ ξέρει ότι δεν ισχύει και θέλει ο ακροατής να πληγεί από αυτή την επίθεση – η ειρωνεία είναι επίθεση, ευγενική. (Σέξπυρ, Οθέλος: Τίμιε Ιάγε!).

    Ἐνα βράδυ, τον συνάντησα καθώς πήγαινε να πχει  το ουζάκι του. Φορούσε κοστούμι, με άσπρο, κάτασπρο πουκάμισο. Παντρεύεσαι, Ζήση; Από τη Γερμανία το έφερα, μου απάντησε, κι έφυγε χαμογελώντας. Και το επόμενο βράδυ, και το μεθεπόμενο. Λίγες μέρες μετά, δεν άντεξα.

– Ζήση, γιατί φοράς κοστούμι;

 Πλησίασε και μου ψιθύρισε στ΄αυτί:

– Δε θέλω να τους κουράσω, να τους γίνω βάρος. Έλα να σε κεράσω ένα ουζάκι.

Δέχτηκα.

Ήπχιαμε το ούζο μας, καλαμπουρίσαμε, πειράξαμε μαλάκες του μπακάλικου,  ειρωνευθήκαμε, γελάσαμε.

Πήγε σπίτι, κοιμήθηκε, πέθανε.

     φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

     Δεν νομίζω να υπάρχει όν πάνω στον πλανήτη που να διαθέτει μνήμη σαν κι αυτήν του ανθρώπου. Η μνήμη είναι μια εγγενής ικανότητα που κληρονομείται και με την άσκηση και την καλλιέργεια γίνεται δεξιότητα. Είμαστε βέβαιοι ότι οι μακρινοί πρόγονοι μας, πριν από 2 εκ. χρόνια,  δεν είχαν την μνήμη που έχουμε εμείς σήμερα: όσο απελευθερώνονταν τα μπροστινά μας άκρα από το έδαφος, όσο πιο πολύ τα χρησιμοποιούσαμε, όσο πιο πολύ συνεργαζόμασταν μεταξύ μας, τόσο πιο πολύ ελεύθερα και ανεμπόδιστα κυκλοφορούσαν οι γνώσεις μεταξύ μας, που πολλαπλασιάζονταν συνεχώς, τόσο αναπτύσσονταν ο εγκεφαλός μας,  τόσο αναπτύσσονταν η μνήμη. Η μνήμη που διαθέταμε συνέβαλε καθοριστικά στην ανθρωπογένεση (ομιλία και επίγνωση του θανάτου)  και η ανθρωπογένεση με τη σειρά της  έδωσε τεράστια ώθηση στην παραπέρα ανάπτυξη της μνήμης. 

   Η μνήμη είναι ένας αποθηκευτικός χώρος στον εγκέφαλο, ένας χώρος όπου αποθηκεύονται γνώσεις (και πληροφορίες)·  ανάπτυξη της μνήμης σημαίνει αύξηση του αριθμού των συνδέσεων των νευρώνων. Όσο πιο πολλές γνώσεις αποθηκεύεις, τόσο μεγαλώνει ο χώρος, τόσο αυξάνει ο αριθμός των συνδέσεων. Πρόκειται για μια διαδικασία του εγκεφάλου που αφορά σχέσεις – θα γνωρίζετε πως όλα είναι διαδικασίες και σχέσεις.

     Πώς καλλιεργείται και ασκείται η μνήμη; Όπως κάθε άλλη ικανότητα και δεξιότητα του ανθρώπου: με την καθημερινή, ενεργητική αλληλεπίδραση του ενός με τον άλλον, με την ομαδική συμβίωση. Μόνο με αυτόν τον τρόπο και με κανένα άλλον καλλιεργούνται και αναπτύσσονται οι δεξιότητες του εγκεφάλου και της ψυχής, νοουμένης ως το πλέγμα των ιστορικά καθορισμένων σωματικών, κοινωνικών, πνευματικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων του ανθρώπου. Όταν ἐφυγα από το χωριό μου, το 1969, σε ηλικία 11 ετών, όπως όλοι και όλες, έτσι κι εγώ γνώριζα τα μέλη και των 250 οικογενειών του χωριού, σχεδόν χίλιοι κάτοικοι. Τους ήξερα με το μικρό τους όνομα. Ο δε πατέρας μου, και δεν ήταν μόνος, γνώριζε και το έτος γέννησης των περισσότερων κατοίκων, γνώριζε κι αυτούς που είχαν πεθάνει και τους είχε γνωρίσει, είχε ζήσει μαζί τους! Σε μια ομαδική συμβίωση, θες δε θες, η μνήμη σου θα αναπτυχθεί, θα καλλιεργηθεί.

     Αναρωτιέμαι και σκέφτομαι και γίνονται έρευνες: σε τι κατἀσταση βρίσκεται σήμερα η ικανότητα/δεξιότητα της  μνήμης; Σήμερα: 2014, μετά από πολλούς αιώνες καπιταλισμού, δύο αιώνες σχεδόν βιομηχανικού καπιταλισμού, 50 χρόνια καπιταλιστικής πληροφορικής, 15 χρόνια καπιταλιστικού κινητού τηλέφώνου, πολύ λιγότερα κινητού διαδικτύου, mobil internet; Στη δεκαετία του εβδομήντα και του ογδόντα είχαμε ατζέντα με ονόματα και τηλέφωνα, ο καθένας μας όμως και η καθεμία θυμόταν πάρα πολλά τηλέφωνα! Είχα γνωρίσει έναν υπάλληλο αποθήκης βιβλίου που θυμόταν 11.000 τίτλους βιβλίων! Τώρα;

   Την κατάσταση της μνήμης σήμερα του Υποτελούς, όχι του Κυρίου, θα το εξετάσουμε αυτό το ζήτημα ένα πρωινό, την συνοψίζω σε δύο λέξεις: νόσος Άλτσχάιμερ.

 

Continue reading →