ομάδα, χωριό, πόλη

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΑΝ η παγκόσμια ιστορία αρχίζει όταν εμφανίζεται ο πολιτισμός, με την δημιουργία των πρώτων λίθινων εργαλείων, ένα από τα εντονότερα χαρακτηριστικά της είναι η αύξηση του αριθμού των ανθρώπων των οικιστικών μονάδων, η αύξηση του μεγέθους των ενδιαιτημάτων του ανθρώπου. Για πολλές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι ζούσαν σε ομάδες των 15-35 μελών· κατόπιν για μερικές χιλιάδες χρόνια σε χωριά των 100 μέχρι μερικών χιλιάδων κατοίκων· σήμερα το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει  σε πόλεις και το υπόλοιπο σε χωριά, ενώ μια παντελώς αμελητέα ποσότητα , που θα εξαφανιστεί σε λίγες δεκαετίες, σε ομάδες, οι τελευταίες τροφοσυλλεκτικές-κυνηγητικές κοινωνίες.

Continue reading

οι μεγατάσεις (megatrends) της εποχής μας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΔΥΟ φίλες φοράνε πρώτες για πρώτη φορά κοντή φούστα (μίνι) και σε λίγο άλλες γυναίκες τις μιμούνται, γίνονται περισσότερες, ολοένα και περισσότερες. Οι δύο αυτές φίλες έκαναν με την πράξη τους την αρχή μιας τάσης, μιας μόδας (trend), κάθε κοπέλα που φοράει μίνι φούστα είναι τρέντι, ακολουθούν την μόδα. Κάποια στιγμή μια άλλη τάση έρχεται στο προσκήνιο και η η προηγούμενη εξαφανίζεται ή μπορεί να αναβιώνει. Η τάση είναι μια διαδικασία εξελίξεων, η οποία αρχίζει, εξελίσσεται και ολοκληρώνεται. Η διάρκειά της μπορεί να είναι σύντομη ή μακρά. Και να χαθεί ή να γίνει μόνιμη κατάσταση: ένα κοινωνικό φαινόμενο. Σε κάθε κοινωνία παρατηρούνται τάσεις, εάν όμως αφορούν όλον τον πλανήτη, τότε οι τάσεις αυτές αποκαλούνται μεγατάσεις. Και αφορούν όλον τον πλανήτη εξ αιτίας της επέκτασης σε όλον τον πλανήτη του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Continue reading

γιατί γίνεται ο πόλεμος στη Συρία, πότε θα σταματήσει; (ποια θα ήταν σήμερα η παγκόσμια κατάσταση, εάν μόνο οι USA είχαν πυρηνικά όπλα;)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΞΕΚΙΝΩ τις σκέψεις μου με το δεύτερο ερώτημα του τίτλου: ποια θα ήταν σήμερα η παγκόσμια κατάσταση, εάν μόνο οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής διέθεταν πυρηνικά όπλα; Μας επιτρέπεται να διατυπώσουμε αυτό το ερώτημα επειδή μας βοηθά να σκεφτούμε. Να ποια θα ήταν: η Κούβα θα ήταν προ πολλού πολιτεία των USA, η Μέση Ανατολή θα ήταν αποικία τους, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, η Σιβηρία θα είχε μοιραστεί μεταξύ των ισχυρότερων καπιταλιστικών Κρατών και η Κίνα θα ήταν διαλυμένη. Και αυτό με τη χρήση ή την απειλή της χρήσης πυρηνικών  όπλων. Θα τα χρησιμοποιούσαν για να πετύχουν αυτούς τους στόχους;  Είμαι βέβαιος. Η βεβαιότητά μου ερείδεται στη δεύτερη ρίψη της ατομικής βόμβας στο Ναγκασάκι, τρεις μόνο μέρες μετά τη Χιροσίμα (6/8/1945). Η ρίψη της ατομικής βόμβας στο Ναγκασάκι, ενώ δεν υπήρχε κανένας απολύτως λόγος μετά τη Χιροσίμα,  ήταν ένα μήνυμα προς την παγκόσμια κοινότητα: είμαστε ικανοί να χρησιμοποιήσουμε και στο μέλλον τα πυρηνικά μας όπλα. Να σημειώσουμε ότι η κυβέρνηση της Ιαπωνίας και ο αυτοκράτορας γνώριζαν πέντε ώρες πριν, είχαν ειδοποιηθεί, ότι θα πέσει κι άλλη ατομική βόμβα. Δεν έκαναν απολύτως τίποτα, αν και σε πέντε ώρες μπορούσαν να απομακρυνθούν όλοι οι κάτοικοι του Ναγκασάκι!

Continue reading

θα γίνει ή δεν θα γίνει πυρηνικός πόλεμος;

η άγνοιά μας είναι καρπός μακρόχρονης μελέτης          (Όσκαρ Ουάιλντ)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΠΟΛΛΟΙ και πολλές ανησυχούν μήπως γίνει πυρηνικός πόλεμος. Εγώ δεν ανησυχώ. Κι όταν λέμε πυρηνικός πόλεμος εννοούμε ότι μετά από ένα τέτοιο πόλεμο δεν θα υπάρχει άνθρωπος πάνω στη Γη. Δεν εννοούμε τις άλλες δύο περιπτώσεις:  ενός περιορισμένου πυρηνικού πολέμου ή μιας επιλεκτικής χρήσης πυρηνικών όπλων από ένα Κράτος, με την ανοχή των υπολοίπων που έχουν πυρηνικά όπλα. Επαναλαμβάνω ότι δεν ανησυχώ, ότι είμαι βέβαιος ότι δεν θα γίνει πυρηνικός πόλεμος. Ενδέχεται να κάνω λάθος, βεβαίως. Σε αυτή την περίπτωση, μέχρι να εξαφανιστούμε, εγώ θα ζήσω χωρίς ανησυχία, εσείς που ανησυχείτε θα ζήσετε με ανησυχία. Μέχρι να εξαφανιστούμε, μέχρι να γίνει πυρηνικός πόλεμος, θα επιβεβαιώνεται η άποψή μου, όχι η δική σας. Διότι  μπορεί να μη γίνει! Ποιο είναι το πυρηνικό, το κομβικό επιχείρημά μου;

Continue reading

από τον άξονα Βορρά-Νότου στον άξονα Δύσης-Ανατολής

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΓΙΑ να κατανοήσουμε (όχι να εξηγήσουμε –  τους φυσικούς νόμους εξηγούμε) την σημερινή παγκόσμια κατάσταση, θα πρέπει να εντοπίσουμε, να επισημάνουμε  τον βασικό προσανατολισμό της ζωτικότητας του παγκόσμιου Κυρίου, του παγκόσμια κυρίαρχου καπιταλιστικού δυτικού πολιτισμού. Ο προσανατολισμός αυτός είναι ο γεωπολιτικός άξονας Δύσης-Ανατολής, ο οποίος αντικατέστησε εν πολλοίς, όχι εξ ολοκλήρου, τον γεωπολιτικό άξονα Βορρά-Νότου των προηγούμενων πολλών αιώνων. (Η γεωπολιτική είναι μια άλλη λέξη για την Αρπακτική). Γιατί αυτή η μετατόπιση; Πίσω από αυτήν θα υπάρχουν οπωσδήποτε κάποιες ανάγκες και επιθυμίες. Ποιες να είναι άραγε αυτές;  Ποιος είναι ο συγκεκριμένος στόχος αυτού του προσανατολισμού;  Είναι εφικτή η πραγματοποίησή του;

Continue reading

σύντομη Ιστορία του Εικοστού Πρώτου Αιώνα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΧΩ αρχίσει να γράφω ένα μικρό βιβλιαράκι με τίτλο ‘Σύντομη Ιστορία του Εικοστού Πρώτου Αιώνα’ και όσα εκθέτω παρακάτω είναι μια σύντομη περίληψη του περιεχομένου.

Η παγκόσμια κατάσταση των ημερών μας μάς παρωθεί να διατυπώσουμε τη γνώμη ότι ποτέ άλλοτε δεν βρισκόμασταν, ως ανθρωπότητα, μπροστά σε μια κατάσταση Παγκόσμιας Κόλασης και, ταυτόχρονα, μπροστά σε μια κατάσταση Παγκόσμιου Παραδείσου. Θαρρείς πως συνεχώς, μέρα με τη μέρα, χρόνο με το χρόνο, δεκαετία με τη δεκαετία, και η Κόλαση και ο Παράδεισος αναβάλλονται. Έτσι, αυτό που ζούμε είναι μια συνύπαρξη Κόλασης και Παραδείσου. Μιας ισορροπίας που από τη μια μας καθησυχάζει κι από την άλλη άλλοτε μας κάνει να ελπίζουμε και άλλοτε να φοβόμαστε.

ΖΟΥΜΕ την Παγκόσμια Κόλαση γιατί ποτέ άλλοτε δεν υπήρχαν τόσο πολλά και οξυμένα και διαρκώς πολλαπλασιαζόμενα κοινωνικά, άρα και προσωπικά, προβλήματα. Η πείνα, η φτώχεια, η ανεργία, οι πολιτισμικές επιδημίες, η κατάθλιψη, η καταστροφή του περιβάλλοντος, της φύσης δηλαδή, φαίνεται να διευρύνονται σε ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού. Και από την άλλη, ουδέποτε άλλοτε το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού δεν είχε στη διάθεσή του και εργασία και τροφή και κατοικία και περίθαλψη, τώρα μάλιστα που έχουμε ξεπεράσει τα 7 δις. Ποτέ άλλοτε ο παγκόσμιος κοινωνικός πλούτος δεν ήταν τόσο μεγάλος και ποτέ άλλοτε δεν υπήρχε τόσο φτώχεια και ένδεια. Πώς να εξηγήσουμε αυτή την αντιφατική κατάσταση; Που οφείλονται τα τόσο πολλά κοινωνικά προβλήματα, που οφείλεται η ικανοποίηση των περισσότερων βασικών αναγκών του μεγαλύτερου τμήματος του παγκόσμιου πληθυσμού; Το κομβικό όμως ερώτημα είναι άλλο: μιας και διαθέτουμε τόσο μεγάλο κοινωνικό πλούτο, μπορούμε να επιλύσουμε τα κοινωνικά προβλήματα; Εάν μπορούμε, γιατί δεν τα επιλύουμε; Εάν δεν μπορούμε, γιατί δεν μπορούμε; Που οφείλονται τα κοινωνικά προβλήματα; Τι θα γίνει εάν επιλύσουμε τα κοινωνικά προβλήματα; Εάν όλοι και όλες εργαζόμαστε λίγες ώρες, έχουμε να φάμε και να ντυθούμε, έχουμε κατοικία, και περίθαλψη;

ΣΕ αυτά τα ερωτήματα καλούμαστε να απαντήσουμε. Και θα το κάνουμε. Κάνοντάς το θα εκθέσουμε μια σύντομη ιστορία του εικοστού πρώτου αιώνα. Δεν θα είναι μια ιστορία γεγονότων αλλά μια ιστορία τάσεων, μεγατάσεων, διαδικασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη.

ΘΑ αναγκαστούμε να διατυπώσουμε κι άλλα ερωτήματα, που προηγούνται λογικά και χρονικά αυτών που παραθέσαμε πριν από λίγο. Γιατί ο δυτικός πολιτισμός είναι σήμερα ο παγκόσμιος πολιτισμός; Γιατί έχει εκτοπίσει όλους τους άλλους, γιατί τους έχει αφανίσει ή τους αφανίζει και έχει μείνει μόνος; Τι εννοούμε όταν λέμε δυτικός πολιτισμός; Σε ποια φάση του δυτικού πολιτισμού βρισκόμαστε;

ΕΑΝ ο δυτικός πολιτισμός έχει επιβληθεί παγκοσμίως, τότε η Παγκόσμια Κόλαση και ο Παγκόσμιος Παράδεισος δεν μπορεί παρά να είναι μορφές του δυτικού πολιτισμού. Όλα όσα αναφέραμε προηγουμένως σχετίζονται με τον δυτικό πολιτισμό. Για να δώσουμε έναν ορισμό του δυτικού πολιτισμού θα πρέπει να καταγράψουμε τα ιδιαίτερα, εντονότερα χαρακτηριστικά του. Κι αυτά είναι τρία: πρώτον, η  επιθυμία της διαρκούς αύξησης της ισχύος· δεύτερον, η συνεχής και αδιάκοπη αρπαγή και καταστροφή του παραγόμενου κοινωνικού πλούτου από μια μικρή μειονότητα, το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, και, τέλος, η διαρκής προληπτική αντεπανάσταση. Κανένας άλλος πολιτισμός της παγκόσμιας ιστορίας δεν μας είναι γνωστός με αυτά τα χαρακτηριστικά. Αυτά τα τρία χαρακτηριστικά από τη μια ορίζουν τον δυτικό πολιτισμό και από την άλλη μας εξηγούν γιατί έχει επιβληθεί παγκόσμια και γιατί έχει προκαλέσει και προκαλεί, τόσο την Κόλαση όσο και τον Παράδεισο, τόσο τον φόβο του πολλαπλασιασμού των προβλημάτων όσο και την δυνατότητα της επιλύσής τους.

ΤΟΝ αποκαλούμε δυτικό γιατί με επίκεντρο την αρχαία Ελλάδα όπου εμφανίστηκε, κατά το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα εμφανίστηκε και αναπτύχθηκε δυτικά του τόπου γένεσής του (Ιταλία, δυτική και βόρεια Ευρώπη). Με κριτήριο δε τον τρόπο παραγωγής, αρπαγής και καταστροφής του κοινωνικού πλούτου, διακρίνουμε τρεις φάσεις: τον δουλοκτητικό, τον φεουδαρχικό και τον καπιταλιστικό. Η παραγωγή και η αρπαγή και καταστροφή του κοινωνικού πλούτου γίνεται άλλοτε με τη βία και άλλοτε με το χρήμα. Στις δύο πρώτες φάσεις γινόταν με τη βία – η διαφορά είναι ότι στον μεν δουλοκτητικό δυτικό πολιτισμό οι δούλοι δεν είχαν κανένα απολύτως λόγο στην παραγωγή, ήταν ζωντανά εργαλεία, στον δε φεουδαρχικό είχαν κάποια σχετική ελευθερία. Στον καπιταλιστικό, τον σημερινό δυτικό πολιτισμό, δεν έχουν καμιά ελευθερία, όπως και στον δουλοκτητικό, η αρπαγή και η καταστροφή όμως δεν γίνεται με τη βία αλλά με το εμπόρευμα και το χρήμα, τα οποία πρέπει να δούμε και ως μέσον παραγωγής, αρπαγής και καταστροφής.

ΤΗΝ  μειονότητα που συντονίζει την παραγωγή, την αρπαγή και την καταστροφή του κοινωνικού πλούτου την αποκαλώ με το περιληπτικό όνομα Κύριος. Την πλειονότητα που παράγει τον κοινωνικό πλούτο την αποκαλώ Υποτελείς Παραγωγοί. Τη σχέση μεταξύ αυτών των δύο την αποκαλώ κυριαρχική σχέση ή Κυριαρχία, μιας και είναι ο Κύριος που άρχει, που αποφασίζει δηλαδή. Με τον αντίστοιχο προσδιορισμό έχουμε τρεις μορφές Κυριαρχίας: την δουλοκτητική, την φεουδαρχική και την καπιταλιστική.

ΓΙΑ να παραχθεί ο κοινωνικός πλούτος δεν αρκεί μόνο ο συντονισμός της παραγωγής από τον Κύριο αλλά απαιτείται και η συνεργασία των Υποτελών Παραγωγών. Χωρίς αυτή τη συνεργασία, η Κυριαρχία δεν μπορεί να υπάρξει. Η συνεργασία αυτή είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για τον Κύριο, όπως μεγάλο πρόβλημα είναι και η ύπαρξη αυτή καθ΄ εαυτή των Υποτελών Παραγωγών. Περισσότερα γι αυτά τα ζητήματα θα γράψουμε παρακάτω.

Ο δυτικός πολιτισμός εμφανίστηκε στην αρχαία Ελλάδα κατά τον 8ο με 5ο π. Χ. αιώνα. Τότε δηλαδή εμφανίστηκαν αυτά τα τρία ιδιάζοντα χαρακτηριστικά. Τα δύο από αυτά, η επιθυμία της διαρκούς αύξησης της ισχύος και η αρπαγή και η καταστροφή του κοινωνικού πλούτου προϋπήρχαν στον προηγούμενο πολιτισμό, στον ποιμενικό πολιτισμό των λεγόμενων σκοτεινών αιώνων (1100-800 π. Χ.). Έτσι, ο δυτικός πολιτισμός είναι μια παραλλαγή του ποιμενικού πολιτισμού. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε ποτέ γιατί μας εξηγεί πάρα πολλά ζητήματα. Το τρίτο, η διαρκής προληπτική αντεπανάσταση είναι καινοφανές και διαμορφώνεται πλήρως με την αθηναϊκή δουλοκτητική δημοκρατία, η οποία ήταν ακριβώς αυτό: μια διαρκής προληπτική αντεπανάσταση.

ΠΏΣ εμφανίζεται όμως το πρώτο από αυτά τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά; Τι είναι αυτή η επιθυμία της διαρκούς αύξησης της ισχύος;

ΟΤΑΝ μιλάμε για επιθυμία, θα πρέπει να έχουμε κατά νου τον φόβο. Και όταν μιλάμε για ισχύ, θα πρέπει να αναφερόμαστε σε κάποια ή κάποιες σχέσεις. Τρεις είναι αυτές οι σχέσεις, άρα τρεις οι φόβοι, άρα τρεις και οι επιθυμίες. Ας τις δούμε αναλυτικά.

ΑΦΟΥ η κοινωνία είναι το πλέγμα των σχέσεων του ανθρώπου με τη φύση και του ανθρώπου με τον άνθρωπο, με δεδομένα την ύπαρξη Κυρίων και Υποτελών Παραγωγών, ένας Κύριος αναπτύσσει τρεις σχέσεις; με τη Φύση, με τους άλλους Κυρίους, με τους Υποτελείς Παραγωγούς. Θα πρέπει όμως να λάβουμε και κάτι άλλο υπ΄ όψει μας: τον κομβικό τρόμο και φόβο του Κυρίου: την μείωση και την απώλεια του πλούτου και της ισχύος που διαθέτει, της ικανότητας και δυνατότητας να κάνει αυτό που επιθυμεί – αυτή είναι η ισχύς. Από αυτόν τον τρόμο παράγεται και η κομβική επιθυμία του: η αύξηση του πλούτου και της ισχύος του, η διαρκής αύξηση, αύξηση μέχρι τέλους. Και ποιο είναι αυτό το τέλος;

ΑΣ δούμε πρώτα τη πρώτη σχέση, αυτήν με τη Φύση. Ποια είναι η μείωση της ισχύος, ποια είναι η αύξηση. Μείωση της ισχύος είναι η ασθένεια, τα γηρατειά, ο θάνατος, η φθορά, η αλλαγή, η μεταβολή. Όλα αυτά τα εκλαμβάνει ως ήττα. Η πραγματικότητα, η φύση και ζωή είναι ελαττωματική, θέλει διόρθωση. Ποια είναι η επιθυμία του; Η κατάργηση της ασθένειας, των γηρατειών, του θανάτου, της φθοράς, της μεταβολής, της κίνησης, της αλλαγής. Μιας όμως και πάντα αρρωσταίνει και γηράσκει και πεθαίνει, θεωρεί πως πάντα ηττάται από την ασθένεια, τα γηρατειά και τον θάνατο. Πρέπει να τα νικήσει, πρέπει να υποτάξει τη Φύση. Ποιο είναι το τέλος της επιθυμίας της διαρκούς αύξησης της ισχύος; Να γίνει αθάνατος, να νικήσει τη Φύση και τον θάνατο, είναι η επίτευξη της σωματικής αθανασίας. Κανένας άλλος πολιτισμός δεν διατύπωσε αυτή την επιθυμία.

Θα συνεχίσω αύριο.

 

 

οι ζωντανές βόμβες στους καπιταλιστικούς παραδείσους

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΣΗΜΕΡΑ θα γράψω και θα σκεφτώ πάνω στο ζήτημα των ζωντανών βομβών, όπως τις βλέπουμε να εκρήγνυνται στους καπιταλιστικούς παραδείσους, τις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες του δυτικού, παγκόσμιου πια, πολιτισμού. Προχτές στο Ντάλας των ΗΠΑ έσκασε  μια ζωντανή βόμβα, με 59 νεκρούς, πάνω από 525 τραυματίες, εκ των οποίων άλλοι θα πεθάνουν, άλλοι θα μείνουν ανάπηροι σε όλη τους τη ζωή και άλλοι θα ιαθούν μένοντας πληγωμένοι για πάντα. Η ζωντανή βόμβα, ένας εκατομμυριούχος, λάτρης των τυχερών παιχνιδιών και των όπλων, αυτοκαταστράφηκε (αυτοκτόνησε) και αυτό συμβαίνει συνήθως, δηλαδή όχι πάντα.

ΘΑ προσπαθήσω να διατυπώσω κάποια απάντηση στο ζήτημα της διαδικασίας σχηματισμού μιας ζωντανής βόμβας. Και θα το κάνω γιατί, όπως έχω γράψει ήδη πριν από χρόνια, ζωντανές βόμβες θα εκρήγνυνται όλο και πιο συχνά στους καπιταλιστικούς παραδείσους, με ολοένα και περισσότερους νεκρούς, ανάπηρους, βαριά και ελαφριά τραυματισμένους. Οι περισσότεροι, άνδρες και γυναίκες, νεαρής κυρίως ηλικίας. Πώς σχηματίζεται λοιπόν μια ζωντανή βόμβα; Γιατί θα εκρήγνυνται ολοένα και πιο συχνά;  Γιατί τα θύματα είναι κυρίως νεαρής ηλικίας; 

Continue reading

το πρωινό των στελεχών, των βουλευτών και των ψηφοφόρων του κόμματος ‘Εναλλακτική για τη Γερμανία’ (Alternative fűr Deutschland)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΔΕΝ γνωρίζω εάν αυτό που περιέγραψε ο Nair Kusum το 1961 στο βιβλίο του Blossoms in the Dust (Oxford, σελ. 83) συμβαίνει και σήμερα στην Ινδία. Το 20% του πληθυσμού, αγροτικό προλεταριάτο, μαζεύει τους αχώνευτους σπόρους δημητριακών που βρίσκει στα περιττώματα των αγελάδων, τα καθαρίζει και τα τρώει. Μεταχειρίζομαι ενεστώτα διότι εικάζω βάσιμα ότι συμβαίνει και σήμερα. Και το εικάζω διότι η πρακτική αυτή δεν θεωρούνταν αηδιαστική και νομίζω πώς και σήμερα δεν θεωρείται.

Continue reading

η ΑΠΟΧΗ ως μεγατάση (megatrend)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΑΙ, και θα επανέρχομαι, στο ζήτημα της εκλογικής ΑΠΟΧΗΣ· έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις και διαφωνίες και θα ήθελα να θέσω το ζήτημα σε νέες βάσεις. Η ΑΠΟΧΗ είναι μία από τις πολλές μεγατάσεις (megatrends) της εποχής μας, οπότε θα αρχίσω με τις έννοιες και τα φαινόμενα με τα οποία συνδέεται άμεσα: της τάσης, της συγκυρίας και της παρακμής της καπιταλιστικής δημοκρατίας.

Continue reading

εποχή των πόλεων: εκτόπιση πληθυσμών, εξόντωση Υποτελών, εξεγέρσεις

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΔΕΝ νομίζω να υπήρχε κάποια πόλη με 1 εκ. κατοίκους πάνω στη Γη το 917 μ. Χ. Πόλεις με πάνω από 100.000 κατοίκους υπήρχαν και δεν πρέπει να ήταν πάνω από πέντε έξι, αν δεν κάνω λάθος. Η συντριπτική πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε χωριά, το υπόλοιπο σε μικρές τροφοσυλλεκτικές –  κυνηγητικές ομάδες. Το 1917 υπήρχαν πολλές πόλεις με πάνω  από 1 εκ. κατοίκους, πολύ περισσότερες με πάνω από 100.000 κατοίκους· οι περισσότερες, σχεδόν όλες, βρίσκονταν στις καπιταλιστικές χώρες, κυρίως στη δυτική Ευρώπη και τις ΗΠΑ· ο παγκόσμιος όμως πληθυσμός ζούσε και πάλι στα χωριά. Σήμερα, 2017, πάνω από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού έχει συγκεντρωθεί στις πόλεις. Σε μια γενιά από σήμερα, το 2050, ας πούμε, τα 3/4 του πληθυσμού θα ζει σε πόλεις και σε μεγαλουπόλεις. Δεν ξέρω πόσες είναι αλλά μεγαλουπόλεις με πάνω από 20 εκ. είναι πολλές.

Continue reading