Την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου, αργά το βράδυ, σχεδόν after, στα Εξάρχεια, στη Βιβλιοθήκη Βολανάκη, θα διαβάσω τη μετάφραση της ραψωδίας Α της Ιλιάδας, μετάφραση στη γλώσσα του υποκόσμου, της νύχτας, των νονών, των κλεφτρονιών, των χασικλήδων, στη γλώσσα τη λαϊκή. Όσοι και όσες θέλετε να δοκιμάσετε την διανοητική σας τόλμη, όσοι και όσες θέλετε να συγκρουστούμε με ευγένεια και ελευθερία σκέψης, να φύγουμε χαράματα για πατσά, ελάτε, να ζήσουμε μαζί μερικές ώρες.
δεν είμαστε άνθρωποι, είμαστε μουλάρια
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Κάθε χρόνο, αρχές Νοεμβρίου, μαζευόμαστε κάπου στη Στερεά Ελλάδα καμιά εικοσαριά άνδρες, πάνω από τα πενήντα τώρα πια σχεδόν όλοι, και ζούμε μαζί για τρεις τέσσερις μέρες, τρώμε μαζί, πίνουμε, συζητάμε, διαφωνούμε, ακούμε, μιλάμε, εργαζόμαστε (παράγουμε τσίπουρο, μαγειρεύουμε, πλένουμε, σκουπίζουμε), τραγουδάμε – τώρα περιμένουμε πότε να περάσει η χρονιά να μαζευτούμε και πάλι, πρώτα η Ζωή.
γιατί ο Κύριος εξευτελίζει τον θάνατο και τη σκέψη;
Αλέξις ντε Τοκβίλ: Η εκλογή του προέδρου είναι αιτία αναταραχής, όχι ολέθρου (‘Η Δημοκρατία στην Αμερική’)
2027: 80% η αποχή; (1)
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Η τάση είναι σαφέστατη: μέχρι και το 2004 η αποχή ήταν 25%, το 2015, τον Σεπτέμβριο, 45%. Είναι πολύ κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι στις επόμενες εκλογές, είτε αυτές γίνουν την ά ν ο ι ξ η του 2017 είτε αργότερα, πάνω από το 50% δεν θα πάνε να ψηφίσουν. Πόσο πάνω από το 50% θα είναι δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε – μπορεί και πάνω από το 55%. Έτσι, η όποια κυβέρνηση σχηματιστεί, θα είναι νόμιμη (Κυριαρχία) αλλά δεν θα έχει εξασφαλίσει νομιμοποίηση (Υποτελείς).
Η σαφής τάση της αύξησης του ποσοστού της αποχής στις εκλογές θέτει κάποια πολύ βασικά ζητήματα για το παρόν και το μέλλον της διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου. Που οφείλεται αυτή η τάση της αύξησης; Μέχρι που μπορεί να φτάσει; Μπορεί να φτάσει μέχρι το 80% ή και παραπάνω; Τι θα συμβεί σε αυτή την περίπτωση; Μπορεί να ανακοπεί και πώς αυτή η τάση; Μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση, εάν δεν πάει κανείς και καμία να ψηφίσει; Θα καταλυθεί η δημοκρατία σε αυτή την περίπτωση; Θα επιταχύνει τη συρρίκνωση της δημοκρατίας η διόγκωση της αποχής; Και ποιο πολίτευμα και τεχνική διακυβέρνησης θα την διαδεχτούν; Ενοχλούνται ή ευαρεστούνται οι Κύριοι και οι Υπηρέτες τους με την αύξηση της αποχής; Πώς να ερμηνεύσουμε το χάσμα μεταξύ νομιμότητας και μη νομιμοποίησης; Μήπως είναι μια πρώτη ένδειξη της διάρρηξης της στρατηγικής και της ιδεολογίας της εθνικής ομόνοιας και ομοψυχίας; Μας επιτρέπεται να συσχετίσουμε την αύξηση της αποχής με την σύμπηξη της Αριστεράς του μέλλοντος;
ακυβερνησία και Δημοκρατία
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΠΡΙΝ κάποιους μήνες υποστήριξα ότι η Αριστερά του μέλλοντος θα διακηρύξει ανοιχτά και δημόσια ότι δεν θα κυβερνήσει ποτέ. Σήμερα ερωτώ: και τι θα κάνει; Και απαντώ: επιχειρηματολογώ υπέρ της συνειδητής αποφυγής της διακυβέρνησης ή της συμμετοχής σε κυβέρνηση και υποστηρίζω ότι η Αριστερά του μέλλοντος θα προσανατολιστεί προς την αύξηση και ενίσχυση της αποχής, θα ενισχύσει κάθε τι που θα προκαλεί (την) ακυβερνησία, θα ενισχύει την σύμπηξη κυβερνήσεων εθνικής ενότητας που είναι ο καλύτερος τρόπος διάρρηξης ακριβώς αυτής της εθνικής ενότητας και ομοψυχίας.
κοινωνικός πόλεμος, ζωντανός κομμουνισμός και Αριστερά
φίλες και φίλοι
ΔΕΣΜΕΥΟΜΑΙ ενώπιον της Ζωής, που πάντα παρίσταται αρωγός σε όσους και όσες την ενισχύουν, και ορκίζομαι, μα την Αγία Πατάτα, μα την Αγία Ντομάτα, μα την Αγία Φράουλα, ότι μέχρι στις 31 Δεκεμβρίου του 2019, πριν αρχίσει η τρομερή και φοβερή δεκαετία 2020-2030, θα ολοκληρώσω και θα εκδώσω το βιβλίο που έχω κατά νου και εν πολλοίς έχει γραφεί με πρωινά σημειώματα για την Αριστερά, του παρελθόντος και του μέλλοντος. Δεν έχω αποφασίσει ακόμα για τον τίτλο αλλά μάλλον προσανατολίζομαι προς τον τίτλο του σημερινού σημειώματος.
οργή και Κυριαρχία (1)
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Η πρώτη λέξη του πρώτου χρονικά κειμένου της γραμματείας της δυτικής Κυριαρχίας, της Ιλιάδας, είναι η λέξη μηνις: η οργή, ο θυμός, η τσαντίλα: μηνιν άειδε, θεά. . . Το προοίμιο της Ιλιάδας καθορίζει ως αντικείμενο της αφήγησης την οργή του Αχιλλέα. Στον δεύτερο στίχο η μηνις χαρακτηρίζεται ως ουλομένη – ολέθρια, καταραμένη· εάν μεταφράζαμε πιστά, θα αποδίδαμε τη λέξη ως εξής: για την οποία ευχόμαστε να είχε χαθεί, να μην υπήρχε, να είχε εξαφανιστεί. Ώστε η οργή κρίνεται αρνητικά. Είναι ένα συναίσθημα το οποίο δεν το θέλουμε και δεν το θέλουμε γιατί προκαλεί μεγάλη καταστροφή.
ΓΙΑΤΙ όμως αντικείμενο της αφήγησης να είναι η οργή; Γιατί αυτό το αρνητικό συναίσθημα και όχι κάποιο άλλο, από τα πολλά που προσιδιάζουν στην προσωπικότητα του ήρωα; Τα ερωτήματα αυτά έχουν διατυπωθεί ήδη από την αρχαιότητα και έχουν προταθεί πολλές και διάφορες απαντήσεις. Υπάρχει όμως άλλο ένα ερώτημα, το οποίο δεν έχει διατυπωθεί, εκτός κι αν μου διαφεύγει και δεν το γνωρίζω, μιας και τρεις ζωές δεν φτάνουν για να διαβάσει κανείς αυτά που έχουν γραφτεί για την Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Η οργή του Αχιλλέα είναι ένα έκτακτο, περιστασιακό αρνητικό συναίσθημα ή μήπως είναι μόνιμο και διαρκές και χαρακτηρίζει όλους τους ήρωες; Είναι δυνατόν, δηλαδή, ο ήρωας να μην είναι οργίλος; Κι αν είναι μονίμως και διαρκώς οργίλος, γιατί να είναι; Που οφείλεται η μόνιμη και διαρκής οργή του;
ΘΑ απαντήσουμε σε όλα αυτά τα ερωτήματα εξετάζοντας την οργή του Αχιλλέα. Ποιος είναι όμως ο ήρωας Αχιλλέας; Είναι ήρωας Κύριος ή ήρωας υποτελής Κύριος; Θέτω ερωτήματα στα οποία η Ιλιάδα μας απαντά με απόλυτη σαφήνεια: είναι ήρωας υποτελής Κύριος. Η διαπίστωση αυτή μας παρωθεί να διατυπώσουμε άλλο ένα: άλλη η οργή του ήρωα Κυρίου και άλλη η οργή του ήρωα υποτελούς Κυρίου; Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία: είναι διαφορετικές. Το γεγονός όμως ότι οργίζονται και οι δύο μας αναγκάζει να δεχτούμε πως υπάρχει κάποια οργή κοινή και στους δύο. Ποια είναι αυτή η οργή; Ο Κύριος (όλων των εποχών του δυτικού πολιτισμού, άρα και ο καπιταλιστής) είναι μονίμως και διαρκώς οργίλος; Γιατί; Ποιο είναι το περιεχόμενο αυτής της εμμενούς οργής; Ποιες επιπτώσεις έχει αυτό το αρνητικό συναίσθημα στην σταθερότητα της Κυριαρχίας; Πώς το διαχειρίζεται;
ο ανθρωποβοσκός μουσικός Τζάστιν Μπίμπερ και η σιωπή (ως κανόνας της αξιοπρεπούς συμπεριφοράς)
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΕΑΝ θέλετε να διαβάσετε μια ιστορία της επιβολής της παθητικότητας και της σιωπής στον δυτικό καπιταλιστικό πολιτισμό, θα σας πρότεινα να διαβάσετε, εάν δεν το έχετε διαβάσει, το βιβλίο του Ρίτσαρντ Σένετ Η τυραννία της οικειότητας (Νεφέλη, μτφρ. Γ. Ν. Μερτίκας). Στην έξοχη αυτή πραγματεία ο Σένετ αφηγείται την παρακμή του δημόσιου χώρου και την πρόκριση του ιδιωτικού στοιχείου, την επιβολή της παθητικότητας και της σιωπής ως κανόνα της αξιοπρεπούς συμπεριφοράς. Η ιστορία αυτή άρχισε μετά την ήττα των επαναστάσεων του 19ου αιώνα και ήταν αποτέλεσμα τόσο αυτής της ήττας όσο και του κατακερματισμού της κοινωνίας σε άτομα, της επιβολής του κτητικού ατομικισμού που συνδέεται άρρηκτα με την επέκταση της εμπορευματικής παραγωγής, του καπιταλισμού.
Ο Σένετ παρακολουθεί με προσοχή τις αλλαγές που έγιναν στα πεδία της πολιτικής και του θεάτρου, αν και δεν περιορίζεται μόνο σε αυτά αλλά εξετάζει πλήθος άλλων πρακτικών, και αναδεικνύει τις διαφορές μεταξύ της εποχής όπου η δημόσια ζωή και η ιδιωτική συνυπήρχαν και της εποχής όπου ο δημόσιος χώρος παρήκμασε και αναδείχτηκε ο ιδιωτικός, η οικογένεια κυρίως, με αποτέλεσμα όλα μα όλα να περιστρέφονται γύρω από το άτομό μας – η απόλυτη κυριαρχία του υποκειμένου. Η αναφορά στην ταξικότητα της θέσης ενός ατόμου υποχωρεί και προκρίνεται και αναδεικνύεται η ατομική προσωπικότητα – όχι το τι κάνει κανείς στον εναπομείναντα συρρικνωμένο δημόσιο χώρο αλλά στο τι λέει, στο ποιος είναι. Με όλα αυτά τα ζητήματα, αλλά από άλλη σκοπιά, είχε ασχοληθεί πριν τον Σένετ ο Ντέιβιντ Ρίσμαν (Το μοναχικό πλήθος) και αργότερα ο Κρίστοφερ Λας (Η κουλτούρα του ναρκισσισμού). Αυτά τα τρία βιβλία μας βοηθούν να κατανοήσουμε την ιστορία της επιβολής της παθητικότητας και της σιωπής και να διατυπώσουμε ερωτήματα που αφορούν το παρόν και το μέλλον του καπιταλιστικού πολιτισμού. Ας δούμε όμως πολύ συνοπτικά τι γινόταν στο πεδίο της πολιτικής και του θεάτρου πριν την παρακμή του δημόσιου χώρου.
για την επικείμενη (πιθανή) διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ
φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
ΠΟΛΛΟΙ και πολλές μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ, επαγγελματίες πολιτικοί, δηλαδή επαγγελματίες επαναστάτες της Ιστορικής Αριστεράς, εδώ και αρκετούς μήνες, με πιο γνωστό τον ΠΑΝΟ ΣΚΟΥΡΛΕΤΗ (τραβάει μεγάλο ζόρι αυτές τις μέρες), αντιμετωπίζουν το εξής δίλημμα: να παραμείνουν στην κυβέρνηση και στο κόμμα ή να αποχωρήσουν μόλις εμφανιστεί η ευκαιρία σε κάποια κρίσιμη ψηφοφορία, με αποτέλεσμα τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης ή και προκήρυξης εκλογών. Το κρίσιμο αυτό δίλημμα προκαλείται από σκέψεις που αφορούν το πολιτικό τους επαγγελματικό μέλλον απλά και μόνο και τίποτα άλλο. Το δίλημμα υπάρχει και είναι σαφές – αυτό που δεν είναι σαφές είναι οι αποφάσεις που θα ληφθούν. Έτσι, το ενδεχόμενο της διάσπασης του ΣΥΡΙΖΑ και της πτώσης της κυβέρνησης εγώ δεν το αποκλείω – εσείς αποκλείστε το.