η αυτοκαταστροφική (αυτοκτονική) πτυχή της ισχύος (η ισχύς είναι αδυναμία)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΓΙΑ να κατανοήσουμε την αυτοκαταστροφική, αυτοκτονική πτυχή της κοινωνικής ισχύος, της επιβολής της θέλησής μας με την οργανωμένη βία,  σε όλες τις εκφάνσεις της (όχι της φυσικής, της σωματικής), θα πρέπει να στραφούμε στη μελέτη της διαδικασίας επέκτασης και συρρίκνωσης των πλούσιων και ισχυρών αυτοκρατοριών, δηλαδή των πλούσιων και ισχυρών κρατών, τα οποία είναι οργανώσεις των πλούσιων και ισχυρών δρώντων –  της άρχουσας τάξης, της ελίτ. Δεν μπορεί να υπάρχει αυτοκρατορία χωρίς αυτή την οργάνωση, το κράτος, το κέντρο –  για το κέντρο και τη λατρεία του θα γράψω ένα άλλο πρωινό. (Δεν ξεχνάμε ότι από τη λέξη κέντρο προέρχεται η λέξη κεντρί). Αναπόφευκτα, θα γίνει επιτακτικό το ερευνητικό καθήκον της αναζήτησης τόσο των αιτίων και της επέκτασης και της σταδιακής συρρίκνωσης, αποσύνθεσης (όχι με την βιολογική σημασία του όρου), της εξαφάνισης, της αμετάκλητης απόσυρσής τους από τη σκηνή της παγκόσμιας ιστορίας, όσο και των συνεπειών της συρρίκνωσης και για τους Κυρίους και για τους υποτελείς. Θα παρατηρήσουμε, μεταξύ των πολλών άλλων,  ότι η επέκταση είναι μια σχετικά ταχεία διαδικασία, κατά συνέπεια, μικρής διάρκειας,  ενώ η συρρίκνωση είναι βραδύτερη, άρα, μεγαλύτερης διάρκειας. Θα  παρατηρήσουμε ακόμα ότι η ταχύτητα της επέκτασης και της συρρίκνωσης και αποσύνθεσης προσδιορίζεται από την ταχύτητα της συγκοινωνίας και της επικοινωνίας. Με τα βοήλατα κάρα και τα κωπήλατα ή ιστιοφόρα πλοία, η επέκταση και η συρρίκνωσης ήταν βραδείες, μακροχρόνιες διαδικασίες, με τους ταχύτατα αεροπλάνα και με την ακαριαία επικοινωνία, η συρρίκνωση θα είναι ταχεία: οι πρώτες μορφές της θα είναι οι αιφνίδιες διακοπές στην δυνατότητα αναπαραγωγής της καπιταλιστικής κυριαρχίας και λειτουργίας του κράτους. Γι αυτό το ζήτημα, θα γράφω αύριο (Ο καπιταλισμός ρετάρει).

Continue reading →

ποια πόλη θα καταστραφεί πρώτη ολοσχερώς, η Μόσχα ή το Κίεβο; [η μεταμόρφωση του πολέμου]

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΠΟ το 1990 μέχρι σήμερα, 35 χρόνια, κατά τη διάρκεια διακρατικών και εμφυλίων πολέμων έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή σχεδόν ολοσχερώς εννιά (9) μεγάλες πόλεις: Γκρόσνι (πρωτεύουσα της Τσετσενίας, δεκαετία 1990), Χαλέπι, Χομς και Ράκα (Συρία, 2011), Μουσούλη (Ιράκ, 2017), Μαριούπολη, Μπαχμούτ και Αβντίιφκα (Ουκρανία, 2022) και η Γάζα (Παλαιστίνη, 2023 και μετά). Το 2003 ο ΟΗΕ χαρακτήρισε το Γκρόσνι ως την πιο κατεστραμμένη πόλη της Γης. Είχε καταστραφεί από τους Ρώσους δύο φορές: το 1994-5, στον πρώτο πόλεμο της Τσετσενίας, υπέστη ανυπολόγιστες ζημιές, στον δεύτερο πόλεμο όμως, το 1999-2000, καταστράφηκε ολοσχερώς, ισοπεδώθηκε τετράγωνο-τετράγωνο! Όταν οι Ρώσοι μπήκαν στην πόλη, μετά από πολιορκία ολίγων μηνών και ανηλεούς, ισοπεδωτικού βομβαρδισμού,  στις 6 Φεβρουαρίου 2000, υπήρχαν μόνο ερείπια, τίποτα άλλο. Η ολοσχερής καταστροφή, η πλήρης ισοπέδωση αυτών των πόλεων είναι μια σαφής ένδειξη ότι ο πόλεμος έχει αρχίσει να διεξάγεται με έναν καινοφανή τρόπο, πολύ διαφορετικό από αυτόν του παρελθόντος. Πρόκειται για τη μεταμόρφωση του πολέμου κατάκτησης μέσω εισβολής σε πόλεμο κατάκτησης μέσω καταστροφής. Ποια είναι τα αίτια αυτής της μεταμόρφωσης; Ο πόλεμος στην Ουκρανία και στον Ιράν είναι πόλεμοι καταστροφής; Ποιος θα καταστρέψει ολοσχερώς πρώτος τον αντίπαλο, η Ρωσία ή η Ουκρανία (η Δύση); Οι ΗΠΑ ή το Ιράν; Τι σημαίνει ολοσχερής καταστροφή; Οι μεγάλες πόλεις της Ουκρανίας (Χάρκοβο και Οδησσός) και η πρωτεύουσα της, το Κίεβο, θα ισοπεδωθούν όπως ισοπεδώθηκε το Γκρόσνι; Πού θα πάνε, τι θα απογίνουν οι κάτοικοί τους; Μήπως θα καταστραφούν πρώτα η πρωτεύουσα η Μόσχα και οι μεγάλες πόλεις (πάνω από 1 εκ. κατοίκους) της ευρωπαϊκής Ρωσίας, αυτές που βρίσκονται κοντά στην Ουκρανία και στην Ευρώπη;  (Αγία Πετρούπολη, Καζάν, Νίζνι Νόβγκοροντ, Σαμάρα, Ουφά, Κρασνοντάρ, Πέρμ, Βολγκογράντ) Μήπως καταστραφούν ολικώς ή μερικώς οι πόλεις και της Ουκρανίας και της Ρωσίας; Νικητής στους δύο πολέμους που διεξάγονται στις μέρες μας θα αναδειχτεί αυτός που θα επιφέρει τις περισσότερες ισοπεδωτικές καταστροφές στον αντίπαλο; 

Continue reading →

το μέλλον ανήκει σε όποιον ανήκει η (ευρεία) Σιβηρία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΧΕΙ επισημανθεί από λογοτέχνες και πολιτικούς ότι, εάν σταματήσουν σήμερα οι γεννήσεις, σε 75 χρόνια, το 2100 δηλαδή, δεν θα υπάρχει άνθρωπος σοφός πάνω στη Γη ούτε για δείγμα. Αυτό βέβαια δεν πρόκειται να συμβεί, όσο κι αν επιδεινώνεται η γονιμότητα και των γυναικών και των ανδρών. Το 2200, μπορεί –  αν δεν είναι βέβαιο. Για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε, ως είδος και ως κοινωνίες, θα πρέπει να γεννιούνται παιδιά. Υπάρχει και μια δεύτερη προϋπόθεση: τα  παιδιά αυτά, και οι ενήλικες προφανώς, πρέπει να έχουν να φάνε, ρούχα, παπούτσια, σπίτι, νερό, θέρμανση, μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας, πρέπει να υπάρχει δηλαδή, άυλος και υλικός κοινωνικός πλούτος. Ο άυλος είναι κατ΄ εξοχήν οι σχέσεις με το περιβάλλον, όποιο κι είναι αυτό, και με τους άλλους, και οι σχέσεις αυτές προκαλούν συναισθήματα, εμπειρίες, γνώσεις, δεξιότητες, αντιλήψεις, ιδεολογία. Ο πυρήνας του υλικού κοινωνικού πλούτου είναι η τροφή, διότι όπως καλά γνωρίζετε, φαντάζομαι, τρώμε κάθε μέρα. Έχουμε σχηματίσει μια λανθασμένη εντύπωση για την παραγωγή της τροφής, την οποία, στις δύο-τρεις προσεχείς δεκαετίες, θα αναγκαστούμε να πετάξουμε στα σκουπίδια. Επειδή οι παραγωγοί της τροφής, οι αγρότες, γεωργοί και κτηνοτρόφοι, είναι ένα μικρό κλάσμα του ενεργού πληθυσμού, 5-10%, έχουμε σχηματίσει την εντύπωση ότι η παραγωγή της τροφής είναι εύκολη και κάτι το ασήμαντο, δευτερεύουσας σημασίας. Σιγά  τα λάχανα! Δεν είναι έτσι, δεν είναι καθόλου έτσι.

ΤΟ 50%, τουλάχιστον, της παραγωγής του υλικού κοινωνικού πλούτου αφορά, σχετίζεται, άμεσα ή έμμεσα,  με  την παραγωγή της τροφής –  φυτικής και ζωικής. Για να παραχθεί η τροφή χρειαζόμαστε πολλά, πάρα πολλά, μηχανήματα, οχήματα, συνεργεία επισκευής, λιπάσματα, φυτόφάρμακα, ζωοτροφές, φάρμακα για ζώα, εργαλεία για άρδευση και άλλα για πολλές γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. Για να μεταφερθεί και να συντηρηθεί, χρειαζόμαστε φορτηγά, αποθήκες τεράστιες, ψυγεία, συσκευασίες σε απίστευτες ποσότητες. Για να πουληθεί χρειαζόμαστε κτήρια και ψυγεία (σούπερ μάρκετ, μανάβικά, λαϊκές). Αγοράζουμε τροφή κάθε μέρα, κάθε βδομάδα, δεν αγοράζουμε ρούχα και παπούτσια και βιβλία κάθε μέρα ή κάθε βδομάδα.

ΓΙΑ να παραχθεί η τροφή, φυτική και ζωική, χρειαζόμαστε γη, πρώτες ύλες (για οχήματα, λιπάσματα, μηχανήματα κλπ) και ενέργεια. Πολλή γη, πολλές πρώτες ύλες, πολλή ενέργεια. Υπάρχουν όλα αυτά; Υπάρχουν; Πού υπάρχουν; Πώς τα παίρνουμε από εκεί που υπάρχουν; Ποιο μέρος του πλανήτη διαθέτει την περισσότερη γη, τις περισσότερες πρώτες ύλες και την περισσότερη ενέργεια; Το μέρος του πλανήτη με τους περισσότερους φυσικούς πότους, με τις μεγαλύτερες εκτάσεις γης που μπορεί να καλλιεργηθούν, με τα  μεγαλύτερα κοιτάσματα μετάλλων (πρώτες ύλες) και με τα μεγαλύτερα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων (κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) είναι η Ασία. Ακολουθούν η Αφρική, η Νότια και Βόρεια Αμερική, η Αυστραλία. Ποιο είναι το πιο φτωχό σε ξεκούραστη γη, σε  πρώτες ύλες και σε ενέργεια (ορυκτών καυσίμων); Η Ευρώπη. Στην Ασία, το μεγαλύτερο μέρος των φυσικών πόρων της (παρθένα γη, πρώτες ύλες και ενέργεια) βρίσκεται στη ευρεία Σιβηρία, στη Ρωσία δηλαδή. Όταν λέω ευρεία Σιβηρία εννοώ και την Αρκτική και τα κράτη της κεντρικής Ασίας, στα νότια της Σιβηρίας (Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν κ.α.). Ακολουθεί η Κίνα, η οποία όμως δεν έχει πολλή γη και μάλιστα ξεκούραστη. Η Κίνα, να σας δώσω ένα παράδειγμα, έχει κάρβουνο για διακόσια (200) χρόνια! Αντιλαμβάνεστε βέβαια τι έχει να γίνει, εάν καεί όλο αυτό! Όταν όλος ο πλανήτης ξεμείνει από φυσικούς πόρους, η Κίνα και η Ρωσία θα συνεχίζουν απρόσκοπτες. Το μέλλον ανήκει σε όποιον ανήκει η Σιβηρία και σε όποιον συνεργάζεται με τη Ρωσία, στην οποία ανήκει η Σιβηρία: η Κίνα, η Ινδία, το Ιράν και άλλες χώρες (BRICS και σία).

Continue reading →

για τον δικτυοκεντρικό τηλεπόλεμο καταστροφής και τα ερωτήματα που προκύπτουν

φίλοι και φίλες, καλημέρα.

Η ιστορία του ανθρώπου του σοφού μας ωθεί να παρατηρήσουμε ότι, από τα 300.000 χρόνια που κινείται και υπάρχει πάνω στη Γη, στα 295.000 κατασκεύαζε μόνος του τα όπλα του πολέμου, που δεν ήταν παρά κυνηγητικά εργαλεία (ακόντιο και τόξο), με λίγες γνώσεις, εύκολα και γρήγορα , από υλικά που ήταν άφθονα τριγύρω του (ξύλο, πέτρα, κέρατο, κόκκαλο) και ότι ήταν μηδενικής καταστρεπτικότητας και αμελητέας φονικότητας –  τις περισσότερες φορές αστοχούσε. Πριν 5.000 χρόνια, από το 3.000 π. Χ., η κατάσταση αυτή άλλαξε. Με τη γνώση της επεξεργασίας των μετάλλων (χαλκός, κασσίτερος, σίδηρος) και την κυριαρχία των φιλοπόλεμων και πολεμοχαρών ποιμενικών λαών επί των αγροτικών κοινοτήτων, εκκίνησε μια διαδικασία κατά την οποία κατασκευάζονταν ολένα και περισσότερα όπλα, αμυντικά και επιθετικά, με απόσπαση ολοένα και περισσότερου χρήσιμου κοινωνικού πλούτου (πρώτες ύλες, ενέργεια, γνώσεις, εργασία), με ολοένα και μεγαλύτερη καταστρεπτικότητα και φονικότητα, κατά συνέπεια με μεγαλύτερη καταστροφή κοινωνικού πλούτου.

ΑΠΟ το 3000 π. Χ. μέχρι σήμερα, διακρίνουμε τέσσερις φάσεις αυτής της διαδικασίας. Η πρώτη διαρκεί 4.300 χρόνια –  λήγει το 1300 μ. Χ.: μεταλλικά επιθετικά και αμυντικά όπλα, μηδενικής καταστρεπτικότητας και αμελητέας φονικότητας (ακόντια, τόξα, ξίφη, σφενδόνες, πολιορκητικές μηχανές). Η δεύτερη αρχίζει το 1300 και λήγει το 1945 –  είναι η εποχή των πυροβόλων όπλων και των εκρηκτικών βλημάτων. Για να κατασκευαστούν αυτά χρειάζονταν ακόμα περισσότερες πρώτες ύλες, ενέργεια, γνώσεις και εργασία, και να συνεργαστούν πολλές βιοτεχνίες. Για να κατασκευαστεί ένα εκρηκτικό βλήμα χρειάζεται πολύς κοινωνικός πλούτος, το οποίο λειτουργεί μόνο εάν αυτοκαταστροφεί (έκρηξη), κατά συνέπεια, με τα εκρηκτικά βλήματα προκαλείται καταστροφή κοινωνικού πλούτου μέσω αυτοκαταστροφής κοινωνικού πλούτου (έκρηξη)! Τα πυροβόλα όπλα, τα κανόνια, ήταν μηχανές, κινητήρες, δηλαδή, παραγωγοί ταχύτητας, και συνέβαλαν στην κατασκευή του κινητήρα εσωτερικής έκρηξης (καύσης) και την επέκταση της διεξαγωγής του πολέμου στη θάλασσα (από τα ιστιοφόρα και τα ατμοπλοια περάσαμε στις κινητήριες ντιζελομηχανές)  και στον αέρα (αεροπλάνα, ελικόπτερα). Σήμερα, τα χερσαία, θαλάσσια και εναέρια μέσα είναι πολλά , πολλά είναι και τα όπλα που χρησιμοποιούν, τα οποία για να κατασκευαστούν πρέπει να αφαιρεθούν από την κοινωνία τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών, ενέργειας, γνώσεων και εργασίας και όταν χρησιμοποιηθούν προκαλούν μεγάλη καταστροφή κοινωνικού πλούτου και εξόντωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων.

Continue reading →

«Ich liebe meine Pistole, Ich liebe meinen Penis»

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΟΓΔΟΟ

«Ich liebe meine Pistole, Ich liebe meinen Penis»

17 Νοεβρίου 2032, Μόναχο, Γερμανία

« Καλή σας μέρα! Σήμερα θα μελετήσουμε μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες παρομοιώσεις του σπουδαιότερου κειμένου του πολιτισμού μας, του ιδρυτικού κειμένου του δυτικού πολιτισμού, της ανυπέρβλητης μνημειώδους Ιλιάδας. Θα ήταν καλό να γνωρίζετε ότι στην Ιλιάδα διαβάζουμε τις εκφραστικότερες, τις πλέον εντυπωσιακές  παρομοιώσεις όχι μόνο της ευρωπαϊκής αλλά της παγκόσμιας γραμματείας. Την παρομοίωση που θα μελετήσουμε σήμερα τη διαβάζουμε στη ραψωδία Χ και καταλαμβάνει τρεις στίχους, τους 126-8, στην πραγματικότητα όμως έναν –  ο δεύτερος απλά επαναλαμβάνει τον προηγούμενο.»

Με αυτό τον τρόπο άρχισε το μάθημα του, στις έντεκα το πρωί της 17ης Νοεμβρίου του 2032, στο Πανεπιστήμιο Λούντβιχ-Μαξιμίλιανς του Μονάχου (LMU Munich), ένα από τα αρχαιότερα, μεγαλύτερα και υψηλού ακαδημαϊκού κύρους ιδρύματα όχι μόνο της Γερμανίας αλλά όλης της Ευρώπης, στη Σχολή Πολιτισμικών Σπουδών, ο καθηγητής Dietrich Machtlieber, την ώρα που πραγματοποιούνταν στην Ομοσπονδιακή Βουλή της χώρας των Γερμανών, των ανδρών (man) που κρατούν δόρυ (ger), η ψηφοφορία για την υπερψήφιση του νομοσχεδίου που κατέθεσε η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Διάβασε αργά, με ερασμιακή προφορά ασφαλώς, τους τρεις στίχους, τους μετέφρασε και στη συνέχεια αφιέρωσε τον υπόλοιπο χρόνο του μαθήματος στην ερμηνεία της παρομοίωσης, αφού πρώτα εξέτασε διεξοδικά το συγκείμενο, τα συμφραζόμενα, για να μπορέσουν οι ακροατές του και οι ακροάτριές του να την κατανοήσουν. Ας ακούσουμε όμως τον ίδιο τον κ. Machtlieber.

Continue reading →

η φαντασίωση του αφανισμού του ανθρώπινου είδους: από τον Θεό στην Τεχνητή Νοημοσύνη:

φίλες και φιλοι, καλή σας μέρα.

Θα μπορούσα να διατυπώσω τον τίτλο του σημερινού κειμένου και με άλλον τρόπο: ποιος και γιατί θέλει, φαντασιώνεται σήμερα να αφανίσει το ανθρώπινο είδος; Τη  φαντασίωση αυτή, υποστηρίζουν πολλοί, θα την κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη, όταν θα αποκτήσει συνείδηση! Και, λένε, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο να επιχειρήσει να πραγματοποιήσει αυτή τη φαντασίωση και να εξολοθρεύσει το ανθρώπινο είδος και μετά να μείνει μόνη της, αναξέλεγκτη, ελεύθερη, ανεξάρτητη, αυτόνομη και να συνεχίσει την ύπαρξη της μόνη της, χωρίς τον άνθρωπο τον σοφό. Το κρίσιμο και θεμελιώδες ερώτημα που αναφύεται και εύλογα και αναπόφευκτα είναι αυτό: μήπως η φαντασίωση που αποδίδουμε στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι φαντασίωση κάποιων ανθρώπων,  την οποία προβάλλουν στο ευφυές με συνείδηση δημιούργημά τους, το κατ΄εικόνα και καθ΄ ομοίωσιν του ανθρώπου του σοφού,   για να αποκρύψουν τις σκέψεις τους για τον αφανισμό ενός μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού; Και γιατί να θέλει η Τεχνητή Νοημοσύνη ( αυτοί οι κάποιοι άνθρωποι) να αφανίσει το ανθρώπινο είδος; Μήπως η Τεχνητή Νοημοσύνη θα χρησιμοποιηθεί για να αφανιστεί ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού;  Ποιοι θα αφανιστούν;  Μπορούμε να απαντήσουμε σε όλα αυτά τα ερωτήματα; Ασφαλώς και μπορούμε.

Η αφήγηση για μια συνειδητή Τεχνητή Νοημοσύνη που πιθανώς να επιχειρήσει να αφανίσει το ανθρώπινο είδος, όπως λένε,  εμφανίζει εντυπωσιακές και συνταρακτικές ομοιότητες με  άλλες αφηγήσεις του παρελθόντος. Η φαντασίωση του αφανισμού του ανθρώπινου είδους δεν είναι καινοφανής﮲ έχει διατυπωθεί, εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια, σε πολλά κείμενα της παγκόσμιας γραμματείας: στη σουμερική και την ακκαδικη- βαβυλωνιακή, στην εβραϊκή, την αρχαία ελληνική και τη λατινική. Εάν εξετάσουμε αυτές τις μαρτυρίες θα μπορέσουμε να απαντήσουμε και στα ερωτήματα που διατύπωσα. Ας δούμε όμως πρώτα ποια είναι, πού μπορούμε να τα βρούμε και τι διαβάζουμε σε αυτά.

Continue reading →

2. η εργασία είναι ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΜΕΣΑ στην καρδάρα με το γάλα (την αρχαία ελληνική γραμματεία) υπάρχει μία μύγα: τα Έργα και Ημέραι του Ησιόδου. Μεταξύ των άλλων, διαβάζουμε κι αυτό (στ. 42-44): “Κρυμμένο τον έχουν τον πλούτο οι  θεοί ( οι Κύριοι), ειδάλλως και μία μέρα τον χρόνο να εργαζόμασταν, θα έφτανε και πλούτο και ελεύθερο χρόνο να είχαμε”. Οι στίχοι αυτοί γράφτηκαν περί το 650 με 600 π. Χ. από έναν ξεπεσμένο αριστοκράτη της Βοιωτίας, σχετικά φτωχό δηλαδή, ο οποίος εργαζόταν και ο ίδιος, μαζί με τους λίγους δούλους  και τις λίγες  δούλες που είχε. Εάν συνόψιζα μία από τις πολλές πτυχές του έργου του Καρλ Μαρξ, με αυτούς τους στίχους θα το έκανα. Ο Ησίοδος διατείνεται ότι οι ισχυροί αρπάζουν τον κοινωνικό πλούτο που παράγει η πλειοντότητα του πληθυσμού όχι μόνο γιατί είναι άπληστοι αλλά γιατί με αυτόν τον τρόπο εξαναγκαζόμαστε να εργαζόμαστε, να γίνουμε όλοι και όλες Σίσυφοι. Ο βράχος του Σίσυφου είναι η καταναγκαστική εργασία –  η σημερινή της μορφή είναι η μισθωτή καπιταλιστική εργασία.  Με αυτόν τον τρόπο, με τον βάναυσο μόχθο και την  έλλειψη ελεύθερου χρόνου, μπορούν οι Κύριοι και αποτρέπουν  αποτελεσματικώτατα την κατάλυση της κυριαρχκής σχέσης, η οποία έχει επιβληθεί στην καταναγκαστική εργασία. Κατά συνέπεια, η εργασία είναι ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα, με το οποίο θα καταπιαστούμε σήμερα. Από τη στιγμή που θα το κάνουμε αυτό, θα αντιμετωπίσουμε κάποια κρίσιμα, ακανθώδη, θεμελειώδη, επικίνδυνα και, άρα, γόνιμα, ερωτήματα. Θα αρχίσω με το κομβικό, το πρωταρχικό, από το οποίο προέρχονται ή με το οποίο σχετίζονται όλα τα άλλα. Τι εννοούμε όταν λέμε εργασία; Γιατί την διακρίνουμε από την καταναγκαστική εργασία; Υπάρχει ελεύθερη εργασία; Ποια είναι, τι είναι; Πώς η ελεύθερη εργασία έγινε καταναγκαστική; Μπορούμε την καταναγκαστική εργασία να την κάνουμε ελεύθερη; Μήπως θα έπρεπε, για να αποφύγουμε τη σύγχυση, να περιορίσουμε τον όρο εργασία στην καταναγκαστική εργασία και την ελεύθερη εργασία να την πούμε κάπως αλλιώς; Να την πούμε, άς πούμε, μεταβολική σωματική δραστηρότητα;

Continue reading →

1. η πόλη είναι ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα – ένα megaproblem

“έτσι μου ‘ρχεται μια μέρα να τα παρατήσω όλα και να σηκωθώ να φύγω”

(σαρανταπεντάχρονη πελάτισσα φούρνου στην ομήλικη υπάλληλο – Αθήνα)

“γέμισε η Κόλαση, τώρα στέλνουν και στην Αθήνα”

(Αθηνιώτικο γνωμικό της δεκαετίας του 1980, τότε με το νέφος)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ τα θεμέλια του σημερινού τρόπου ζωής, στις  καπιταλιστικές κοινωνίες της εποχής μας, είναι “πόλη-δωδεκάμηνη πολύωρη εργασία- επάγγελμα-αυτοκίνητο-σούπερ μάρκετ-κινητό” τότε ένας άλλος τρόπος ζωής, δηλαδή,  μια   κ ο ι ν ω ν ι κ ή   ε π α  ν ά σ τ α σ η , θα θεμελιωνόταν ως άρνηση όλων αυτών.  Όλων, όχι ενός ή δύο! Διότι είναι αδύνατον, παντελώς αδύνατον,  να απαλλαχτείς από ένα ή δύο από αυτά.  Κάθε ένα από αυτά τα θεμέλια, θεμέλια του καπιταλισμού, βεβαίως, είναι ένα μεγάλο, ένα τεράστιο και δυσεπίλυτο κοινωνικό πρόβλημα, ένα megaproblem. Το κατανοώ, δεν είναι και πολύ εύκολο να φανταστούμε μια ζωή χωρίς πολη, δωδεκάμηνη πολύωρη εργασία, επάγγελμα, αυτοκίνητο, σούπερ μάρκετ, κινητό. Δεν μπορούμε να το φανταστούμε. Θα θέλαμε όμως να ζούμε με αυτόν τον τρόπο; Μη μου πείτε ότι είναι αδύνατον – σας παρακαλώ, σας ικετεύω! Πιθανόν να πείτε, και μάλλον θα το πείτε,  ότι, όχι, δεν θα θέλαμε, δεν θέλουμε να ζούμε χωρίς όλα αυτά.  Θα σας ακούσω με μεγάλη προσοχή αλλά δεν θα δώσω και πολύ μεγάλη βάση σε αυτά που θα με πείτε. Διότι, κάθε τριήμερη ή τετραήμερη αργία και στις ολιγοήμερες διακοπές τσακίζεστε να την κοπανήσετε από την πόλη για το χωριό σας, αδιαφορώντας για το ακριβό τίμημα που θα πληρώσετε στην επιστροφή σας –  το πολύωρο μποτιλιάρισμα. Και, η πρώτη μέρα μετά το τριήμερο στη δουλειά θα είναι μια φρίκη. Αυτές οι δύο σαφέστατες ενείξεις με παρωθούν να εικάσω ότι δεν είστε και πολύ ευχαριστημένοι, ες όπως ζείτε –  για τους μισθωτούς εργαζόμενους μιλάω, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, όχι για τους εισοδηματίες που έχουν δέκα εφτά ακίνητα και τα ματώνουν όλη μέρα. Ξεκινώντας από σήμερα, θα αφιερώσω ένα κείμενο για κάθε ένα από αυτά τα μεγαπροβλήματα, που προκαλούν άλλα προβλήματα, που προκαλούν άλλα προβλήματα, κοκ (προβληματογένεση).

Continue reading →

ένας άλλος τρόπος ζωής είναι εφικτός

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΘΑ μπορούσαμε το πρόταγμα “ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός” να το διατυπώσουμε με έναν άλλο τρόπο, μιας και σε αυτόν τον άλλο κόσμο,όχι τον κάτω, θα ζούμε διαφορετικά:  “ένας άλλος τρόπος ζωής είναι εφικτός” – θα συμπλήρωνα: “κι ένας άλλος τρόπος σκέψης είναι εφικτός”. Θα πρέπει λοιπόν να συγκρίνουμε δύο εκ διαμέτρου εξ ορισμού διαφορετικούς τρόπους ζωής  –  και τρόπους σκέψης. Και οι δύο είναι υπαρκτοί –  ο ένας είναι κυρίαρχος, ο άλλος περιφρονητέος και υπό διωγμόν, λίγοι και λίγες τον ακολουθούν. Ο κυρίαρχος τρόπος ζωής και σκέψης αντιμετωπίζει ολοένα και περισσότερες δυσκολίες, με αποτέλεσμα να μετασχηματίζεται, αργά αλλά σταθερά σε  πηγή ταλαιπωρίας, ανασφάλειας, ασθένειας και θανάτου. Μόλις τώρα εκκινεί η διαδικασία της αποδιάρθρωσης του, η οποία θα διαρκέσει δυο, τρεις δεκαετίες. Θα πρέπει λοιπόν πρώτα να εστιάσουμε την προσοχή μας στις κομβικές αρθρώσεις του κυρίαρχου τρόπου ζωής – με τον τρόπο σκέψης θα καταπιαστούμε ένα άλλο πρωινό – να επισημάνουμε τα προβλήματα που προκαλούν, και μετά να σκιαγραφήσουμε αδρομερώς τον εκ διαμέτρου και εξ ορισμού άλλον τρόπο ζωής.

ΠΡΙΝ το κάνουμε αυτό, πρέπει να κάνουμε κάτι άλλο: να εξετάσουμε επί τροχάδην την έννοια του τρόπου ζωής και τους ιστορικούς τρόπους ζωής που έχουν υπάρξει. Έχουμε την εντύπωση ότι είναι πολλοί –  θα δούμε ότι δεν είναι, δεν είναι πολλοί. Δεν μπορεί να είναι πολλοί –  απλά είναι αναρίθμητες οι παραλλαγές των ιστορικών τρόπων ζωής. Να σκεφτούμε μόνο ότι, εάν ο άνθρωπος ο σοφός κινείναι πάνω στη Γη 300.000 χρόνια, στα 290.000 υπήρχε μόνο ένας τρόπος ζωής: ο τροφοσυλλεκτικός-κυνηγητικός. Οι τοπικές εκδοχές αυτού του τρόπου ζωής εμφανίζουν μια ποικιλία που είναι αδύνατον να εντοπιστεί και να περιγραφεί. Όλοι οι άλλοι στριμώχνονται στα υπόλοιπα 10.000 χρόνια. Εάν εξετάσουμε τις αρθρώσεις, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τροφοσυλλεκτικού-κυνηγητικού τρόπου ζωής, θα μπορέσουμε να διευκρινίσουμε και να σαφηνίσουμε την έννοια του τρόπου ζωής.  Οι τροφοσυλλέκτες-κυνηγοί πρόγονοί μας α) ζούσαν στη φύση,  β) ζούσαν με άλλους είκοσι, τριάντα, πενήντα  γ) εξασφάλιζαν την τροφή τους άμεσα από τη φύση, περπατούσαν πολύ  δ) κατασκεύαζαν οι ίδιοι ό,τι χρειάζονταν, επιδιδόμενοι σε ένα μεγάλο αριθμό ελαφρών σωματικών δραστηριοτήτων (χειροτεχνία) ε) οι κοινωνίες τους ήταν κοινωνίες άυλου και όχι υλικού κοινωνικού πλούτου (δηλαδή, πολλές σχέσεις με τη φύση και τους άλλους, εντός και εκτός της συμβιωτικής ομάδας, εμπειρίες, γνώσεις, μετάδοση της γνώσης στους άλλους και ειδικά στα παιδιά, διαρκής πειραματισμός)  ζ) ως εκ τούτου,  δεν ήταν αρπακτικές, κτητικές και ατομικιστικές κοινωνίες αλλά χαριστικές (ανταλλαγή δώρων) και συνεργασιακές, χωρίς το άτομο να καταπνίγεται, και, η) όταν διαφωνούσαν, η ομάδα διασπώνταν, δεν επέβαλλε το ένα μέρος τη γνώμη του στο άλλο, το οποίο έφευγε.

Continue reading →

η διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΣ κάνουμε ένα νοητικό πείραμα –  δεν χρειάζονται πολλά εργαλεία και υλικά, φαντασία μόνο και τόλμη. Τα έχουμε.

Τις τρεις πρώτες εργάσιμες μέρες του Μαΐου του 2034 θα γίνει παγκόσμια απεργία, στην οποία θα συμμετέχει  η συντριπτική πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού, απεργία που συντονίστηκε από την διεθνή ομάδα LIFE OR DEAD εργαζομένων, καλλιτεχνών, λογοτεχνών, στοχαστών και πολιτικών μέσω των  μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με αίτημα να κλείσει η παγκόσμια πολεμική και διαστημική βιομηχανία ώστε να σταματήσει η καταστροφή του κοινωνικού πλούτου που διαπράττουν αυτές οι δύο βιομηχανίες και  ο κοινωνικός πλούτος να διοχετευτεί στην επίλυση των πολλών και οξυμμένων παγκόσμιων προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε.  Στην ανακοίνωση για την κήρυξη της προειδοποιητικής  παγκόσμιας απεργίας η ομάδα LIFE OR DEAD τονίζει ότι το κλείσιμο αυτών των δύο βιομηχανιών θα επιφέρει και το κλείσιμο κι άλλων πολλών που σχετίζονται άμεσα με αυτές, κατά συνέπεια θα μειωθεί η παγκόσμια παραγωγή, άρα και η κατανάλωση πρώτων υλών και ενέργειας, με ευεργετικά αποτελέσματα για την κλιματική κρίση, θα αυξηθεί η ανεργία, άρα θα μειωθεί ο χρόνος εργασίας –  θα δημιουργηθούν δηλαδή οι προϋποθέσεις για την επίλυση των παγκόσμιων κοινωνικών προβλημάτων: κοινωνικός πλούτος και ελεύθερος χρόνος, αυτά μας λείπουν –  γνώση και διάθεση έχουμε. 

ΑΥΤΟ είναι το νοητικό πείραμα. Τώρα μπορείτε να γελάσετε. Κι εγώ μαζί σας. Διότι το νοητικό αυτό πείραμα είναι μια πρόταση για την διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου στην εποχή μας κι αυτό που προτείνεις δεν πρόκειται να γίνει στον αιώνα τον άπαντα, ξεπερνάει και την πιο τολμηρή φαντασία.  Για να γελάσετε ακόμα περισσότερο, θα το συνεχίσω το νοητικό πείραμα και θα σας διαβεβαιώσω ότι εκείνες τις τρεις πρώτες εργάσιμες μέρες του Μαΐου του 2034 δεν πήγε κανένας και καμία στη δουλειά –  η τριήμερη παγκόσμια γενική απεργία είχε απρόσμενη επιτυχία. Συγκλήθηκε αμέσως συνάντηση των πλουσιότερων και ισχυρότερων κρατών του πλανήτη για να εξετάσουν το απανπάντεχο αυτό γεγονός που τους κατέπληξε και τους ανησύχησε τα μάλα. Η ομάδα LIFE OR DEAD πρότεινε, και η πρότασή της υπερψηφίστηκε, η απουσία από την εργασία των τριών πρώτων εργάσιμων ημερών να γίνεται κάθε μήνα και μετά από ένα χρόνο το τριήμερο αυτό να γίνει εβδομάδα. “Θα περάσουμε στη πράξη και θα μείωσουμε τον χρόνο εργασίας μόνοι μας, δεν είμαστε ζητιάνοι, είμαστε οι δημιουργοί αυτού του κόσμου. Αν πολλά από τα παγκόσμια κοινωνικά προβλήματα δημιουργήθηκαν χωρίς να το θέλουμε, όπως η κλιματική κρίση, τώρα είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε τι κάναμε και να επανορθώσουμε, να εξαλείψουμε την καταστροφή της φύσης και των κοινωνιών”. Η πρακτική αυτή της απουσίας από την εργασία επειδή είναι παγκόσμια ονομάστηκε OMNIPRESENT ABSENCE (ΠΑΝΤΑΧΟΥ ΑΠΟΥΣΙΑ).

Continue reading →