Σουν Τζου και Ραμπελέ:όταν περικυκλώνετε ένα στράτευμα, αφήστε ελεύθερη μια διέξοδο

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Καταπλήσσομαι, εντυπωσιάζομαι κάθε φορά που διαβάζω την ίδια άποψη διατυπωμένη από ανθρώπους που απείχαν χρονικά και χωρικά. Πως γίνεται αυτό; Θα έλεγα πως πρόκειται για θρίαμβο της λογικής. Όταν ένα φαινόμενο, μια πρακτική εμφανίζεται συχνά και παντού, τότε θα υπάρξουν άνθρωποι που θα το επισημάνουν και θα το περιγράψουν. Σήμερα, θα ασχοληθούμε με μια τέτοια περίπτωση.  Πρόκειται για ένα αξίωμα της διεξαγωγής του πολέμου, άρα και του κοινωνικού.

Στό έβδομο κεφάλαιο (παρ. 34) της Τέχνης του Πολέμου, ο κινέζος στρατιωτικός και θεωρητικός του πολέμου Σουν Τζου γράφει:

Όταν περικυκλώνετε ένα στράτευμα, αφήστε ελεύθερη μια διέξοδο. Μην πιέζετε πολύ έναν απελπισμένο εχθρό.

Ο Σουν Τζού έγραψε την Τέχνη του Πολέμου το 490 π. Χ. στην Κίνα. Θα παραθέσω στη συνέχεια ένα απόσπασμα από τον Γαργαντούα του Φρανσουά Ραμπελέ (σελ. 210-1, μετ. Φίλιππος Δ. Δρακονταειδής, εκδ. βιβλιοπωλείον της Εστίας):

Εκείνη τη στιγμή, ο Γυμναστής ρώτησε τον Γαργαντούα αν έπρεπε να ριχτούν στην καταδίωξη. Ο Γαργαντούας απάντησε:

”Οπωσδήποτε όχι, γιατί σύμφωνα με τους αληθινούς στρατιωτικούς κανόνες ποτέ δεν πρέπει να σπρώχνεις τον  εχθρό σου στην απελπισία, επειδή μια τέτοια ακρότητα πολλαπλασιάζει τις δυνάμεις του κι ενισχύει το σθένος του, καταπτοημένο κιόλας και καταβεβλημένο. Και δεν υπάρχει καλύτερη ευκαιρία σωτηρίας για ανθρώπους κλονισμένους και κατακουρασμένους από την έλλειψη προσδοκίας της παραμικρότερης σωτηρίας. Πόσες νίκες δεν αφαιρέθηκαν μέσα από τα χέρια των νικητών από τους νικημένους, όταν οι νικητές δεν αρκέστηκαν στη λογική, αλλά δοκίμασαν να περάσουν τους πάντες από μαχαίρι και να καταστρέψουν ολοκληρωτικά τους εχθρούς τους, δίχως να σκεφτούν ν’ αφήσουν έναν ζωντανό για να μεταφέρει την είδηση της ήττας! Πάντα να κρατάς όλες τις πόρτες και τα μονοπάτια ανοιχτά για τους εχθρούς σου και κάλλιο να τους φτιάξεις ασημένιο γεφύρι, για να τους ξαποστείλεις”.

Και λίγο πιο κάτω προτείνει ο σοφός Γαργαντούας:

”Ας περιμένουμε εδώ σιωπηλοί γιατί νομίζω πως ξέρω αρκετά καλά τι μηχανεύονται οι εχθροί μας. Αυτοί πάνε όπως τους πάει ο άνεμος κι όχι η λογική”.

Continue reading

για την αποποινικοποίηση του μπάφου: να γίνει ο Περισσός βοτανολογικό μουσείο

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

για το χασίσι, τη φούντα, τον μπάφο, το μαύρο έχω δημοσιεύσει τρία κείμενα – κι αυτό είναι το τέταρτο. Στο πρώτο (Όταν το ελληνικό κράτος ενημέρωνε τους αγρότες) έδειξα ότι από το 1870 περίπου μέχρι το 1932 η καλλιέργεια της ινδικής κάνναβης, η παρασκευή του εξαιρετικής ποιότητας ελληνικού χασισιού και η εξαγωγή του ήταν μια πολύ επικερδής δραστηριότητα των αγροτών της νότιας Ελλάδας – δραστηριότητα που ενισχύονταν και ασφαλώς φορολογούνταν από το κράτος (με πολύ μεγάλα έσοδα) . Το δεύτερο είναι η αναδημοσίευση της έκθεσης του Δημάρχου του Ορχομενού Μαντινείας (Αρκαδία) ‘Περί Χασίς’, στην οποία, κατόπιν παραγγελίας του Κράτους, ο δήμαρχος έδινε οδηγίες για την καλλιέργεια της ινδικής κάνναβης και την παρασκευή του χασισιού. Στο τρίτο [Χασίσι και Κομμουνισμός (ένα τρίφυλλο μας ενώνει)], έδειξα ότι το χασίσι είναι ένα πολύτιμο φάρμακο, που μπορεί να γίνει, όπως όλα τα φάρμακα, δηλητήριο, και υποστήριξα την ελεύθεση καλλιέργεια και χρήση όλων των φαρμακευτικών βοτάνων, της μήκωνος της υπνοφόρου συμπεριλαμβανομένης, από την οποία παράγεται το πολύ χρήσιμο όπιο. Εάν σήμερα ο καπιταλισμός έχει κάνει τα φάρμακα εμπορεύματα, η κομμουνιστική προοπτική είναι η αποεμπορευματοποίηση της παραγωγής και κατανάλωσης των φαρμακευτικών φυτών, η δική μας (προσωπική, ομαδική, κοινοτική, τοπική) παραγωγή και παρασκευή φαρμάκων από τα βότανα.

Continue reading

για το κοινωνικό αντάρτικο: κλείσιμο, άνοιγμα, διάρκεια

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

‘Το να είσαι παραγωγικός εργάτης δεν είναι τύχη, είναι ατυχία’, έγραψε ο Κ΄Μαρξ στον πρώτο τόμο του ‘Κεφαλαίου’,

περιορίζομαι προσώρας σε αυτήν την πρόταση για να επανέλθω την Κυριακή το πρωί και να απαντήσω στο σχόλιο του Περαστικού, να εκθέσω δηλαδή τις απόψεις μου για το κοινωνικό αντάρτικο και συγκεκριμένα για τις έννοιες του κλεισίματος, του ανοίγματος και της διάρκειας.

Θα υποστηρίξω ότι η (καπιταλιστική) Κυριαρχία είναι ένα διαρκές κλείσιμο, οπότε η επανάσταση, το κοινωνικό αντάρτικο είναι ένα διαρκές και γενικευμένο άνοιγμα. Πανταχού παρόν διαρκές άνοιγμα (καταστροφή κράτους, διεύρυνση κομμουνισμού) , αυτό είναι το κοινωνικό αντάρτικο. Όχι ένα μέτωπο, χίλια μέτωπα, ένα εκατομμύριο, ένα δις, 7 δις, όσοι άνθρωποι υπάρχουν πάνω στη Γη! Χώροι, χρόνοι, αντιλήψεις, πρακτικές, αξίες, συμπεριφορές, χειρονομίες, όλα μα όλα θα γίνουν μέτωπα του κοινωνικού πολέμου. Εργοστάσια, γραφεία,, δρόμοι, πλατείες, σούπερ μάρκετ, σχολεία, πανεπιστήμια, μέτρηση του χρόνου, επιθυμίες, σώματα, ιδέες, όνειρα, παντού, εδώ και τώρα, για πάντα, διαρκές άνοιγμα! Από πολεμολογικής έποψης, ο πολλαπλασιασμός των μετώπων δεν μας αποδυναμώνει αλλά μας κάνει πιο ισχυρούς:  εάν (ο αντίπαλος) στέλνει παντού ενισχύσεις, θα είναι παντού αδύνατος’, μας λέει ο ο Σουν Τζου (κεφ. 6, παρ. 17).

Διόδια ανοιχτά για μια ώρα! Όχι, βέβαια! Διόδια ανοιχτά για πάντα!

Με αυτή την πρόταση συμπυκνώνω την αντίληψή μου για το κοινωνικό αντάρτικο: η ελάχιστη προϋπόθεση και το μέγιστο αποτέλεσμα του κοινωνικού αντάρτικου  (θα) είναι μια νέα υποκειμενικότητα. Μια νέα υποκειμενικότητα που δεν θα είναι αποβλακωμένη (που δεν θα πιστεύει αυτά που λέει ο Κύριος και δεν θα τον μιμείται), που δεν θα είναι φοβισμένη (δεν θα μασάει δηλαδή), που δεν θα είναι απομονωμένη, ατομικιστική, ανταγωνιστική, εγωιστική – μια νέα υποκειμενικότητα που θα εκλαμβάνει την ισότητα ως αλληλεγγύη και την ελευθερία ως εξάρτηση.

Αλληλεγγύη και εξάρτηση, αυτό είναι το κοινωνικό αντάρτικο!

Η ευγένεια κρύβει την εξυπνάδα (κοινωνικό αντάρτικο), η αγένεια αποκαλύπτει τη βλακεία (Κυριαρχία).

Continue reading

για την απεργία των ταξιτζήδων: ΟΧΙ στους αποκλεισμούς και τις περιφράξεις, ΝΑΙ στα ανοίγματα, στα ρήγματα, στις σχέσεις

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Δεν είχα ποτέ αυτοκίνητο, το σιχαίνομαι, και δεν προτίθεμαι να αποκτήσω. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με αυτούς που έχουν – οι περισσότεροι φίλοι μου έχουν. Αντιλαμβάνομαι ότι το χρειάζονται. Η κατοχή και συντήρηση ενός αυτοκινήτου απαιτεί τουλάχιστον 3.000-3.500 εβρά το χρόνο, το οποίο σημαίνει τέσσερις μήνες δουλείά για μένα – ΟΧΙ, Κύριε, προτιμώ να έχω ελεύθερο χρόνο να διαβάζω, να γράφω, να φροντίζω τα παιδιά και τα λαχανικά μου. Αντ΄αυτού, χρησιμοποιούμε το ταξί – η μετακίνηση μιας τετραμελούς οικογένειας με τρεις τέσσερις τσάντες δεν είναι εύκολη πολλές φορές με το λεωφορείο – μας  κοστίζει δε 500 εβρά το χρόνο και απαλλασσόμαστε από πολλές σκοτούρες: οδήγηση, παρκάρισμα, συντήρηση και άλλα πολλά.

Τους ταξιτζήδες τους συμπαθώ και νιώθω την ανάγκη να τους συμπαρασταθώ με τον τρόπο που μπορώ. Έμπαινα στα νιάτα μου σε ταξί, τους έδειχνα τα δυο τελευταία κατοστάρικα και τους έλεγα, μόλις το ταξίμετρο γράψει ‘200’, κατεβαίνω. Όλοι μα όλοι, με πήγαιναν στο σπίτι μου – πως να το ξεχάσω!  Μόνο ένας, ένας, επαναλαμβάνω, με άφησε στη Πάντειο, βαριά άρρωστο, και πήγα στο σπίτι μου στη Καλλιθέα με τα πόδια. Μόνο εγώ ξέρω πως έφτασα, κανένας άλλος. Δεν πειράζει, τσογλάνια θα βρεις παντού.

Ένα βράδυ, μπήκα σε ταξί και βλέπω έκπληκτος μποστά μου αρκετά χρήματα, την είσπραξη. Ρωτάω τον ταξιτζή, ‘τι είναι αυτά;’ ‘Είναι για τον κλέφτη’, μου απάντησε. ‘Σε έχουν κλέψει ποτέ’, τον ξαναρώτησα. ‘Ποτέ’, απάντησε. ‘Εφτασα στα Πατήσια, έβαλα ένα πεντακοσάρικο και πήρα μόνος μου δυο κατοστάρικα ρέστα. Ο ταξιτζής ήταν ναυπηγός, του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου.

Continue reading

TAΞI: ιδιόκτητα κοινόχρηστα αυτοκίνητα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Το καλοκαίρι, λόγω διακοπών και Σαμοθράκης, από το σπίτι μας περνούν πολλοί φίλοι και φίλες και  φίλοι των φίλων, τρώμε, πίνουμε, συζητάμε, γελάμε, τσακωνόμαστε, ζούμε μαζί, έστω για λίγες μέρες, κι  αυτός είναι ο λόγος  που δεν γράφω – αυτά όμως που προανήγγειλα ότι θα γράψω, θα τα γράψω και  θα ολοκληρώσω αυτά που άρχισα – όπως το κείμενο για την κατάργηση του χρήματος, που την αντιλαμβάνομαι ως ταύτιση μέσου και σκοπού, ως ένα τρόπο αφοπλισμού του καπιταλιστή Κυρίου πολεμιστή, μιας και το χρήμα στα χέρια του είναι και όπλο αρπαγής και καταστροφής.

Σήμερα, θα γράψω δυο άρθρα για τα ταξί. Αντικείμενο του πρώτου είναι το ταξί ως ιδιόκτητο κοινόχρηστο αυτοκίνητο και του δευτέρου, η μερική κατάργηση του χρήματος ως μέσον διεξαγωγής του πολέμου που υιοθέτησαν μεγαλοφυώς οι ταξιτζήδες και θα υιοθετήσουν και άλλοι παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου  εντός των προσεχών ημερών, εβδομάδων, μηνών, ετών και δεκαετιών.

Continue reading

Αριστερά της μελαγχολίας και αβλεψία: γιατί δεν βλέπουμε αυτό που βλέπουμε;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Κατά την έκτη ανάγνωση του κειμένου ‘η κατάργηση του χρήματος ως αφοπλισμός του Κυρίου πολεμιστή‘ εντόπισα μια αβλεψία: του κρεοπώλης. Αναρωτιέμαι: γιατί τις πέντε προηγούμενες δεν έβλεπα το λάθος; Αβλεψία σημαίνει ‘δεν βλέπω αυτό που βλέπω’, έτσι δεν είναι; Η αβλεψία λέγεται και παρόραμα, παρά την όραση που διαθέτω δεν βλέπω. Ποιο είναι το πρόβλημα; Η όραση; Δεν νομίζω, μια χαρά βλέπουμε. Κάτι άλλο πρέπει να συμβαίνει. Τι όμως;

Θέτω το ζήτημα της αβλεψίας μόνο και μόνο για να μεταπηδήσω στο ζήτημα της πολιτικής αβλεψίας της Αριστεράς. Η ιστορική Αριστερά δεν βλέπει όταν βλέπει. Τι δεν βλέπει όταν βλέπει, τι βλέπει όταν δεν βλέπει; Μιας και συσχετίσαμε την Αριστερά με την αβλεψία, θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε και Αριστερά της αβλεψίας. Δεν είναι μόνο νεκροζώντανη, δεν είναι μόνο ικετευτική, είναι και αβλεψιακή, ας μου επιτραπεί το επίθετο. Ενώ βλέπει, είναι τυφλή. Διατείνομαι  ότι η  εν εξελίξει διαδικασία της αποχώρησης της Αριστεράς από το πολιτικό προσκήνιο, από τη δυνατότητα επέμβασης στην Ιστορία (της μακράς διάρκειας), καθορίζεται και από την πολιτική αβλεψία  της.

Η επισήμανση ότι δεν βλέπουμε όταν βλέπουμε χρήζει κάποιας εξήγησης. Θα αναφερθώ στο παράδειγμα που παρέθεσα. Το άρθρο του στην αβλεψία του κρεοπώλης παίζει έναν καθοριστικό ρόλο. Από τη στιγμή που γνωρίζω ότι η γενική είναι ‘του κρεοπώλη’, η ανάγνωση του άρθρου του με προκαταλαμβάνει και αστραπιαία θεωρώ ότι δεν μπορεί να μην έγραψα το σωστό (κρεοπώλη). Δεν θα αναζητήσω γιατί έγραψα ‘κρεοπώλης’ αντί του σωστού ‘κρεοπώλη’. Το ζήτημα είναι ότι το λάθος έγινε αλλά εγώ πέντε φορές δεν το είδα διότι υπέθεσα ότι δεν μπορεί να μην είναι σωστό. Ο κρεοπώλης, του κρεοπώλη. Αυτή λοιπόν η υπόθεση, η νοητική διεργασία, είναι η αιτία της συγκρεκριμένης αβλεψίας.

Διατείνομαι ότι, σε τελική ανάλυση,  σε κάθε αβλεψία  δραστηριοποείται ο ίδιος μηχανισμός, η ίδια διαδικασία. Θεωρούμε κάτι ως σωστό ενώ δεν είναι. Κι από τη στιγμή που το θεωρούμε σωστό, δεν βλέπουμε το λάθος ενώ το βλέπουμε. Κι αναρωτιέμαι: μήπως η Αριστερά θεωρεί κάτι σωστό ενώ είναι λάθος αλλά δεν το βλέπει; Και ποιο είναι αυτό; Ποιος μηχανισμός, ποια διαδικασία δραστηριοποιείται; Και ποιος κρίνει ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος;

Continue reading

η κατάργηση του χρήματος ως αφοπλισμός του πολεμιστή Κυρίου

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο Παπανδρέου δήλωσε ότι είμαστε σε πόλεμο, ο Πάγκαλος ότι τα τανκς θα φυλάξουν τις τράπεζες, ο Βενιζέλος ότι η αντιπολίτευση οφείλει να ακολουθεί την κυβέρνηση με στρατιωτική πειθαρχία, ενώ ο στρατός ασκείται για να αντιμετωπίζει διαδηλώσεις και εξεγέρσεις. Θα πρέπει να το θεωρήσουμε βέβαιο: ο Κύριος προετοιμάζεται να διαχειριστεί πολιτικά μια χρεοκοπία με στρατιωτικό τρόπο, με την προσφυγή στήν ένοπλη βία. Το δίλημμα δημοκρατία ή φασισμός είναι ανυπόστατο: και δημοκρατία και φασισμός, ό,τι προκριθεί  δηλαδή πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό σε κάθε συγκυρία.

Θα επαναλάβω άλλη μια φορά τα δικά μας ισχυρότερα όπλα. Σε πολιτικό επίπεδο, η γενική απεργία διαρκείας. Σε κοινωνικό, η συμβιωτική ομάδα. Σε οικονομικό, η κατάργηση του χρήματος. Σήμερα θα ασχοληθούμε με την κατάργηση του χρήματος και θα υποστηρίξουμε ότι η κατάργηση του χρήματος είναι ένα όπλο επειδή το χρήμα είναι ένα όπλο στα χέρια του χρήματος, ένα μέσο αρπαγής και καταστροφής του κοινωνικού πλούτου και των υποτελών Παραγωγών. Κατά συνέπεια, αυτό το όπλο δεν είναι όπλο, είναι μια πράξη αφοπλισμού του Κυρίου καπιταλιστή. Από την άλλη όμως  είναι και όπλο, είναι ένα μέσο διαχείρισης της χρεοκοπίας και της κρίσης με γνώμονα την ικανοποίηση των δικών μας αναγκών, είναι ένας τρόπος αντιμετώπισης της κρίσης.

Πριν εκθέσω τα επιχειρήματά μου και τις θέσεις μου, θα ήθελα να κάνω μια σύντομη παρέκβαση που έχει άμεση σχέση με το σημερινό μας θέμα. Την εποχή που ζούσα και πηγαινοερχόμουνα στην Ιταλία (1990-93), γνώρισα μια γερμανίδα, την Κριστίνα, η οποία ήταν από τα ιδρυτικά μέλη, μαθητών του Χάμπερμας,  της οικοκοινότητας Utopiaggia αλλά αποχώρησε και ζούσε με τη δεκάχρονη κόρη της. Ο πατέρας της ήταν γιατρός στον μεσοπόλεμο, την εποχή της μεγάλης κρίσης, αλλά και λίγο μετά τον πόλεμο,  σε μια μικρή γερμανική κωμόπολη. Κάθε μέρα ο πατέρας της επισκέπτονταν όσο περισσότερα νοικοκυριά μπορούσε, γνώριζε ποιοι ήταν ασθενείς, τους οποίους και επισκέπτονταν πιο συχνά, είχε μια γενική εικόνα της υγείας των κατοίκων, δεν είχε ιατρείο και δεν πληρωνόταν. Και πως ζούσατε, ρώτησα τη Κριστίνα. ‘Είχαμε τα βασικά που χρειαζόμασταν χωρίς να πληρώνουμε’. Η οικογένεια του κρεοπώλη είχε δωρεάν ιατρική περίθαλψη, η οικογένεια του γιατρού είχε δωρεάν κρέας, τόσο όσο αναλογούσε και στους άλλους. Η κατάργηση του χρήματος και η σύμπηξη κοινοτήτων αλληλοβοήθειας στη μεγάλη οικονομική κρίση ήταν μια διαδεδομένη κατάσταση τόσο στη Γερμανία όσο και στη Σοβιετική Ένωση, η ιστορία τους δεν έχει γραφεί ακόμα,  και θα πρέπει να δούμε τον ναζισμό και τον σταλινισμό ως τρόπους αντιμετώπισης αυτής της επανάστασης, ως μορφές αντεπανάστασης.

Θα συνεχίσω αύριο το πρωί – πάω στη δουλείά.