φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Κατά τη διάρκεια του Β’  Παγκοσμίου Πολέμου, καλοκαιράκι, ένα γερμανικό αεροπλάνο έπεσε κοντά σε ένα χωριό της Μακεδονίας. Ένας βοσκός που βρίσκονταν εκεί κοντά έτρεξε στο σημείο της πτώσης.  Ο γερμανός πιλότος ήταν νεκρός και παντού σκορπισμένα φασολάκια. Χύμα και τσουβαλάτα. Πήγε στο χωριό, ενημέρωσε τους κατοίκους κι αυτοί έτρεξαν και μάζεψαν τα φασολάκια. Φασολάκια από τη νότια Ελλάδα για το Βερολίνο και το Αμβούργο. Τα φασολάκια, η τροφή ως πολεμική λεία.

Τον Νοέμβριο του 1990 βρέθηκα στο Αμβούργο. Πλησίαζαν Χριστούγεννα. Εκεί που σουλατσάριζα στους δρόμους της Άλτονα, υπό την επήρεια του χαμομηλιού, κάποια στιγμή πράσινα φασολάκια με ανάγκασαν να κοντοσταθώ μπροστά στους πάγκους ενός μανάβικου. Χριστούγεννα, φρέσκα πράσινα φασολάκια; Από το Ισραήλ. Παραμονές Χριστουγέννων και είδα να πουλιούνται στη Γερμανία ροδάκινα, βερίκοκα, πεπόνια, σταφύλια, καρπούζια, κεράσια, όλα τα φρούτα του έτους όλου του πλανήτη, μάνγκο, μπανάνες, ανανάδες, φρέσκα λαχανικά εκτός εποχής από Μαλαισία, Νότια Αφρική, Κεντρική Αμερική, Χιλή, Ισραήλ. Ελλάδα, Ιταλία, Αίγυπτο, από όλα τα σημεία της Γης, όλων των ειδών λαχανικά, όλων των ειδών φρούτα. Φρίκαρα! Από τα κεράσια είδα να στάζει αίμα. Κι από τις ντομάτες.  Κι από τα κόκκινα ραπανάκια. Κι από τα κόκκινα σταφύλια. Οι Πράσινοι Οικολόγοι της Γερμανίας ξεκινάνε τη μέρα τους με φρουτοσαλάτα. . .  Πολλά δε από αυτά τα φρούτα είναι και βιολογικής καλλιέργειας, μεταφερμένα με αεροπλάνα. . .

Κάποτε, φίλες και φίλοι, οι Αμπελόκηποι στην Αθήνα ήταν μια περιοχή γεμάτη με αμπέλια, επειδή είναι πλαγιά – το αμπέλι θέλει πλαγιά και αεράκι να στεγνώνουν τα φύλλα και τα τσαμπιά. Στα Πατήσια ήταν οι λαχανόκηποι και τα εξοχικά των πλούσιων Αθηναίων. Το 1970, σχεδόν όλο το σημερινό Χαλάνδρι ήταν λαχανόκηποι και δενδρόκηποι που εφοδίαζαν την πόλη των Αθηνών και των προαστίων με λαχανικά. Μετά από δέκα χρόνια, η παραγωγή των λαχανικών μεταφέρθηκε στον Μαραθώνα. Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος των λαχανικών που καταναλώνονται στην Αττική προέρχεται από τα πιο απομακρισμένα σημεία όχι μόνο της Ελλάδας αλλά όλόκληρου του πλανήτη.

Φίλες και φίλοι, η Αθήνα δεν είναι πόλη, ούτε η Θεσσαλονίκη, ούτε η Αλεξανδρούπολη στην οποία ζω. Και τι είναι  πόλη; Κι αν δεν είναι πόλη, τι είναι; Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την Αθήνα ως πόλη;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Κόμματα, οργανώσεις και οικονομολόγοι της ιστορικής Αριστεράς προτείνουν και υποστηρίζουν να διαγράψουμε μονομερώς το χρέος, να φύγουμε από την Ευρωζώνη και να επιστρέψουμε στη δραχμή. Τα διαβάζουμε και τα ακούμε καθημερινά. Εγώ αυτές τις προτάσεις δεν τις καταλαβαίνω, όσο απλές και να είναι. Δεν μπορώ να κατανοήσω τα ρήματα: να διαγράψουμε, να φύγουμε, να επιστρέψουμε. Ποιοι θα τα κάνουν όλα αυτά; Η κατάληξη -ουμε παραπέμπει στο ‘εμείς’. Ποιοι είμαστε εμείς;

Μετά από πολλή σκέψη κατέληξα στις εξής απαντήσεις. Η πρώτη: απευθυνόμαστε προς τους καπιταλιστές και τους υπηρέτες τους (πολιτικούς, ειδικούς επιστήμονες και συμβούλους, δημοσιογράφους) και τους υποδεικνύουμε τι να κάνουν. Τους λέμε να πράξουν όπως θα πράτταμε εάν ήμασταν εμείς στη θέση τους: να μην πληρώσουν το χρέος, να φύγουν από την Ευρωζώνη, να επιστρέψουν στη δραχμή.

Η δεύτερη απάντηση: να ενωθεί η Αριστερά, να συμπήξει ένα μέτωπο, να γίνει κυβέρνηση και να εφαρμόσει αυτά τα μέτρα. Όταν λέμε εμείς εννοούμε την ιστορική Αριστερά και τοι λαό, τους εργαζόμενους. άνδρες και γυναίκες.

Ποια από τις δυο αυτές εκδοχές μπορεί να πραγματοποιηθεί; Καμιά!

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Θα ήθελα να σας ρωτήσω: εάν σας έδιναν τα λεφτά που βγάζετε τώρα από τη δουλείά σας χωρίς να δουλεύετε, θα πηγαίνατε στη δουλείά;

Εγώ δεν θα πήγαινα. Και τι θα έκανες όλη τη μέρα, θα έξυνες τ’ αρχίδια σου; Θα σας πω τι θα έκανα: από τη χαρά μου δεν θα προλάβαινα τι να πρωτοκάνω. Να καλλιεργήσω το λαχανόκηπο, το αμπέλι, να βγάλω κρασί και τσίπουρο, να μαζέψω χόρτα, βότανα και ξύλα από το βουνό, κρίταμα και μύδια από τη θάλασσα, να αλέσω σιτάρι, να ζυμώσω και να ψήσω το ψωμί, να φτιάξω γιαούρτι και ψωμί, να παίξω με τα παιδιά, να τους πω παραμύθια το βράδυ, να πάμε στο ποτάμι για μπάνιο, να περπατήσουμε, να μαγειρέψω για τους φίλους, να πλύνω πιάτα, να ταξιδέψω και να επισκεφτώ φίλους,  να διαβάσω, να μελετήσω, να γράψω, να συζητήσω με τους φίλους,να ξεκουραστώ, να σεργιανίσω στο κέντρο της πόλης, να σουλατσάρω έτσι χαζεύοντας, χωρίς λόγο, χωρίς σκοπό. . .

Μια Κυριακή, ένας γείτονάς μου, έπλυνε πρωί πρωί το αυτοκίνητο. Μετά από δυο ώρες, το ξανάπλυνε. Περνώντας να πάω να πάρω εφημερίδα, πιάσαμε κουβέντα. Το ξαναπλένω γιατί δεν έχω τι να κάνω, μου είπε. Αυτός και πολλοί άλλοι, θα πήγαιναν στην δουλείά γιατί η δουλείά τους έχει καταστρέψει, όπως καταστρέφει η πρέζα. Η δουλείά  η δουλική εργασία, είναι εξαρτησιογόνος κατάσταση. Τώρα που η κοινωνία της εργασίας καταρρέει, θα δούμε πολλά δράματα. Θα θέλουνε να εργαστούνε και δεν θα υπάρχει δουλείά! Μη ανησυχείτε όμως! Η Παπαρήγα, ο Τσίπρας και ο Αλαβάνος θα δημιουργήσουν πολλές θέσεις εργασίας με τη σοσιαλιστική οικονομία.  Πόσο αναχρονιστική, πόσο ανυπόφορη και βαρετή είναι αυτη η ιστορική Αριστερά! Πόσο άχρηστη και επικίνδυνη! Σαν τον Κύριο!

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Ο Δεκέμβρης του 08,  έστειλε ένα μήνυμα στον Κύριο καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος, στον ένοπλο ζητιάνο, και στα τσιράκια του, το οποίο βέβαια και το έλαβαν.  Κάθε επεισόδιο της διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου στέλνει ένα μήνυμα. Μετά τη μάχη, αυτό που κάνουν οι κοινωνικοί πολεμιστές, δηλαδή οι υποτελείς Παραγωγοί, είναι να μεριμνήσουν για την ανασυγκρότηση των δυνάμεών τους, για την ενίσχυση των θέσεών τους.  Αυτό γινόταν, αυτό γίνεται, αυτό θα γίνεται. Η κοινωνική επανάσταση, η συλλογική επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων, η διεύρυνση του εμμενούς κομμουνισμού, δεν είναι μόνο πόλεμος, δεν είναι μόνο καταστροφή: είναι κυρίως  ειρήνη, δηλαδή δημιουργική σύγκρουση, είναι δημιουργία.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Σήμερα θα υποστηρίξω,  βασιζόμενος στην Αρχαιολογία και την Ιστορία,  ότι η μία πλευρά των κοινωνικών εξεγέρσεων και επαναστάσεων, η καταστροφή (η άλλη είναι η δημιουργία) εμφανίζεται κατά κύριο λόγο ως εμπρησμός, μιας και η φωτιά είναι ένα όπλο που μπορεί να το έχει ο καθένας,  είναι πολύ απλό ως προς τη χρήση του, είναι πολύ αποτελεσματικό, ειδικά σε πολιτισμούς που χρησιμοποιούν εύφλεκτα υλικά (ξύλο, πλαστικό, κλπ) και, το σημαντικότερο, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από τις κρατικές υπηρεσίες, όσο καλά οργανωμένες κι αν είναι.

Στο ερώτημα εάν θα υπάρξουν κοινωνικές εξεγέρσεις και επαναστάσεις που θα κυριαρχεί η πλευρά της καταστροφής, δηλαδή οι εμπρησμοί, η δική μου η απάντηση είναι η εξής: θα υπάρξουν και το υποστηρίζω με την μεγαλύτερη βεβαιότητα που μπορώ να εξασφαλίσω από τη μελέτη της Αρχαιολογίας και της Ιστορίας. Οι εμπρησμοί των αυτοκινήτων στη Γαλλία και οι εμπρησμοί του Δεκέμβρη του 2008 στην Ελλάδα δεν είναι τίποτα μπροστά σε αυτά που θα δούμε κατά τις επόμενες δεκαετίες. Τι θα δούμε δηλαδή; Θα δούμε να καίγονται οι χώροι του Κυρίου, οργανωμένοι ως φρούρια, τα εργαλεία του, τα σύμβολα του (εκείνο το χριστουγεννιάτικο δένδρο τι ωραία που καιγόταν!): τράπεζες, εφορίες, αστυνομικά τμήματα, στρατώνες, δικατήρια, φυλακές, αναμορφωτήρια, σχολεία, εκκλησίες, πολυκαταστήματα, κοινοβούλια, καταστήματα ειδών πολυτελείας,  αυτοκίνητα και άλλα πολλά που εγώ δεν τα βλέπω αλλά άλλοι τα βλέπουν ή θα τα δουν. Θα δούμε τετράγωνα να γίνονται παρανάλωμα της φωτιάς,  συνοικίες, ακόμα και ολόκληρες πόλεις, μιας και είναι χτισμένες με πολύ εύφλεκτα υλικά.

Εμπρησμούς είδαμε, εμπρησμούς θα δούμε και πάλι. Η διαπίστωση αυτή μας παροτρύνει να θέσουμε κάποια κομβικής σημασίας ερωτήματα. Ποιες  θα είναι οι αιτίες που θα ξεσπάσουν καταστροφικές, εμπρηστικές εξεγέρσεις και επαναστάσεις; Πως θα τις αντιμετωπίσει, πως θα τις διαχειριστεί ο Κύριος και τα τσιράκια του; Ποια (θα) είναι η σχέση μεταξύ της καταστροφικής και της δημιουργικής πλευράς της εξέγερσης και της επανάστασης;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Θα ήθελα να σας υπενθυμίσω ότι η λέξη πρόοδος εμφανίζεται πρώτη φορά στον Ξενοφώντα ως στρατιωτικός όρος αρσενικού γένους – ο πρόοδος ήταν ο στρατιώτης που προχωρούσε (-οδος) πριν (προ-) τους άλλους, μέσα στη χώρα των εχθρών για να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με το έδαφος, τη θέση και την κατάσταση του αντιπάλου στρατεύματος.  ‘Επρεπε δε να ήταν πολύ παρατηρητικός, γρήγορος  και ευκίνητος  για να μπορεί να μεταφέρει στους αξιωματικούς του όσο γίνεται ταχύτερα περισσότερες και ακριβέστερες πληροφορίες. Με αυτήν την έννοια, οι  δορυφόροι που επιτηρούν τον πλανήτη και κάθε άλλος τρόπος επιτήρησης και παρακολούθησης  είναι πρόοδοι, με την αρχαία ελληνική σημασία του όρου, είναι δηλαδή κατάσκοποι. Αργότερα, κατά την ελληνιστική εποχή, ο πρόοδος έγινε η πρόοδος και σήμαινε απλά το προχώρημα, την προπόρευση. Σήμερα όμως, η λέξη σημαίνει τη θετική πορεία, την εξέλιξη προς το καλύτερο, τη βελτίωση. Πως να εξηγήσουμε την προέλευση αυτής της σημασίας;

Η νεοελληνική λέξη πρόοδος δεν προέρχεται από την αρχαία αντίστοιχη αλλά αποτελεί απόδοση της γαλλικής λέξης progres, που σημαίνει και προχώρημα και βελτίωση και δεν είναι άλλη από τη λατινική λέξη progressus που αρχικά σήμαινε προχώρημα, προπόρευση (από το ρήμα progredior, προχωρώ, είμαι μπροστά) και μεταφορικά την προκοπή, την επίδοση. Είναι σαφές ότι σε αυτή τη μεταφορική σημασία της λέξης λανθάνει η ινδοευρωπαϊκής (ποιμενικής) προέλευσης  αντίληψη ότι είναι καλύτερα να είσαι μπροστά, να είσαι πρώτος – η λέξη πρώτος δηλώνει αυτόν που είναι πιο μπροστά από όλους τους άλλους (προ-ατος >πρωτος). Ποιος να είναι μπροστά και γιατί;

Είναι καλύτερα να είσαι μπροστά μόνο εάν είσαι ποιμένας ή πολεμιστής.

Continue reading →