φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΕΝΑ από τα κομβικά σημεία της φιλοσοφικής σκέψης του Χέγκελ (Hegel), της γνωσιοθεωρίας του, ήταν αυτό: δεν μπορούμε να συγκροτήσουμε ή να ανασυγκροτήσουμε ή να κατανοήσουμε μια έννοια εάν δεν προϋποθέσουμε μία άλλη. Καμία έννοια δεν νοείται απολύτως, μόνο η σχέση νοείται απολύτως – διότι η κοινωνία είναι ένα πλέγμα σχέσεων. Ένα πολύ απλό παράδειγμα: η έννοια του απείρου δεν νοείται, δεν γίνεται κατανοητή χωρίς την έννοια του πεπερασμένου. Να άλλο ένα: η έννοια του αρσενικού, ή του άνδρα, δεν νοείται χωρίς την έννοια του θηλυκού, ή της γυναίκας αντίστοιχα. Επειδή το μη ον υπάρχει, όσο αντιφατικό κι αν ακούγεται, κάθε έννοια προϋποθέτει μια αντίθετη. Η άρση της αντίθεσης παράγει τη γνώση.Η οποία γνώση είναι η σοφία η οποία θεωρεί ότι δεν είναι βέβαιη ότι γνωρίζει.
Η έννοια του κλεισίματος νοείται και κατανοείται μόνο εάν προϋποθέσουμε την έννοια του ανοίγματος. Το κλείσιμο των δρόμων νοείται και κατανοείται όχι με το άνοιγμα των δρόμων, αυτό θα ήταν άρση της θέσης, αλλά με το άνοιγμα κάτι άλλου. Ποιο είναι αυτό το άλλο που ανοίγει (ή πρέπει να ανοίξει);