η οδήγηση και οι εκλογές ως μέσα καταστροφής

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Εάν συσχετίζουμε την οδήγηση με τις εκλογές, ο λόγος δεν είναι μόνο η εμμονή μας να συγκρίνουμε και να εξετάζουμε φαινόμενα που φαινομενικά δεν έχουν καμιά σχέση μεταξύ τους. Από τη στιγμή που οι λέξεις που δηλώνουν τον αρχηγό σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες αρχικά δήλωναν τον οδηγό, νομίζω πως μας επιτρέπεται να διερευνήσουμε τα υπό εξέταση ζητήματα του τίτλου. O Führer (ο leader, o duce, o αγός) είναι ο οδηγός που έγινε αρχηγός, με εκλογές ή χωρίς.  Ως οδηγός  οδηγούσε τα ποίμνια στη βοσκή και τους πολεμιστές στη μάχη, ως οδηγός-αρχηγός οδηγεί τους υποτελείς στο μέλλον (την ευημερία, την ανάπτυξη, την έξοδο από την κρίση, κλπ).

Εάν δούμε την οδήγηση από τη σκοπιά του πεζοπορούντος ανθρώπου που μέσα σε λίγες χιλιάδες χρόνια με τα πόδια έφτασε σε όλες τα κατοικήσιμα σημεία του πλανήτη, εάν δούμε την καθιστική ζωή ως μία απανθρωπία, ανθρωπολογικά μιλώντας, τότε η οδήγηση δεν είναι παρά μια διαστροφή και μια αναπηρία πρώτου μεγέθους. Είναι διαστροφή, διότι ταυτίζουμε την εργασία με την απόλαυση. Όταν οδηγάμε, εργαζόμαστε: χειριζόμαστε με τα δύο πόδια, με τα δυο χέρια, με τα μάτια και τ΄αφτιά μια κινητήρια μηχανή και ένα σύστημα κατεύθυνσης του οχήματος που επινοήθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα. Όταν οδηγάμε, γινόμαστε βιομηχανικοί προλετάριοι του 19ου αιώνα, τόσο χαμηλά πέφτουμε!

Continue reading

φιλοσοφία και καταστροφή

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Εάν ζούσαμε το 1937, σε οποιαδήποτε πόλη ή χωριό της Ευρώπης, οι περισσότεροι θα αναρωτιόμασταν εάν θα γίνει πόλεμος. Κάποιοι άλλοι, πολύ λίγοι, θα ήταν βέβαιοι για το τι μας επεφύλασσε το μέλλον. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1943, κάτι άλλο θα απασχολούσε όλη σχεδόν την ανθρωπότητα: πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, τι μας επιφυλάσσει το μέλλον; Θα μπορούσαμε να διατυπώσουμε τα ερωτήματα αυτά και ως εξής: θα πεθάνουν πολλοί νέοι στα πεδία των μαχών, πολύς άμαχος πληθυσμός; θα εντατικοποιηθεί η καταστροφή των πόλεων, των εργοστασίων, των πρώτων υλών, της ενέργειας; Και (1943), πότε θα τελειώσει η καταστροφή και η σφαγή;

Υπάρχει κάποια επιστήμη που να δίνει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα; Δεν νομίζω πως η Φιλολογία ή η Ιατρική, παραδείγματος χάριν, θέτει παρόμοια ερωτήματα και δίνει κάποιες απαντήσεις. Μήπως κάποια άλλη; Πολύ αμφιβάλλω εάν υπάρχει. Δεν σας φαίνεται όμως περίεργο; Το πιο σημαντικό ερώτημα που διατυπώνουν πολύ συχνά οι άνθρωποι, κυρίως σε εποχές πολέμων, ‘φυσικών’ καταστροφών, οικονομικής κρίσης (κι από δω και πέρα, μάλλον καθημερινά. . .), ποιο είναι το μέλλον της καταστροφής της κοινωνίας και της φύσης, στερείται (επιστημονικής) πατρότητας  και μητρότητας!  Ποια πνευματική δραστηριότητα  το διατυπώνει, ποια δίνει απαντήσεις σε αυτό το κομβικό ερώτημα; Στο ερώτημα στο οποίο όλα τα άλλα εκβάλλουν και από το οποίο όλα τα άλλα απορρέουν;

Continue reading

στο μαντρί

στο μαντρί

 

‘Θα τα αρμέγετε στις έξι. Στις οχτώ, θα τα βγάζετε έξω. Τα μικρά θα τα αφήνετε μέσα. Θα βοσκάνε οχτώ ώρες. Το απόγευμα στις έξι θα τα αρμέγετε. Θα καθαρίζετε κάθε μέρα. Τη κοπριά θα τη πουλάτε. Τα άρρωστα θα τα σφάζετε πριν ψοφήσουν και θα τα πουλάτε. Συνεννοηθήκαμε;’

Ο Μάρτιν και ο Άντολφ κούνησαν το κεφάλι. Την ήξεραν τη δουλειά τους. Ο Πλάτων χάιδεψε τον Φιλόσοφο στο κεφάλι κι αυτός κούνησε την μαλλιαρή ουρά του.

‘Θα μένετε σε εκείνο εκεί το καλύβι’, είπε δείχνοντας μια αχυρένια καλύβα. ‘Έχει ψυγείο και τηλεόραση.’

Οι δυο βοσκοί  κοίταξαν προς το μέρος που τους έδειχνε. Μία από τις τρεις καλύβες διέθετε δορυφορική κεραία. Χάρηκαν αλλά δεν το έδειξαν. Ξέρεις τι είναι εκτός από τη δυνατότητα να γαμάς που και που καμιά πιτσιρίκα κατσίκα, να μπορείς να βλέπεις και καμιά τσόντα; Γερμανική, αμερικάνικη, ό,τι λάχει. Και το αφεντικό είχε τηλεόραση. Αλλά δεν έβλεπε τσόντες. Μόνο ειδήσεις και πολιτικές εκπομπές. Είχε παρακολουθήσει τόσες πολλές συζητήσεις, είχε μάθει τόσα πολλά πράγματα που τώρα τελευταία απαντούσε αυτός στις ερωτήσεις που έκαναν οι παρουσιαστές στους προσκεκλημένους τους. Τις προάλλες είδε με τα ίδια του τα μάτια κι άκουσε με τα ίδια του τ’ αυτιά τον πρωθυπουργό που έδωσε χαμογελώντας, για να δείξει την αυτοπεποίθησή του, την εξής απάντηση στους δημοσιογράφους: μη ξύνεστε στη γκλίτσα του βοσκού. Μια άλλη φορά, άκουσε έναν πολιτικό να σχολιάζει την αποχώρηση ενός βουλευτή από το κόμμα με τα εξής λόγια: όποιος φεύγει από το μαντρί τον τρώνε οι λύκοι. Το αφεντικό, ο Πλάτωνας, ανατρίχιαζε κάθε φορά που άκουγε τη λέξη μαντρί. Και εντυπωσιάσθηκε τόσο πολύ από τη συχνότητα της χρήσης αυτής της λέξης που αποφάσισε να ασχοληθεί με την πολιτική. Όταν ακούς από υψηλά ιστάμενο πολιτικό πρόσωπο ότι το μαντρί μας χωράει όλους, σκέφτηκε ότι κανένας άλλος δεν γνώριζε καλύτερα από αυτόν τι είναι το μαντρί. Κάθε βράδυ, πριν το πάρει ο ύπνος, φανταζόταν τον εαυτό του βουλευτή, υπουργό, πρωθυπουργό, πρόεδρο της

Continue reading

έλαβον:

Νέα Δημοκρατία: 18, 72%

Πα.Σο.Κ. : 12, 28 %

Συ.ριζ.Α. : 12, 27%

Ανεξάρτητοι Έλληνες 12, 26%

ΚΚΕ: 10, 01%

Χρυσή Αυγή: 9, 99%

Δημοκρατική Αριστερά: 6,66%

ΛΑ.Ο.Σ.  4, 01%

Οικολόγοι Πράσινοι 3,01%

Δράση: 2, 98%

Δημοκρατική Συμμαχία: 2, 97%

Κοινωνική Συμφωνία 1, 91%

Ανταρσύα: 1, 11%

επηρεάστηκε η Ιλιάδα από τη λυρική ποίηση;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Εάν μετά την Ιλιάδα διαβάσουμε Αρχίλοχο, τον πρώτο προσωπικό ποιητή της δυτικής γραμματείας και του δυτικού πολιτισμού ( έζησε περί το 700 με 620 π. Χ.) θα αμειφθούμε με μια κάποια αμηχανία, η οποία βέβαια γεννά πάντα ερωτήματα και απορίες. Γι΄αυτή την αμηχανία θα μιλήσω σήμερα και για τα ερωτήματα και τις απορίες που γεννά. Θα ήθελα όμως πρώτα, άκρως συνοπτικά και απλά, να πω μερικά πράγματα για την Ιλιάδα, τον Αρχίλοχο (ένας από τους μεγάλους μου έρωτες)  και τη λυρική ποίηση.

Η Ιλιάδα είναι ένα έπος που εξυμνεί και αποκηρύσσει τον ηρωισμό. Εάν όλη η  δυτική λογοτεχνία, αλλά και άλλα είδη της δυτικής γραμματείας,  σχολιάζει και αποκηρύσσει τον ηρωισμό, δεν κάνει τίποτα άλλο από το να συνεχίζει αυτό που άρχισε η Ιλιάδα. Η Ιλιάδα είναι η πρώτη (χρονικά) και κάθε τι που είναι πρώτο (χρονικά) μας κερδίζει την καρδιά, όπως μας την κερδίζει και ο Αρχίλοχος,  ο πρώτος (χρονικά) προσωπικός ποιητής. Στη ραψωδία Α ο Αχιλλέας είναι ένας καθαρόαιμος μαχαιροβγάλτης ήρωας που μόλις του δοθεί ευκαιρία καταφεύγει στη χρήση του σπαθιού για να λύσει τις διαφορές του. Όταν δεν τον παίρνει, όπως στην Ιλιάδα, βάζει την ουρά στα σκέλια, φουντώνει από την τσαντίλα και τον μόνο που τον απασχολεί είναι η εκδίκηση. Στη ραψωδία Ω, μετά από λίγες μέρες, ο Αχιλλέας είναι ένας ήρωας με ένα τεράστιο αρχοντικό, με αυτοσυγκράτηση, με αυτοπειθαρχία, με ευγένεια, με κάποιον αξιοσημείωτο αυτοέλεγχο των συναισθημάτων, έτοιμος όμως ανά πάσα στιγμή να ξανακυλήσει στον ηρωισμό, όπως το πρεζάκι στη πρέζα.

Continue reading

στο 50% η ανεργία σε δέκα-είκοσι χρόνια;

φίλες και φίλοι, καλημέρα σας

Το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Δημήτρη (Καβάλα).

Το 2000, από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα κυκλοφόρησε το βιβλίο του Ηλία Ιωακείμογλου Τέλος του αιώνα, τέλος της κρίσης; Το μέλλον του καπιταλισμού και η Αριστερά. Στον επίλογο του βιβλίου ο συγγραφέας συνοψίζει τις απόψεις του και έτσι μπορούμε να σχηματίσουμε μια ευκρινή εικόνα της επιχειρηματολογίας του και των απόψεών του. Γράφει λοιπόν ότι η περίοδος της διαρθρωτικής κρίσης του καπιταλισμού, που άρχισε το 1973, πλησιάζει στο τέλος της και ότι εισερχόμαστε σε μια περίοδο άνθησης, τα πρώτα σημάδια της οποίας μας παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η Ευρώπη θα διατηρήσει μεν τις κατακτήσεις του νεοφιλελευθερισμού, θα υιοθετήσει όμως μια πολιτική ενίσχυσης της ζήτησης, επιτάχυνσης της παραγωγής και των επενδύσεων. Οι εξελίξεις αυτής θα σηματοδοτήσουν την επανάκαμψη τόσο της σοσιαλδημοκρατίας όσο και της Αριστεράς. ‘. . . η ανάκαμψη του καπιταλισμού μειώνει σταδιακά την ανεργία και αλλάζει τον συσχετισμό δυνάμεων στην αγορά εργασίας. Η είσοδος του καπιταλισμού σε μια περίοδο ταχύτερων ρυθμών μεγέθυνσης του προϊόντος και των επενδύσεων θα μειώσει την ανεργία. Αυτό θα μετατρέψει τον συσχετισμό δυνάμεων υπέρ της εργασίας και θα ευνοήσει την ανασυγκρότηση των αυτόνομων συνδικαλιστικών και πολιτικών οργανώσεων των εργαζομένων τάξεων. Έτσι έχει συμβεί σε κάθε άλλη περίπτωση στο παρελθόν. Στη διάρκεια των ετών 1889-1893, όπως και το 1935-1945, οι εργαζόμενες τάξεις προσπάθησαν να ανακτήσουν ό,τι είχαν χάσει προηγουμένως στη διάρκεια της μακράς ύφεσης.’

Αυτά υποστήριζε ο Ηλίας Ιωακείμογλου το 2000, δεν γνωρίζω όμως εάν συνεχίζει να τα υποστηρίζει και σήμερα. Ο συγγραφέας είναι μαρξιστής οικονομολόγος, ο Μαρξ όμως άλλα μας έλεγε. Τι μας έλεγε; Μας έλεγε ότι κάποια στιγμή ο καπιταλισμός δεν θα έχει ανάγκη τους προλετάριους και ότι θα επικρατήσει η απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης. Από τότε, και  αυτές οι θεωρητικές εκτιμήσεις έχουν αμφισβητηθεί και αναθεωρηθεί. Υποστηρίχτηκε ότι η κρίση και η αναδιάρθρωση, η καταστροφή θέσεων εργασίας,  δημιουργεί νέους τομείς παραγωγής, και άρα νέες θέσεις εργασίας,  και ότι η εξαθλίωση θα είναι σχετική, είτε θα αφορά ένα σχετικά μικρό τμήμα του προλεταριάτου (ο εφεδρικός στρατός των ανέργων) είτε η εξαθλίωση θα είναι το αποτέλεσμα της πλήρους εμπορευματοποίησης της ζωής.

Να ποιο είναι όμως το μέλλον του καπιταλισμού, της ανεργίας και των εργατών:

Η Φοξκον (FoxConn) είναι μια μεγάλη επιχείρηση στη Κίνα με πολλά εργοστάσια που παράγει ηλεκτρονικές συσκευές υψηλής τεχνολογίας και απασχολούσε το 2011 1 εκ. εργάτες. Το 2010 αυτοκτόνησαν στα εργοστάσιά της 14 εργάτες – τώρα, έχουν τυλίξει με δίχτυ τα κτίρια για να μην μπορούν να πηδάνε! Μα την Παναγία! Το 2011 χρησιμοποιούσε 10.000 ρομπότ. Το 2012 θα γίνουν 300.000 και το 2013, 1 εκ. Η πλειονότητα των εργατών θα εκδιωχτεί και θα περάσει στην ανεργία: όποιος μπαίνει σε αυτήν ας χάσει κάθε ελπίδα επιστροφής, όπως έγραψε και ο Ντάντε για την κόλαση.

Continue reading

γιατί ο ήλιος δεν είναι τετράγωνος; σκέψεις για τη γωνία, τον αριθμό τέσσερα και το σχήμα του τετραγώνου

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο αρχιτέκτονας Άρης Κωνσταντινίδης είχε πει ότι έβλεπε τις γωνίες των πολυκατοικιών (της Αθήνας) ως μαχαίρια, ως ξυράφια. Η κόψη του ξυραφιού είναι μια οξεία γωνία. Όσο πιο κοφτερό είναι το ξυράφι, τόσο πιο οξεία είναι η γωνία – όσο πιο οξεία είναι, τόσο πιο κοφτερή, αιχμηρή, διεισδυτική είναι. Άλλωστε, το επίθετο οξύς (οξεία, οξύ) σημαίνει αιχμηρό, κοφτερό. Το υδροχλωρικό οξύ (ΗCl) είναι οξύ διότι διεισδύει βίαια μέσα σε ένα αντικείμενο – υπάρχουν μάλιστα οξέα που είναι πολύ πιο οξέα από αυτό, το θειϊκό οξύ (H2SO4), λόγου χάριν, αλλά ας μη ξεχνάμε ότι η λέξη θειάφι (θείον, θειϊκός) προέρχεται από τη λέξη ‘θεός’! Το θειϊκό οξύ είναι θεϊκό, όντως, ως άκρως διαβρωτικό, δραστικό, καταστροφικό: αφαιρεί ταχύτατα το υδρογόνο και το οξυγόνο με τη μορφή του νερού από τα πράγματα και τα απανθρακώνει, όπως ο κεραυνός του Διός, που μυρίζει θειάφι! Ένας λόγος χαρακτηρίζεται βιτριολικός διότι διεισδύει στον άλλον και προκαλεί πόνο – ο Αισχύλος ήταν αυτός που πρώτος καθιέρωσε το μοτίβο, το σχήμα του λόγου ως βλήματος, οξέος ασφαλώς. Θα το γνωρίζετε: υπάρχουν νόες, διάνοιες, μυαλά που είναι κοφτερά και οξέα, είναι οι οξύνοες (οξύνοια) που έχουν μυαλό ξυράφι. Υπάρχουν άλλοι που τα  βλέμματά τους είναι οξέα, αυτοί είναι οι οξυδερκείς (οξυδέρκεια). Η οξύτητα που μας διαπερνάει είναι συγγενής  με την ταχύτητα, και ετυμολογικά και πραγματολογικά, μιας και συγγενεύει με τη λέξη ωκύς, ταχύς. Ο Αχιλλέας ήταν ωκύπους και το δόρυ του οξύ. Όσο πιο οξύ είναι, τόσο πιο ταχύ, διεισδυτικό θα είναι.

Δεν γνωρίζω αν υπάρχει οξεία γωνία στη φύση – αμβλεία υπάρχει, στις κυψέλες, ας πούμε. Η αμβλεία γωνία είναι αυτή που δεν είναι οξεία, που δεν κόβει. Εάν η οξεία γωνία παραπέμπει στο ξυράφι, το σχήμα της  αβλείας παραπέμπει στη ξαπλώστρα, στη πολυθρόνα, στον καναπέ. Σε αυτά αράζουν οι αμβλύνοες: οι περιορισμένου διανοητικού βεληνεκούς, οι μικρού πνευματικού διαμετρήματος,  οι βλάκες, οι αφελείς, οι μαλάκες. Εάν είναι έτσι, τότε θα πρέπει να συσχετίσουμε την οξεία γωνία με τη διείσδυση, τη βία, το αίμα, τον πόλεμο, την επιβολή, την  Κυριαρχία και την αμβλεία με το χουζούρι, τη χαζομάρα, τη μαστούρα, την πνευματική  ραθυμία.

Μεταξύ της οξείας και της αμβλείας γωνίας βρίσκεται η ορθή γωνία. Τέσσερις ορθές γωνίες σχηματίζουν ένα τετράγωνο, κι εδώ αρχίζει το δράμα μας – και η φρίκη μας.

Continue reading

εμμενής κομμουνισμός, διεύρυνση του κομμουνισμού, κοινωνική επανάσταση

Το παρακάτω κείμενο διαβάστηκε το Σάββατο, 21 Απριλίου, στην εκδήλωση του κοινωνικού χώρου Μικρόπολις στη Θεσσαλονίκη ‘Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία μέσα από το πρόταγμα της Άμεσης Δημοκρατίας’

 

φίλες και φίλοι, γεια σας και χαρά σας

Είχα ενημερώσει εγκαίρως ότι δεν μπορώ να παρευρεθώ στη σημερινή εκδήλωση και ότι θα στείλω ένα κείμενο να διαβαστεί, το οποίο θα δημοσιευτεί αύριο το πρωί, Κυριακή, 22 Απριλίου, στην ιστοσελίδα badarts, οπότε αν θέλετε να εκφράσετε τις διαφωνίες σας, να σχολιάσετε αυτά που θα εκθέσω ή να διατυπώσετε ερωτήματα μπορείτε να το κάνετε εκεί.

Continue reading

το εκλογικό απομονωτήριο ως χώρος καταδίκης και εξορίας: ομοιότητες και διαφορές με το κελί απομόνωσης

φίλες και φίλοι, καλημέρα σας

Το δικαίωμα του εκλέγειν (και του εκλέγεσθαι) θα μπορούσαμε να το δούμε και ως απαίτηση, αξίωση του υπηκόου που έχει εκπληρωθεί αλλά και ως επιβολή του Κυρίου. Το απαίτησαν, το αξίωσαν οι υπήκοοι, το εκπλήρωσε ο Κύριος. Τι αξίωσαν όμως, τι απαίτησαν; Απαίτησαν να εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους στο Κοινοβούλιο όπως τους εκλέγουν και οι Κύριοι. Στην αρχή τον δικαίωμα αυτό το είχαν μόνο οι Κύριοι, μετά οι άνδρες με περιουσία, μετά οι μικροαστοί, μετά οι άνδρες εργάτες, μετά και οι γυναίκες. (Αύριο θα συγκρίνουμε την επέκταση του δικαιώματος του εκλέγειν με την επέκταση της κατοχής και χρήσης του αυτοκινήτου). Μας διαφεύγουν όμως δυο πράγματα. Πρώτον: τι είναι το Κοινοβούλιο, η Βουλή; Δεύτερον: η καθολική ψηφοφορία είναι η τελική στιγμή μιας μακράς διάρκειας διαδικασία, την αρχή της οποίας δεν (θέλουμε να) ανακαλούμε, δεν σκεφτόμαστε.

Continue reading

γιατί να πάω να ψηφίσω; βέβαιος ο σχηματισμός κυβέρνησης, ανέφικτη η ανάκαμψη

 

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Το να πας να εκλέξεις αυτούς που φαίνεται ότι αποφασίζουν αλλά στην πραγματικότητα δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να εκτελούν τις διαταγές αυτών που όντως αποφασίζουν είναι μια στάση την οποία θεωρώ παντελώς παράλογη. Οι υπήκοοι που πάνε και ψηφίζουν δεν αντιλαμβάνονται αυτόν τον παραλογισμό; Ασφαλώς και δεν τον αντιλαμβάνονται. Γιατί; Δεν σκέφτονται;

Φίλες και φίλοι, δεν είναι ζήτημα σκέψης, είναι ζήτημα υπακοής. Ο παραλογισμός που σας ανέφερα είναι ένας από τους πολλούς που επισημαίνουμε στο πεδίο της Πολιτικής, όλοι όμως εμφανίζουν στενή συνάφεια με την υπακοή, τον φόβο, την ευπείθεια, την ελπίδα, την αποβλάκωση. Την υπακοή τη μαθαίνουμε από μικρά παιδιά, την ασκούμε καθημερινά, έχει γίνει δεύτερη φύση και ως δεύτερη φύση δεν μπορούμε να τη δούμε. Και δεν ξεχνάμε ότι αδερφάκι της υπακοης είναι η αποβλάκωση.

Πως ανανεώνει ο Κύριος και τα ειδικευμένα τσιράκια του το παράλογο στην Πολιτική, δηλαδή την υπακοή, όσον αφορά τη συμμετοχή στις εκλογές που θα γίνουν σε λίγες μέρες; Υπάρχει ο κίνδυνος της ακυβερνησίας – εκφοβισμός. Θέλω ισχυρή εντολή – παρότρυνση μίμησης του Κυρίου. Με μια ισχυρή κυβέρνηση θα υπάρχει ανάπτυξη, θα δημιουργηθούν θέλεις εργασίας – απάτη και ελπίδα. Να τους τιμωρήσουμε, να πάρουν τα δυο μεγάλα κόμματα όσο γίνεται λιγότερες ψήφους – αποπροσανατολισμός, καλλιέργεια αυταπατών. Ή αυτοί ή εμείς, λέει η Αριστερά  – ψεύδος ασύστολο.

 

Continue reading