φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΕΧΟΥΜΕ σχηματίσει την πεποίθηση, και καταδυναστευόμαστε, καταπιεζόμαστε, ταλαιπωριόμαστε, υποφέρουμε από αυτήν, ότι το δίπολο “ενεργητικότητα-παθητικότητα” που χαρακτηρίζει τις δυτικές και άλλες κοινωνίες, είναι ένα δίπολο που υπήρχε και υπάρχει σε όλες τις κοινωνίες του ανθρώπου του σοφού. Η πεποίθηση αυτή δεν είναι μόνο λάθος, είναι και ολέθρια. Ανήκει στο χώρο του αυτονόητου, κατά συνέπεια, είναι μια παγίδα από την οποία δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, είναι πολύ δύσκολο – όχι όμως και ακατόρθωτο. Σε αυτήν θα στρέψουμε σήμερα το βλέμμα μας και την προσοχή μας και θα εξετάσουμε την προέλευσή της, τις εκφάνσεις της στην καθημερινή συμπεριφορά, και ειδικά στη σεξουαλική, και το πιθανό μέλλον της.
ΤΟ δίπολο “ενεργητικότητα-παθητικότητα” δεν είναι μια φυσική κατάσταση αλλά φυσικοποίηση μιας πρακτικής που εμφανίστηκε σε κάποιες κοινωνίες κάτω από ειδικές συνθήκες, επιβίωσε και επεκτάθηκε σε όλο το πλέγμα των κοινωνικών σχέσεων. Το “βλέπουμε παντού”, με αυτό κατανοούμε τη φύση και την κοινωνία, με αυτό ερμηνεύουμε φαινόμενα και πρακτικές. Ήταν τόσο δραστική η επίδρασή του ώστε σε πολλές κλιτικές γλώσσες, όπως στην αρχαία ελληνική που επιβιώνει και στη νέα ελληνική, έχει γραμματικοποιηθεί: η φυσικότητα της διάκρισης μεταξύ ενεργητικής και παθητικής φωνής παραβλέπει τόσο την ιστορικότητά της όσο και την προέλευση της παθητικής φωνής (διάθεσης!): εμφανίστηκε τελευταία, με πρώτη την ενεργητική και μετά την μέση. Ένα από τα πεδία στα οποία η ύπαρξη του διπόλου είναι καταλυτική είναι η σεξουαλική συμπεριφορά: το αρσενικό είναι, ή πρέπει να είναι, ενεργητικό, το θηλυκό είναι, ή πρέπει να είναι, παθητικό. Το ίδιο ισχύει και κάθε μορφή σεξουαλικής συμπεριφοράς, ανεξαρτήτως φύλου. Ο ενεργητικός, η ενεργητική γαμάει, ο παθητικός, η παθητική γαμιέται. Ο βιαστής γαμάει, το θύμα γαμιέται. Όταν κάποτε ανυποψίαστοι αριστεροί και αναρχικοί διαπίστωναν “Μητσοτάκη γαμιέσαι”, και το εξελάμβαναν αυτό ως πράξη αντίστασης, δεν έκαναν τίποτα άλλο από το αναπαραγάγουν το δίπολο ‘ενεργητικότητα-παθητικότητα”.