οι τρεις τρόποι του πολέμου: ο τροφοσυλλεκτικός, ο ποιμενικός και ο κρατικός

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΥΠΑΡΧΟΥΝ πολλά κοινωνικά φαινόμενα για τα οποία δεν μπορούμε να διατυπώσουμε έναν ορισμό που να καλύπτει όλες τις εκφάνσεις τους. Εάν ορίσουμε, εάν βάλουμε όρια, αφήνουμε πολλά χαρακτηριστικά εκτός ορισμού. Ο ορισμός είναι μια δυτική πολιτισμική απόπειρα να εντοπίσουμε αμετάβλητες, μόνιμες, σταθερές οντότητες μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα –  προέρχεται από την μη παραδοχή της αλλαγής, της μεταβολής, από την λατρεία της αμεταβλησίας και της αιώνιας διάρκειας. Ο Πλάτων στους πρώιμους διαλόγους του αποπειράται να ορίσει τη δικαιοσύνη, την ανδρεία, τη σωφροσύνη, το όσιο αλλά πάντα οι απόπειρες του καταλήγουν σε α-πορία, σε αδιέξοδο. Από αυτά τα κοινωνικά φαινόμενα, που επιχειρούμε να ορίσουμε και πάντα αποτυγχάνουμε,  τα πιο γνωστά  είναι η θρησκεία και ο πόλεμος.

Continue reading

γιατί πολεμούν μόνο οι άνδρες; γιατί δεν πολεμούν μόνο οι γυναίκες;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΓΙΑΤΙ τον πόλεμο τον διεξάγουν  οι άνδρες και όχι  οι γυναίκες; Είμαι βέβαιος ότι το ερώτημα αυτό το έχετε σκεφτεί και έχετε απαντήσει. Κι εγώ το έχω σκεφτεί. Δεν μπορώ όμως να γνωρίζω  την απάντηση που έχετε δώσει. Θα σας έχουν απασχολήσει κι άλλα δύο ερωτήματα. Τι θα γινόταν, εάν αυτές τις μέρες τα ευρωπαϊκά κράτη, της Αγγλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, ας πούμε, αποφάσιζαν να επιστρατεύσουν  τους νεαρούς άντρες (από 20 έως 45 ετών), να τους δώσουν από ένα Καλάσνικωφ και να τους στείλουν στο μέτωπο της Ουκρανίας, όπως στο παρελθόν τους έστελναν στα πεδία των μαχών των δύο παγκοσμίων πολέμων; ‘Η να πολεμήσουν οι Άγγλοι με τους Γερμανούς και οι Γάλλοι με τους Ισπανούς; Τι θα γινόταν, ένα με τον ίδιο τρόπο, επιστράτευαν τις νεαρές γυναίκες, που δεν είναι μητέρες, και τις έστελναν στα πεδία των μαχών; Να κι άλλο ένα: θα μπορούσε ο επαγγελματικός κρατικός στρατός να συγκροτούνταν μόνο από γυναίκες; Θα μπορούσε ο σπαρτιάτης πατέρας να πει στην κόρη του, ή τάν (ασπίδα, νικήτρια) ή επί τας (ασπίδος, νεκρή); Γιατί δεν θα μπορούσε να γίνει αυτό; Ποιος είναι πιο ισχυρός κοινωνικά, ο πατέρας άνδρας  ή η μάνα γυναίκα; Γιατί ο Αχιλλεύς, αυτό το αιώνιο πρότυπο του δυτικού πολεμιστή, έφυγε από τον τόπο του, προς τα βόρεια της σημερινής Λαμίας, και κατέφυγε στη Σκύρο, στον οίκον του τοπικού βασιλιά, και μεταμφιέστηκε γυναίκα για να αποφύγει τον πόλεμο; Γιατί στην Ιλιάδα, στη Α ραψωδία, κατηγορεί τον Αγαμέμνονα ότι αποφεύγει τον πόλεμο; Με θεωρείς μαλάκα; τον ρωτάει έμπλεως οργής. Η απώλεια της Βρισηΐδας ήταν η πρόφαση να αποφύγει τον πόλεμο; Στέλνει τους Μυρμιδόνες με επί κεφαλής τον Πάτροκλο να πολεμήσουν αλλά αυτός μένει στη σκηνή του και τα ξύνει –  για να αποφύγει τον πόλεμο μήπως; 

Continue reading

πόσοι και ποιοι πήραν την απόφαση; πώς;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΔΕΝ νομίζω να σας απογοητεύσω, εάν διευκρινίσω ευθύς αμέσως ότι δεν γνωρίζω ούτε πόσοι ούτε ποιοι πήραν την απόφαση να πραγματοποιήσουν την ολοσχερή καταστροφή της πολεμικής μηχανής του ουκρανικού κράτους, η οποία είναι μια πτυχή ενός γενικότερου σχεδίου, που δεν γνωρίζουμε αλλά εικάζουμε –  θα το μάθουμε όμως σε λίγες μέρες ή βδομάδες. Για το πώς πάρθηκε η απόφαση έχω πολλά να σας πω και θα τα πω. Δεν πρόκειται περί συγκλονιστικής αποκάλυψης, τουναντίον: με τον ίδιο τρόπο αποφασίζουν οι ηγετικές ομάδες ήδη από την εποχή της Ιλιάδας. Δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα, δεν μπορεί να αλλάξει.

ΠΡΙΝ εκθέσω αυτά που θέλω να πω, θα ήθελα επίσης να διευκρινίσω ότι δεν θα ξαναγράψω για τα τεκταινόμενα στην Ουκρανία  –  θα το κάνω, όταν τα πράγματα θα έχουν ξεκαθαρίσει. Θα στρέψω  όμως την προσοχή μου σε άλλα ζητήματα, τα οποία μας διαφεύγουν, είναι όμως πολύ σημαντικά. Ένα από αυτά είναι και το ζήτημα της λήψης των αποφάσεων. Αύριο θα γράψω για τα συμβούλια των αρχηγών που συγκαλούνται στην Ιλιάδα. Θα γράψω επίσης για τη συνεργασία μεταξύ των Κυρίων, για τις επαναστάσεις των Κυρίων, για τον ένα και μοναδικό παγκόσμιο πόλεμο, τον ακήρυκτο, τον διαρκή, τον κοινωνικό πόλεμο εννοώ, για την διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου σε εποχές πολέμου και στρατιωτιοποίησης των κοινωνιών, για την μετάβαση από τους ταξικούς αγώνες, την ταξική πάλη και τον ταξικό πόλεμο στην ταξική φυγή, για την ψυχική κατάσταση του πολεμιστή την ώρα της μάχης –  και άλλα.

Continue reading

οι δύο στόχοι του ρωσικού κράτους που επιτυγχάνονται με την ολοσχερή καταστροφή της πολεμικής μηχανής του ουκρανικού κράτους (και γίνονται αποδεκτοί από ΗΠΑ και Ε.Ε.)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΗΝ απάντηση στο κομβικό, στο πιο κρίσιμο ερώτημα που έχει  διατυπωθεί θα την γνωρίζουμε σε λίγες μέρες ή βδομάδες. Όποια και να είναι, θα εγείρει νέα ερωτήματα, στα οποία ασφαλώς και θα πρέπει να απαντήσουμε. Μέχρι τότε θα εκθέτουμε τις γνώμες μας και τις απόψεις μας, τα επιχειρήματά μας και κατά συνέπεια τον τρόπο σκέψης μας. Θα τα ακούσουμε όλα με τη δέουσα προσοχή και τον πρέποντα σεβασμό. Διατυπώνοντας υποθέσεις και εικασίες  εκ των προτέρων διατυπώνουμε προβλέψεις, οι οποίες είναι κάτι σαν διανοητική προπόνηση –  όλες οι προπονήσεις είναι απαραίτητες. Εάν κάνουμε λάθος, θα το παραδεχτούμε και οφείλουμε να εξετάσουμε πώς σκέφτηκε αυτός που έκανε τις σωστές προβλέψεις. Και θα μάθουμε, θέλουμε να μάθουμε. Εάν οι άλλοι κάνουν λάθος, οφείλουν να το παραδεχτούν και να εξετάσουν πώς εμείς σκεφτήκαμε και διατυπώσαμε ορθές προβλέψεις. Και θα μάθουν. Δεν νομίζω να μην θέλουν να μάθουν.

Continue reading

επιτέλους αρχίζει η συζήτηση, εάν θα γίνει παγκόσμιος πόλεμος!

“Αφού δεν υπάρχει τρόπος να συμφιλιωθούν το ουκ εγώ και το εγώ, ας μην υπάρχει ουκ εγώ καθόλου”

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΚΟΜΑ κι αν δεν γνωρίζετε ποιος έγραψε την παραπάνω πρόταση, είναι βέβαιο ότι θα εικάσετε ότι την έγραψε κάποιος δυτικός φιλόσοφος. Πολύ σωστά, μορφή και περιεχόμενο δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφιβολίας. Τι μας λέει αυτός ο φιλόσοφος που τα βλέπει όλα από την πλευρά του εγώ; Μας λέει ότι, εάν εγώ, ο ισχυρός, δεν μπορέσω να κυριαρχήσω πάνω στη φύση, να γίνω αθάνατος εννοεί, να γίνω απολύτως απεριόριστος, χωρίς καμία απολύτως εξάρτηση, απολύτως ελεύθερο όν, να γίνω Θεός, είναι καλύτερα να εξαλειφθεί ο αντικειμενικός κόσμος, να εξαλειφθεί τελείως, να μην μείνει τίποτα. Και συνεχίζει: μπορώ να το κάνω ή απλά αυτή η φαντασίωση θα παραμένει επιθυμία; Δεν μπορώ να το κάνω, είμαι ανίκανος. Εκείνο που μπορώ να κάνω είναι να κυριαρχήσω πάνω στους ανθρώπους. Ποιος είναι αυτός που θα κυριαρχήσει; Μια ομάδα λογίων, διανοητών! (Το απόσπασμα το παραθέτει ο Μ. Α. Gillespie, Ο μηδενισμός πριν από τον Νίτσε, σελ. 168. εκδ. Πατάκη, μετ. Γ. Ν. Μερτικας).

ΠΟΙΟΣ είναι αυτός ο φιλόσοφος; Είναι ο πατριάρχης του γερμανικού ιδεαλισμού (idealis=ιδεώδης, Θεός) Γιόχαν Γκότλιμπ Φίχτε. Τι θα έκανε ο Φίχτε, εάν είχε στη διάθεσή του πυρηνικά όπλα, τόσα ώστε το “το ουκ εγώ να μην υπάρχει καθόλου”; Δεν μπορούμε να απαντήσουμε διότι οι υπερανθρωπιστές και οι μετανθρωπιστές εργάζονται νυχθημερόν να μας  κάνουν αθάνατους θεούς. Θα τα αφήσουμε όμως αυτά τα ζητήματα για αργότερα.

Continue reading

γιατί θέλουμε να μάθουμε τι θα γίνει στο μέλλον;

 

το γάρ παρόν βαρύ τοις υπηκόοις

Θουκυδίδης

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΣ φανταστούμε ότι ζούμε σε μια τροφοσυλλεκτική ομάδα πριν πολλές δεκάδες χιλιάδες ή και μερικές δεκαετίες. Γνωρίζαμε τι θα γίνει αύριο; Γνωρίζαμε. Τι θα γινόταν; Ό,τι και σήμερα. Οι άντρες θα έφευγαν για το κυνήγι, οι γυναίκες με τα παιδιά για να μαζέψουν ρίζες, φρούτα, ξηρούς καρπούς, μικρά θηράματα. Θα θέλαμε να μάθουμε,  εάν συνέβαινε κάτι έκτακτο, να τραυματιζόταν κάποιος ή να πέθαινε; Νομίζω πως όχι. Το ότι θα συνέβαινε, ή δεν θα συνέβαινε κάτι  έκτακτο, θα ήταν κάτι που θα το αναμέναμε αλλά δεν θα θέλαμε να μάθουμε λεπτομέρειες διότι δεν θα μπορούσαμε. Σήμερα, τώρα, γνωρίζουμε ότι θα αρρωστήσουμε αλλά μπορούμε να μάθουμε πότε; Γνωρίζουμε ότι θα πεθάνουμε, μπορούμε να μάθουμε πότε; Και να μπορούσαμε, δεν θα το θέλαμε. Γνωρίζουμε εάν και πότε θα ερωτευθούμε; Όχι, βέβαια. Γνωρίζουμε ότι υπάρχει η εκπληξη, το μη αναμενόμενο αλλά δεν μας ενδιαφέρει να μάθουμε λεπτομέρειες –  και γιατί δεν μπορούμε και γιατί δεν θέλουμε. Θα ήταν τρομακτικό να ξέραμε πότε και πώς θα πεθάνουμε.

Continue reading

(φτήνια <) ευθενία: όσο πιο πολλούς σκοτώνεις, τόσο πιο πλούσιος και ισχυρός θα είσαι

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η αρχαία ελληνική γλώσσα, η επική ποίηση και η ιστοριογραφία παρέχουν πολλές μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες ο πλούτος και η ισχύς είναι αποτέλεσμα πολλών φόνων. Όσο πιο πολλούς σκοτώσεις, τόσο πιο πλούσιος και ισχυρός θα γίνεις, η αφθονία και η ευημερία είναι το αποτέλεσμα των πολλών φόνων. Αυτή είναι η αρχική σημασία των λέξεων ευθενής και ευθενία (στην ιωνική-αττική διάλεκτο και ευθηνία και ευθηνός). Η ευθενία προέρχεται από το επίθετο ευθενής. Από τις λέξεις ευθηνός και ευθηνία προήλθαν τα φτηνός και φτήνια. Γιατί όμως οι λέξεις ευθενής και ευθενία δηλώνουν τον πλούτο και την ισχύ που προέρχεται από την διάπραξη πολλών φόνων, από την διεξαγωγή δηλαδή ληστρικών επιδρομών;

Continue reading

μηδενισμός και πυρηνικά όπλα: ο παντοδύναμος Θεός, η απόλυτη βούληση, το απόλυτο Εγώ, η απόλυτη ελευθερία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΠΩΣ φτάσαμε στα πυρηνικά όπλα, ποιο είναι το φιλοσοφικό υπόβαθρο αυτής του τεχνικού επιτεύγματος; Θα γίνει παγκόσμιος πόλεμος με χρήση πυρηνικών ή ο αυτοπεριορισμός και η αυτοσυγκράτηση θα προκριθεί έναντι του μηδενισμού της απόλυτης βούλησης; ‘Εχει συνετιστεί ο δυτικός Κύριος ή παραμένει ήρωας που προτιμάει να πεθάνει παρά να ηττηθεί και να υποδουλωθεί; Με αυτά τα τρία ερωτήματα θα καταπιαστώ σήμερα –  και θα απαντήσω, με σαφήνεια και απλά λόγια.

Continue reading

εκλαμβάνεις τον αντίπαλο ως απειλή, όταν φοβάσαι, όταν είναι πιο ισχυρός από σένα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΩΡΑ που ο πρόεδρος Μπάιντεν διαβεβαίωσε ότι δεν θα γίνει πόλεμος και δεν ανησυχούμε πια, μπορούμε να αναστοχαστούμε και να σκεφτούμε ήρεμα κάποια πράγματα, να επαναλάβουμε τις βεβαιότητες που μας εξασφαλίζει η θεωρία της κυριαρχίας και της ισχύος. Θα το πω άλλη μια φορά: καλή η αμφιβολία αλλά οι βεβαιότητες είναι απαραίτητες, χωρίς αυτές δεν μπορούμε ούτε ερωτήσεις να θέσουμε ούτε να σκεφτούμε για να απαντήσουμε.

ΝΑ ένα ερώτημα: γιατί να μην ενταχθούν όλα τα κράτη στο ΝΑΤΟ; Γιατί να μην ενταχθεί και η Ρωσία και η Κίνα στο ΝΑΤΟ; Θα μπορούσε αυτό να γίνει; Όχι, κατηγορηματικά όχι, φίλες και φίλοι, αυτό δεν μπορεί να γίνει. Το ζήτησαν οι Ρώσοι από τον Κλίντον και οι Αμερικάνοι έβαλαν τα γέλια, εξομολογήθηκε στο διάγγελμά του ο Πούτιν. Να η απάντηση: δεν μπορεί να υπάρχει μια αμυντική συμμαχία, όπως είναι το ΝΑΤΟ, εάν δεν υπάρχει ένας εχθρός που να μας απειλεί. Η Σοβιετική Ένωση με τα πυρηνικά της ήταν απειλή, όχι προσχηματική αλλά πραγματική. Η καπιταλιστική Ρωσία είναι απειλή; Τι σημαίνει όμως η λέξη “απειλή”;

Continue reading

πώς σκέφτομαι και φτάνω στο συμπέρασμα ότι δεν θα γίνει παγκόσμιος πυρηνικός πόλεμος

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΙ είναι ένας παγκόσμιος πόλεμος; Υπήρξε ποτέ παγκόσμιος πόλεμος; Τι είναι ένας παγκόσμιος πυρηνικός πόλεμος;

ΠΡΙΝ εκθέσω τον τρόπο της σκέψης μου, θεωρώ αναγκαίο να απαντήσω σε αυτά τα ερωτήματα. Παγκόσμιος πόλεμος, κυριολεκτικά μιλώντας, είναι ένας πόλεμος που είτε διεξάγεται πάνω σε όλο τον πλανήτη είτε συμμετέχουν όλες οι χώρες. Τέτοιος πόλεμος δεν έχει γίνει –  και δεν θα γίνει, όπως θα δούμε παρακάτω. Ονομάζουμε παγκόσμιο ένα πόλεμο όταν οι μάχες διεξάγονται σε πολλά σημείο του πλανήτη και από τα ισχυρότερα κράτη του πλανήτη. Τέτοιοι πόλεμοι έχουν γίνει –  αλλά δεν θα γίνουν πια. Κατά συνέπεια, κυριολεκτικά μιλώντας, παγκόσμιος πυρηνικός πόλεμος δεν θα γίνει. Μπορεί να γίνει όμως με την καθιερωμένη αποδεκτή έννοια: μεταξύ των ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων του πλανήτη. Ποιες είναι αυτές, ποιοι θα είναι αντίπαλοι σε έναν τέτοιο πόλεμο το έχουμε ήδη υποδείξει: ένας τέτοιος πόλεμος θα γίνει μεταξύ Δύσης και της Ρωσίας-Κίνας. Ποια θα είναι τα πεδία των μαχών σε αυτή την περίπτωση; Δεν θα υπάρξουν πεδία μαχών. Μα είναι δυνατόν να υπάρξει πόλεμος χωρίς πεδία μαχών; Όχι. Τότε; Τότε, δεν θα είναι πόλεμος αυτό που θα γίνει. Τι θα είναι; Θα είναι κάτι άλλο –  θα δούμε τι. Πόλεμος και πυρηνικά όπλα είναι ασύμβατα. Αυτό είναι το τέλος του πολέμου. Μετά; Ειρήνη; Όχι, αυτό που θα γίνει, εάν γίνει,  θα είναι απείρως χειρότερο από τον πόλεμο. Ή πόλεμοι με συμβατικά όπλα. Αυτό ναι.

Continue reading