Πως θα είναι η Αριστερά του μέλλοντος; Μπορούμε να την φανταστούμε; Πως θα θέλαμε να είναι; Τα ερωτήματα αυτά με απασχολούν εδώ και πολλές δεκαετίες. Τώρα είμαι έτοιμος, όπως λέει κι ο Πορτακάλογλου, να διατυπώσω τη γνώμη μου και την επιθυμία μου. Θα ήθελα η Αριστερά του μέλλοντος να οικοδομηθεί πάνω σε δυο θεμέλιους λίθους, πάνω σε δυο θεμελιώδεις αρχές. Η πρώτη: η Αριστερά θα είναι μια ομοσπονδία ελεύθερων και αυτόνομων ομάδων πάσης φύσης (εργασιακές, πολιτικές, κοινωνικές, καλλιτεχνικές, εκδοτικές, επιστημονικές, κλπ, κλπ). Δεν θα είναι ένα μικρό κράτος, όπως όλα τα κόμματα της Αριστεράς με Κυρίους και υποτελείς, με ιεραρχία και γραφειοκρατία. Θα είναι ένα πρόπλασμα μιας κομμουνιστικής κοινωνίας. Το πρότυπο οργάνωσης δεν θα είναι ο στρατός, το μαντρί δηλαδή, αλλά ένας κοινόχρηστος και κοινόκτητος ελευθεροπροσβασιακός χώρος.
Η δεύτερη αρχή: εφαρμόζοντας την πρακτική της εναλλαγής, όλοι και όλες οι υποψήφιες μιας εκλογικής περιοχής θα εκλέγονται βουλευτές, σε περίπτωση εξασφάλισης μιας ή περισσότερων εδρών και μόνο μία φορά. Η Αριστερά του μέλλοντος θα εκλαμβάνει την ελευθερία, την ισότητα και τον κομμουνισμό ως κάτι που ασκείται και επιβεβαιώνεται στη πράξη σήμερα, όχι ως κάτι που χαρίζεται και διεκδικείται. Η Αριστερά του μέλλοντος θα είναι αναρχοκομμουνιστική, δεν θα παραχωρεί σε κανέναν και για κανένα λόγο κανένα απολύτως προνόμιο.
Εμείς, οι ανένταχτοι και οι ανένταχτες της Αριστεράς, θα μπορέσουμε να συναντηθούμε βασιζόμενοι σε αυτές τις δύο αρχές; Πιστεύω ότι θα μπορέσουμε, είναι ζήτημα χρόνου.
Πολύ θα ήθελα να ακούσω κάποιες άλλες γνώμες για το ποιες πρέπει να είναι οι θεμελιώδεις αρχές.
Αντικείμενο του σημερινού μας σημειώματος θα είναι η λέξη δόξα. Θα εστιάσουμε την προσοχή μας στην δημιουργία της λέξης, στην πρωταρχική της σημασία, τη σημασιολογική της εξέλιξη και στη συνέχεια θα κάνουμε κάποιες σκέψεις πάνω στις γνώσεις που θα φέρει στο προσκήνιο η έρευνά μας. Δεδομένης της βαθύτατης σχέσης του ήρωα, του αρχαϊκού Κυρίου, με τη δόξα, καλούμαστε να απαντήσουμε στο εξής ερώτημα: τι μπορούμε να μάθουμε για τον ήρωα, τον αρχαϊκό Κύριο, από τη μελέτη της λέξης δόξα;
Έχετε ερωτευτεί ποτέ κάποια λέξη; Κάποια λέξη που η ομορφιά της, η μορφή της και το περιεχόμενό της, να σας έχει συγκλονίσει κι αυτός ο συγκλονισμός να μην λέει να φύγει; Εμένα μου έχει συμβεί πολλές φορές, μου συνέβη και χτες όταν κάποια στιγμή έγραψα τη λέξη ‘ξεθεωμένη’ και αιφνίδια αντιλήφθηκα και συνειδητοποίησα ότι το ρήμα ξεθεώνω, ξεθεώνομαι, το ουσιαστικό ξεθέωμα και το επίθετο ξεθεωτικός έχουν σχέση με τον θεό. Μεταχειριζόμαστε τις παραπάνω λέξεις για να δηλώσουμε την εξαντλητική κούραση και ταλαιπωρία αλλά δεν αντιλαμβανόμαστε ότι όχι μόνο έχουν σχέση με το θεό αλλά καταγράφουν και το πως οι πλάστες και οι χρήστες αυτών των λέξεων αντιλαμβάνονταν τον θεό. Οι λέξεις αυτές εγείρουν ένα κομβικής σημασίας ερώτημα: υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στον θεό και την κούραση; Εάν το ξεθεώνω/ξεθεώνομαι δηλώνει την αντίθετη ενέργεια από αυτήν που δηλώνει το θεώνω/θεώνομαι, τότε το ρήμα αυτό θα σημαίνει δεν κουράζω κάποιον, δεν κουράζομαι καθόλου! Τέτοιο ρήμα όμως δεν υπάρχει! Λέμε: διψώ – ξεδιψώ, βιδώνω – ξεβιδώνω, λέω – ξελέω, αλλά ρήμα θεώνω δεν υπάρχει! Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω πότε, που και από ποιους επινοήθηκε αυτή η εξαίσια λέξη! Έψαξα σε πολλά λεξικά αλλά δεν μπόρεσα να βρώ τίποτα. Διατυπώνω τη βάσιμη εικασία ότι οι πλάστες του ρήματος θα γνώριζαν το ρήμα αποθεώνω και θεοποιώ. Θεωρώ ότι η σημασία του ρήματος ξεθεώνω/ξεθεώνομαι είναι ακριβώς αντίθετη με αυτήν του ρήματος αποθεώνω/αποθεώνομαι και ότι αυτό το ρήμα είχε το μυαλό του ο πλάστης του. Αποθεώνω σημαίνει ‘εκφράζω με υπερβολή έπαινο θαυμασμό, εκτίμηση σε κάποιο πρόσωπο’ και η σημασία αυτή προέρχεται από το ελληνιστικής προέλευσης ρήμα αποθεώ, ανακηρύσσω κάποιον θνητό σε θεό, τον εξυψώνω στο επίπεδο των θεών.
Το ρήμα ξεθεώνω μας παροτρύνει να αναρωτηθούμε: κουράζονται οι θεοί, κουράζεται ο Θεός; Όχι, βέβαια! Οι θνητοί; Οι θνητοί, Κύριοι και Υποτελείς, αφεντικά και σκλάβοι, κουράζονται. Αλλά αν οι σκλάβοι κουράζονται διότι δουλεύουν, διότι εκτελούν διαταγές, γιατί να κουράζονται οι Κύριοι, τα αφεντικά; Και όμως, φίλες και φίλοι, και οι Κύριοι κουράζονται, μερικές φορές πιο πολύ από τους Υποτελείς, και πολύ θα ήθελαν να μην κουράζονται καθόλου. Ποια είναι η κούρασή τους; Η κούρασή τους προκαλείται αφενός από το γεγονός ότι είναι άνθρωποι, ότι γεννιούνται με την υπόσχεση του θανάτου, κι αφετέρου από την κοινωνική τους θέση: είναι εξαντλητικό να αρπάζεις, να καταστρέφεις, να δημιουργείς προβλήματα για να μπορείς να δικαιολογήσεις την ύπαρξή σου, να επιτηρείς, ναπροστατεύεις, να εκφοβίζεις, να φοβάσαι την εξέγερση και την επανάσταση, να μην μπορείς να χαλαρώσεις, μια ζωή να είσαι στη τσίτα, μια ζωή σε εγρήγορση. Και ο θάνατος; Τι κούραση κι αυτή! Ένας Αγγλος επενδυτής είχε εφτά δις εβρά, έχασε τα πέντε, του έμειναν δύο και αυτοκτόνησε! Τι κούραση, τι εξάντληση, Θεέ μου! Με δύο δις τη βγάζουν 4.οοο τετραμελείς οικογένειες για 20 χρόνια! Κι αυτός αυτοκτόνησε!
Ο Κύριος θα ήθελε πολύ να μην κουράζεται. Να είναι πιο ισχυρός κι από τη φύση, από τον θάνατο δηλαδή, κι από τον υποτελή Παραγωγό. Του προκαλεί ανυπόφορη κούραση το γεγονός ότι εξαρτάται τόσο από τη φύση όσο κι από τον Υποτελή του. Από τη στιγμή που οι θεοί, ο Θεός, δεν κουράζονται, από τη στιγμή που ο Κύριος θα ήθελε να μην κουράζεται, συνάγεται η βάσιμη εικασία ότι οι θεοί, ο Θεός, δέν είναι παρά αυτό που θα ήθελε να ήταν ο Κύριος: αήττητος, άρα ακούραστος. Η ήττα κουράζει τον Κύριο, η νίκη τον ξεκουράζει. Εάν λοιπόν ο θεός δεν κουράζεται καθόλου, αυτός που δεν μπορεί ούτε κατά διάνοια να γίνει θεός, κουράζεται υπερβολικά. Έτσι, ξεθεώνω/ξεθεώνομαι από τη μια σημαίνει κουράζω/κουράζομαι, από την άλλη όμως καταγράφει και την αποδοχή της αδυναμίας να γίνει θεός, της αδυναμίας να κλείσει τις αστείρευτες πηγές της υπαρξιακής και κοινωνικής κούρασης. Ο υποτελής Παραγωγός του κοινωνικού πλούτου αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να γίνει θεός. Ο Κύριος, με την επιστήμη στο ένα χέρι και με το όπλα στο άλλο, δεν λέει να το βάλει κάτω. Ή θα εντοπίσει τον Θάνατο με την επιστήμη και θα τον ξεπαστρέψει, ή θα ξεπαστρέψει τη ζωή με τα όπλα, άρα και τον Θάνατο. Ό,τι και να συμβεί, ο αιώνια ξεκούραστος Κύριος θα είναι αθάνατος, δεν θα έχει μέσα του τον θάνατο. Δεν θα μοιάζει με τον νεκρό, θα είναι νεκρός.
Εάν το παρόν ήταν κάποτε μέλλον, αυτό το μέλλον ήταν βαρύ, για μας, τους υποτελείς Παραγωγούς του κοινωνικού πλούτου, αφού σήμερα το παρόν είναι βαρύ. Εξ ίσου βαρύ είναι και το παροντικό μέλλον, που θα γίνει κάποτε παρόν. Το εάν θα είναι βαρύ το μέλλον και το παρόν είναι ζήτημα έκβασης του κοινωνικού πολέμου. Ο Κύριος, για να αποτρέψει την κατάλυση της Κυριαρχίας, επιδιώκει να ελέγχει το μέλλον, άρα και το παρόν (άρα και το παρελθόν). Έχει πολλούς τρόπους να το κάνει: με τον εκφοβισμό, με την ένδεια, με το χρήμα (δάνεια), με την τάξη και την πειθαρχία, με τον κτητικό ατομικισμό, με την ενθάρρυνση της μίμησης του Κυρίου, με τον ανταγωνισμό. Νοιαζόμαστε για το μέλλον της Αριστεράς γιατί μόνο με την Αριστερά μπορούμε να επέμβουμε όλοι και όλες μαζί στην Ιστορία, δηλαδή στον καθορισμό του μέλλοντος. Όσοι δεν το έχουν κατανοήσει, θα το κατανοήσουν: οι ατομικές επιλογές, όσο πολύτιμες κι αν αποδεικνύονται μερικές φορές, έχουν κάποια σαφή όρια ως προς την αποτελεσματικότητα αντιμετώπισης του μέλλοντος και του βαρέος παρόντος.Η σημερινή Αριστερά, θλιβερό απομεινάρι της ιστορικής Αριστεράς που εμφανίστηκε στον Μεσοπόλεμο, αποχωρεί από το πολιτικό προσκήνιο δίνοντας τις τελευταίες αψιμαχίες με τον Θάνατο – τον αήττητο Θάνατο, ήρωα Τσίπρα, ήρωα Αλαβάνο, ήρωα Νταβανέλο, ήρωα Χαγιο, ήρωα Μπανιά, ήρωικά στελέχη, ηρωικοί καθοδηγητές.
Έχουμε διατυπώσει την άποψη ότι σε λίγα χρόνια η ιστορική Αριστερά δεν θα υπάρχει. Κάθε μήνας, κάθε χρόνος που περνάει ολοένα και περισσότεροι, άνδρες και γυναίκες, της γυρίζουν τη πλάτη. Η ιστορική Αριστερά είναι νεκροζώντανη: είναι και ζωντανή και νεκρή, δεν είναι ούτε νεκρή ούτε ζωντανή. Η νεκροζώντανη Αριστερά προσπαθεί να κρατηθεί στη ζωή με νύχια και με δόντια – δεν μπορεί να αποδεχτεί τον Θάνατό της. Οι προσπάθειες αυτές είναι καταδικασμένες να αποτύχουν παραγωδώς. Τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; Τείνουμε χείρα βοηθείας ή της κάνουμε ευθανασία; Η σημερινή Αριστερά για να επιβιώσει πρέπει να αρνηθεί τον εαυτό της. Ποιος είναι ο εαυτός της; Είναι η απέχθεια για την ελευθερία πνεύματος, για την ισότητα, για το γλέντι και τη χαρά. Εάν επιχειρήσει να αρνηθεί τον εαυτό της, θα τείνουμε χείρα βοηθείας. Μπορεί όμως να τον αρνηθεί; ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΟΤΑΤΑ όχι! Η ιστορική Αριστερά είναι μια ταξική κοινωνία, μια κοινωνία με Κυρίους και υποτελεις, με ήρωες και θνητούς, με πλούτο, ισχύ και δόξα από τη μιά, με ένδεια, αδυναμία και ασημαντότητα από την άλλη.
Αφού δεν μπορεί να αλλάξει, αφού είναι καταδικασμένη να αποχωρήσει από το πολιτικό προσκήνιο, η άποψή μου είναι ότι οφείλουμε να την πετάξουμε με τις κλωτσιές, επαναλαμβάνω για όσους και όσες δεν πιστεύουν στα μάτια τους: να την πετάξουμε με τις κλωτσιές από το πολιτικό προσκήνιο. ΚΑΙ ΘΑ ΤΟ ΚΑΝΟΥΜΕ. Το κάνουμε ήδη! Αποκαλύπτουμε τις προθέσεις των Κυρίων, των νταβατζήδων της Αριστεράς, αποκαλύπτουμε τους σχεδιασμούς τους, ερμηνεύουμε τις συμπεριφορές τους, οργανώνουμε την συνειδητά εχθρική αντιμετώπισή της. Όταν θα γίνουν εκλογές, θα καταλάβετε πολύ καλά τι εννοώ.
Ταυτόχρονα, βάζουμε τα θεμέλια για μια Αριστερά της ελευθερίας πνεύματος, της ισότητας, του γλεντιού και της χαράς. Κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν διαθέτει η νεκροζώντανη Αριστερά. Εάν δεν συμφωνείς μαζί τουςμ εάν δεν είσαι δικός τους, εάν δεν προσβλέπουν να σε κάνουν δικό τους, δεν πρόκειται να να σε αφήσουν να εκθέσεις τις απόψεις σου. Η σημερινή Αριστερά δεν μπορεί να συζητήσει με άνεση, με αυτοπεποίθηση, χωρίς φόβο, χωρίς πάθος και δογματισμό με όλους και με όλες για ένα και μόνο απλούστατο λόγο: για να το κάνεις αυτό πρέπει να είσαι καθαρός (που σημαίνει να θεωρείς την ισότητα κάτι που ασκείται και επιβεβαιώνεται, να μην επιδιώκεις πλούτο, δόξα και ισχύ) και να έχεις τη δική σου άποψη. Η Αριστερά ούτε την ισότητα ασκεί και επιβεβαιώνει, ούτε δικές της απόψεις έχει. Οι απόψεις της είναι κατάλοιπα του μεσοπολέμου, η στρατηγική της έχει αποτύχει παρταγωδώς κι αυτή επιμένει: θα καταλάβουμε το κράτος και με όχημα την κοινωνική δικαιοσύνη θα εξασφαλίσουμε την ανάπτυξη! Τον πούτσο κλαίγανε!’
Οσο για τη χαρά και το γλέντι, αυτό είναι ένα προνόμιο των Κυρίων. Οι υποτελείς (μέλη, ψηφοφόροι, κλπ) θα πρέπει να λατρεύουν τη θυσία, την εργασία, τη στέρηση και τη βλοσυρότητα, την υπακοή και την εκτέλεση των υποδείξεων των καθοδηγητών ηρώων. Οι ανένταχτοι και οι ανένταχτες έχουν γυρίσει τη πλάτη στην ιστπορική Αριστερά διότι προκρίνουν την ελευθερία πνεύματος, την ισότητα και το γλέντι. Εντός των προσεχών ετών, οι προδιαθέσεις αυτές θα γίνουν πρακτική, θα γίνουν κομμουνιστικοί θεσμοί: μια κομμουνιστική εφημερίδα θα εμφανιστεί, οι πρώτες αυτόνομες συμβιωτικές ομάδες της Αριστεράς θα εμφανιστούν, οι πρώτες λήψεις αποφάσεων αυτών των ομάδων μέσα σε κλίμα γλεντιού και χαράς θα εμφανιστούν.
Σας εύχομαι υγεία και χαρά. Πάω στο λιμάνι για ψάρια. Κεφάλια, θαλασσινά, ολόφρεσκα, τρία εβρά το κιλό. Τα καλά της επαρχίας.
Θα γνωρίζετε κι εσείς ότι οι Κύριοι της Αριστεράς (βουλευτές, κομματικά στελέχη, επαγγελματίες συνδικαλιστές, εκδότες και βιβλιοπώλες, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, αθλητές και άλλοι πολλοί) είναι φορείς της αστικής ιδεολογίας, σκέφτονται και συμπεριφέρονται όπως οι Κύριοι καπιταλιστές. Πολύ συχνά, τα λόγια τους, οι πράξεις τους και οι επιλογές τους προδίδουν αμείλικτα, αδυσώπητα την επικράτηση της αστικής ιδεολογίας. Οφείλουμε να εντοπίζουμε αυτά τα συμπτώματα γιατί κάθε ένα από αυτά γίνονται όπλα που στρέφονται εναντίον τους, τώρα μάλιστα που οι Κύριοι της Αριστεράς θα υποχωρήσουν άτακτα – και όταν ο εχθρός υποχωρεί, εμείς τον καταδιώκουμε.
Στο υπ’ αριθμόν 19 φύλλο της (26/6/10) η εφημερίδα ‘δρόμος της Αριστεράς‘ δημοσίευσε ένα ερωτηματολόγιο μιας έρευνας αγοράς, μιας έρευνας που ζητούσε τη γνώμη των αναγνωστών για το πως θα βελτιωθεί η εφημερίδα. Η έρευνα αυτή είναι ένδειξη ότι η κυκλοφορία της εφημερίδας έχει πέσει ή, εάν δεν έχει πέσει, ότι διαψεύδονται οι προσδοκίες των πρωτεργατών και της συντακτικής επιτροπής για αύξηση του αριθμού των πωλήσεων. Η αμηχανία και το αδιέξοδο της συντακτικής επιτροπής είναι σαφής. Τι μπορείς να κάνεις σε αυτή την περίπτωση; Μα αυτό που επιτάσσει η κοινή λογική, το αυτονόητο! Να κάνεις μια έρευνα αγοράς. Και την έκαναν! Τώρα περιμένουμε τα αποτελέσματά της. Θα τα δημοσιεύσει ποτέ; Για να δούμε! Θα τα σχολιάσουμε φυσικά, εάν τα δημοσιεύσει. . . .
Θα μπορούσαν να κάνουν κάτι άλλο; Ασφαλώς! Θα μπορούσαν να ανοίξουν ένα διάλογο σχετικά με το τι είναι μια κομμουνιστική εφημερίδα.
Στο σημερινό σημείωμα θα υποστηρίξω την άποψη ότι στα επόμενα χρόνια θα ζήσουμε αφενός μια μεγάλη κρίση των Κυρίων της Αριστεράς, μια κρίση που θα τους αναγκάσει είτε να παραταχθούν αναφανδόν στο πλευρό του Κυρίου καπιταλιστή είτε να απομακρυνθούν από την πολιτική, και αφετέρου θα ζήσουμε μια ατμόσφαιρα ελευθερίας πνεύματος, μια ελευθερία που θα έχει ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση και εμφάνιση της Αριστεράς του μέλλοντος.
Πως θα μπορούσαμε να αποκρούσουμε την κατά κύματα επίθεση του Κυρίου (καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος) κατά των υποτελών Παραγωγών του συλλογικά παραγόμενου τεράστιου κοινωνικού πλούτου; Είμαι βέβαιος ότι θα συμφωνήσετε πως υπήρχε μόνο ένας τρόπος: η γενική απεργία διαρκείας. Μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο;ΟΧΙ, και το γνώριζαν οι Κύριοι. Γιατί δεν μπορούσε να γίνει; Πριν απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, ας απαντήσουμε σε ένα άλλο. Γνώριζαν οι Κύριοι της Αριστεράς ότι θα η επίθεση δεν αποκρούεται με μονοήμερες γενικές απεργίες οι οποίες κάθε άλλο παρά γενικές είναι από τη στιγμή που ο ‘ιδωτικός τομέας’, οι υποτελείς Παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου δεν απεργούν ενώ από τους δημόσιους υπάλληλους μόνο ένα μέρος, που διαρκώς συρρικνώνονταν, συμμετείχε; Εάν δεν το γνώριζαν, είναι παντελώς άχρηστοι. Εάν το γνώριζαν, είναι παντελώς επικίνδυνοι. Η γνώμη μου: Το γνώριζαν, άρα είναι παντελώς τσιράκια του Κυρίου καπιταλιστή.
Θα υποχωρούσε ο Κύριος; ΘΑ ΥΠΟΧΩΡΟΥΣΕ, θα το έβαζε στα πόδια τρέχοντας. Θεωρητικά, εμείς, οι παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου μπορούμε να αντέξουμε μέρες, βδομάδες, μήνες, χρόνια, δεκαετίες, αιώνες, χιλιετίες, γιατί είμαστε εμείς που παράγουμε τον κοινωνικό πλούτο, ενώ αυτός δεν είναι παρά ένας ένοπλος ενδεής, ένας αυθέντης, με την αρχική σημασία του όρου (οπλοφόρος, αυτός και έντεα [όπλα]).
Επανέρχομαι στο ερώτημά μου: θα μπορούσε να γίνει μια πραγματική γενική απεργία διαρκείας; ΟΧΙ, δεν θα μπορούσε. Με τους συνδικαλιστές και τους Κυρίους της Αριστεράς να αποφεύγουν συνειδητά τον μόνο αποτελεσματικό τρόπο απόκρουσης της επίθεσης του Κυρίου, γενική απεργία διαρκείας δεν θα μπορούσε να γίνει. Η ιστορική Αριστερά όχι μόνο δεν άνοιξε ένα διάλογο με αντικείμενο τον τρόπο απόκρουσης της επίθεσης αλλά συμμετείχε και στις μονοήμερες γενικές απεργίες. Η κατάληξη ήταν πλέον προδιαγεγραμμένη; αποτυχία ολοκληρωτική. Δεν θα έπρεπε να συμμετέχει; ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΙ ΟΧΙ! Σας ακούγεται λίγο βαρύ, το καταλαβαίνω, αλλά μπορείτε να φανταστείτε ποια θα ήταν σήμερα η θέση της Αριστεράς εάν δεν συμμετείχε; Ο κόσμος της εργασίας ήθελε, περίμενε μια απάντηση στο ερώτημα: πως θα αποκρούσουμε την επίθεση; Απάντηση δεν πήρε. Πολύ γρήγορα όσοι και όσες συμμετείχαν στις απεργίες και τις διαδηλώσεις ΚΑΤΑΝΟΗΣΑΝ ότι με τις μονοήμερες ‘γενικές απεργίες’ δεν γίνεται απολύτως τίποτα και προτίμησαν το μεροκάματο από τη λιτανεία στους δρόμους της Αθήνας.
Η ευθύνη των Κυρίων της ιστορικής Αριστεράς είναι τεράστια! Μετά από αυτήν την παταγώδη και κομβικής σημασίας αποτυχία ένα νέο κύμα εγκατάλειψης της νεκροζώντανης Αριστεράς θα σημειωθεί. Η ιστορική Αριστερά θα συρρικνωθεί ακόμα περισσότερο. Μέσα σε λίγα χρόνια, οι Κύριοι της Αριστεράς θα μείνουν χωρίς υποτελείς. Εάν τα εναπομείναντα αποκόμματα της νεκροζώντανης Αριστεράς δεν επιβιώσουν εκλογικά, σε λίγα χρόνια θα αποχωρήσουν παντελώς από το πολιτικό προσκήνιο. Εάν ενωθούν για να επιβιώσουν, θα αποβιώσουν μια ώρα νωρίτερα, γιατί ο κόσμος τους πήρε χαμπάρι και ολοένα και περισσότεροι τους γυρίζουν την πλάτη.
Εδώ και πολλά χρόνια με απασχολούσε το εξής ερώτημα: θα υπάρχουν άραγε σε μια διευρυμένη κομμουνιστική κοινωνία (οι σημερινές είναι άκρως συρρικνωμένες κομμουνιστικές κοινωνίες) εκδοτικοί οίκοι και βιβλιοπωλεία; Σήμερα, είμαι έτοιμος να δώσω μια απάντηση και να την υπερασπιστώ δημόσια: ΟΧΙ, κατηγορηματικά όχι, δεν θα υπάρχουν ούτε εκδοτικοί οίκοι ούτε βιβλιοπωλεία. Γιατί είσαι κατηγορηματικός; Πως θα εκδίδουμε βιβλία σε μια κομμουνιστική κοινωνία, πως θα τα προμηθευόμαστε;
Πριν απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα, θα πρέπει να εξετάσουμε πως προμηθευόμαστε και πως εκδίδουμε σήμερα, στο καπιταλιστικό παρόν, βιβλία. Υπάρχουν τρεις τρόποι να χρησιμοποιήσουμε ένα βιβλίο: να το κλέψουμε, να το αγοράσουμε ή να το δανειστούμε από κάποια κοινοτική (τοπική) βιβλιοθήκη.
Η ποδοσφαιρική αηδία (αηδία σημαίνει ‘έλλειψη ευχαρίστησης και ηδονής, έλλειμμα ζωής'[α-, ηδύς]) τελειώνει, άλλες αηδίες θα την αντικαταστήσουν. Κάπου κάπου όμως σκάνε μύτη και κάποιες ευχάριστες, ηδείς, εξελίξεις και μας δίνουν κουράγιο να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε και να δημιουργούμε. Η διάσπαση του ΣΥΝασπισμού ήταν μια άκρως ευχάριστη εξέλιξη: το πτώμα της νεκροζώντανης Αριστεράς αρχίζει να αποσυντίθεται και σε λίγα χρόνια θα σαπίσει και οι οργανικές και ανόργανες ύλες που κατακρατά θα επιστρέψουν στη κοινωνία. Μια άλλη πολύ ευχάριστη εξέλιξη ήταν η διαδικασία εκφυλισμού των διαδηλώσεων των γενικών απεργιών. Τι αυταπάτες! Τι αυταπάτες! Έγιναν τέσσερις Γενικές Απεργίες (5 και 20 Μαΐου, 29 Ιουνίου, 8 Ιουλίου) μα καμιά δεν ήταν γενική γιατί ο ιδιωτικός τομέας δεν απήργησε, κι από τους δημόσιους υπαλλήλους μόνο ένα μέρος που γινόταν ολοένα και μικρότερο: οι 150.000 στη διαδήλωση της 5ης Μαΐου έγιναν 80.000 (20/5), 50.000 (29/6) και, τέλος, 15.000 (8/7)! Αφού δεν γίνεται τίποτα με τη μονοήμερη απεργία και τις διαδηλώσεις γιατί να χάσω και το μεροκάματο, σκέφτηκαν οι δημόσιοι και δεν απήργησαν.
Οι ‘γενικές απεργίες’ και οι διαδηλώσεις τέλος! Γιατί όμως αυτές οι εξελίξεις προκαλούν σε όλους απογοήτευση και πίκρα και αμηχανία και κατάθλιψη και εσύ τις θεωρείς πολύ ευχάριστες και ενθαρρυντικές; Μας βεβαίωναν ότι τα μέτρα δεν θα περάσουν. Τα μέτρα πέρασαν. Μας βεβαίωναν ότι τα μέτρα θα καταργηθούν. Δεν καταργήθηκαν. Το πολιτικό και θεωρητικό αδιέξοδο της νεκροζώντανης Αριστεράς είναι αβυσαλέο. Αν δεν μπορούμε να καταργήσουμε τα μέτρα με την απεργία και τη διαδήλωση, πως θα τα καταργήσουμε; Υπάρχει άλλος τρόπος; Ποιος είναι αυτός;
Στα ερωτήματα αυτά η νεκροζώντανη Αριστερά δεν μπορεί να απαντήσει. Γιατί δεν μπορεί να απαντήσει; Εκτός κι αν γνωρίζει τον τρόπο και τον αποφεύγει. Γιατί να τον αποφεύγει; Όλα αυτά είναι πολύ σοβαρά ερωτήματα και χρήζουν επειγόντως απαντήσεων. Θα επιχειρήσουμε να τις διατυπώσουμε: αύριο το πρωΐ, το θέμα του πρώτου, λογικά και χρονικά, σημειώματος θα είναι ελευθερία πνεύματος και ιστορική Αριστερά. Θα δείξω ότι η ιστορική Αριστερά δεν έχει καμιά μα καμιά σχέση με την ελευθερία πνεύματος. Οπότε δεν είναι Αριστερά, διότι για μένα Αριστερά, δηλαδή κομμουνισμός, σημαίνει ελευθερία πνεύματος.
Σας εύχομαι υγεία και χαρά. Θα γράψω κάτι ακόμα (κομμουνισμός, εκδόσεις και βιβλιοπωλεία) και μετά θα πάω στο λαχανόκηπο να φυτέψω φασολάκια και όψιμα καλαμπόκια. Μη ξεχνάτε ότι η σκέψη είναι δημιουργία και η δημιουργία ποίηση.
Που, από ποιους παίζεται σήμερα το καλύτερο ποδόσφαιρο; Στο ερώτημα αυτό υπάρχουν δυο απαντήσεις. Η μια απάντηση δίνεται από τη σκοπιά του σημερινού ανδρικού ποδοσφαίρου ως επαγγελματικού αθλήματος και θεάματος. Τι εννοούμε όταν λέμε ‘παίχτηκε καλό ποδόσφαιρο’ ή ‘είδαμε καλό ποδόσφαιρο’; Τι εννοούμε όταν λέμε ‘ωραίο μάτς’ ή ‘ωραίο παιχνίδι’; Είναι το ποδόσφαιρο που μας ενθουσίασε, που μας αναστάτωσε; Τι μας ενθουσιάζει και μας αναστατώνει όταν βλέπουμε 22 άνδρες να παίζουν ποδόσφαιρο; Η μάχη για την διεκδίκηση της μπάλας, η μάχη για την επίτευξη της διείσδυσής της, η ίδια η διείσδυση της μπάλας, την οποία ασφαλώς εκλαμβάνουμε, ασύνειδα φυσικά, ως βλήμα και ως πέος. Ενθουσιαζόμαστε και αναστατωνόμαστε διότι βλέπουμε δυο ομάδες ανδρών να προσπαθούν να σκοτώσει η μια την άλλη και ταυτόχρονα να τη γαμήσει. Ταυτιζόμαστε με την ομάδα μας και παθαίνουμε ότι παθαίνει κι αυτή: εάν νικήσει, σκοτώνει και γαμάει, σκοτώνουμε και γαμάμε κι εμείς. Εάν ηττηθεί, σκοτώνεται και γαμιέται, σκοτωνόμαστε και γαμιόμαστε κι εμείς. Προχτές, η ομάδα της Αργεντινής μας σκότωσε και μας γάμησε. Η Εθνική μας ομάδα επέστρεψε σκοτωμένη και γαμημένη.
Η άλλη απάντηση δίνεται από τη σκοπιά όχι πως παίζεται το ποδόσφαιρο από τους επαγγελματίες ποδοσφαιριστές μέσα στο γήπεδο (με θεατές, κανόνες, διαιτητή, συγκεκριμένη διάρκεια του αγώνα, με καθορισμένο αριθμό παικτών, και άλλα πολλά) αλλά πως παίζεται το ποδόσφαιρο χωρίς διαιτητή, χωρίς καθορισμό του αριθμού των παικτών και της διάρκειας, με ελάχιστους κανόνες. Δίνεται δηλαδή από τη σκοπιά του ποδοσφαίρου ως παιχνίδι.Στην απάντηση του κομβικού ερωτήματος που θέσαμε θα μας βοηθήσει ένας βετεράνος διάσημος ποδοσφαιριστής, ο Φραντς Μπεγκενμπάουερ. Σε μια συνέντευξή του, πριν από πολλά χρόνια, είχε ερωτηθεί για το ποιο ήταν το καλύτερο παιχνίδι που είχε παίξει στη ζωή του, και έδωσε την εξής απάντηση: ένα απόγευμα, στο πάρκο, με τα παιδιά της γειτονιάς.