φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Οι χιμπατζολόγοι, επιτρέψτε μου τη λέξη,  οι ζωολόγοι που ασχολούνται με τα πρωτεύοντα (primates) – ο κλάδος τους είναι γνωστός ως πριματολογία, μας λένε ότι όταν μια χιμπατζίνα διεκδικεί από έναν χιμπατζή κάποιο ή κάποιους καρπούς καταφεύγει στην εξής παραπλάνηση: τουρλώνεται, αποκαλύπτει τα οπίσθιά της και χάνεται στο δάσος, μακριά από το δέντρο με τη λιχουδιά. Το αρσενικό, αφελές,  όπως πάντα, τρέχει από πίσω της με την προσδοκία ότι θα γαμήσει. Όχι μόνο δε γαμάει αλλά χάνει και το φρούτο – η χιμπατζίνα κάνει ένα κύκλο, επιστρέφει στο δέντρο και τρώει τον καρπό. Εάν ο Αδάμ και η Εύα έψαχναν στον Παράδεισο (η λέξη είναι αρχαία περσική και σημαίνει ‘περιφραγμένος κήπος’ ) να βρουν κάτι να φάνε και έβρισκαν τον καρπό που διεκδικούσαν οι χιμπατζήδες μας, μάλλον θα τον μοιράζονταν.

Υπάρχει φιλία στη φύση; Να το πρώτο ερώτημα. Η απάντηση είναι εύκολη και απλή: δεν υπάρχει φιλία στη φύση. Ούτε αγάπη υπάρχει. Εάνένα τιγράκι τραυματιστεί και δεν μπορεί να ακολουθήσει τη μάνα του, η μάνα θα συνεχίσει το δρόμο της αδιαφορώντας πλήρως για το τιγράκι, το οποίο ή θα πεθάνει από τη πείνα ή θα το φάει κάποιο άλλο πεινασμένο ζώο. Υπάρχει φιλία μεταξύ ζώου ( λόγου χάριν, σκύλου)  και ανθρώπου;

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλησπέρα σας

Τι σχέση έχει ο φθόνος με την επανάσταση και τον κομμουνισμό; Έχει και παραέχει. Πρώτον, διότι όλοι οι άνθρωποι είναι φθονεροί, κι εγώ κι εσείς. Το υποστηρίζει και ο Σπινόζα ( homines natura esse invidos, Ηθική,  Γ, 55)  o οποίος μας δίνει κι έναν ορισμό του φθόνου και δεν έχουμε κανένα λόγο να μην τον δεχτούμε: ο φθόνος είναι μίσος, το οποίο μας προδιαθέτει να χαιρόμαστε για το κακό του άλλου, να λυπόμαστε για το καλό του άλλου (odium, quatenus id considetarur hominem ita disponere, ut malo alterius gaudeat, et contra ut eiusdem bono contristetur, III, XXIV). Άρα, μιλάμε για μόνιμα και σταθερά στοιχεία της ανθρώπινης φύσης, μια άποψη την οποία δεν δέχονται οι μαρξιστές, με αποτέλεσμα πολύ συχνά να έρχονται σε αμηχανία και τα όπλα τους να παθαίνουν αφλογιστία (misfire). Αλλά, μας λέει ο Μπαρούχ, ο φθόνος ως μίσος είναι λύπη, η οποία είναι ένα αίσθημα δια του οποίου η δύναμη και η τάση του ανθρώπου να ενεργεί εμποδίζεται, κωλύεται, μειώνεται, περιορίζεται (Invidia est ipsum odium, sive tristitia hoc est affectio, qua homines agendi potentia seu conatus coerectur, Γ, 55).  Η επισήμανση αυτή γίνεται στο πεντηκοστό πέμπτο θεώρημα του Τρίτου Μέρους, το οποίο είναι άκρως σημαντικό: όταν η ψυχή αναλογίζεται, φαντάζεται την αδυναμία της, τότε θλίβεται – άρα η δύναμη του ενεργείν κωλύεται:

Cum mens suam impetentiam imaginatur, eo ipso contristatur

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Υπάρχουν δυο τρόποι να καταναλώσει μια ομάδα (παρέα, οικογένεια, κλπ) την τροφή: να τοποθετήσει την κατσαρόλα ή το ταψί στο κέντρο του τραπεζιού ή κάποιος, κάποια να βάλει το φαγητό στα πιάτα και να το μοιράσει. Η συγχωρεμένη η μάνα μου, φύλακας της κατσαρόλας, έκανε το δεύτερο και δυσαρεστούνταν όταν ερχόταν στο σπίτι μας και έβλεπε να εφαρμόζεται ο πρώτος τρόπος, ο τρόπος της ανοιχτής έκθεσης/ελεύθερης πρόσβασης – διότι περί αυτού πρόκειται.

Η μάνα μου ήταν φύλακας της κατσαρόλας αλλά και της δικαιοσύνης. Μοίραζε, πράγματι, όπως όλες οι μανάδες, δίκαια το φαγητό. Κατά κάποιο τρόπο, δεν μοίραζε μόνο φαγητό, μοίραζε και τη δικαιοσύνη. Εξ άλλου, η δικαι0σύνη μοιράζεται από αυτόν που την κατέχει – δεν λέμε απονεμήθηκε δικαιοσύνη; Επί πλέον, εάν δεν έχετε επισημάνει τη διανεμητική διάσταση, την διανεμητική πτυχή του όρου ‘νόμος’, σας πληροφορώ ότι η αρχική σημασία της λέξης ήταν ‘μοιρασιά, διανομή’, και αναφερόταν στη μοιρασιά των βοσκοτόπων από τους ποιμένες προγόνους μας – ενώ το κομμάτι που έπαιρνε κάποιος από τον λειμώνα λεγόταν νομός. . . . (νομός Αττικής!) Οπότε, μας επιτρέπεται να θέσουμε το ερώτημα: ανοιχτή έκθεση/ελεύθερη πρόσβαση της δικαιοσύνης ή απονομή της; (Στο ερώτημα αυτό θα απαντήσω σε ένα σημείωμα που θα φέρει τον τίτλο νόμος ή δικαιοσύνη της παρέας; Να σε δικάζουν άνθρωποι που δεν σε γνωρίζουν, τι απρέπεια, τι βαρβαρότητα!)

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Όταν κάποιο παιδί ή έφηβος (ή ενήλικας, συνήθως πονηρά σκεπτόμενος) με ρωτάει ‘τι είναι κομμουνισμός’, αντί ενός ορισμού παραθέτω τα παραδείγματα του ασανσέρ και της κοινοτικής βιβλιοθήκης. (Με το ερώτημα ‘μπαμπά, τι είναι κομμουνισμός; ‘ αρχίζει ένα βιβλίο που έχω γράψει και θα εκδοθεί του χρόνου το καλοκαίρι, με τον τίτλο ‘μιλώντας στα παιδιά μου για τον κομμουνισμό’). Ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει το ασανσέρ μιας πολυώροφης πολυκατοικίας  ή τα βιβλία μιας κοινοτικής βιβλιοθήκης, στην Αλεξανδρούπολη, ας πούμε; Το ασανσέρ μπορούν να το χρησιμοποιήσουν δυνάμει όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη. Ο φίλος μου από την Ολλανδία, ο φίλος σας από τη Χιλή, ο συγγενής σας από τον Καναδά. Τα βιβλία της κοινοτικής βιβλιοθήκης μπορούν να τα δανειστούν και τα χρησιμοποιήσουν όλοι οι κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης και όχι μόνο – ο οποιοσδήποτε που μπορεί να διαβάζει ελληνικά, μπορεί να περάσει και να διαβάσει εκεί ένα βιβλίο, αν και δεν διαθέτει αναγνωστήριο, άλλες όμως διαθέτουν. Το ασανσέρ, ως ένα κοινόχρηστο και κοινόκτητο εργαλείο κάθετης μετακίνησης, και τα κοινόχρηστα/κοινόκτητα βιβλία της κοινοτικής βιλιοθήκης εκτίθενται ανοιχτά για όλους χωρίς προϋποθέσεις και προνόμια. Παιδί,

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Όταν ήμουν πρωτοετής φοιτητής, το 1976-7, στα εισαγωγικά μαθήματα στην αναλυτική φιλοσοφία, ο καθηγητής μας (Κ. Βουδούρης) έκανε μια αναφορά σε ένα μαθηματικό ερώτημα/πρόβλημα: ποιο είναι το άθροισμα της απείρου σειράς ν=1-1+1-1+1-1. . .;  Έχουν διατυπωθεί τρεις απαντήσεις. Εάν θέσουμε την άπειρο σειρά σε ζεύγη ν= (1-1) (1-1) (1-1). . . , τότε το άθροισμα είναι μηδέν (0). Εάν επαναδιατυπώσουμε την άπειρο σειρά ως εξής, 1 (-1+1) (-1+1) (-1+1). . ., τότε το άθροισμα είναι ένα (1). Ένας διάσημος μαθηματικός, ο Euler, υποστήριξε ότι το άθροισμα δεν είναι ούτε 0 ούτε 1, αλλά 1/2. Ποια όμως από τις τρεις λύσεις είναι η σωστή; Και γιατί υπάρχουν τρεις λύσεις;

Καμιά λύση δεν είναι σωστή. Κι αυτό διότι οι έννοιες ‘άθροισμα’ και ‘άπειρος σειρά’ είναι ασύμβατες, δεν μπορεί δηλαδή να υπάρξει άθροισμα απείρου σειράς, μιας και το άθροισμα αναφέρεται σε πεπερασμένα σύνολα. Το ερώτημα δεν είναι μαθηματικό, γι αυτό και υπάρχουν περισσότερες της μίας απαντήσεις. Η αναλυτική φιλοσοφία έλυσε αυτό το πρόβλημα, μάλλον το διέλυσε, υποδεικνύοντας για άλλη μια φορά τις  παγίδες στις οποίες υποπίπτουμε κατά τη χρήση της γλώσσας.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

‘Το να είσαι παραγωγικός εργάτης δεν είναι τύχη, είναι ατυχία’, έγραψε ο Κ΄Μαρξ στον πρώτο τόμο του ‘Κεφαλαίου’,

περιορίζομαι προσώρας σε αυτήν την πρόταση για να επανέλθω την Κυριακή το πρωί και να απαντήσω στο σχόλιο του Περαστικού, να εκθέσω δηλαδή τις απόψεις μου για το κοινωνικό αντάρτικο και συγκεκριμένα για τις έννοιες του κλεισίματος, του ανοίγματος και της διάρκειας.

Θα υποστηρίξω ότι η (καπιταλιστική) Κυριαρχία είναι ένα διαρκές κλείσιμο, οπότε η επανάσταση, το κοινωνικό αντάρτικο είναι ένα διαρκές και γενικευμένο άνοιγμα. Πανταχού παρόν διαρκές άνοιγμα (καταστροφή κράτους, διεύρυνση κομμουνισμού) , αυτό είναι το κοινωνικό αντάρτικο. Όχι ένα μέτωπο, χίλια μέτωπα, ένα εκατομμύριο, ένα δις, 7 δις, όσοι άνθρωποι υπάρχουν πάνω στη Γη! Χώροι, χρόνοι, αντιλήψεις, πρακτικές, αξίες, συμπεριφορές, χειρονομίες, όλα μα όλα θα γίνουν μέτωπα του κοινωνικού πολέμου. Εργοστάσια, γραφεία,, δρόμοι, πλατείες, σούπερ μάρκετ, σχολεία, πανεπιστήμια, μέτρηση του χρόνου, επιθυμίες, σώματα, ιδέες, όνειρα, παντού, εδώ και τώρα, για πάντα, διαρκές άνοιγμα! Από πολεμολογικής έποψης, ο πολλαπλασιασμός των μετώπων δεν μας αποδυναμώνει αλλά μας κάνει πιο ισχυρούς:  ‘εάν (ο αντίπαλος) στέλνει παντού ενισχύσεις, θα είναι παντού αδύνατος’, μας λέει ο ο Σουν Τζου (κεφ. 6, παρ. 17).

Διόδια ανοιχτά για μια ώρα! Όχι, βέβαια! Διόδια ανοιχτά για πάντα!

Με αυτή την πρόταση συμπυκνώνω την αντίληψή μου για το κοινωνικό αντάρτικο: η ελάχιστη προϋπόθεση και το μέγιστο αποτέλεσμα του κοινωνικού αντάρτικου  (θα) είναι μια νέα υποκειμενικότητα. Μια νέα υποκειμενικότητα που δεν θα είναι αποβλακωμένη (που δεν θα πιστεύει αυτά που λέει ο Κύριος και δεν θα τον μιμείται), που δεν θα είναι φοβισμένη (δεν θα μασάει δηλαδή), που δεν θα είναι απομονωμένη, ατομικιστική, ανταγωνιστική, εγωιστική – μια νέα υποκειμενικότητα που θα εκλαμβάνει την ισότητα ως αλληλεγγύη και την ελευθερία ως εξάρτηση.

Αλληλεγγύη και εξάρτηση, αυτό είναι το κοινωνικό αντάρτικο!

Η ευγένεια κρύβει την εξυπνάδα (κοινωνικό αντάρτικο), η αγένεια αποκαλύπτει τη βλακεία (Κυριαρχία).

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Δεν είχα ποτέ αυτοκίνητο, το σιχαίνομαι, και δεν προτίθεμαι να αποκτήσω. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με αυτούς που έχουν – οι περισσότεροι φίλοι μου έχουν. Αντιλαμβάνομαι ότι το χρειάζονται. Η κατοχή και συντήρηση ενός αυτοκινήτου απαιτεί τουλάχιστον 3.000-3.500 εβρά το χρόνο, το οποίο σημαίνει τέσσερις μήνες δουλείά για μένα – ΟΧΙ, Κύριε, προτιμώ να έχω ελεύθερο χρόνο να διαβάζω, να γράφω, να φροντίζω τα παιδιά και τα λαχανικά μου. Αντ΄αυτού, χρησιμοποιούμε το ταξί – η μετακίνηση μιας τετραμελούς οικογένειας με τρεις τέσσερις τσάντες δεν είναι εύκολη πολλές φορές με το λεωφορείο – μας  κοστίζει δε 500 εβρά το χρόνο και απαλλασσόμαστε από πολλές σκοτούρες: οδήγηση, παρκάρισμα, συντήρηση και άλλα πολλά.

Τους ταξιτζήδες τους συμπαθώ και νιώθω την ανάγκη να τους συμπαρασταθώ με τον τρόπο που μπορώ. Έμπαινα στα νιάτα μου σε ταξί, τους έδειχνα τα δυο τελευταία κατοστάρικα και τους έλεγα, μόλις το ταξίμετρο γράψει ‘200’, κατεβαίνω. Όλοι μα όλοι, με πήγαιναν στο σπίτι μου – πως να το ξεχάσω!  Μόνο ένας, ένας, επαναλαμβάνω, με άφησε στη Πάντειο, βαριά άρρωστο, και πήγα στο σπίτι μου στη Καλλιθέα με τα πόδια. Μόνο εγώ ξέρω πως έφτασα, κανένας άλλος. Δεν πειράζει, τσογλάνια θα βρεις παντού.

Ένα βράδυ, μπήκα σε ταξί και βλέπω έκπληκτος μποστά μου αρκετά χρήματα, την είσπραξη. Ρωτάω τον ταξιτζή, ‘τι είναι αυτά;’ ‘Είναι για τον κλέφτη’, μου απάντησε. ‘Σε έχουν κλέψει ποτέ’, τον ξαναρώτησα. ‘Ποτέ’, απάντησε. ‘Εφτασα στα Πατήσια, έβαλα ένα πεντακοσάρικο και πήρα μόνος μου δυο κατοστάρικα ρέστα. Ο ταξιτζής ήταν ναυπηγός, του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Το καλοκαίρι, λόγω διακοπών και Σαμοθράκης, από το σπίτι μας περνούν πολλοί φίλοι και φίλες και  φίλοι των φίλων, τρώμε, πίνουμε, συζητάμε, γελάμε, τσακωνόμαστε, ζούμε μαζί, έστω για λίγες μέρες, κι  αυτός είναι ο λόγος  που δεν γράφω – αυτά όμως που προανήγγειλα ότι θα γράψω, θα τα γράψω και  θα ολοκληρώσω αυτά που άρχισα – όπως το κείμενο για την κατάργηση του χρήματος, που την αντιλαμβάνομαι ως ταύτιση μέσου και σκοπού, ως ένα τρόπο αφοπλισμού του καπιταλιστή Κυρίου πολεμιστή, μιας και το χρήμα στα χέρια του είναι και όπλο αρπαγής και καταστροφής.

Σήμερα, θα γράψω δυο άρθρα για τα ταξί. Αντικείμενο του πρώτου είναι το ταξί ως ιδιόκτητο κοινόχρηστο αυτοκίνητο και του δευτέρου, η μερική κατάργηση του χρήματος ως μέσον διεξαγωγής του πολέμου που υιοθέτησαν μεγαλοφυώς οι ταξιτζήδες και θα υιοθετήσουν και άλλοι παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου  εντός των προσεχών ημερών, εβδομάδων, μηνών, ετών και δεκαετιών.

Continue reading →