φίλες και φίλοι, καλή σας  μέρα

το κείμενο που ακολουθει είναι οι πρώτες σελίδες του βιβλίου χωρίς εκδότες και βιβλιοπωλεία που θα κυκλοφορήσει τον Απρίλιο από τις εκδόσεις συνεργείο.

1. νέα μέθοδος: σύγκριση συναισθημάτων

Τα τελευταία χρόνια επιδίδομαι σε μια νέα μέθοδον, με την αριστοτελική σημασία του όρου, σε ένα νέο πεδίο επιστημονικής έρευνας: στη σύγκριση συναισθημάτων που προκαλούνται στους κοινωνικούς χώρους, στους δημόσιους, κοινόχρηστους χώρους. Συγκρίνω αυτό που νιώθω όταν περπατώ ανάμεσα στους πάγκους ενός παζαριού, μιας λαϊκής αγοράς, με αυτό που νιώθω όταν βρίσκομαι σε ένα αστυνομικό τμήμα. Στο παζάρι πάω όποτε θέλω, μένω όσο θέλω, φεύγω όποτε θέλω. Η ελευθερία αυτή στη χρήση του κοινωνικού χωρόχρονου του παζαριού μου προκαλεί κάποια συναισθήματα –  και με ωθεί να στοχαστώ. Όλοι και όλες αισθάνονται, αλλά δεν στοχάζονται, σκέφτονται όλοι και όλες. Αισθάνομαι χαρά που είμαι ελεύθερος να περπατήσω, να χαζέψω, να δω γνωστούς και γνωστές, να ακούσω τα ευφυολογήματα των παραγωγών (τι τη ζουλάς [τη ντομάτα], κυρά μου, δεν πρόκειται να σφυρίξει). Θα χαρώ που θα δω τον Γιώργο τον Αέρα να πουλάει τα κοσμήματά του και δυο γυφτάκια να παίζουν κλαρίνο. Θα χαρώ να δω την Πομάκα, την  Φατμέ,  να πουλάει τα αβγά της, με αυτά μεγάλωσαν τα παιδιά μου, θα φάω ένα μεζεδάκι από αυτά που προσφέρουν δωρεάν δυο παραγωγοί αλλαντικών και τα πιω ένα ποτηράκι κρασί, σουφλιώτικο, μπρούσκο, να το δοκιμάσω – κάθε Πέμπτη το δοκιμάζω, πρωί πρωί.

Από την Αστυνομία δεν θέλω ούτε απέξω να περνάω. Κάποτε μου έκλεψαν ένα μηχανάκι, δεν πήγα ούτε καν να το δηλώσω – δεν θα πήγαινα ακόμα κι αν δεν ήταν κλεμμένο, παρατημένο και σκουριασμένο ήταν, αυτό που μου βούτηξαν. Καμιά φορά αναγκάζομαι να πάω και θυμάμαι τι έχω τραβήξει, και ακούω και βλέπω, χωρίς να ακούω και να βλέπω, αυτούς που είναι κάπου κλεισμένοι μέρες και βδομάδες και μήνες. Θα πεθάνω από τη στενοχώρια μου αν κάποτε απαγορεύσουν τις λαϊκές – χαίρομαι όμως όταν βλέπω στην τηλεόραση μαθητές να πετροβολούν αστυνομικά τμήματα και κατοίκους να αναποδογυρίζουν και να καίνε τα μπατσάδικα και τα ασφαλίτικα οχήματα-άρματα-βλήματα.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Το ψωμί που τρώμε είναι ακριβό και κακίστης ποιότητας.  Μπορούμε να παραγάγουμε ψωμί φτηνό και καλής ποιότητας;  Είδαμε χτές ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό και αναγκαίο. Για να είναι όμως καλό και καλής ποιότητας , θα πρέπει να μην είναι εμπόρευμα. Και όχι μόνο το ψωμί. Πως είναι δυνατόν όμως  ο κοινωνικός πλούτος να μην είναι ένας τεράστιος σωρός εμπορευμάτων αλλά μόνο ένα σύνολο αξιών χρήσης; Είναι δυνατόν κάτι τέτοιο και πως;

Κάθε εμπόρευμα εμφανίζεται να έχει μια αξία χρήσης και μια ανταλλακτική αξία. Κανένα εμπόρευμα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εάν δεν ανταλλαχτεί με χρήμα. Έτσι, το εμπόρευμα είναι ένας τόπος  συνάντησης, συμπλοκής, του κομμουνισμού (αξία χρήσης) και της Κυριαρχίας (ανταλλακτική αξία). Όταν αγοράζουμε και τρώμε ψωμί, δεν αγοράζουμε, δεν καταναλώνουμε μόνο ένα διατροφικό προϊόν αλλά καταναλώνουμε και κοινωνικές σχέσεις: τον κομμουνισμό, την Κυριαρχία και τη μεταξύ τους σχέση και συνύπαρξη. Το εμπόρευμα καταγράφει ένα συσχετισμό ισχύος μεταξύ κομμουνισμού και Κυριαρχίας,   με την ανταλλακτική αξία, το χρήμα, την Κυριαρχία να είναι η ισχυρή πλευρά αυτής της σχέσης. Η ανταλλακτική αξία δεν είναι μια ιδιότητα μόνο του εμπορεύματος αλλά και ένα μέσο αρπαγής και καταστροφής: κάθε φορά που αγοράζουμε και καταναλώνουμε ένα εμπόρευμα, πέφτουμε θύμα κλοπής και καταστρέφουμε/καταστρεφόμαστε.

Να το δίλημμα της εποχής μας: ή θα σταματήσουμε να παραγάγουμε εμπορεύματα ή θα καταστρέψουμε τη φύση και τη κοινωνία, θα αυτοκαταστραφούμε. Ας είναι καλά η Αριστερά που μας το υπενθυμίζει συνεχώς αυτό και μας υποδεικνύει τρόπους υλοποίησης του.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Επιστρέψαμε, εστιάζοντας τη προσοχή μας στο ψωμί, στη τροφή. Το κάναμε διότι υποψιαζόμαστε πως το μέλλον θα είναι βαρύ όπως είναι και το παρόν, όπως έγραψε και ο Θουκυδίδης (το γαρ παρόν βαρύ τοις υπηκόοις). Και θα είναι βαρύ διότι ο Κύριος [καπιταλιστής της παραγωγής και του χρήματος] χρησιμοποιεί, συνειδητά και προγραμματισμένα,  τη τροφή ως μέσον εξόντωσης και καταστροφής του παγκόσμιου πληθυσμού των υποτελών παραγωγών του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου πλούτου, που αρκεί και περισσεύει να ζήσουμε όλοι ικανοποιώντας τις βασικές μας ανάγκες.

Θα είναι βαρύ, πολύ πιο βαρύ, διότι είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι η γεωργική παραγωγή θα τείνει να μειώνεται, η τροφή θα  λιγοστέψει και θα ακριβήνει.  Και θα μειώνεται για δυο βασικούς λόγους. Από τη μια,  οι καπιταλιστές της γεωργικής παραγωγής έχουν καταστρέψει και συνεχίζουν να καταστρέφουν το έδαφος με τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα με αποτέλεσμα την φθίνουσα παραγωγικότητά του. Βλέπουν το έδαφος ως μηχανή που θα δουλέψει καλύτερα με το λιπαντικό (λίπασμα) και όχι ως φύση. Και από την άλλη, η κλιματική αλλαγή, όποια κι αν είναι η αιτία της, επιφέρει πολύ μεγάλες καταστροφές με τη ξηρασία, τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές. Αυτό σημαίνει ότι ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού δεν θα μπορούν, διότι δεν θα υπάρχει, να βρουν να φάνε και θα πεθαίνουν σαν τις μύγες.

Έτσι, αναπότρεπτα το ψωμί θα επανέλθει στο πολιτικό προσκήνιο, στην πολιτική. Οι ρωμαίοι πληβείοι απαιτούσαν άρτον και θεάματα. Οι χριστιανοί παρακαλούσαν, και συνεχίζουν να παρακαλούν,  τον επουράνιο πατέρα να τους δώσει το ψωμί της ημέρας. Ο Ματθαίος όμως είναι πιο πεινασμένος από τον Λουκά. Ο πρώτος χρησιμοποιεί προστακτική αορίστου (δος)  με την οποία εκφράζουμε την ανυπομονησία μας: δώσε μας, τώρα. Ο Λουκάς δεν πεινάει τόσο πολύ: δίνε μας (δίδου), κάθε μέρα.  Έχω την εντύπωση πως η προστακτική Αορίστου θα είναι η έγκλιση του μέλλοντος και όχι η προστακτική του Ενεστώτα. . .

Ψωμί (παιδεία, ελευθερία) ζητούσανε και οι εξεγερμένοι του Πολυτεχνείου, πολλοί και πολλές από τους οποίους είναι σήμερα τσιράκια του Κυρίου (υπουργοί, κλπ). Ψωμί, φτηνό ψωμί ζητάνε κι όλοι οι πεινασμένοι του κόσμου σήμερα.  Αυτό θα είναι το βασικό αίτημα των εξεγέρσεων του  παρόντος και του μέλλοντος. Και αναρωτιέμαι: θα ικανοποιηθεί το αίτημά τους. Απαντώ, κατηγορηματικά: ΟΧΙ!

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Έχουμε υποστηρίξει ότι ο Κύριος [καπιταλιστής της παραγωγής και του χρήματος] θεωρεί τον παγκόσμιο πληθυσμό περιττό και επικίνδυνο και ότι σκοπεύει να εξοντώσει ένα πολύ μεγάλο μέρος του. Το γεγονός ότι ήδη τον εξοντώνει δείχνει ότι εφαρμόζει ήδη το σχέδιό του. Έχουμε υποστηρίξει επίσης ότι ο Κύριος θεωρεί πως η πραγματικότητα μπορεί να είναι η εκπλήρωση των επιθυμιών του, των σχεδίων του,  των αποφάσεών του και χαρακτηρίσαμε τη θεώρηση αυτή, που συνιστά την πυρηνική επιθυμία Του, ως επινόηση της πραγματικότητας, μια θεώρηση που για πρώτη φορά καταγράφεται στην Ιλιάδα (Α 5, Διός δ΄ετελείετο βουλή).

Υποστηρίξαμε ακομα ότι το κύριο μέσο εξόντωσης δεν θα είναι ο πόλεμος αλλά αφενός η ένδεια, η σπάνη, η έλλειψη, δηλαδή η συνειδητή και προγραμματισμένη ανεπάρκεια τροφής, νερού, κατοικίας, φαρμάκων, ασφάλειας, και αφετέρου η καταστροφή της φύσης που επιφέρει τόσα και τόσα δεινά στον παγκόσμιο πληθυσμό (ξηρασία, πλημμύρες, καταστροφή κλίματος, λιμοί, λοιμοί, σεισμοί, κοκ).

Εκτός από την  εξόντωση,  ταυτόχρονα και παράλληλα με αυτήν, ο Κύριος ενισχύει και την λειτουργική καταστροφή του υποτελούς Παραγωγού. Τον καταστρέφει όχι για να τον αχρηστεύσει ολοκληρωτικά, μιας και τον χρειάζεται, αυτούς που χρειάζεται, αλλά για να τον καταστήσει ανίκανο όχι μόνο να φανταστεί κάτι άλλο πέραν του καπιταλιστικού παρόντος αλλά και να αλλάξει την ζωή του και βασικά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται ο κοινωνικός πλούτος, ο οποίος εξασφαλίζει την αναπαραγωγή μιας κοινωνίας. Τα μέσα της καταστροφής είναι πολλά αλλά τα βασικά είναι η εργασία, η ανεργία, ο εκφοβισμός, η εξαπάτηση, το εμπόρευμα, το χρήμα, η καπιταλιστική ιδεολογία (τα συμφέροντα του Κυρίου και του υποτελούς Παραγωγού ταυτίζονται). Ο βασικός σκοπός του Κυρίου είναι η δικαιοσύνη, με την πλατωνική σημασία του όρου, δηλαδή η αποσόβηση της κατάλυσης της Κυριαρχίας.

‘Ετσι, το βασικό μέλημα του Κυρίου είναι το εξής: ο υποτελής πρέπει να είναι απομονωμένος, φοβισμένος, αποβλακωμένος, ενδεής, ασθενής. ‘Ενας τέτοιος υποτελής Παραγωγός είναι μεν κατεστραμμένος, ανίκανος δηλαδή να επαναστατήσει, ικανός όμως να συμμετέχει στην παραγωγή του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου πλούτου που φτάνει και περισσεύει να ζούμε όλοι ικανοποιώντας τις βασικές μας ανάγκες.

Ένα από τα επιμέρους μέσα αρπαγής και καταστροφής του κοινωνικού πλούτου και του υποτελούς παραγωγής είναι και ένα πολύ βασικό εμπόρευμα, το ψωμί. Γνωρίζουμε πως ο Κύριος χρησιμοποιεί τη τροφή ως μέσον αρπαγής και καταστροφής – τα καθημερινά σχεδόν διατροφικά σκάνδαλα είναι αψευδής μάρτυρας.  Θα αντιτείνει κάποιος ότι η καθημερινή δηλητηρίαση μέσω της τροφής δεν είναι ένας επιδιωκόμενος σκοπός αλλά μια προκύπτουσα από το καπιταλιστικό σύστημα κατάσταση (κέρδος). Από την στιγμή όμως που η προκύπτουσα αυτή κατάσταση διαιωνίζεται, συνειδητά, αυτό σημαίνει ότι έχει μετεξελιχτεί σε επιδιωκόμενη.

φίλες και φίλοι, το γνωρίζετε πολύ καλά: κάθε φορά που αγοράζουμε ψωμί πέφτουμε θύματα αρπαγής και καταστροφής. Πως γίνεται αυτό; Μπορούμε να το αλλάξουμε; Πως; Τι σημαίνει επανάσταση στην παραγωγή του ψωμιού; Σε αυτά τα ερωτήματα  θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε με το σημερινό μας σημείωμα.  Το αυριανό μας σημείωμα θα είναι: οι φούρνοι ως ιδιόκτητοι κομμουνιστικοί χώροι.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα. Φίλιππε, καλημέρα.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με μια μεταφορά που διαβάζουμε στον πρώτο τόμο του ‘Κεφαλαίου’ του Κ. Μαρξ (Μερος Δεύτερο. Κεφάλαιο Τέταρτο). Η μεταφορά αυτή είναι πολύ σημαντική διότι είναι ένας περιεκτικός ορισμός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και αρπαγής του κοινωνικού πλούτου, στον οποίο το χρήμα (Χ) γίνεται περισσότερο χρήμα (Χ’): Χ-Χ’. Πως όμως το Χ γίνεται Χ’; Σήμερα, εδώ στην Ελλάδα, λέμε πως το χρήμα πάει στο χρήμα. Πρόκειται περί μεταφοράς. Στην Αγγλία, υπήρχε μια άλλη μεταφορά, επινόηση των πρωτεργατών του εμπορικού κεφαλαίου, την οποία αναφέρει (στα αγγλικά)  ο Κ. Μαρξ: money  which begets money, χρήμα που γεννάει χρήμα. Μεταχειρίζεται και μια παραπλήσια μεταφορά, δεν γνωρίζω όμως εάν ήταν  κοινής χρήσης  ή την επινόησε ο ίδιος: geldheckendes Geld, το χρήμα που τίκτει χρήμα, και πιο συγκεκριμένα, το χρήμα που κλωσσάει χρήμα.

Όμως, φίλες και φίλοι, το χρήμα δεν πάει στο χρήμα, το χρήμα ούτε γεννάει ούτε κλωσσάει χρήμα.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Τι πρέπει να κάνουμε όταν απεργούμε; Να διαδηλώνουμε ή να εξαφανιζόμαστε, να χανόμαστε, να απουσιάζουμε, να διαχεόμαστε μέσα στην κοινωνία; Τι φοβάται πιο πολύ ο Κύριος; Τη διαδήλωση ή την εξαφάνιση;

Με αυτά τα ερωτήματα θα καταπιαστούμε γι άλλη μια φορά, φίλες και φίλοι,και θα κάνουμε μια ακόμα προσπάθεια να κατανοήσουμε το αδιέξοδο, το δράμα της διαδηλωσιομανούς, δουλοπρεπούς, άκαμπτης, ψοφοδεούς και ηττοπαθούς ιστορικής Αριστεράς.

Πάνω από όλα όμως θα θέσουμε το ερώτημα και θα επιχειρήσουμε να διατυπώσουμε μια απάντηση: τι θα κάνει η ιστορική Αριστερά τώρα που ο Κύριος, από δω και πέρα,  θα διαλύει ανηλεώς και χωρίς προφάσεις τις διαδηλώσεις;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Πατέρας μου ήταν ο παππούς μου. Ένας σοφός γέρος φτωχός αγρότης. Όταν πήγαινε να οργώσει με έπαιρνε πολλές φορές μαζί του – σαν τώρα θυμάμαι που μου έδωσε το αλέτρι να οργώσω, κρατώντας το γερά πίσω από τις αγελάδες.  Μετά, πηγαίναμε στις όχθες του ποταμού, ξεζεύαμε τις αγελάδες να βοσκήσουν, μαζεύμε ξερά κλαδιά για το φούρνο και τη σόμπα, πηγαίναμε στο ποτάμι να ποτίσουμε τις αγελάδες. Κοντά σε αυτές, έσκυβα κι εγώ να πιω νερό – το 1964, όταν τα ποτάμια ήταν ακόμα καθαρά κι όχι αποχετευτικοί αγωγοί και το νερό ιμάντας μεταβίβασης της καπιταλιστικής βρομιάς.

Από τότε μέχρι σήμερα αναζητώ να βρω άνδρες και γυναίκες που γνωρίζουνπερισσότερα από μένα για να μάθω. Δεν έχω κανένα παράπονο. Και άνδρες βρήκα και γυναίκες βρήκα που με αγάπησαν και με σεβάστηκαν, όπως κι εγώ άλλωστε.  Βέβαια, από πολλούς και πολλές έφαγα πόρτα – δεν πειράζει όμως. Τώρα, συνεχίζω να ψάχνω και δεν θα σταματήσω ποτέ – αυτή την εποχή τα παιδιά είναι οι δάσκαλοί μου, αυτά γνωρίζουν περισσότερα απο μένα – κι αυτό που γνωρίζουν είναι ότι θέλουν να μάθουν. Δάσκαλος για μένα είναι αυτός που θέλει να μάθει, να κατανοήσει.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Εάν δεχόμαστε και συμφωνούμε ότι ο κοινωνικός πόλεμος που διεξάγεται μεταξύ του Κυρίου καπιταλιστή και των υποτελών Παραγωγών του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου θα ενταθεί στο μέλλον και θα επιφέρει την επιδείνωση της σημερινής μας κατάστασης, με αποτέλεσμα το παρόν να γίνει ακόμα πιο βαρύ κι ασήκωτο τοις υπηκόοις (Θουκυδίδης),

εάν δεχόμαστε και συμφωνούμε ότι η ιστορική Αριστερά είναι παντελώς ανεπαρκής να συντονίσει την διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου, ότι είναι ηττοπαθής, φοβισμένη, ένα απολίθωμα του παρελθόντος,

εάν δεχόμαστε και συμφωνούμε ότι  η Αριστερά του μέλλοντος θα είναι μια ομοσπονδία, μια συμπολιτεία, ένας σύνδεσμος, μια ένωση αυτόνομων και ελεύθερα συνεργαζόμενων ομάδων που υπάρχουν και δρουν σε ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών πεδίων και δραστηριοτήτων και ότι ο σκοπός αυτής της ένωσης δεν είναι η κατάκτηση του κράτους και ο έλεγχος των ποικίλων και πολλών μηχανισμών του,

τότε η συνεργασία των ομάδων της πέραν της ιστορικής Αριστεράς με σκοπό, δηλωμένο κατά τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, τη σύμπηξη του πυρήνα της Αριστεράς της άσκησης της ελευθερίας και της ισότητας,  είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία και επείγουσα.

Ο μόνος τρόπος όχι μόνο να σταματήσουμε την προέλαση του Κυρίου και του Κράτους και να  αναιρέσουμε τις αποφάσεις του αλλά και να περάσουμε στην επίθεση, δηλαδή στην επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων, είναι η σύμπηξη του πυρήνα της μελλοντικής  Αριστεράς από ομάδες που υπάρχουν και δρουν σε ολόκληρη την επικράτεια.  Η ένσταση και η επιφύλαξη ότι δεν υπάρχει μια ελάχιστη ιδεολογική και πολιτική ομοθυμία είναι έωλη, δηλαδή είναι αβάσιμη, ξεπερασμένη, δεν έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, μιας και αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε ότι είναι αδύνατον, για ανθρωπολογικούς κυρίως λόγους,  να υπάρξει μια παρόμοια ομοθυμία και συμφωνία μεταξύ τόσο πολλών ομάδων και ανθρώπων.

Όσο δεν δεχόμαστε την αδυνατότητα επίτευξης μιας γενικά αποδεκτής συμφωνίας, θα στενάζουμε από το βάρος των αυταπατών του παρελθόντος για ιδεολογική και πολιτική καθαρότητα.

Χιλιάδες χρόνια να συζητάμε, να συμφωνήσουμε δεν θα μπορέσουμε.

Αυτό δεν είναι μειονέκτημα ή ελάττωμα: είναι πλεονέκτημα και προτέρημα.

Μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι δεν θα συμφωνήσουμε ποτέ;

Μπορούμε να απαλλαγούμε παντελώς από το άχθος της πρωτοπορίας που δεν μας αφήνει να είμαστε απλοί, άμεσοι, σαφείς και ευκίνητοι;

Εάν κάτι τέτοιο γίνει εφικτό, εάν δηλαδή παραιτηθούμε από τις επιθυμίες μας και τις προβολές αξιώσεων Κυριαρχίας έναντι των άλλων ομάδων, η διαπίστωση αυτή θα γίνει ένα σημείο εκκίνησης, συζήτησης και κοινής δράσης.  Δεν χρειάζεται να συμφωνήσουμε για να ενωθούμε – πρώτα να ενωθούμε και να συνεργαστούμε και μετά συζητάμε.

Εάν συνεργαστούμε θα έχουμε καταφέρει κατ’ αρχήν να δημιουργήσουμε ένα πρόπλασμα της κοινωνίας που επιθυμούμε –  μια κοινωνία της πρόκρισης της συμβίωσης, της συνεργασίας, της αλληλεγγύης, της αλληλοβοήθειας, της δημιουργικής σύγκρουσης, της κοινοχρησίας, της κοινοκτησίας, της άσκησης της ισότητας και της ελευθερίας σε βάρος του κτητισμού ατομικισμού, του εγωισμού, της ιδιοτέλειας, της απληστίας, του ανταγωνισμού, της ιδιοχρησίας και της ιδιοκτησίας,

έχοντας υπόψη μας ότι κάθε θετικό και γόνιμο δημιούργημα εγκαινιάζει μια επιταχυνόμενη και κλιμακούμενη διαδικασία παραγωγής συμβάντων που τροποποιούν αποφασιστικά τον συσχετισμό ισχύος μεταξύ του Κυρίου και των υποτελών Παραγωγών και δημιουργούν τις συνθήκες και τις προϋποθέσεις  για την αντιμετώπιση και την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε.