ο αυνανισμός πριν και μετά την απώλεια του οίστρου των θηλυκών προγόνων μας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΗΜΕΡΑ θα αποκαταστήσουμε το περιφρονημένο μεγαλείο και την απαξιωμένη σπουδαιότητα του αυνανισμού και θα ρίξουμε ένα βλέφαρο στην προέλευσή του και στην εξέλιξή του, στο παρόν και στο μέλλον του. Μας διαφεύγουν κάποια πράγματα, πολύ σημαντικά. Ένα από αυτά, θα δούμε κι άλλα, είναι ποσοτικό: χτες, για παράδειγμα, όπως και κάθε μέρα, εδώ και εκατομμύρια χρόνια, πολύ πιο πολλοί και πολύ πιο πολλές τον/την (την κλειτορίδα εννοώ) έπαιξαν παρά συνευρέθησαν σεξουαλικά, γάμησαν δηλαδή – εδώ το ρήμα γαμώ δεν έχει τη σημασία διεισδύω αλλά συνευρίσκομαι σεξουαλικά. Με λίγα λόγια, οι αυνανισμοί ήταν, είναι και θα είναι πολύ περισσότεροι από τα γαμήσια, τις σεξουαλικές συνευρέσεις. Την παρατήρηση αυτή ενισχύει το αναμφισβήτητο γεγονός ότι αυνανανίζονται και όσοι και όσες δεν είναι μόνοι τους, μόνες τους – οι παντρεμένοι, ες, ας πούμε, μετά από λίγα χρόνια γάμου. Πιο συχνά τα αρσενικά, βέβαια. Σκέφτομαι λοιπόν ότι είναι αναγκαία μια α ν θ ρ ω π ο λ ο γ ί α τ ο υ α υ ν α ν ι σ μ ο ύ και δεν μπορώ να καταλάβω γιατί δεν έχει υπάρξει ακόμα. Υποθέτω ότι η βασική αιτία είναι η περιφρόνηση και η απαξίωση του αυνανισμού. Από ποιους απαξιώθηκε και περιφρονήθηκε; Από αυτούς που χρειάζονταν δούλους και πολεμιστές. Ο μεγαλύτερος διώκτης του αυνανισμού ήταν ο χριστιανισμός κι ένας λόγος που έχει περιθωριοποιηθεί στις δυτικές κοινωνίες είναι η δίωξη του αυνανισμού. Η μαλακία νίκησε τον χριστιανισμό! Σήμερα που δεν χρειαζόμαστε εργατικά χέρια και πολεμιστές, που διαλύεται η πυρηνική οικογένεια και οι νέοι αποφεύγουν τις σχέσεις, ο αυνανισμός επιστρέφει, με όλο του το μεγαλείο: γίνεται ολοένα και πιο συχνός και αποενοχοποιείται. Το θέμα του αυνανισμού έχει πολλές πτυχές – υπάρχει, λόγου χάριν, μια στενή σχέση μεταξύ της πορνογραφικής βιομηχανίας και αυνανισμού: οι περισσότερες καταναλωτές της είναι ηλικιωμένοι που δεν τους σηκώνεται εάν δεν δουν πορνό. Σε ευχαριστούμε πολύ, πορνογραφική βιομηχανία!

Continue reading →

γιατί δεν είναι κ λ ο π ή να παίρνεις (χωρίς να πληρώνεις): ανοιχτή έκθεση με ελεύθερη πρόσβαση και ανοιχτή έκθεση χωρίς ελεύθερη πρόσβαση

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΜΑΣ αρέσει πιο πολύ από τα να παίρνουμε κάτι τζάμπα, δωρεάν, παρά να μας το δίνουν. Στη πρώτη περίπτωση, υπάρχει ηδονή και αξιοπρέπεια, υπάρχει ενεργητικότητα, πρωτοβουλία, ελευθερία – στη δεύτερη, παθητικότητα, προκαλείται, επιβάλλεται η αίσθηση της υποχρέωσης, της ανταπόδοσης, κατά συνέπεια, υπάρχει εξάρτηση. Υπάρχει μια εξήγηση για αυτή τη διαφορά. Τα ελεύθερα, τα άγρια ζώα, παίρνουν, προσλαμβάνουν την τροφή τους από τη φύση – τα εκτρεφόμενα δεν την παίρνουν, τους τη δίνουμε, τα ταΐζουμε, ακόμα κι όταν τα οδηγούμε στο λιβάδι. Τα ελεύθερα ζώα δεν εργάζονται όταν παίρνουν την τροφή τους από τη τη φύση, τα εκτρεφόμενα όμως εργάζονται όταν τρώνε – η δουλειά τους είναι να τρώνε. Τα κατόπουλα στα ορνιθοτροφεία εργάζονται. Στα έξι εκατομμύρια χρόνια της ανθρωπογένεσης και στα 290.000 χρόνια (από τα 300.000) οι προάνθρωποι και ο άνθρωπος ο σοφός έπαιρνε την τροφή του από τη φύση, δεν του την έδινε κάποιος ή κάποια. Ό,τι χρειαζόταν για να ζήσει, υπήρχε μπροστά του, τριγύρω του, παντού και ο άνθρωπος ο σοφός το έπαιρνε – σύμφωνα με κάποιους κανόνες. Όταν αυτοί οι κανόνες δεν υπήρχαν, πολλά είδη από την πανίδα (ζώα) εξαφανίζονταν. Αντιλαμβανόμασταν τη φύση ως ανοιχτή έκθεση (τροφής, πρώτων υλών για εργαλεία, σπίτια, ρούχα, κα.), στην οποία είχαμε ελεύθερη πρόσβαση και λήψη για την ικανοποίηση κάποιας ανάγκης, η οποία όμως υπόκειται σε κάποιους κανόνες, σε κάποιους περιορισμούς δηλαδή. Είμαι της γνώμης ότι αυτό το τρίπτυχο έχει αποτυπωθεί στο ασυνείδητό μας, κάτι που εξηγεί την ηδονή να παίρνουμε και τη δυσαρέσκεια και ενόχληση να μας δίνουν. Εξηγεί την περιφρόνηση για τους ζητιάνους αλλά και για την φιλανθρωπία.

ΕΑΝ έχετε σχηματίσετε την εντύπωση ότι η ανοιχτή έκθεση/ελεύθερη πρόσβαση/λήψη δεν υπάρχει πια, ότι έχει χαθεί, έχει λησμονηθεί, θα σας υπενθυμίσω κάποιες καταστάσεις και ίσως το ξανασκεφτείτε. Ίσως. Θα έχετε πάει σε δημοτική βιβλιοθήκη και θα έχετε δανειστεί κάποιο βιβλίο. Εκεί λοιπόν υπάρχει ανοιχτή έκθεση, ελεύθερη πρόσβαση και λήψη – δεν μπορείτε να τα πάρετε όλα, δεν μπορείτε να σημειώνετε και να υπογραμμίζετε, πρέπει να τα επιστρέψετε εγκαίρως, χωρίς καφέδες και βούτυρα πάνω στις σελίδες. Οι κανόνες αυτοί δεν μου επιτρέπουν να δανείζομαι βιβλία από τις δημοτικές, κοινόχρηστες βιβλιοθήκες. Υπάρχει στους κοινόχρηστους χώρους – στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει λήψη αλλά χρήση: ασανσέρ, κλιμακοστάσιο, πεζοδρόμια, δρόμοι, πλατείες, δημόσια ουρητήρια κ.α. Υπάρχει στη φύση: μπορείτε να πάτε στο βουνό και να μαζέψετε κάστανα, βατόμουρα, χόρτα, σπαράγγια, καρύδια, μανιτάρια, κράνα και άλλα πολλά, να πάρετε φυλλόχωμα, πέτρες, ξύλα για κατασκευές και για θέρμανση. Εάν όμως βρείτε ζωχούς σε ένα μέρος, και τους πάρετε όλους, θα έχετε του χρόνου; Δεν πρέπει να αφήσετε μερικούς, να σποριάσουν και να γεμίσει ο τόπος πάλι με ζωχούς;

ΚΑΠΟΤΕ υπήρχε μόνο ανοιχτή έκθεση/ελεύθερη πρόσβαση/λήψη. Σήμερα, είναι λίγη, ελάχιστη, περιθωριοποιημένη και περιφρονημένη. Υπάρχει όμως μια παραδοξότητα, η οποία είναι και το αντικείμενο του σημερινού κειμένου και κάποιων άλλων που θα ακολουθήσουν: ενώ υπάρχει ανοιχτή έκθεση, δεν υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση και λήψη! Εάν πάμε σε μια προκαπιταλιστική αγορά, θα δούμε οι παραγωγοί να εκθέτουν ανοιχτά το προϊόν τους, δεν μπορούν να κάνουν κι αλλιώς, αλλά δεν υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση και λήψη. Πρέπει να δώσεις κάτι, πρέπει να υπάρξει ανταλλαγή. Το πρώτο μου τετράδιο το αγόρασα, το 1964, δίνοντας τρία αυγά, από το κοτέτσι μας! Εάν πάμε σε ένα βιβλιοπωλείο, θα δούμε εκεί τα βιβλία να εκτίθενται εκεί ανοιχτά, μπορούμε να τα ξεφυλλίσουμε αλλά όχι να τα πάρουμε, δεν υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση και λήψη. Πρέπει να τα αγοράσουμε. Ή να τα πάρουμε χωρίς να τα πληρώσουμε. Αυτή η λήψη λέγεται κλοπή και τιμωρείται. Στην περίπτωση της δημοτικής βιβλιοθήκης, εάν δεν επιστρέψουμε τα βιβλία που δανειστήκαμε, δεν είναι κλοπή! Είναι αθέτηση συμφωνίας, υπόσχεσης.

Continue reading →

πόλεμος και θυσία και οι δύο εποχές του πολέμου

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΚΑΠΟΙΕΣ ενδείξεις που έχουν εντοπίσει οι αρχαιολόγοι και οι παλαιοανθρωπολόγοι μας παρωθούν να εικάσουμε ότι ο πόλεμος ως κοινωνικό φαινόμενο υπήρχε πριν την εμφάνιση του ανθρώπου του σοφού. Πότε άρχισε, μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ. Εάν έτσι έχουν τα πράγματα, ο άνθρωπος ο σοφός διεξήγαγε πολέμους καθ΄ όλη τη διάρκεια της τροφοσυλλεκτικής-κυνηγητικής περιόδου – από το 300.000 π. Χ. μέχρι την επινόηση της παραγωγής της φυτικής και ζωικής τροφής (γεωργία και κτηνοτροφία), πριν 12 – 10.000 χρόνια. Θα τα δεχτούμε όλα αυτά, υπάρχει όμως ένα πρόβλημα που εγείρει η έννοια του κοινωνικού πλούτου.

Ο κοινωνικός πλούτος είναι η προϋπόθεση της αναπαραγωγής μιας κοινωνίας και διακρίνεται σε υλικό και άυλο. Ο υλικός πλούτος είναι το σύνολο των παραγόμενων αντικειμένων με τα οποία εξασφαλίζεται η ζωή των μελών μιας κοινωνίας: τροφή, ένδυση, υπόδηση, κατοικία, εργαλεία, όπλα, μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας. Ο άυλος πλούτος είναι το σύνολο των σχέσεων του ανθρώπου με τη φύση και μεταξύ των ανθρώπων, είναι οι γνώσεις που παράγονται από αυτές τις σχέσεις, είναι η γλώσσα, οι τελετουργίες, οι μύθοι,οι θεσμοί, ο χορός, η μουσική. Οι σημερινές (καπιαλιστικές) κοινωνίες είναι κοινωνίες τεράστιου υλικού και άυλου κοινωνικού πλούτου, την προτεραιότητα όμως την έχει ο υλικός, μιας και είναι εμφανής η τάσης της συρρίκνωσης των σχέσεων με τη φύση και μεταξύ των ανθρώπων. Οι προανθρώπινες κοινωνίες και οι τροφοσυλλεκτικές-κυνηγητικές κοινωνίες του ανθρώπου του σοφού δεν ήταν κοινωνίες του υλικού κοινωνικού πλούτου αλλά του άυλου. Υπήρχε ασφαλώς κοινωνικός πλούτος αλλά ήταν ελάχιστος – δεν υπήρχε αποθηκευμένη τροφή, λίγα εργαλεία, λίγα όπλα, υποτυπώδης ένδυση – αυτά τίποτα άλλο. Ο πλούτος αυτών των κοινωνιών, με τον οποίο εξασφαλιζόταν η αναπαραγωγή της κοινωνίας, ήταν οι σχέσεις, οι γνώσεις, η γλώσσα, οι θεσμοί και όλα τα άλλα που προανέφερα. Ήταν κοινωνίες γνώσεων και σχέσεων.

Continue reading →

η αρπαγή (απαγωγή) ανθρώπων (πλήθους και προσώπων) στον δυτικό πολιτισμό και την παγκόσμια ιστορία (1)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η απαγωγή του πολιτικού ηγέτη Μαδούρο από τον αμερικάνικο στρατό είναι μια καλή αφορμή να διερευνήσουμε το ζήτημα της σχέσης του δυτικού πολιτισμού με την αρπαγή ανθρώπων – πλήθους και μεμονωμένων προσώπων – και να δούμε την παγκόσμια ιστορία υπό το πρίσμα της αρπαγής (απαγωγής). Και να φέρουμε στο προσκήνιο δύο ζητήματα , τα οποία δεν έχουν προσεχθεί και εξεταστεί όσο το επιβάλλει η σπουδαιότητα τους: αφενός το ζήτημα της καλυμμένης αρπαγής (απαγωγής) ανθρώπων – φυλακή, αναμορφωτήριο, ψυχιατρείο, σχολείο, γηροκομείο, νοσοκομείο, εργοστάσιο – και αφετέρου το ζήτημα της κοινωνικής αιχμαλωσίας – της πολιτισμικής απαγωγής.

ΣΕ κανέναν άλλον πολιτισμό η αρπαγή ανθρώπων, πλήθους και προσώπων, δεν ήταν τόσο διαδεδομένη και αποδεκτή, εν πολλοίς, πρακτική όσο στον δυτικό πολιτισμό: τόσο η γένεση του δυτικού πολιτισμού (750-500 π. Χ. στην αρχαϊκή Ελλάδα) όσο και η υπερχιλιετής ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, βασίστηκαν στην αρπαγή εφήβων, νέων και γυναικών (δούλοι), η αρπαγή γυναικών ήταν μια συνηθισμένη πρακτική για πολλές χιλιετίες (είναι άγνωστος ο αριθμός των γυναικών που απήγαγε ο Ζεύς, μεταξύ των οποίων και την ασιάτισσα Ευρώπη), ενώ η απαγωγή ανθρώπων για ανταλλαγή με λύτρα μαρτυρείται ήδη στην Ιλιάδα και ασκείται συχνά στις μέρες μας. Η απαγωγή πολιτικών ηγετών είναι ένα νεωτερικό, καπιταλιστικό φαινόμενο – θα ασχοληθούμε με αυτό εν καιρώ, αφού περιγράψουμε πρώτα αδρομερώς την γενική εικόνα.

ΜΕΧΡΙ το 5.000 π. Χ. η αρπαγή ανθρώπων ήταν άγνωστη: δεν υπήρχε λόγος, δεν υπήρχε ανάγκη αρπαγής ανθρώπων ούτε στις τροφοσυλλεκτικές -κυνηγητικές κοινωνίες ούτε στις πρώιμες αυτόνομες αγροτικές νεολιθικές κοινότητες (10.000-3.000

Continue reading →

έχουν, και πότε, οι αρχόμενοι και η άρχουσα τάξη κοινά συμφέροντα;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο πόλεμος στην Ουκρανία μας φέρνει αντιμέτωπους με μερικά θεμελιώδη ερωτήματα, τα οποία μας απασχολούσαν κάθε φορά που γινόταν διακρατικός πόλεμος – μας απασχολούν και τώρα, και θα μας απασχολούν και στο μέλλον. Τι πρέπει να κάνουν οι Ουκρανοί και οι Ρώσοι (ή οι Παλαιστίνιοι και οι Ισραηλινοί), ποια στάση πρέπει να κρατήσουν απέναντι στον πόλεμο; Να ταχθούν στο πλευρό του κράτους και να πολεμήσουν ή να αντιταχθούν και να σταματήσουν τον πόλεμο; Έχουν ή δεν έχουν κοινά συμφέροντα οι Υποτελείς, οι υπήκοοι, οι αρχόμενοι κοινά συμφέροντα με τους Κυρίους τους, με την άρχουσα τάξη; Εάν υπάρχει κάποια περίπτωση να έχουν, ποια είναι αυτή; Δεν έχει καμιά απολύτως σημασία εάν τα αφεντικά μας , η άρχουσα τάξη, έχουν την ίδια εθνική καταγωγή ή εάν είναι ξένοι;

ΑΣ κάνουμε ένα νοητικό πείραμα, μια υπόθεση εργασίας. Γίνονται γεωτρήσεις στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης και ανακαλύπτουν τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου – τεράστια. Ο πλούτος είναι τεράστιος ώστε μας επιτρέπει να εφαρμόσουμε το τριήμερο, όπως στη Νορβηγία ενώ ένα μεγάλο μέρος των κερδών μοιράζεται στους πολίτες, με αποτέλεσμα να έχουμε όλοι SUV πολυτελείας, όπως στην Ελβετία. Αρχίζουν όμως να τρέχουν τα σάλια της Τουρκίας και μας την πέφτει για να μας τα πάρει όλα. Τι θα κάνουμε; Θα πολεμήσουμε ή θα πούμε, ίδια είναι τα αφεντικά, δεξιά κι αριστερά, Έλληνες και Τούρκοι; Κι εσείς ξέρετε κι εμείς ξέρουμε τι θα κάνουμε: θα πολεμήσουμε, μην επιστρέψουμε στο 13ωρο καθημερινό γαμήσι και στο αυτοκίνητο που αν δεν χαλάσει δεν το πάμε στο συνεργείο κι όταν το πάμε, ψάχνουμε να βρούμε δανεικά για να πληρώσουμε τον μάστορα.

ΑΣ αφήσουμε όμως τα νοητικά πειράματα κι ας κάνουμε ένα ταξίδι στον χρόνο. Τον 14ο και 15ο αιώνα μ. Χ. εκτυλίχθηκε στη Μικρά Ασία και στα Βαλκάνια ή πιο παράδοξη, κουφή θα λέγαμε μιλώντας λαϊκά, κοινωνική επανάσταση. Δεν υπάρχει ιστορικός που να διαφωνεί. Εισβάλλουν οι Οθωμανοί Τούρκοι στα ανατολικά της Ανατολίας, της Μικράς Ασίας και μέσα σε ένα αιώνα κατακτούν όλη τη Μικρά Ασία και όλα τα Βαλκάνια, που ήταν εδάφη του βυζαντινού κράτους. Οι χωρικοί είχαν χάσει ήδη την ελευθερία τους και είχαν γίνει δουλοπάροικοι, με τη βία ασφαλώς. Παρέδιδαν στους φεουδάρχες και στο κράτος το 60% της φυτικής και ζωικής τροφής που παρήγαγαν. Ήρθαν οι Οθωμανοί Τούρκοι και τους είπαν: θα δίνετε σε εμάς 10% (η γνωστή δεκάτη) και θα διατηρήσετε την αυτονομία σας, την αυτοδιοίκησή σας, τη γλώσσα σας, την εκπαίδευσή σας, τη θρησκεία σας και την απονομή της δικαιοσύνης – θα σας δικάζουμε εμείς μόνο όταν διαπράττετε κάποιο έγκλημα εναντίον μας. Δεν υπήρξε χωρικός που να μην δέχτηκε – θα ήταν πολύ μαλάκας! Αλλά αυτός που μοχθεί και του αρπάζουν το σιτάρι του και τις γελάδες του δεν μπορεί να είναι μακάκας. Κι έτσι, πήραμε μια καλή ανάσα, χάριν των κατακτητών μας των Οθωμανών Τούρκων! Μας έσωσαν! Προτίμησαν τους Οθωμανούς κατακτητές από τους ομόγλωσσους και ομόθρησκους Έλληνες – και εγώ αυτό θα έκανα, προκειμένου να μην πεινάνε τα παιδιά μου. Αν έρχονταν τώρα, οι Τουρκαλάδες, και μας έλεγαν τρεις μέρες δουλειά τη βδομάδα, 3.000 ευρά το μήνα, κι ένα καλό αυτοκίνητο, Μπεμβέ και πάνω, τι θα κάναμε; Θα βάζαμε στη θέση των Ελλήνων αφεντικών τους Τούρκους; Δε νομίζω, δεν θα το κάναμε. Γιατί; Δεν ξέρω. Μήπως επειδή είμαστε όλοι μια ράτσα, Έλληνες, οι καλύτεροι, οι πρώτοι στον κόσμο, έχουμε κοινά συμφέροντα με τα αφεντικά μας – ξερό ψωμί και Κούλη πρωθυπουργό;

Continue reading →

ο δυτικός πολιτισμός είναι πολεμικός πολιτισμός, δεν μπορεί να αναπαραχθεί χωρίς τον πόλεμο

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΜΕ κριτήριο τη θέση και τη λειτουργία του πολέμου στις κοινωνίες και τους πολιτισμούς θα μπορούσαμε να διακρίνουμε την ιστορία του ανθρώπου σε δύο περιόδους: την ειρηνική και την πολεμική, τις ειρηνικές κοινωνίες και ειρηνικούς πολιτισμούς και τις πολεμικές κοινωνίες και πολεμικούς πολιτισμούς. Πριν με παρεξηγήσετε, σπεύδω αμέσως να τονίσω με έμφαση ότι κατά τη διάρκεια της ειρηνκής περιόδου γίνονταν πόλεμοι και ότι στις πολεμικές κοινωνίες και πολεμικούς πολιτισμούς δεν γίνονται πάντα πόλεμοι, αν και υπήρξαν κοινωνίες που πολεμούσαν κάθε χρόνο, όπως η αρχαία ελληνική και η ρωμαϊκή. Η ειρηνική περίοδος καλύπτει χρονικά όλη την αθρωπογένεση, πάνω από 5 (πέντε) εκατομμύρια χρόνια, και το μεγαλύτερο μέρος της ύπαρξης του είδους μας, του homo sapiens sapiens, μέχρι το 5.000 π. Χ., όταν εμφανίστηκαν οι πολεμικές κοινωνίες και οι πολεμικοί πολιτισμοί. Η εμφάνιση αυτών των κοινωνιών και της πολιτισμικής παράδοσης που διαμόρφωσαν είναι το κρισιμότερο σημείο της ιστορίας του ανθρώπου. Η πολιτισμική παράδοση των ειρηνικών κοινωνιών, της αποδοχής της εξάρτησης από την κοινωνία και τη φύση, αμφισβητήθηκε και πολεμήθηκε από την πολιτισμική παράδοση των πολεμικών κοινωνιών – της επιθυμίας κατάργησης της εξάρτησης από την κοινωνία και τη φύση.

ΠΟΛΕΜΙΚΗ κοινωνία και πολεμικός πολιτισμός είναι η κοινωνία και ο πολιτισμός που δεν μπορούν να αναπαραχθούν εάν δεν διεξαγάγουν πόλεμο. Εάν δεν το κάνουν, θα πάψουν να είναι αυτό που είναι, θα καταρρεύσουν. Εάν οι δυτικές κοινωνίες, αρχής γενομένης από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή και μέχρι και τις σημερινές καπιταλιστικές, δεν πολεμούσαν, θα έπαυαν να ήταν αυτό που ήταν και που είναι. Και πολεμούσαν κυρίως μεταξύ τους! Τώρα δεν μπορούν να πολεμήσουν μεταξύ τους, τώρα μπορούν να πολεμήσουν μόνο ενωμένες εναντίον ενός εχθρού. Τώρα, εάν σταματήσει η πολεμική βιομηχανία, ο καπιταλισμός θα καταρρεύσει. Ακόμα κι αν δεν μπορούν να πολεμήσουν, αν δεν μπορούν να βρουν κάποιον αντίπαλο – πάντα βρίσκουν – για να υπάρξουν πρέπει, είναι αναγκασμένες να παραγάγουν όπλα χωρίς σταματημό. Υπάρχουν λοιπόν πολλά ζητήματα που πρέπει να εξετάσουμε, να ερευνήσουμε, να μελετήσουμε, να σκεφτούμε, να ερμηνεύσουμε και να κατανοήσουμε, με ανοιχτό μυαλό, χωρίς φόβο και προκαταλήψεις.

Continue reading →

από πότε να αρχίσουμε την αφήγηση της ιστορίας του ανθρώπου;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΙΣ τελευταίες δεκαετίες εκδίδονται πολλά βιβλία για την παγκόσμια ιστορία, για την ιστορία του ανθρώπου, τα οποία μεταφράζονται σε πολλές γλώσσες και διαβάζονται από εκατομμύρια αναγνώστες σε όλον τον κόσμο. Έχει διαμορφωθεί μια παγκόσμια κοινότητα αναγνωστών της παγκόσμιας ιστορίας, ενώ κάποιοι συγγραφείς έχουν γίνει γνωστοί και ξακουστοί (Harari, Jared, Graeber κ.α.). Τα βιβλία αυτά δεν είναι πολύτομες παγκόσμιες ιστορίες, όπως της Ουνέσκο (Ιστορία της Ανθρωπότητας) ή της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ (Παγκόσμια Ιστορία), αλλά επίτομες και πολυσέλιδες. Οι συγγραφείς αυτοί προσπαθούν να λύσουν το α ί ν ι γ μ α του ανθρώπου και να κατανοήσουν τους γ ρ ί φ ο υ ς της ιστορίας και αφηγούνται την δική τους ιστορία (history), η οποία είναι το δικό τους στόρι (story), το δικό τους αφήγημα. Και δεν μπορεί να μην είναι αφήγημα αφού πρόκειται για ερμηνεία. Και όπου υπάρχει ερμηνεία, εκεί υπάρχει και αφήγημα. Επιβεβαιώνουν δηλαδή τη θεωρία ότι δεν μπορεί να γραφεί αντικειμενική ιστορία, ακόμα κι όταν δεν υπάρχουν κενά στην περιγραφή ενός γεγονότος. Κανένας χημικός δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη σύνθεση του μορίου του νερού αλλά για τη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι έχουν διατυπωθεί όχι και λίγες γνώμες και απόψεις και θεωρίες. Διαφορετικές ερμηνείες, δηλαδή.

Continue reading →

“πώς να εξοντώσουμε τον πλεονάζοντα πληθυσμό, με πόλεμο ή με την κλιματική αλλαγή;”

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΟ μοτίβο της εξόντωσης του πλεονάζοντος πληθυσμού μετά από απόφαση του κυρίαρχου, του ισχυρότερου επουράνιου θεού (του ισχυρού επίγειου Κυρίου, δηλαδή), και της επιβίωσης του ανθρωπίνου είδους, που αναδεικνύεται ανίκητο, έλκει την καταγωγή του στην ακκαδική εκδοχή του σουμεριακού Έπους του Γκιλγμαμές. Θα το συναντήσουμε και σε άλλα βαβυλωνιακά και ασσυριακά κείμενα, καθώς και στη Βίβλο και στην αρχαία ελληνική επική ποίηση. Η τελευταία του εμφάνιση θα γίνει στις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (Α 163-312). Σήμερα θα ασχοληθούμε με το ζήτημα της εξόντωσης του πλεονάζοντος και άχρηστου και επικίνδυνου πληθυσμού, μελετώντας αυτά τα κείμενα. Πρόκειται για μια συντομευμένη και επικαιροποιημένη μορφή του 23ου κεφαλαίου του βιβλίου, ΤΟ ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΓΡΙΦΟΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Για να μην επαναλαμβάνομαι: τα κείμενα των αγροτικών κρατών της δυτικής Ασίας – συνειδητά δεν χρησιμοποιώ τους όρους Εγγύς και Μέση Ανατολή, Ανατολία και Εύφορη Ημισέληνο κοκ. – έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά από το πρωτότυπο και είναι δημοσιευμένα στο ΑΝΕΤ και εκεί θα παραπέμπω (Ancient Near Eastern Textes, Relating to the Old Testament, ed. James B. Pritchard, τρίτη έκδοση, 1969, Πρίνστον, Νιου Τζέρσεϊ ). Ας δούμε όμως πρώτα ποιος είναι ο πλεονάζων, ο άχρηστος και ο επικίνδυνος πληθυσμός. Σε ποιες κοινωνίες απαντάται;

Continue reading →

η φωλιά, ο καταυλισμός, το χωριό, η πόλη

ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

η φωλιά, ο καταυλισμός, το χωριό, η πόλη

Θα είχα τη φωλιά μου λερωμένη, εάν παρέλειπα να σας αφηγηθώ την ιστορία της συμβίωσης των προανθρώπων και των ανθρώπων. Θα αρχίσω από τότε, πριν έξι εκατομμύρια χρόνια, που ήμασταν μεταξύ των ζώων που ζούσαν χωρίς φωλιά και αφού αφηγηθώ πώς βρεθήκαμε να ζούμε σε ολιγομελείς ομάδες και σε καταυλισμούς, πώς χτίσαμε κατοικίες και χωριά, πώς εμφανίστηκαν οι πόλεις, και αφού περιγράψω και προσπεράσω το παρόν, δηλαδή τα πολλά και οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πόλεις και τον μετασχηματισμό τους σε φυλακή, θα φτάσω στην κομβική εικοσαετία 2050-2070 – σε μία από τις κρισιμότερες εικοσαετίες της ιστορίας του ανθρώπινου είδους, τότε που, όπως προβλέπω, πολλές πόλεις θα εγκαταλειφθούν αιφνίδια, μέσα σε λίγες μέρες, και μαζικά. Εάν ζω, το 2050 θα είμαι ενενήντα ετών, και εσείς, φίλη αναγνώστρια και φίλε αναγνώστη, που είστε τριάντα ετών, το 2050 θα είστε πενήντα πέντε ετών και το 2070 εβδομήντυα πέντε ετών. Σας εύχομαι ολόψυχα να ζήσετε να τη ζήσετε αυτή την εικοσαετία.

Continue reading →

έρωτας: κοινωνική αντικοινωνικότητα ή αντικοινωνική κοινωνικότητα;

“εγώ κι εσύ, εσύ κι εγώ, μόνοι πάνω στη γη, μόνοι πάνω στη γη”

(στίχος από έντεχνο τραγούδι – Βαγγέλης Γερμανός)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΝ δεν κάνω λάθος, και νομίζω ότι δεν κάνω, μόνο οι άνθρωποι ερωτεύονται, κανένα άλλο ζώο. Ένα ζευγάρωμα που διαρκεί καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής δεν είναι έρωτας – τα περιστέρια δεν είναι μια ζωή μαζί επειδή είναι ερωτευμένα, ο έρωτας έχει μικρή χρονική διάρκεια. Ούτε η μονογαμία έχει κάποια σχέση με τον έρωτα. Είναι ένα ακόμα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανθρώπου, ένα από τα πολλά. Η διαπίστωση ότι μόνο οι άνθρωποι ερωτεύονται, μας ωθεί να αναρωτηθούμε εάν ερωτεύονταν και τα προηγούμενα είδη: ερωτεύονταν οι homines erecti, οι homines habiles, τα είδη που προηγήθηκαν αυτών; Δεν το γνωρίζουμε και δεν υπάρχει τρόπος για να το μάθουμε. Ας κάνουμε όμως μια απόπειρα, ποιος ξέρει, κάτι μπορεί να σκεφτούμε και να μάθουμε. Θα προτείνω μια θεωρία, μια υπόθεση δηλαδή, για να τη σκεφτούμε, να την ελέγξουμε.

ΠΡΟΤΕΙΝΩ να εξετάσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Η οποία είναι πολύ παράξενη! Γιατί; Γιατί είναι μια σύνθεση αντιθετικών και αντιφατικών στοιχείων, τα οποία δεν είναι δυνατόν να αρθούν μέσω της σύνθεσης. Το πρώτο χαρακτηριστικό είναι η μικρή του διάρκεια – δεν ξεπερνά ποτέ τους δεκαοχτώ μήνες, το πολύ. Μετά, κι αυτό είναι το δεύτερο χαρακτηριστικό, ή χάνεται τελείως ή μετεξελίσσεται σε κάτι άλλο – σε αγάπη, φιλία, οικογένεια και γέννηση παιδιών. Υπάρχουν όμως κι άλλα ενδεχόμενα: ο φόνος ή το φάγωμα του άλλου/της άλλης – αυτό είναι το τρίτο χαρακτηριστικό. Πριν δυο τρεις δεκαετίες ένας γιαπωνέζος φοιτητής στο Παρίσι είχε σκοτώσει τον έρωτά του, την είχε κομματιάσει, την είχε βάλει στην καταψυξη και την έτρωγε σιγά σιγά. Αν θυμάμαι καλά, βρέθηκε το μισό κορμί της. Γνωρίζουμε γιατί γίνεται ο φόνος ή το φάγωμα: για να μην φύγει ποτέ, για να είναι πάντα μαζί μας!

Continue reading →