Κύκλοι Διαλέξεων

There are 1.093 posts filed in Κύκλοι Διαλέξεων (this is page 13 of 110).

εποχή των πόλεων: εκτόπιση πληθυσμών, εξόντωση Υποτελών, εξεγέρσεις

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΔΕΝ νομίζω να υπήρχε κάποια πόλη με 1 εκ. κατοίκους πάνω στη Γη το 917 μ. Χ. Πόλεις με πάνω από 100.000 κατοίκους υπήρχαν και δεν πρέπει να ήταν πάνω από πέντε έξι, αν δεν κάνω λάθος. Η συντριπτική πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε χωριά, το υπόλοιπο σε μικρές τροφοσυλλεκτικές –  κυνηγητικές ομάδες. Το 1917 υπήρχαν πολλές πόλεις με πάνω  από 1 εκ. κατοίκους, πολύ περισσότερες με πάνω από 100.000 κατοίκους· οι περισσότερες, σχεδόν όλες, βρίσκονταν στις καπιταλιστικές χώρες, κυρίως στη δυτική Ευρώπη και τις ΗΠΑ· ο παγκόσμιος όμως πληθυσμός ζούσε και πάλι στα χωριά. Σήμερα, 2017, πάνω από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού έχει συγκεντρωθεί στις πόλεις. Σε μια γενιά από σήμερα, το 2050, ας πούμε, τα 3/4 του πληθυσμού θα ζει σε πόλεις και σε μεγαλουπόλεις. Δεν ξέρω πόσες είναι αλλά μεγαλουπόλεις με πάνω από 20 εκ. είναι πολλές.

Continue reading →

ιστορία του ε μακρού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΦΙΛΕΣ και φίλοι ενδιαφέρονται τα μάλα για τα σημειώματα που το αντικείμενό τους είναι η Γραμματική (Φωνητική, Συντακτικό, Σημασιολογία) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, από την οποία προήλθε η νέα ελληνική, και σπεύδω με ευχαρίστηση να ανταποκριθώ στη φιλομάθειά τους. Σήμερα θα ασχοληθούμε με την ιστορία του ε μακρού, και όχι μόνο,  διότι οι αρχαίοι Έλληνες έδειχναν μια προτίμηση, έναν έρωτα θα έλεγα,  προς αυτό, και προς το ο μακρό (ω), όπως θα δούμε στη συνέχεια, και θα τολμήσουμε να διατυπώσουμε μια εικασία γι΄ αυτή την προτίμηση. Κάποιος ομηριστής παρατήρησε ότι η Ιλιάδα έχει μια έφεση προς το ε μακρό (η) –  με παρακίνησε και την μελετήσω και επιβεβαίωσα την παρατήρησή του. Θα έπρεπε να λέμε θανατοφόρος αλλά λέμε θανατηφόρος –  έτσι δεν είναι; Τα αυτιά του αρχαίου Έλληνα δεν άντεχαν πέντε βραχέα συνεχόμενα φωνήεντα! Το θέμα είναι εξειδικευμένο χωρίς όμως να είναι και περίπλοκο, πολύπλοκο ή δυσνόητο. Είναι υλικό από μια Ιστορική Γραμματική της αρχαίας ελληνικής που συντάσσω, όπου θα διαβάσετε πολλά και ενδιαφέροντα καινοφανή πορίσματα της έρευνας.

ΣΗΜΕΡΑ γράφουμε η πηγή αλλά προφέρουμε ι πιγί. Οι αρχαίοι Έλληνες πρόφεραν hεε πεεγέέ –  γράφω το ε μακρό ως εε για να δείξω πως προφερόταν: η προφορά του διαρκούσε πιο πολύ από ότι το ε βραχύ, γι αυτό και λέγεται ε μακρό. To h ήταν ένας ήχος που χάθηκε και προφερόταν   όπως το h στην αγγλική λέξη home. Για να δηλώσουν την ύπαρξή του χρησιμοποίησαν το σύμβολο της δασείας. Τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες το ε μακρό μετεξελίχθηκε σε ι βραχύ –  όλα τα μακρά φωνήεντα μετεξελίχθηκαν σε βραχέα. Κι έτσι η hεε πεεγεέ έγινε ι πιγί. Εμείς όμως, αν και η προφορά άλλαξε,  διατηρήσαμε την γραφή και προφέρουμε το η (ε μακρό)  ως ι, όχι ως εε και έτσι προέκυψε η ιστορική ορθογραφία.

Continue reading →

εισαγωγή στην ελληνική Γαμησιολογία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ερευνητικό της Γαμησιολογίας (Gamesiology) είναι το γαμήσι. Της ελληνικής Γαμησιολογίας, το ελληνικό γαμήσι. Γιατί υπάρχει και αγγλικό, γαλλικό, γερμανικό, αμερικάνικο γαμήσι και άλλα πολλά. Όλα αυτά τα γαμήσια έχουν ασφαλώς κάτι κοινό, το κάθε ένα όμως από αυτά έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες. Το κοινό είναι η εγκαθίδρυση της κυριαρχικής σχέσης από τον άνδρα στη γυναίκα μέσω της παραγωγής πραγματικού ή συμβολικού πόνου από το πέος κατά τη διάρκεια της ερωτικής συνεύρεσης –  αυτό είναι το γαμήσι. Οι εκφράσεις όμως είναι διαφορετικές σε κάθε κοινωνία και γλώσσα και αυτός είναι ο λόγος που επινόησα τον όρο ελληνική γαμησιολογία. Δεν μπορώ να γράψω κάποια άλλη Γαμησιολογία αλλά είναι βέβαιο ότι μόλις κυκλοφορήσει η ‘ εισαγωγή στην ελληνική Γαμησιολογία’, δεν θα περάσει πολύς χρόνος και θα εμφανιστεί κάποια γερμανική ή ισπανική ή ιταλική  γαμησιολογία. Και αργότερα και άλλες.

Continue reading →

‘ενωμένοι σα γροθιά’: οι δύο τρόποι σύμπηξης και ενίσχυσης της εθνικής ενότητας και ομόνοιας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΗΜΕΡΑ θα εκθέσω τις σκέψεις μου και τα επιχειρήματά μου σχετικά με την εξής διαπίστωση: από δω και πέρα και μέχρι το 2030, τουλάχιστον, κυβερνήσεις ( της Δεξιάς και της Αριστεράς, και πιο πολύ οι Οικουμενικές), και τηλεοράσεις και εφημερίδες και σοφοί σύμβουλοι του Κυρίου θα μας πρήξουν ό,τι έχουμε και δεν έχουμε, θα μας τα πρήζουν καθημερινά για πολλά χρόνια: διατρέχουμε ένα μεγάλο κίνδυνο, αντιμετωπίζουμε μια τεράστια απειλή: ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ! Θα μας πάρουν τα νησιά, θα μας σκοτώσουν, θα μας βιάσουν, θα ακρωτηριάσουν την εδαφική μας ακεραιότητα. Γιατί, φίλες και φίλοι, γιατί αυτή η εμμονή, πρωτοφανής θα έλεγα;

Continue reading →

π΄τσαρίνα (πουτσαρίνα)

του Νικόλα Κωτούλα

“Π’τσαρίνα” (παναπεί “πουτσαρίνα”), αποκαλούν στον θεσσαλικό κάμπο και οι άντρες και οι γυναίκες (ακόμη κι η μάνα της έτσι την αποκαλεί) την δυναμική γυναίκα. Διότι σε μια πατριαρχική κοινωνία δεν εξηγείται, δεν νοείται δυναμικότητα -παναπεί ισχύς- χωρίς την παρουσία του αντρικού οργάνου. Η ισχύς έχει τόσο μεγαλύτερη σημασία όσο μεγαλύτερος είναι ο ανταγωνισμός. Έτσι -και κάπως παιχνιδιάρικα και κάπως πονηρά-, αναγνωρίζουν στις γυναίκες που τα καταφέρνουν να παλεύουν κι ενίοτε να κερδίζουν στον ανταγωνισμό του αντρικού κόσμου την παρουσία και την ανάλογη ισχύ που το συνοδεύει του κυριότερου χαρακτηριστικού στην φυσιολογία του άντρα: του πέους. Για την ακρίβεια: του εργαλείου επέκτασης της ισχύος που χρησιμοποιούν και οι ίδιοι οι άντρες. Διότι υπάρχει κι ο “π’τσαράς”. Επειδή ο άντρας από την φύση του έχει πέος τι παραπάνω έχει ο π’τσαράς; “Την έχει μεγάλη”;

Continue reading →

ο Εγώ ο Υποκείμενος

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΟΙ φιλοσοφικοί όροι το Εγώ και το Υποκείμενο είναι οι σημαντικότεροι όροι της δυτικής φιλοσοφίας. Πώς εμφανίστηκαν, κάτω από ποιες συνθήκες δημιουργήθηκαν; Γιατί να είναι ουδετέρου γένους; Γιατί το Εγώ και όχι ο Εγώ;  Γιατί το Υποκείμενο και όχι ο Υποκείμενος – ή η Υποκείμενη; Γιατί το Εγώ και όχι το Εσύ ή το Εμείς; Εάν το Υποκείμενο υπόκειται, που υπόκειται, σε τι υπόκειται; Ποιος είναι ο Εγώ; Ποιος είναι ο Υποκείμενος; Πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο;

ΘΑ απαντήσω σήμερα σε όλα αυτά τα ερωτήματα απλά και ευθαρσώς, κατευθύνοντας το παλούκι της σκέψης ακριβώς στην καρδιά του δράκουλα που μας πίνει κάθε μέρα το αίμα.

Continue reading →

από την Αχιληΐδα στην Ιλιάδα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Η Ιλιάδα δεν μας αφηγείται τον Τρωικό πόλεμο, όπως νομίζουμε. Η δράση εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια του πολέμου, προς το τέλος του ένατου έτους ή στις αρχές του δέκατου. Μας αφηγείται ένα σύντομο επεισόδιο πενήντα και μίας (51) ημερών, από τις οποίες οι μέρες της δράσης είναι δέκα, από τις οποίες οι μέρες του πολέμου είναι τέσσερις, με την τρίτη να αρχίζει στο Λ 1 και να τελειώνει στον Σ 241 –  το ένα τρίτο της Ιλιάδας! Αν και δεν μας αφηγείται τον Τρωικό πόλεμο από την αρχή μέχρι το τέλος, ο αφηγητής αναφέρεται συχνά και σε παρελθοντικά γεγονότα και σε μελλοντικά:  γνωρίζουμε ότι την επόμενη χρονιά θα σκοτωθεί ο Αχιλλέας και η Τροία θα καταληφθεί από τους Αχαιούς. Στην ραψωδία Γ μας αφηγείται γεγονότα που θα έπρεπε να είχαν γίνει στο πρώτο έτος, όχι στο ένατο! Οι προύχοντες της Τροίας παρατηρούν τους Αχαιούς από το τείχος και καλούν  την Ελένη να τους πει ποιοι είναι οι αρχηγοί τους!  Ο αφηγητής εγκιβωτίζει γεγονότα του παρελθόντος και του μέλλοντος στο παρόν –  μια γνωστή αφηγηματική πρακτική .

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ και μελετώντας την Ιλιάδα διαπιστώνουμε ότι ο αφηγητής καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια για να συνδέσει το επεισόδιο της οργής του Αχιλλέα με τον Τρωικό πόλεμο, να το παρουσιάσει ως επεισόδιο αυτού του πολέμου. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι το κείμενο αυτό δεν θα έπρεπε να το λέμε Ιλιάδα, μιας και δεν περιγράφει τον Τρωικό Πόλεμο, αλλά Αχιληΐδα. Μήπως η Αχιληΐδα κάποτε δεν είχε καμιά σχέση με τον Τρωικό πόλεμο; Εάν είναι έτσι, κατά τη διάρκεια ποιου πολέμου και πότε ο Αχιλλέας οργίστηκε με τον αρχηγό του γιατί τον αδίκησε, τον πρόσβαλε, αποσύρθηκε από τον πόλεμο, σκοτώθηκε ο φίλος του και πήρε εκδίκηση σκοτώνοντας τον φονιά του;

Continue reading →

ο οδηγός είναι προλετάριος, ο οδηγός είναι Κύριος

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Άκη Γαβριηλίδη

ΘΑ μπορούσαμε να διακρίνουμε τους κατόχους και χρήστες των αυτοκινήτων σε δύο κατηγορίες: αυτοί που οδηγούν κι αυτοί που δεν οδηγούν – άλλοι οδηγούν γι΄ αυτούς, επαγγελματίες οδηγοί, σοφέρ γαλλιστί. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών που έχουν και χρησιμοποιούν αυτοκίνητο, οδηγούν. Ποιοι δεν οδηγούν; Το γνωρίζουμε καλά: οι πλουσιότεροι και οι ισχυρότεροι άνδρες, και γυναίκες: βιομήχανοι, τραπεζίτες, έμποροι, στρατιωτικοί, παπάδες, πολιτικοί. Είναι πολύ λίγοι, ίσως ένας στους εκατό χιλιάδες (1/100.000), μάλλον πολύ λιγότεροι. Ας προσέξουμε αυτό: τα παιδιά, αρσενικά, των πλουσιότερων και ισχυρότερων ανδρών και γυναικών οδηγούν ενώ θα μπορούσαν να μην οδηγούν. Περίεργο!

ΝΑ λοιπόν που εγείρονται μερικά κομβικής σημασίας ερωτήματα. Γιατί οι ισχυρότεροι και πλουσιότεροι άνδρες (και γυναίκες) δεν οδηγούν; Δεν έχουν χέρια; Δεν τους αρέσει; Γιατί τα παιδιά τους οδηγούν; Αυτοί και αυτές που οδηγούν, θα ήθελαν να μην οδηγούν; Τους αρέσει να οδηγούν; Σε αυτά τα ερωτήματα θα απαντήσουμε σήμερα, φίλες και φίλοι.

Continue reading →

αλκοόλ, πρέζα, κόκα, χασίσι και οδήγηση αυτοκινήτου

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΤΙ κάνουμε όταν οδηγούμε;  Στο ερώτημα αυτό υπάρχουν δύο απαντήσεις. Διευθύνουμε ένα όχημα ελέγχοντας τη μηχανή του και πάμε από το σημείο Α στο σημείο Β. Εάν κατά τη διάρκεια της μετακίνησης τρακάρουμε ή μας τρακάρουν ή πέσουμε σε γκρεμό, τότε έχουμε ατύχημα ή δυστύχημα. Που οφείλεται το ατύχημα;  Στην κακή σήμανση, στην κακή κατάσταση του οδοστρώματος, στην ταχύτητα και σε άλλες δευτερεύουσας σημασίας αιτίες. Αυτονόητα όλα αυτά, έτσι δεν είναι;

ΔΕΝ είναι, φίλες και φίλοι. Διότι υπάρχει κι άλλη μία απάντηση στο ερώτημα τι κάνουμε όταν οδηγούμε. Όταν οδηγούμε δεν διευθύνουμε όχημα ελέγχοντας τη μηχανή του αλλά διευθύνουμε ένα βλήμα ελέγχοντας τον μηχανισμό εκτόξευσής του. Το αυτοκίνητο δεν είναι όχημα –  όχημα είναι αυτό που σύρεται, που έλκεται, όπως είναι η άμαξα με τα βόδια ή τα άλογα. Το αυτοκίνητο δεν σύρεται από ζώα αλλά εκτοξεύεται, εκσφενδονίζεται από έναν μηχανισμό, ο οποίος έχει κατασκευαστεί με πρότυπο το κανόνι, λειτουργεί όπως το μεσαιωνικό κανόνι. Η έκρηξη μέσα στο θάλαμο καύσης εκτοξεύει, βάλλει όχι μια οβίδα αλλά ένα πιστόνι, το οποίο επιστρέφει στη θέση του για να βληθεί και πάλι, κοκ. Εκτοξευόμενο το πιστόνι μεταδίδει κίνηση και επιστρέφει στη θέση του με έναν μηχανισμό (στρόφαλος και μπιέλα).

Continue reading →

αι βουλαί του Κυρίου είναι επιθυμίες ή σκέψεις;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΓΙΑ να γράψω μια μελέτη με αντικείμενο τη γέννηση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, μελετώ τα λεξιλόγια της ισχύος, της επιθυμίας και της σκέψης στην Ιλιάδα – και δευτερευόντως στην Οδύσσεια. Η Ιλιάδα είναι το κλειδί για την κατανόηση αυτής της γέννησης, όπως και της ιστορίας και της τραγωδίας. Τα λεξιλόγια αυτά θα τα παρουσιάσω στο μέλλον – έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Σήμερα θα περιοριστώ να εκθέσω κάποια γενικά χαρακτηριστικά.

Continue reading →