Τι να έκανε άραγε το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου του 1863 ο Μαρξ, όταν εκπρόσωποι έντεκα ποδοσφαιρικών συλλόγων του Λονδίνου συναντήθηκαν στη ταβέρνα των Ελευθεροτεκτόνων και ίδρυσαν την Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου; Ζούσε στο Λονδίνο, από τον Αύγουστο του 1849, όπου και πέθανε το 1883. Τριάντα τέσσερα χρόνια! Τι σύμπτωση! Είναι ακριβώς η εποχή κατά την οποία διαμορφώθηκε το σύγχρονο ποδόσφαιρο. Είμαι βέβαιος ότι κάτι θα είχε ακούσει γι αυτό το παιχνίδι ο Μαρξ. Δεν γνωρίζω εάν αναφέρει κάτι γι αυτό και πολύ θα ήθελα να το μάθω. Εάν το αναφέρει κάπου, θα είναι στην αλληλογραφία του αλλά έχω διαβάσει μόνο ένα πολύ μικρό μέρος από αυτήν. Δεν αποκλείεται, περνώντας από κάποια γειτονιά, να είχε παρακολουθήσει και κάποιον αγώνα· να έπαιξε ο ίδιος, μάλλον πρέπει να το αποκλείσουμε.
Κύκλοι Διαλέξεων
There are 1.093 posts filed in Κύκλοι Διαλέξεων (this is page 99 of 110).
ευχάριστα νέα! άρχισε η αποσύνθεση του πτώματος της νεκροζώντανης Αριστεράς
Κάθε επίθεση του Κυρίου (καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος) οι υποτελείς Παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου την αντιμετωπίζουν με δυο τρόπους: αρχικά με την παθητικότητα και την έμπρακτη αλληλεγγύη (αυτός είναι ο λόγος που δεν ανταποκρίνονται στα κελεύσματα της Αριστεράς να ξεσηκωθούν, να εξεγερθούν), και όταν ο τρόπος αυτός αγγίξει τα όρια του, και πολύ σύντομα θα τα αγγίξει, τότε εμφανίζεται στο προσκήνιο ο δεύτερος τρόπος, η όξυνση του κοινωνικού πολέμου. Με την όξυνση του κοινωνικού πολέμου επιχειρείται κατ’ αρχήν μια άμεση ανακούφιση, μια άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Διαθέτουμε πληθώρα ενδείξεων ότι η άμεση ανακούφιση θα παρει τη μορφή λαϊκής γενικευμένης στάσης αποπληρωμής των λογαριασμών ΔΕΗ, ΟΤΕ, νερό, τη στάση πληρωμών κοινοχρήστων, διοδίων, εισιτηρίων, ενοικίου, προστίμων, φόρων, κλπ. Θα πάρει τη μορφή απαλλοτρίωσης του συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου, θα πάρει τη μορφή έγερσης οδοφραγμάτων στο χρόνο (απεργίες διαρκείας), θα πάρει τη μορφή απελευθέρωσης (‘κατάληψης’) κοινωνικών χώρων (εργασίας, σχολεία, δρόμος, κλπ).Θα πάρει τη μορφή γενικευμένης κοινωνικής, οικονομικής, καταναλωτικής, πολιτικής, ιδεολογικής, καλλιτεχνικής, αισθητικής, ερευνητικής, εκπαιδευτικής, ερωτικής ανυπακοής.
Ποια θα είναι η στάση της ιστορικής Αριστεράς έναντι αυτών των πρακτικών; Θα συντονίσει τη λαϊκή στάση πληρωμών; Γιατί δεν το προτείνει τώρα και προκρίνει τις απογευματινές λιτανείες; Γιατί δεν ενδιαφέρεται για την άμεση ανακούφιση των Υποτελών Παραγωγών που πλήττονται από την επίθεση του Κυρίου που σκοπεύει να ξεπεράσει την κρίση του (και τη κρίση του Κράτους του) οξύνοντας τη κρίση των εργαζομένων;
Η όξυνση του κοινωνικού πολέμου θα δείξει πόσο άτολμη, πόσο ψοφοδεής, πόσο συντηρητική είναι η ιστορική Αριστερά. Το πιο σημαντικό όμως είναι κάτι άλλο: θα αναδείξει το κύριο ελάττωμά της, ότι δηλαδή άλλα λέει κι άλλα κάνει.
Η εν εξελίξει μακροχρόνια όξυνση του κοινωνικού πολέμου θα σαρώσει την νεκροζώντανη ψοφοδεή και υποκριτική Αριστερά, θα την διαλύσει, θα τη σκορπίσει, θα την πετάξει από το πολιτικό προσκήνιο. Και πριν καλά καλά αρχίσει αυτή η όξυνση, πέταξε την Ανανεωτική Πτέρυγα στα σκουπίδια. Οι Κύριοι αυτοί την έκαναν διότι βλέπουν πολύ καλά την καταιγίδα που έρχεται. Κι αυτοί που έμειναν έχουν την αντίληψη ότι θα τη διαχειριστούν προς όφελός τους! Και υπήρξε και κάποιος φαιδρός ανεκδιήγητος Κύριος, εννοώ τον Γρηγόρη Ψαριανό, που την έκανε αλλά θέλει να συνεργάζεται και με αυτούς που έμειναν!
Η γέννα της αναρχοκομμουνιστικής Αριστεράς του μέλλοντος άρχισε!
ένα μήνα το χρόνο!
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα!
Ένας εφιάλτης έχει φωλιάσει στο μυαλό και στη ψυχή του Κυρίου (καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος – εκλαμβανομένου και ως μέσον αρπαγής) και δεν λέει να φύγει. Δε λέει να φύγει γιατί Ο κύριος δεν μπορεί να τον διώξει. Ποιος είναι αυτός ο εφιάλτης; Είναι ο εφιάλτης των δυνατοτήτων άμεσης αντιμετώπισης και σταδιακής επίλυσης όλων των παγκόσμιων κοινωνικών προβλημάτων που πλήττουν ως βλήματα, εκσφενδονιζόμενα από τον Κύριο, τους υποτελείς Παραγωγούς και τη Φύση. Μία από αυτές της δυνατότητες είναι κι αυτή της επίλυσης της κούρασης, του πιο σημαντικού κοινωνικού προβλήματος, της ανεργίας, της φτώχειας, της ανασφάλειας, του εργασιακού άγχους, της εργασιακής δουλείας. Σήμερα, μπορούμε να παραγάγουμε τον τεράστιο κοινωνικό πλούτο που παράγουμε καθημερινά εργαζόμενοι, όλες και όλοι, με εργασία ενός μήνα το χρόνο. Αυτό όμως ο Κύριος δεν θα το επιτρέψει, θα επιχειρήσει να το αποτρέψει με κάθε τρόπο. Ανοίγονται μπροστά μας τρεις δρόμοι. Η επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων προς όφελος των υποτελών Παραγωγών, η αποτροπή της επίλυσής τους, η αντιμετώπισή τους με κριτήριο την ενίσχυση και αναπαραγωγή της Κυριαρχίας, της αρπαγής και καταστροφής του κοινωνικού πλούτου. Βρισκόμαστε στα πρόθυρα του Παραδείσου, της δυνατότητας δηλαδή αντιμετώπισης και επίλυσης των προβλημάτων, αλλά μας επιβάλλεται η Κόλαση, η αποτροπή της επίλυσής τους. Στο σημερινό μας σημείωμα θα καταπιαστούμε με το ζήτημα της μείωσης του χρόνου εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο στον ένα μήνα το χρόνο. Πως μπορεί να γίνει αυτό; Ποιος θα το κάνει; Θα γίνει ακαριαία ή σταδιακά;
κάνονμπολ, βολίδα, σφαίρα
φίλες και φίλοι,
Στο προηγούμενο σημείωμά μας (το αυτοκίνητο δεν είναι όχημα) αναρωτηθήκαμε εάν το αυτοκίνητο είναι όχημα και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι, μιας και 
όχημα είναι η άμαξα που κινείται συρόμενη από ζώα. Τα δίτροχα αμαξίδια (ταξί) που σύρουν στην Ινδία και σε άλλες χώρες οι άνθρωποι είναι οχήματα, όχι τα αυτοκίνητα. Για τον Πλάτωνα, στον Τίμαιο μας το λέει (44e), ο άνθρωπος είναι όχημα μεταφοράς του κεφαλιού του: “Για να μην κατρακυλάει λοιπόν το κεφάλι σε όλα τα βάθη και τα ύψη της Γης και για να μην συναντά δυσκολίες στην υπερπήδηση και την αποφυγή τους, του έδωσαν το σώμα ως ευέλικτο όχημα μεταφοράς (οχημα αυτω τουτο και ευπορίαν έδοσαν).” Ο χαρακτηρισμός όχημα δεν είναι κυριολεξία αλλά μεταφορά. Αλλά, εάν δεν είναι όχημα, τι είναι;
το αυτοκίνητο δεν είναι όχημα
φίλες και φίλοι,
το όχημα ήταν, και είναι, μια δίτροχη (άρμα) ή τετράτροχη (άμαξα, κάρο) κατασκευή που σύρεται από ζώα, τα γνωστά ζώα έλξης (άλογα, μουλάρια, αγελάδες). Το αυτοκίνητο δεν σύρεται από ζώα έλξης, είμαστε βέβαιοι γι αυτό, έτσι δεν είναι; Η διαπίστωση αυτή μας παροτρύνει να διατυπώσουμε τα παρακάτω κομβικής σημασίας ερωτήματα: Εάν το αυτοκίνητο δεν έλκεται, πως κινείται; Εάν δεν έλκεται, γιατί το λέμε όχημα; Εάν δεν είναι όχημα, τι είναι;
Γραμματική και Ιστορία
Γραμματική και Ιστορία
Γραμματική και Ιστορία
Κάποτε, θα το γνωρίζετε, οι ομιλητές της (αρχαίας) ελληνικής γλώσσας έλεγαν οι άνδρες και αι γυναίκες. Σήμερα, λέμε οι άνδρες και οι γυναίκες: το θηλυκού γένους άρθρο αι της ονομαστικής πληθυντικού παραχώρησε τη θέση του στο αντίστοιχο αρσενικού γένους οι. Το ζήτημα θεωρείται τόσο αυτονόητο που οι ευγενικές αναγνώστριες και οι ευγενικοί αναγνώστες θα παραξενευτούν όταν θα διαβάσουν τα ερωτήματα που θα διατυπώσουμε: γιατί η αλλαγή του άρθρου έγινε προς αυτή την κατεύθυνση και όχι προς την άλλη; Θα μπορούσαμε να λέμε αι [ε] άνδρες και όχι οι [ι]; Γιατί εξοβελίστηκε το θηλυκού γένους αι και όχι το αρσενικού γένους οι; Πότε έγινε αυτή η αλλαγή; Κάτω από ποιες συνθήκες; Μήπως η αλλαγή αυτή δεν είναι τίποτα άλλο από μια καταγραφή της επιδείνωσης της κοινωνικής θέσης της γυναίκας μετά τους πρώτους τρεις χριστιανικούς αιώνες; (Στην Καινή Διαθήκη το αι υπάρχει ακόμα). Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε την άποψη ότι η Γραμματική, με την ευρεία σημασία του όρου (μορφολογία, σύνταξη, σημασιολογία), ενσωματώνει ιστορικές αλλαγές; Μπορούμε να αποκαλέσουμε αυτό το φαινόμενο Γραμματικοποίηση της Ιστορίας;
εάν η στρατιωτική θητεία ήταν εθελοντική, πόσοι θα πήγαιναν να καταταγούν;
Κανένας! (ή, σχεδόν κανένας)
φίλες και φίλοι,
η στρατιωτική θητεία είναι ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα το οποίο πρέπει να επιλυθεί το συντομότερο δυνατόν. Στο σημερινό μας σημείωμα θα στρέψουμε τη προσοχή μας σε ορισμένες όψεις αυτού του κοινωνικού προβλήματος, ιδιαίτερα όμως στο τρόπο επίλυσής του, δηλαδή στο τρόπο κατάργησης της στρατιωτικής θητείας.
Σε ποια κατηγορία κοινωνικών προβλημάτων υπάγεται η στρατιωτική θητεία; Σε αυτά που μπορούν να επιλυθούν άμεσα, με το πέρασμα στη πράξη, με την άμεση δράση των ίδιων των ενδιαφερομένων ή σε αυτά που η επίλυσή τους θα είναι το αποτέλεσμα της εκπλήρωσης ενός αιτήματος, της υποχώρησης δηλαδή του Κυρίου, ή του ελέγχου του κράτους από το κόμμα; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ανήκει στην πρώτη κατηγορία. Εδώ και πολλές δεκαετίες, πολλοί νέοι, δεκάδες χιλιάδες, απέφυγαν να υπηρετήσουν επιλέγοντας την ατομική λύση του τρελόχαρτου, μια πρακτική που υπάρχει και στις μέρες μας και θα υπάρχει όσο θα υπάρχει η στρατιωτική θητεία. Το πρόβλημα με την επιλογή του τρελόχαρτου είναι ακριβώς ο ατομισμός της. Πολλοί από αυτούς που υπηρετούν θα ήθελαν να αποφύγουν τη θητεία αλλά σκέφτονται τους γονείς τους, το απολυτήριο, κλπ. Τους καταλαβαίνω και τους συμπαρίσταμαι… Το θέμα είναι να καταργήσουμε τη θητεία χωρίς αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις. Μπορούμε να το κάνουμε;
Μπορούμε. Μπορούμε να τα κάνουμε όλοι μαζί – μέσω της συλλογικής άρνησης στράτευσης. Κανένας να μην πάει να παρουσιαστεί. Για να γίνει όμως αυτό, χρειαζόμαστε την συμπαράσταση της Αριστεράς. Μόνο η Αριστερά μπορεί να αναλάβει και να φέρει σε πέρας την επίλυση αυτού του δυσβάστακτου κοινωνικού προβλήματος. Το θέμα είναι εάν η ιστορική Αριστερά έχει τη διάθεση να αναλάβει τον συντονισμό αυτής της επιθετικής κίνησης. Είμαι της γνώμης ότι δεν έχει αυτή τη διάθεση. Και δεν την έχει διότι διάκειται εχθρικά προς το πέρασμα στη πράξη, θεωρεί ότι παραγκωνίζεται. Και για να μην παραγκωνίζεται αυτή, υποφέρουμε εμείς. Και μετά αναρωτιέται γιατί οι νέοι της γυρίζουν τη πλάτη και τη γράφουν στ’ αρχίδιά τους.Μήπως οι υποτελείς Παραγωγοί είναι αιχμάλωτοι της Αριστεράς;
Πόσο θα ήθελα να διαψευστώ!
υπήρξε, υπάρχει, θα υπάρξει κοινωνία που να μην είναι κομμουνιστική;
φίλες και φίλοι,
κομμουνισμός δεν είναι μόνο η κοινοχρησία και η κοινοκτησία των μέσων παραγωγής του κοινωνικού πλούτου, των πρώτων υλών, της ενέργειας. Δεν είναι μόνο η ανοιχτή έκθεση του συλλογικά παραγόμενου κοινωνικού πλούτου και η ελεύθερη πρόσβαση σε αυτόν. Δεν είναι η συνεχής μείωση του κοινωνικά αναγκαίου χρόνου εργασίας – που στις μέρες μας δεν ξεπερνάει τον ένα μήνα το χρόνο. Δεν είναι μόνο η ελεύθερη πρόσβαση και χρήση όλων ανεξαιρέτως των κοινωνικών χώρων.
Κομμουνισμός είναι κάθε μορφή συμβίωσης, συνεργασίας, αλληλεγγύης, δημιουργικής σύγκρουσης, ισότητας, ελευθερίας, κοινοχρησίας και κοινοκτησίας. Από τη στιγμή που η αναπαραγωγή της ζωής και της κοινωνίας είναι αδύνατη χωρίς τη συμβίωση, τη συνεργασία, την κοινοχρησία και την κοινοκτησία, είμαστε σε θέση να διατυπώσουμε την άποψη ότι δεν υπήρξε, δεν υπάρχει, δε θα υπάρξει κοινωνία που να μην είναι κομμουνιστική. (Εάν έχετε επιφυλάξεις για την χρήση του όρου ‘κοινωνία’, σας υπόσχομαι ότι θα επανέλθω επί του ζητήματος).
Ο κομμουνισμός είναι πανταχού παρών, είναι παντού τριγύρω μας μόνο που δεν μπορούμε να τον δούμε γιατί τον απωθούμε στο μέλλον με την μορφή άλλοτε του ιδανικού και του ιδεώδους, άλλοτε της μελλοντικής νομοτέλειας και αναγκαιότητας κι άλλοτε της φιλοσοφικής Ιδέας. Οι κοινοτικές βιβλιοθήκες, οι δρόμοι, τα πάρκα, οι πλατείες, τα τρένα , τα πλοία, τα δίκτυα, οι κοινωφελείς υπηρεσίες, η γλώσσα, η παράδοση, η παρέα, η οικογένεια, το σχολείο, το εστιατόριο, το μπαράκι, ο γάμος, η κηδεία, όλα αυτά είναι κομμουνισμός, δεν το βλέπετε, δεν το νιώθετε;
‘αγορά’ σήμαινε ‘κοπάδι (μέσα σε μαντρί)’
φίλες και φίλοι
Η αρχαιότερη μαρτυρία της λέξης αγορά βρίσκεται στα κρατικά αρχεία (από πηλό) της μυκηναϊκής Πύλου, που συντάχθηκαν στο δεύτερο μισό του 13ου π.Χ αιώνα (1250-1200 ) και διέσωσε, ψήνοντάς τα, η φωτιά που έκαψε το ανάκτορο. Tόσο τα κρατικά αρχεία της μυκηναϊκής Πύλου όσο και η ετυμολογία δεν μας αφήνουν περιθώρια να εκφράσουμε επιφυλάξεις ως προς την ποιμενική προέλευση και το ποιμενικό περιεχόμενο του όρου. Η πρώτη σημασία της λέξης ήταν “συγκεντρωμένο πλήθος ζώων” ή “κοπάδι που οδηγείται (στη βοσκή ή στο μαντρί)”. Θα ξαναδιαβάσουμε τη λέξη στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Μετά από πέντε αιώνες συνεχούς χρήσης είναι βέβαιο ότι δεν έχει απομείνει ίχνος από την ποιμενική σημασία της μυκηναϊκής λέξης. Τώρα η λέξη δηλώνει τη συγκέντρωση του λαού, τον τόπο αυτής της συγκέντρωσης αλλά και το λόγο που εκφωνείται εκεί. (Αγορητής, στην Ιλιάδα είναι ο ρήτορας, ενώ αγορητύς [η], στην Οδύσσεια, η ευγλωττία). Αργότερα απόκτησε και τη σημασία του τόπου της διεξαγωγής της αγοράς (ωνή) και πώλησης (πρασις) εμπορευμάτων, ακόμα και την ίδια την πράξη της αγοραπωλησίας. Πως όμως από την ποιμενική σημασία του όρου φτάσαμε σε αυτήν που δηλώνει τον τόπο και τη πράξη της αγοραπωλησίας εμπορευμάτων;
Για να φτάσουμε στην εξήγηση αυτής της τελευταίας σημασίας, που επιβιώνει μέχρι και στις μέρες μας, θα πρέπει να πιάσουμε την όλη σημασιολογική εξέλιξη της λέξης από την αρχή. Και η αρχή είναι η εποχή της σύνθεσης της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, η ύστερη γεωμετρική (850-750 π.Χ.) και αρχαϊκή εποχή (750-500). Η πρώτη σημασία είναι αυτή της συγκέντρωσης, της συνάθροισης του ανδρών (δηλαδή, των πολεμιστών, μιας κι αυτό σημαίνει η λέξη ανήρ) από την πολεμική αριστοκρατία. Εύλογα λοιπόν θα διατυπωθεί το ερώτημα: γιατί χρησιμοποιήθηκε ένας ποιμενικός όρος που δηλώνει το κοπάδι για να δηλωθεί η συνέλευση των ανδρών που συγκαλεί η πολεμική αριστοκρατία;
Η Ιλιάδα και η γλώσσα μας δίνουν την απάντηση: στην Ιλιαδα οι ηγέτες καλούνται ποιμένες λαών – κι αυτό σημαίνει ότι οι λαοί, οι άνδρες δηλαδή, εκλαμβάνονται ως εκτρεφόμενα ζώα. Με τον καιρό, η λέξη άρχισε να δηλώνει και το τόπο της συνέλευσης των ανδρών. Εκεί, στην αγορά, στο τόπο της συνέλευσης των ανδρών, άρχισε και η αγοραπωλησία ενός εμπορεύματος, του πρώτου λογικά και χρονικά εμπορεύματος, που χωρίς αυτό ο δουλοκτητικός τρόπος παραγωγής δεν θα μπορούσε όχι μόνο να λειτουργήσει αλλά ούτε καν να υπάρξει. Το εμπόρευμα αυτό ήταν ένα θύμα απαγωγής, ένας αιχμάλωτος παραγωγός του κοινωνικού πλούτου, που οι Ρωμαίοι ονόμασαν instrumentum vocale, ομιλούν εργαλείο, και οι Έλληνες, ανδράποδα, που πλάστηκε με πρότυπο τη (μυκηναϊκής καταγωγής) λέξη τετράποδα.
‘εργάτης’ σήμαινε ‘βόδι που οργώνει’
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πότε πλάστηκε και ποια ήταν η αρχική σημασία της λέξης εργάτης; Επιβιώνουν άραγε ίχνη αυτής της αρχικής σημασίας στη σημερινή χρήση της υπό εξέταση λέξης; Φίλες αναγνώστριες, φίλοι αναγνώστες, αντικείμενο του σημερινού μας σημειώματος θα είναι οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Θα μελετήσουμε τις αρχαιότερες μαρτυρίες της λέξης εργάτης και θα δούμε ότι δήλωνε το βόδι που οργώνει.