το φιλόσοφον πάθος του κυνός
Φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.
Στην ‘Πολιτεία’ του ο Πλάτων υποστηρίζει την άποψη πως το τσομπανόσκυλο διαθέτει μια συμπεριφορά η οποία μαρτυρεί μια φύση όλως διόλου φιλοσοφική (‘φύσει φιλόσοφον’ και ‘ως αληθώς φιλόσοφον‘, 376c και b αντίστοιχα).
Continue reading
(μερικός) έλεγχος της παραγωγής μέσω του (μερικού) ελέγχου της κατανάλωσης: σκέψεις για την μερική, προσωρινή ή διαρκή, καταναλωτική στάση (αποχή)
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.
Ας υποθέσουμε ότι σταματάμε να καταναλώνουμε γάλα με την απαίτηση να μειωθεί η τιμή του, η συσκευασία του (μπουκάλι αντί χαρτί και πλαστικό), ο τρόπος διάθεσής του (χύμα αντί συσκευασμένο). Μπορούμε να φανταστούμε τι θα συμβεί; Θα μας κάνουν μηνύσεις γιατί δεν πίνουμε γάλα; Θα μας τρέχουν στα αστυνομικά τμήματα; Θα μας βασανίσουν; Θα μας στήσουν στο εκτελεστικό απόσπασμα; Τίποτα από όλα αυτά δεν θα κάνουν. Να τι θα κάνουν: θα τσακιστούν να μειώσουν την τιμή και να αλλάξουν και τη συσκευασία και τον τρόπο διάθεσής του. Τόσο μεγάλη είναι η ισχύς της καταναλωτικής στάσης και με αυτό το ζήτημα θα καταπιαστούμε σήμερα. Κι αν δεν τον κάνουν;
το ποντικάκι και ο σκαντζόχοιρος
Το σκετσάκι που θα σας αφηγηθώ το έβλεπα και το άκουγα όλο το χειμώνα του 1991-2 στη Γερμανία. Βοηθούσα ένα ζευγάρι κουκλοθεατρίνων, η γυναίκα ήταν έγκυος – κουβαλούσα το σκηνικό, τα φώτα κι άλλα χρειαζούμενα. Δυο τρεις φορές τη βδομάδα επισκεφτόμασταν παιδικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία, σε χωριά και κωμοπόλεις έξω από το Στάρνμπεργκ, 40 χιλιόμετρα από το Μόναχο. Το μόνο σκετσάκι, από τα πολλά που παίζονταν, μου έμεινε αυτό που θα σας αφηγηθώ. Αν σας αρέσει, μπορείτε να το παίξετε, να το διασκευάσετε, ελεύθερα.
Δάσος. Παντού χιόνι. Χιονίζει. Εμφανίζεται στη σκηνή ένα ποντικάκι. Τρέμει.
Κρυώνω, κρυώνω. Που είναι το σπίτι μου; Που είναι η μαμά μου; Που είναι ο μπαμπάς μου; Που είναι τ΄αδέρφια μου; Που είναι οι φίλοι μου. Αχ, τι έπαθα! Που θα περάσω τη νύχτα μου; Που θα βρω ένα μέρος να ζεσταθώ; Κρυώνω, κρυώνω.
Εμφανίζεται στη σκηνή ένας σκαντζόχοιρος.
– Τι βλέπουν τα μάτια μου; Ένα ποντικάκι! Τρέμει, θα κρυώνει πολύ. Βρε συ ποντικάκι, τι γυρεύεις εδώ πέρα;
– Έχασα το δρόμο για το σπίτι, σκαντζόχοιρε. Παντού χιόνι, δεν θα μπορέσω να τον ξαναβρώ. Κρυώνω, τι θα κάνω, που θα κοιμηθώ; Τρέμω, τρέμω από το κρύο.
– Γι’ αυτό στεναχωριέσαι, ποντικάκι; Μην ανησυχείς! Έλα κοντά μου, θα σε ζεστάνω εγώ. Έλα στην αγκαλιά μου, θα περάσουμε ένα πολύ ζεστό χειμώνα.
Το ποντικάκι ακούει τα λόγια του σκαντζόχοιρου και τρέχει και πέφτει με φόρα πάνω στις βελόνες του σκαντζόχοιρου.
– Αχ, αχ, τι μου έκανες; Πονάω. Κρυώνω και πονάω. Είσαι ψεύτης, με ξεγέλασες. Είσαι κακός, σκαντζόχοιρε. Πολύ κακός.
– Ποντικάκι, δε φταίω εγώ. Έλα κοντά μου, αργά, μη βιάζεσαι.
Το ποντικάκι το σκέφτεται και προχωράει αργά προς τον σκαντζόχοιρο. Αυτός, σηκώνει αργά τα μπροστινά του πόδια για να φανεί η κοιλιά του.
– Κοίτα, ποντικάκι,έχω μια μαλακή πλευρά. Έλα κοντά μου, έλα να σε σκεπάσω, να σε ζεστάνω. Έλα, θα περάσουμε ένα πολύ ωραίο χειμώνα.
Το ποντικάκι χώνεται στην αγκαλιά του σκαντζόχοιρου. Ακούγεται η φωνή του.
– Α, τι ζεστά που είναι εδώ! Τι μαλακά που είναι! Σκαντόχοιρε, θα μου πεις ένα παραμύθι;
για την πρόταση της πανευρωπαϊκής γενικής απεργίας
φίλες και φίλοι, κσλή σας μέρα.
Τον Ιανουάριο, στις 25, που μας πέρασε, διατύπωσα τη πρόταση για μια (μονοήμερη) πανευρωπαϊκή γενική απεργία-αποχή την Δευτέρα, 1 Μαρτίου 2010. Τι πιστεύτε; Είχα την αυταπάτη ότι η πρόταση θα γινόταν δεκτή και ότι η πανευρωπαϊκή απεργία θα γινόταν; Όχι, φίλες και φίλοι, δεν είχα αυτήν την αυταπάτη. Είμαι όμως βέβαιος ότι αυτή η πανευρωπαϊκή γενική απεργία μια μέρα θα γίνει – δεν γνωρίζω εάν θα γίνει με τον τρόπο που προτείνω – μου είναι παντελώς αδιάφορο – ή εάν θα γίνει το 2014 ή το 2018 ή το . . . Φέτος, εκ των πραγμάτων η ημερομηνία αλλάζει, και πρέπει να αλλάζει διότι ενδέχεται μια χρονιά η 1 Μαρτίου να πέσει Σάββατο ή Κυριακή – ας είμαστε ευέλικτοι. . . Προτείνω την 28η Φεβρουαρίου, ημέρα Δευτέρα, 2011.
Η πρόταση αυτή διατυπώθηκε λαμβάνοντας υπόψη τρεις παράγοντες. Ο πρώτος: εμείς, οι ίδιοι οι παραγωγοί του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου θα επιλύσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ! Ο δεύτερος: η σημερινή τεχνολογία (διαδίκτυο, φέιςμπουκ, κινητά, κλπ) μας επιτρέπει να έρθουμε σε επαφή, να συντονίσουμε και να κλιμακώσουμε τη δράση μας. Ο τρίτος: είμαστε πιο ισχυροί στο πεδίο του χρόνου παρά στο πεδίου του χώρου. Μπορούμε να ελέγξουμε τον χρόνο, όχι όμως το χώρο – λόγω οπλικής, στρατιωτικής υπεροχής του αντιπάλου. Τον χώρο μπορούμε να τον ελέγξουμε μόνο εάν ελέγξουμε τον χρόνο. Ο έλεγχος του χρόνου δεν καταστέλλεται – δεν πάμε στη δουλειά, κανένας, καμιά, τι θα μας κάνουν;
Η πανευρωπαϊκή γενική απεργία της 28ης Φεβρουαρίου 2011 δεν θα γίνει (αν και κανείς δεν μπορεί να το αποκλείσει. . .) – θα την αναβάλλουμε το 2012, το 2013, κλπ. Μια μέρα θα γίνει, είμαι απόλυτα βέβαιος!
Θα ήθελα μια βοήθεια. Θα ήθελα το κείμενο της πρότασης, το οποίο δεν είναι μεγάλο, να μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες της Ευρώπης: όποιος φίλος, φίλη προσφέρεται να το μεταφράσει στη γλώσσα που γνωρίζει καλά ας μου το στείλει με email (info@badarts.gr) – θα του/της είμαι ευγνώμων!
Αθανάσιος Δρατζίδης
Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου, 2011: πανευρωπαϊκή γενική απεργία
Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011
Πανευρωπαϊκή Γενική Απεργία
Το Διαδίκτυο είναι χώρος έκφρασης, αναπαραγωγής και ενίσχυσης του ατομικισμού και του ναρκισσισμού ή μέσον συντονισμού της συλλογικής δράσης;
Όλοι και όλες μαζί θα λύσουμε το πρόβλημα της κούρασης, της φτώχειας, της ανεργίας, της ανασφάλειας. Εμείς οι Παραγωγοί του τεράστιου και συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου επιθυμούμε, έχουμε ανάγκη να εργαζόμαστε λιγότερο, για να μην κουραζόμαστε, για να έχουμε χρόνο να ασχοληθούμε με τους άλλους και τα Κοινά, για να δουλεύουμε όλοι και όλες!
Επιθυμούμε, έχουμε ανάγκη έναν εγγυημένο ελάχιστο μισθό για όλους και όλες.
Τη Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011, σε ολόκληρη την Ευρώπη, δεν θα πάμε στη δουλειά, δεν θα πάμε στο σχολείο, θα σταματήσουμε να κάνουμε αυτό που κάνουμε!
Θα ξεκουραστούμε , θα παίξουμε, θα μαγειρέψουμε, θα περπατήσουμε, θα διαβάσουμε, θα απεργήσουμε!
Θα κάνουμε μια πρώτη απόπειρα για
τριήμερο (εικοσάωρο) και μισθός για όλους και όλες
ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ, ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
μεταφράζουμε σε όποια γλώσσα μπορούμε,
διαδίδουμε το μήνυμα-πρόταση με κάθε τρόπο
η κατάργηση του φόρου υποτέλειας των διοδίων και το πέρασμα στην πράξη
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.
Με μεγάλη χαρά μαθαίνω ότι ολοένα και περισσότεροι οδηγοί αρνούνται να καταβάλουν τον φόρο υποτέλειας των διοδίων – ναι, πρόκειται περί φόρου υποτέλειας στη μετακίνηση, ένας τρόπος αρπαγής του κοινωνικού πλούτου που εμφανίστηκε στις ποιμενικές κοινωνίες και διαιωνίστηκε και στις δουλοκτητικές, φεουδαρχικές και καπιταλιστικές κοινωνίες. Εάν η τάση αυτή συνεχιστεί, εάν η πρακτική αυτή κλιμακωθεί και συντοντιστεί, σύντομα αυτός ο φόρος υποτέλειας θα καταργηθεί. Ναι, είμαι κάτι παραπάνω από βέβαιος ότι μπορούμε να τον καταργήσουμε. Και είμαι βέβαιος διότι ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η μάχη αυτή του κοινωνικού πολέμου συνιστά μια εφαρμογή των βασικών αξιωμάτων της διεξαγωγής του πολέμου – νικάμε χωρίς να πολεμάμε και πρώτα νικάμε και μετά πολεμάμε.
Είμαι βέβαιος ακόμα ότι από αυτήν την εμπειρία, από αυτή τη μάχη, μάθαμε πολλά και θα μάθουμε ακόμα περισσότερα. Η απόπειρα κατάργησης του φόρου υποτέλειας των διοδίων είναι ένα συμβάν που θα καθορίσει πολλές εξελίξεις του μέλλοντος – θα μας βοηθήσει να αναθεωρήσουμε πολλές αντιλήψεις, ιδέες, αξίες, συμπεριφορές, γνώσεις, βεβαιότητες και αυτονόητα. Θα μας αναγκάσει να αλλάξουμε τρόπο σκέψης, θα γονιμοποιήσει τη σκέψη μας, θα γεννήσει νέα ερωτήματα – στα οποία οφείλουμε να διατυπώσουμε κάποιες απαντήσεις.
δεν μπορούμε να κρυφτούμε – και δεν θέλουμε
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.
Κατά τον 19ο και το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, οι επαναστάτες μπορούσαν να κρυφτούν από τον Κύριο και το Κράτος. Συμμετείχαν στη διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου επιδιδόμενοι στην χρήση όπλων, στη συνωμοσία και την παρανομία. Τους το επέτρεπε η (σχετική) οπλική ισορροπία μεταξύ του Κυρίου και του υποτελούς Παραγωγού (ντουφέκια και οι δυό). Και λέω ‘σχετική’ διότι δεν υπήρξε εξέγερση που να μην καταστάλθηκε, παρόλο που πολλές φορές, με όπλο την απεργία, το οδόφραγμα στο χρόνο, κατάφεραν να ακυρώσουν τις αποφάσεις του Κυρίου καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος και να επιβάλλουν την εκπλήρωση των αναγκών τους – με προεξάρχουσα τη μείωση του χρόνου της μισθωτής εργασίας. Τους το επέτρεπε και κάτι άλλο: η ανύπαρκτη τεχνοεπιστήμη της επιτήρησης, της παρακολούθησης. Τομή στην τεχνοεπιστήμη της επιτήρησης και της παρακολούθησης ήταν η φωτογραφία και ο κινηματογράφος. Ακολούθησε το ραδιόφωνο, η τηλεόραση, το τηλέφωνο, όλες αυτές οι λύσεις άρσης της απόστασης και ταυτόχρονα της διατήρησής της μέσω της ταχύτητας. Σήμερα, η τεχνοεπιστήμη της επιτήρησης, της παρακολούθησης και της απομόνωσης έχει φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα αποτελεσματικότητας. Το αυτοκίνητο, το κινητό και ο υπολογιστής με το Διαδίκτυο είναι μέσα επιβολής της απομονωσης, ενώ οι διαστημικοί δορυφόροι επιτηρούν και παρακολουθούν ολόκληρο τον πλανήτη.
Ο Θεός είναι πανταχού παρών γιατί ο Κύριος ήταν αυτός που θα ήθελε να ήταν πανταχού παρών.
Continue reading
Σωματική Αθανασία και Δύση
Θέλω να γίνω (σωματικά) αθάνατος, θέλω να νικήσω τον (αήττητο) θάνατο, θέλω να γίνω αήττητος: αυτή η κομβική επιθυμία διατρέχει τον δυτικό πολιτισμό από τις πρώτες μέρες της εμφάνισής του μέχρι σήμερα. Με τον σημερινό σημείωμα, και με άλλα που άλλα που θα ακολουθήσουν, θα επιχειρήσουμε να δείξουμε ότι η επιθυμία αυτή έχει μεγάλη μερίδα ευθύνης για την σημερινή παγκόσμια δεινή κατάσταση, για την προϊούσα καταστροφή της κοινωνίας και της φύσης. Θα δείξουμε επίσης ότι, εάν πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να συναγάγουμε το συμπέρασμα ότι η στάση της Δύσης απέναντι στον θάνατο αλλάζει και η αλλαγή αυτή θα επιταχυνθεί κατά τις προσεχείς δεκαετίες. Το αποτέλεσμα θα είναι μια εσωτερική υπονόμευση του δυτικού πολιτισμού που ίσως να αποδειχτεί μοιραία.
Διαπιστώνουμε δυο τρόπους έκφρασης της επιθυμίας της αθανασίας: τον αρχαιοελληνικό και τον χριστιανικό. Ο πρώτος, διατυπώθηκε πρώτη φορά στην Ιλιάδα και επιβίωσε μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, διατείνεται ότι μπορούμε να γίνουμε αθάνατοι, υπέδειξε μάλιστα και τον τρόπο: να τρώμε αμβροσία και να πίνουνε νέκταρ. Η πρώτη είναι τροφή, το δεύτερο ποτό. Η πρώτη σημαίνει χωρίς θάνατο (αν- και μόρος) και το δεύτερο ο κύριος (-ταρ, παράβαλε: -τα [ιππότα, ο κύριος του ίππου], -τηρ και –τωρ, που δηλώνουν το πρόσωπο που δρα [ δοτήρ, δώτωρ]) του θανάτου (νεκ-, εξ ου νεκ-ρός: γεμάτος θάνατο). Η επιθυμία της αθανασίας είναι μία από τις πολλές που έχει διατυπώσει ο ήρωας και έχει καταγράψει η Ιλιάδα: της κατάκτησης του ύψους, της πτήσης, της ισχυροποίησης των όπλων, της αορατότητας, της ταχύτητας του βλήματος και του οχήματος, της χρήσης ρομπότ και βιονικών πλασμάτων και άλλες πολλές. Όλες αυτές οι επιθυμίες εκπληρώθηκαν στο χώρο της φαντασίας: οι θεοί δεν είναι τίποτα άλλο παρά αυτό που θα ήθελαν να είναι οι ίδιοι οι ήρωες, μόνο που δεν μπορούσαν. Κατοικούν στον ουρανό, τα άρματά τους πετούν επειδή τα άλογα έχουν φτερά, ο κεραυνός είναι όπλο και όχι φυσικό φαινόμενο και τα λοιπά. Η Ιλιάδα μας λέει το εξής: η αθανασία είναι εφικτή μόνο εάν παρασκευάσουμε ένα φαγητό και ένα ποτό που να εξαλείφουν τον θάνατο. Ρομπότ φτιάξαμε, ανθρώπους με μηχανικά εξαρτήματα φτιάξαμε, γιατί να μην φτιάξουμε αμβροσία και νέκταρ; Η αθανασία, υπαινίσσεται η Ιλιάδα, είναι δυνατόν να εξοβελιστεί μόνο μέσω της τεχνολογίας. Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν πίστευαν ότι μια μέρα όλες οι επιθυμίες τους θα πραγματοποιούνταν – όλες εκτός της αθανασίας. Και ενώ μεγάλωναν και ζούσαν με την Ιλιάδα, ακριβώς εξ αιτίας της διατύπωσης των επιθυμιών του ήρωα, επομένως και της διαιώνισής τους, πίστευαν παράλληλα ότι μπορεί μεν το σώμα να σαπίζει, η ψυχή όμως είναι αθάνατη. Τη στιγμή του θανάτου απομακρύνεται από το σώμα, το δεσμωτήριό της, και ελεύθερη πια κόβει βόλτες στον ουρανό. Αυτά τα έγραψε ο Πλάτων για να παρηγορηθεί και να παρηγορήσει και τους άλλους δουλοκτήτες γαιοκτήμονες.
Τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες προέκυψε ένα νέο μοντελάκι αθανασίας: θα πεθάνουμε, είναι βέβαιο, η ψυχή μας όμως είναι αθάνατη (Πλάτων) αλλά μια μέρα θα αναστηθούμε, δηλαδή θα σηκωθούμε από τους τάφους και, προφανώς, θα αρχίσουμε να περπατάμε, να πίνουνε νερό και να κάνουμε ό,τι κάνει ένα ζωντανό πλάσμα. Εννοείται ότι, εάν αναστηθούν οι νεκροί, οι ζωντανοί θα παύσουν να πεθαίνουν, έτσι δεν είναι; Πότε; Όταν θα μπορέσουμε! Αναβάλλουμε, με λίγα λόγια, την επίτευξη της σωματικής αθανασίας. Ποιος ξέρει, μπορεί μια μέρα η επιστήμη να μπορέσει να αναστήσει και νεκρούς! Αυτή η επιθυμία της σωματικής αθανασίας υποφώσκει πίσω από την χριστιανική εκδοχή της αθανασίας, της ανάστασης των νεκρών. Επισημάναμε ότι η ίδια επιθυμία υποφώσκει και στην αρχαιοελληνική εκδοχή, εξ ου και ο ελληνοχριστιανικός πολιτισμός.
Ultima verba (1): αργεί να ξημερώσει
Μεσάνυχτα, δώδεκα και μισή. Η Αυγή κοιμάται στην αγκαλιά του Τιθωνού· θα αργήσει να ξυπνήσει, να φέρει το φως στους θνητούς και τους θεούς, στους εργάτες και τους τραπεζίτες. Αστράφτει, θα βρέξει. Έφτιαξα καφεδάκι, ν’ αγοράσω καφέ. Μέχρι να ψηθεί ο καφές στο μπακιρένιο μπρίκι, έριξα μια ματιά στα παιδιά. Σκέπασα την Αποστολία, ο Παύλος δεν βήχει. Και τα δυο για προσκέφαλο έχουν τα χέρια τους ενωμένα. Έτσι κοιμόμασταν στα δένδρα; Πήγα στο σαλόνι – το πάπλωμα ανεβοκατεβαίνει, αργά αλλά ανεβοκατεβαίνει. Ergo vivit, άρα ζει. Θυμήθηκα τον καφέ, έτρεξα και τον πρόλαβα. Ζει; Δεν ζει, είναι ζωντανή. Ζει ο άνθρωπος που δεν μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι, που τρώει δυο κουταλάκια γιαούρτι εδώ και τρεις μήνες, που πίνει νερό με το καλαμάκι; Από προχτές δεν μπορεί ούτε με το καλαμάκι. Δεν έχει δύναμη να ρουφήξει. Της δίνω νερό με το κουταλάκι. Ανοίγει στο στόμα της σαν τα πουλάκια μόλις βλέπουν τη μάνα τους. Θανάση, μου λέει και μου ξαναλέει, σε κουράζω. Δε με κουράζεις, καρδούλα μου, τη διαβεβαιώνω και τη μαλώνω να μη ξαναπεί τέτοια λόγια. Τη λέω καρδούλα μου, πως να τη πω; Θανάση, βοηθησέ με! Υπομονή, καρδούλα μου. Θέλω να πεθάνω, δεν αντέχω άλλο, βοηθησέ με!