ο μεταφυσικός κομμουνισμός και ο εμμενής κομμουνισμός

ο ανθρωπος στο νησι

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα   

    το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον γιούργκο    

    Εάν κάποια στιγμή θελήσετε να διαβάσετε κάποιο ενδιαφέρον βιβλίο της κοινωνικής ανθρωπολογίας, εάν δεν το έχετε διαβάσει, θα σας πρότεινα ένα βιβλίο που περιγράφει πως μια εξισωτική, κομμουνιστική κοινωνία κυνηγών – τροφοσυλλεκτών μπορεί να μετεξελιχθεί σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, από μέρα σε μέρα,  σε μια κοινωνία άκρως ανταγωνιστική και εγωιστική, σε μια κοινωνία που έχει εξαλειφθεί σχεδόν κάθε στοιχείο κοινωνικότητας. Πρόκειται για το βιβλίο του ανθρωπολόγου Κόλιν Τερνμπουλ (Colin M. Turnbull) The Mountain People (Λονδίνο, 1974, β΄ εκδοση –  15 εβρά κοστίζει). Ο συγγραφέας αφηγείται την  ιστορία μιας κυνηγητικής-τροφοσυλλεκτικής φυλής της βόρειας Ουγκάντας, τη φυλή Ικ, την οποία έδιωξαν από τις περιοχές που ζούσαν με αποτέλεσμα να βρεθεί η φυλή αντιμέτωπη με το φάσμα της πείνας και των αναπόφευκτων ασθενειών. Οι πεινασμένοι , ασθενείς και εξουθενουμένοι κυνηγοί-τροφοσυλέκτες ξέχασαν εν μια νυκτί κάθε πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης και πρόκριναν την ικανοποίηση του ατομικού και μόνο συμφέροντος, προσπαθώντας να αποκομίσουν σε βάρος των άλλων, κυρίως κρυφά, όσο περισσότερα μπορούσαν. Θα έλεγα ότι περιήλθαν σε μια προανθρώπινη κατάσταση, στην κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει και εμείς στις καπιταλιστικές κοινωνίες.    

    Έγραψα πιο πάνω ότι στις νέες συνθήκες που εξαναγκάστηκαν να ζουν οι Ικ εξαλείφθηκε σχεδόν κάθε στοιχείο κοινωνικότητας και τόνισα το σχεδόν. Εάν εξαφανίζονταν κάθε στοιχείο κοινωνικότητας, δεν θα υπήρχε  πια κοινωνία. Η διαπίστωση αυτή ισχύει για κάθε κοινωνία που προκρίνει το ατομικό σύμφέρον και τον εγωισμό/ανταγωνισμό έναντι της συνεργασίας και αλληλεγγύης, ισχύεει και για τις καπιταλιστικές κοινωνίες. Τί είναι λοιπόν αυτό το σχεδόν;  Αυτό το σχεδόν είναι η ελάχιστη κοινωνικότητα που αποτρέπει τη διάλυση μιας κοινωνίας. Αυτή την ελάχιστη κοινωνικότητα την αποκαλώ εμμενή κομμουνισμό. Σήμερα θα ήθελα να εκθέσω συνοπτικά τις απόψεις που κυκλοφορούν σχετικά με τον κομμουνισμό με κριτήριο τα εξής ερωτήματα: υπήρξε κομμουνισμός;  Υπάρχει;  Θα υπάρξει; Κυκλοφορούν τρία μοντελάκια.

 

Continue reading →

Πλατύποδα, τί θα κάνουμε τώρα;

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

    Έφτασε στα χέρια μου το πρώτο τεύχος του περιοδικού Πλατύπους (Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2013) που εξέδωσε η ομώνυμη πολιτική ομάδα, η βασική επιδίωξη της οποίας είναι η πρακτική ανασυγκρότηση μιας μαρξιστικής Αριστεράς. Στο οπισθόφυλλο του περιοδικού διαβάζουμε τα εξής: Η Αριστερά είναι νεκρή!  Ζήτω η Αριστερά!

Continue reading →

μέχρι να πεθάνω, θα περιμένω να συγκροτηθεί ένα κόμμα που θα ονομάζεται ‘ εικοσάωρο και μισθός για όλους ‘

το παιδι που κοροηδευει (του Παύλου)

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα   

    Θα κάνω, και δεν θα σταματήσω ποτέ να κάνω,  μια ακόμα απόπειρα να διασκεδάσω τους φόβους, τις επιφυλάξεις, τις ενστάσεις που προκαλούν το άκουσμα και το διάβασμα  της λέξης κόμμα.  Εάν μπορούσα να μεταχειριστώ κάποια άλλη λέξη,  θα το έκανα αλλά υπάρχει άλλη λέξη;  Θα μπορούσα να μεταχειριστώ τον όρο ομοσπονδία συμβιωτικών ομάδων,  αλλά κι αυτή δεν θα ήταν κόμμα;  Θα ήταν. Γιατί λοιπόν να παίζουμε με τις λέξεις;  Όταν λοιπόν λέω κόμμα εννοώ μια ομοσπονδία συμβιωτικών ομάδων, πάσης φύσεως συμβιωτικών ομάδων, που έχουν σαφή επίγνωση ότι ανά πάσα στιγμή ενδέχεται να σκάσει μύτη ο ηγέτης και το θύμα –  ο ηγέτης που θα προσπαθήσει να γίνει Κύριος και το θύμα που θα άρει της αμαρτίες της ομάδας.  Αυτό το κόμμα είναι ένα κόμμα που δεν είναι κόμμα. Χωρίς μέλη, συνδρομές, αφισοκολλήσεις, συνέδρια, Κεντρική Επιτροπή, οργανώσεις βάσεις, τοπικές οργανώσεις, ιεραρχία, γραφειοκρατία, θυσίες, στρατωνισμούς, ασκητισμό, ακτιβισμό. Μπορεί να υπάρξει ένα τέτοιο κόμμα; Γιατί πρέπει να συγκροτηθεί, πώς; Από ποιούς;  Ποιοί θα πάρουν την πρωτοβουλία της συγκρότησης;  Ποιές θα είναι οι κομβικές, οι πυρηνικές επιδιώξεις  αυτής της ομοσπονδίας συμβιωτικών ομάδων; Τί θα συμβεί εάν δεν συγκροτηθεί κι αν δεν σταθεί στο ύψος των περιστάσεων; 

   Continue reading →

πίπα, γλειφομούνι και κομμουνισμός: τί χρώμα έχει η ανθρώπινη σάρκα;

Το βουνο μας. (της Αποστολίας)

     Την απάντηση στο ερώτημα αυτό, φίλες και φίλοι,  τη γνωρίζουν οι φοιτητές της Ιατρικής και οι γιατροί· εμείς όμως δεν είμαστε ούτε φοιτητές Ιατρικής ούτε γιατροί, άρα δεν γνωρίζουμε. Λάθος!  Γνωρίζουμε αλλά δεν γνωρίζουμε ότι γνωρίζουμε.    

    Πώς γίνεται να γνωρίζουμε χωρίς να γνωρίζουμε ότι γνωρίζουμε; Εάν σας πω την απάντηση, θα αναφωνήσετε, ναι, ναι, αυτό είναι το χρώμα της ανθρώπινης σάρκας. Δεν θα σας τη πω όμως· το θέμα είναι να ψάξουμε μαζί να τη βρούμε – η αλήθεια, η αναζήτηση της γνώσης  δεν είναι απόφανση, είναι διαδικασία – απλά χρειάζεται κάποιος συντονισμός, τον οποίο στη προκειμένη περίπτωση αναλαμβάνω εγώ. Θα μου πείτε, μα γιατί να μας ενδιαφέρει το χρώμα της σάρκας μας; Μα από περιέργεια!  Όχι μόνο αυτό. Κατά τη διαδικασία αναζήτησης θα προκύψουν κι άλλα ερωτήματα κι άλλες γνώσεις, χρήσιμες και χρησιμοποιήσιμες – και μη. Το περιττό, φίλες και φίλοι, δεν είναι άχρηστο. Τα περιττώματα των χορτοφάγων ζώων είναι περιττά γι αυτά αλλά τι νόστιμες ντομάτες που τρώμε! Μιας και ζούμε τον κομμουνισμό, δεν μπορεί να μην φέρουμε στην επιφάνεια το περιττό – ο κομμουνισμός είναι η επικράτεια του φαινομενικώς περιττού.  Continue reading →

εισαγωγή στον Ιππία Ελάττονα (2)· Ζωή: τι εννοώ εγώ και τι ο Κύριος

το παρδαλοπαραξενο τρενο (του Παύλου)

     φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα   

    Τη μοναξιά σε όλο της το φοβιστεροτρομακτικό μεγαλείο τη βιώνουμε λίγο πριν πεθάνουμε· τότε, είμαστε μόνοι και μόνες, όλοι και όλες, Υποτελείς και Κύριοι – δεν μπορεί κανένας να μας βοηθήσει. Είναι η περιβόητη μοναξιά του θρήσκοντος ανθρώπου, η μοναξιά του μελλοθάνατου. Ο μελλοθάνατος γίνεται ετοιμοθάνατος όταν το πάρει απόφαση ότι game is over· τότε, ή θα αγωνιστείς κατά του θανάτου και θα ζήσεις μέσα στη θλίψη και την αγωνία, μέσα στο μίσος και τις ενοχές, θα ζήσεις την Κόλαση δηλαδή, ή θα παραδοθείς στη ζωή, στον θάνατο, θα θυμηθείς ανθρώπους που αγαπάς, θα λυπηθείς αλλά δεν θα φοβηθείς, θα θυμηθείς ωραία σκηνικά, και η Ζωή θα σε ανταμείψει με πολλή ενδορφίνη, θα νιώσεις μια ζέστη σε όλο το κορμί και έξι ώρες πριν θα πέσεις σε κώμα (πλήρης αναστολή της ανώτερης νευρικής δραστηριότητας, απώλεια της κινητικότητας,  της αισθητικότητας, της συνείδησης, σαν να έχεις σουτάρει πρέζα, οντί όμως [οντί =od=overdose]). Κανένας σωματικός,  κανένας ψυχικός πόνος, πλήρης αναλγησία – αυτός είναι ο Παράδεισος.  Τα πρεζάκια ζούνε τεχνηέντως τον Παράδεισο.   

     Ως νεκροθάφτης στο χωριό μου, μαζί με άλλους τρεις, την τριετία 1997-2000, για να βγάλω ένα χαρτζιλίκι, έχω θάψει 14 νεκρούς·  όταν βλέπουμε ένα νεκρό,  το βλέμμα μας πάει στο πρόσωπό του – γιατί; Τί θέλουμε να δούμε;  Να τον δούμε για τελευταία φορά; Όχι, φίλες και φίλοι, όχι. Τί νόημα έχει να δεις έναν νεκρό για τελευταία φορά; Το νεκρικό πρόσωπο αιχμαλωτίζει το βλέμμα μας γιατί είναι ο θάνατος αυτός που το αιχμαλωτίζει. Αγωνιούμε μπροστά στο νεκρό – περισσότερο για μας κλαίμε, λιγότερο για τον νεκρό. Στο πρόσωπό του δεν βλέπουμε τον θάνατο,  βλέπουμε πως πέθανε – έζησε στην Κόλαση ή τον Παράδεισο; Θυμάμαι ένα πρόσωπο, δεν θα το ξεχάσω –  τρόμος, αγωνία, μίσος, κακία, παραμόρφωση, φρίκη, Κόλαση, Κόλαση!      Η μοναξιά του θνήσκοντος ανθρώπου, φίλες και φίλοι, μας βοηθάει να διαμορφώσουμε ένα νόημα για τη ζωή.  Εάν αυτό το τρομακτικό βίωμα προκαλείται από την ανημπόρια (τί όμορφη λέξη, την προτιμώ από την αδυναμία) να μας βοηθήσει κάποιος να μην πεθάνουμε, τότε η ζωή δεν μπορεί παρά να είναι ταυτόσημη της βοήθειας. Ζωή σημαίνει βοήθεια, αλληλοβοήθεια, αλληλεγγύη, αμοιβαιότητα, συμπαράσταση, συμπόνια, κατανὀηση – και άλλα πολλά. Ποιός όμως μας βοηθάει; Η ζωή και οι φίλοι. Πολύ ωραία, οι φίλοι μας βοηθάνε – η ζωή πως μας βοηθάει;

   Continue reading →

strategy of exodus: στρατηγική εξόδου: μπορούμε να βγούμε όλοι από την κρίση; ΟΧΙ!

ο ανθρωπος που μιλαει στον τραγουδιστης (του Παύλου)

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα     

    Όταν πεθαίνει κάποιος, λέμε ότι έφυγε από τη ζωή, ότι αποδήμησε, μετανάστευσε δήλα δή· κι αφού έφυγε από ζωή, κάπου θα πήγε – που πήγε όμως; Λέμε ακόμα ότι έχασε τη μάχη με τον θάνατο, λες και υπήρχε περίπτωση να μη τη χάσει!  Αυτές οι δύο εκφράσεις είναι μεταφορές·  αναρωτιέμαι: πώς σχηματίζεται μια μεταφορά; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να εντοπίσουμε την κυριολεξία που λανθάνει σε κάθε μεταφορά. Το ζήτημα της γένεσης των μεταφορών είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και αχανές ζήτημα· θα έλεγα ότι

 

Continue reading →

πολιτικός φορμαλισμός της αφέλειας: η Σαντάλ Μουφ παίζει με τα κουβαδάκια της στην άμμο με γυρισμένη την πλάτη στα [τεράστια] κύματα

οι κυνοδοτνες του τερατος (του Παύλου)

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα  

   Είτε έχετε διαβάσει (τα δύο μεταφρασμένα βιβλία, ή περισσότερα,  της ) Σαντάλ Μουφ είτε όχι, θα ήθελα να συνοψίσω άκρως αδρομερώς τον πυρήνα, την κεντρική ιδέα της πολιτικής της θεωρίας ώστε να νιώσουμε άνετα και εσείς και εγώ, να περάσουμε καλά δηλαδή, γιατί άμα γράφεις ή διαβάζεις και δεν περνάς καλά, μάμησέ τα, φίλες και φίλοι, μάμησέ τα!

    Πριν το κάνω θα ήθελα να παρουσιάσω την Σαντάλ Μουφ και να υπενθυμίσω ότι,  όταν γράφουμε, απευθυνόμαστε σε κάποιον, σε κάποιους. Έμμεσα, ενδέχεται να διαβάσουν κι άλλοι αυτά που γράφει ένας, μία συγγραφέας αλλά υπάρχει πάντα, κι ας μην το ομολογεί – το τονίζει το περιεχόμενο των γραπτών του-  κάποιος βασικός αποδέκτης. Και, ως μαρξιστής αναρχοκομμουνιστής, οφείλω να αναρωτηθώ γιατί γράφει αυτά που γράφει, ποιο είναι το ίδιο όφελος, ποιο είναι το συμφέρον του/της. Σε

 

Continue reading →

Κυρία βολεύτρια (βολευτίνα) Rena Δούρου: είμαι στρατιώτης της παράταξης, είμαστε όλοι στρατιώτες

Ο τρελος ανθρωπος (του Παύλου)

     φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα    

    Η πιο μεγάλη επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν να μη μπορέσει ποτέ να σχηματίσει κυβέρνηση. Η αποτυχία αυτή τον έκανε μια μεγάλη μικρομεσοαστική πολιτική επιχείρηση από μια πολύ μικρή που ήταν.  Τί πουλάει; Πουλάει έκφραση αγανάκτησης και οργής, πουλάει ελπίδα και αυταπάτες, που τόσο πολύ τα έχουν ανάγκη οι Υποτελείς του Κυρίου. Ναι, αλλά σαν επιχείρηση θα πρέπει να έχει κάποιο κεφάλαιο και κάτι πρέπει να αγοράζει. Το κεφάλαιο της είναι το χρηματικό, κοινωνικό, μορφωτικό, πολιτιστικό και πολιτικό και κερδαλεόφρον (απατεωνίστικο) κεφάλαιο που έχουν συσσωρεύσει τα στελέχη της σε πολλούς κοινωνικούς χώρους·  κι ενώ ο καπιταλιστής αγοράζει φτηνά και πουλάει ακριβά, ο πειρατής- έμπορος δεν αγοράζει (αρπάζει, η αρπαγή όμως αυτή κάτι του κοστίζει) και πουλάει ακριβά, μια πετυχημένη πολιτική επιχείρηση της καπιταλιστικής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας (μία  από τις μεγαλύτερες απάτες που έχουν εμφανιστεί στη παγκόσμια ιστορία), δεν αγοράζει τίποτα!      

     Η επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ οφείλεται στο γεγονός ότι βρίσκεται στον σωστό χρόνο τη σωστή στιγμή: ο Κύριος και τα τσιράκια του γνωρίζουν πολύ καλά, το γνωρίζουν άλλωστε και τα ίδια τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ότι εάν δεν υπήρχε η επίθεση του Κυρίου κατά των μισθωτὠν εργαζομένων, των αυταπασχολούμενων και των μικροαστικών στρωμάτων, με το ζόρι θα εξασφάλιζε τη συμμετοχή του στην Κοινή Επιθυμία ( Κοινο-βούλιο) του Κυρίου ημών. Κι αυτό διότι έρχεται από το παρελθόν, όχι από το παρόν και από το μέλλον. Ο ΖΥΡΙΖΑ ήταν, είναι και θα είναι ένα θλιβερό εξάμβλωμα του παρελθόντος, ένα αξιολύπητο κατάλοιπο, απομεινάρι της Ιστορικής Αριστεράς. Δεν αναγνωρίζει τις δυνατότητες της εποχής μας να ζούμε όλοι και όλες με μια εργασία ολίγων ωρών τη βδομάδα ώστε και οι εργαζόμενοι να ξεκουραστούν αλλά και οι άνεργοι να εργαστούν· δεν αντιλαμβάνεται το επάγγελμα ως κατάρα, ως αρχαϊσμό και αναχρονισμό·  δεν αντιλαμβάνεται την επιθυμία και τη  δυνατότητα να ζούμε και στην πόλη και στην ύπαιθρο, όπου θα μπορούμε να παράγουμε μεγάλο μέρος της τροφής μας· δεν αντιλαμβάνεται την επιθυμία και τη δυνατότητα να ταξιδεύουμε, να ζούμε  και να εργαζόμαστε σε ολόκληρο τον πλανήτη·  δεν αντιλαμβάνεται την καταστροφή που υφίστανται τα παιδιά και οι έφηβοι με την υποχρεωτική εκπαίδευση.

    Continue reading →

θέλεις να γίνουμε φίλοι; (η φιλία μεταξύ μητρικής/πατρικής φροντίδας και έρωτα)

Ο πολιλογας (του Παύλου)

     φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα· παίζαμε κρυφτό στο χωριό, πέντε, έξι χρονών,  και τη ώρα που ήμασταν κρυμμένοι, τον ρώτησα: θέλεις να γίνουμε φίλοι;     

    φίλες και φίλοι, η παιδική αυτή ανάμνηση με έχει απασχολήσει πολύ. Είναι πολύ παράξενο πράγματι που θυμόμαστε τόσα λίγα από τη νηπιακή και παιδική μας ηλικία· είναι επίσης παράξενο και το τί θυμόμαστε! Οι παιδικές μας αναμνήσεις μας λένε ποιοί είμαστε: είμαστε συγκλονιστικοί, δεν το νιώθουμε, δεν το καταλαβαίνουμε (που θα πάει;) αφού κάθε ανάμνηση ήταν  ένας συγκλονισμός: όλες οι παιδικές αναμνήσεις ήταν συγκλονιστικά συμβάντα – αρνητικά (τραύματα) και θετικά (θαύματα της ζωής). Δεν είναι συγκλονιστικό να αποπειράσαι να βγεις από την οικογένεια; Δεν είναι συγκλονιστικό στην έξοδο αυτή να γνωρίζεις τη φιλία; Μετά τα μέλη της οικογένειας, ο φίλος είναι αυτός που μας συνδέει με την κοινωνία, αυτός είναι ο πρώτος που συναντάμε εκτός οικογένειας, αυτός μας παίρνει την κοινωνική μας παρθενιά. Ποιός και ποιά δεν θυμάται παιδικό του φίλο, παιδική του φίλη; Να είναι άραγε τυχαίο ότι τα περισσότερα παιδικά βιβλία μιλάνε για τη φιλία;      Δεν έχουμε αντιληφθεί τη σπουδαιότητα και τη σημαντικότητα της φιλίας· απόδειξη το γεγονός ότι τα βιβλία για τη φιλία που έχουν γραφτεί είναι ελάχιστα – τα μόνα που μπορώ να αναφέρω είναι τα ΗΘικά Νικομήδεια του Αριστοτέλη και κάποια σύντομα δοκίμια  περί φιλίας του Μοντέν –  εγώ δεν γνωρίζω τίποτα άλλο, μα τη Παναγία. Όταν κάποτε συνειδητοποίησα αυτή την κατάσταση, παραξενεύτηκα πάρα πολύ. Γιατί αυτή η αδιαφορία για τη φιλία, πώς να την εξηγήσουμε; Μαθαίνω (εννοώ: φίλοι και φίλες μου το σφυρίζουν)  ότι τώρα τελευταία, εδώ και δέκα, είκοσι χρόνια υπάρχει ένα θεωρητικό ενδιαφέρον για τη φιλία, είναι όμως ένα ζήτημα που θα μας απασχολήσει στο μέλλον. 

     Υπάρχει και κάτι άλλο που με έχει συγκλονίσει: η ανικανότητα πολλών ανθρώπων, των περισσότερων θα έλεγα, να συνάψουν φιλικές σχέσεις. Νομίζω πως έχω καταλήξει σε μια εξήγηση – την εκθέτω ευθύς αμέσως: τσομπαναραίϊκη συκοφαντία της φιλίας. Η ανικανότητα αυτή εκτυλίχθηκε και ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια της παιδικής μας ηλικίας και δεν μου επιτρέπεται να μην τη συνδέσω με τη θεωρητική αδιαφορία για τη φιλία. Γιατί όμως η ποιμενική πατριαρχική οικογένεια να μισεί, περί μίσους πρόκειται, τη φιλία; Και έχω παραξενευτεί επίσης και για κάτι ακόμα: ο ποιμενισμός, τα θεμέλια του δυτικού πολιτισμού, ενθαρρύνει μόνο τη φιλία μεταξύ ανδρών κατἀ διάρκεια του πολέμου – θα την ονομάσω ποιμενική πολεμική φιλία. Γιατί να την εξοβελίζει ολοσχερώς και καθολικά και να ενισχύει μόνο τη φιλία τις ώρες του πολέμου;

    Να εκλάβουμε λοιπόν το πρόσφατο καινοφανές θεωρητικό ενδιαφέρον για τη φιλία ως σύμπτωμα θετικό της υποχώρησης  των ποιμενικών αξιών της οικογένειας και της θεμελίωσης μιας κουλτούρας της φιλίας;

    Continue reading →

να ψοφήσεις, ρε καριόλη, 120 χρονών, την ώρα που γαμάς

Η διαμαρτιρια τυο μαθιτη (του Παύλου)

  Θόδωρα Μπασιάκε, εγώ σε ερωτεύτηκα πρώτος· για να με ερωτευτείς εσὐ, έφτυσα αίμα   

  η ζωγραφιά του Παύλου – δώρο για τα γενέθλιά σου