το κλειδί για την κατανόηση της αρχαίας ελληνικής Ιστορίας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΘΑ θέσω το παρακάτω ερώτημα, ρητορικό, γιατί είμαι βέβαιος ότι είμαστε όλοι και όλες σε θέση να διατυπώσουμε μια πολύ απλή και πολύ σαφή απάντηση. Γνωρίζουμε ότι πριν μερικές δεκαετίες η ελληνική οικογένεια ήταν πολυμελής. Οικογένεια που δεν είχε καμιά δεκαριά παιδιά, τουλάχιστον, ήταν σπάνιο φαινόμενο. Σήμερα, η   οικογένεια με δυο παιδιά αρχίζει να σπανίζει –  τείνει να επικρατήσει το ένα παιδί, η μονογονεϊκή οικογένεια, οι εργένηδες, οι ανύπαντροι και οι ανύπαντρες. Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη κοινωνική αλλαγή. Υπάρχει εξήγηση πώς η δεκαπενταμελής οικογένεια έγινε τριμελής; Ασφαλώς και υπάρχει και είναι γενικά αποδεκτή. Η αγροτική οικογένεια ήταν πολυμελής, η εργατική (και μικροαστική) οικογένεια ολιγομελής. Η αγροτική οικογένεια χρειάζονταν χέρια, ανδρών και γυναικών, για την εργασία στα χωράφια και την επεξεργασία των προϊόντων αλλά και για να γηροκομούν τους γονείς. Η εργατική οικογένεια δεν χρειάζεται χέρια, της είναι μεγάλο άχθος και βάρος – όσο για τα γεράματα, σύνταξη από το Κράτος και οι πολύ γέροι και γριές στο γηροκομείο. Αν κάνω κάποιο λάθος, θα ήθελα να μου το επισημάνετε.

ΝΑΙ, αλλά όταν λέμε εργατική (και μικροαστική) ολιγομελής οικογένεια το μυαλό μας δεν γίνεται να μην πάει στον καπιταλισμό – εάν δεν πάει, λυπάμαι, δεν έχετε καταλάβει απολύτως τίποτα. Κι όταν λέμε αγροτική πολυμελής οικογένεια δεν εννοούμε την καπιταλιστική αγροτική οικογένεια  των τρακτεριών και των θεριζοαλωνιστικών μηχανών. Εννοούμε την προκαπιταλιστική οικογένεια των αγροτικών κοινοτήτων.

ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΜΕ λοιπόν ότι με την μετάβαση από έναν συγκεκριμένο τρόπο παραγωγής σε έναν άλλον, το μέγεθος και η λειτουργία της οικογένειας αλλάζει δραστικά. Τόσο δραστικά που συρρικνώνεται, παρακμάζει, αποσυντίθεται, που τείνει να εξαφανιστεί. Είμαστε μάρτυρες αυτής της κοινωνικής αλλαγής – πολλοί γέροι και γριές ζουν ακόμα ενώ εμείς οι ίδιοι βιώνουμε την αργή αλλά σταθερή αποσύνθεση της πυρηνικής πατριαρχικής οικογένειας.

ΘΑ ήθελα τώρα να κάνουμε ένα ταξιδάκι στον χρόνο και να μεταφερθούμε στην αρχαία Αθήνα. Όλα όσα θα γράψω, αφού πιω πρώτα ένα καφεδάκι και καπινίσω ένα τσιγαράκι στο μπαλκόνι ρεμβάζοντας τον χωρίς αστέρια ουρανό, δεν είναι διαβάσματα από βιβλία, όχι γιατί τα περιφρονώ, κάθε άλλο,  αλλά γιατί το θέμα που θα θίξω δεν έχει μελετηθεί για να το διαβάσω – από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω τουλάχιστον, κι αν κάνω λάθος, θα ήθελα πολύ να μου το υποδείξετε –  αλλά είναι γνώσεις και πορίσματα από τη μελέτη των ιστορικών πηγών: κείμενα, επιγραφές, αρχαιολογία και δευτερευόντως μυθολογία, θρησκεία και γλώσσα. Αργότερα, θα διατυπώσουμε και μια εξήγηση γιατί δεν έχει μελετηθεί και θα επισημάνουμε κι άλλα κοινωνικά φαινόμενα που είχαν την ίδια τύχη.

Continue reading →

εισαγωγή στην αρχαία ελληνική Ιστορία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Από τα μέσα του προσεχούς Οκτωβρίου και μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου, όταν οι εργασίες στους κήπους λιγοστεύουν ή και δεν υπάρχουν καθόλου,  θα αρχίσω να δημοσιεύω κεφάλαια μιας Εισαγωγής στην αρχαία ελληνική ιστορία, μιας Εισαγωγής που θα αλλάξει παντελώς την εικόνα, τις εικόνες μάλλον,  που έχουμε σχηματίσει για την αρχαία ελληνική κοινωνία και ιστορία. Εν τω μεταξύ, κι όταν με το καλό εκδοθεί το βιβλίο, σε κάνα δυο χρόνια, θα έχουμε να πούμε κι άλλα πολλά, πάρα πολλά.

Ποιες είναι αυτές οι εικόνες, πώς , πότε, από ποιους σχηματίστηκαν; Αυτό είναι το πρώτο ερώτημα.

Γιατί οι εικόνες αυτές δεν απαντούν στα μέχρι τώρα πολλά αναπάντητα ερωτήματα που εγείρει η αρχαία ελληνική ιστορία;  Αυτό είναι το δεύτερο ερώτημα.

Προσκαλώ τους αντιπάλους, τους ακολούθους και οπαδούς του Κορνήλιου Καστοριάδη και του Παναγιώτη Κονδύλη (οι οποίοι δεν είχαν πρόσβαση στις ιστορικές πηγές και ό,τι έγραψαν, σαβούρα για τα μπάζα, είναι αναμασήματα ανάγνωσης άλλων συγγραφέων, ιστορικών της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας),  να ετοιμάσουν τα επιχειρήματά τους, να ακονίσουν καλά τα μαχαίρια τους και τους προειδοποιώ να μην κάνουν τον κόπο να ψάξουν στα λεξικά να βρουν νέους χαρακτηρισμούς για το πρόσωπό μου – οι ήδη υπάρχοντες μού είναι αρκετοί. Ετοιμαστείτε να πολεμήσουμε!

Continue reading →

2015 – 2025: δεκαετία διαμόρφωσης νέων αξιών, κυβερνήσεων εθνικής ενότητας και εκλογικής αποχής

φίλες και φίλοι, καλημέρα

ΓΡΑΦΩ τις Ιστορίες Πείνας για να πω ότι υπάρχει καλοσύνη. Υπάρχει – υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει. Και κακία υπάρχει -είμαστε και κακοί και καλοί. Την κακία τη θυμάμαι δύο δευτερόλεπτα και το δείχνω με το σήμα της νίκης. Τη καλοσύνη δεν την ξεχνώ ποτέ, θα τη θυμάμαι μέχρι να ψοφήσω. Αν με ρωτήσετε τι είναι η κακία, θα σας απαντήσω ευθέως και σαφηνώς: ο ανταγωνισμός. Αυτή είναι η μήτρα από την οποία προέρχονται και ο κτητικός ατομικισμός και ο φθόνος και η αχαριστία και ο κακός εγωισμός – υπάρχει και καλός, η αξιοπρέπεια της ανυποταξίας. Ο (δυτικός) ανταγωνισμός είναι μια διεστραμμένη εκδοχή, ποιμενικής προέλευσης,  της διεκδίκησης (ανθρωπολογικά μιλώντας,  όχι πολιτικά), της σύγκρουσης. Υπάρχει και άλλη μία εκδοχή της διεκδίκησης και της σύγκρουσης: η συνεργασία, με την καλοσύνη της καθημερινής ζωής να είναι μια ορατή μορφή της.

ΤΗΝ κακία την έχω γνωρίσει καλά, την έχω νιώσει όσο τίποτα άλλο. Το τι έχω τραβήξει δεν λέγεται – από Έλληνες, από ορθόδοξους χριστιανούς. Η καλοσύνη όμως μου έδειξε και μου δείχνει και θα μου δείχνει πως να ζω. Ένα έδωσες, εφτά θα σου δώσει η ζωή·  ένα πήρες, εφτά θα σου αφαιρέσει – αυτός είναι ο κανόνας της ζωής, ο δικός μου κανόνας, σε αυτόν κατέληξα.

Continue reading →

ιστορίες πείνας (4)

 

 

ΕΚΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΕΙΝΑΣ

1984, είμαι είκοσι πέντε, η Χριστίνα Αμαρυλλίς τριών

Έφτασα στο Νεοχώρι, στον Αχελώο, με τα πόδια, μεσημέρι προς απόγευμα, όταν κάνει τη πιο πολλή ζέστη, Αύγουστος. Στεγνός, δεν υπήρχε μία, σάλιο. Τράβηξα για την πλατεία, ψυχή! Περπατώντας για την εκκλησία, να τη πέσω να ξεκουραστώ, σκεφτόμουν ότι, εάν βρω μεροκάματο απόψε το βράδυ, φόρτωμα, μπάλες, τριφύλλι, αύριο το μεσημέρι θα φάω. Κεφτεδάκια με πατάτες τηγανητές και φέτα και τρεις μπίρες, παγωμένες. Την έπεσα μπροστά στη πόρτα.
Όταν άνοιξα τα μάτια είχε νυχτώσει για τα καλά. Φως από μια ψηλή τσιμεντένια κολόνα της ΔΕΗ με βοήθησε να δω δίπλα μου ένα πιάτο με τρία κεφτεδάκια και πατάτες τηγανητές και λίγη φέτα. Και ένα πεπόνι. Έφαγα και κάθισα στα σκαλοπάτια. Στο στενό δρομάκι μπροστά έπαιζαν κοριτσάκια, και τρίχρονα και τρίχρονα και τρίχρονα και πεντάχρονα και δεκάχρονα. Και γριές, σε παρέες, καθισμένες κατάχαμα, ανά τρεις, ανά πέντε, ανά εφτά. Τις είδα όλες. Μία από αυτές μου έφερε το φαγητό, ποια όμως; Τη βρήκα – κι ας μην ήταν αυτή. Η πιο πονεμένη.
Σηκώθηκα και πήγα στη πλατεία. Το πιάτο δεν ήταν πλαστικό.

ΕΒΔΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΕΙΝΑΣ

1986, είμαι είκοσι εφτά

Βγήκα από το σπίτι, στον Νέο Κόσμο, στην ώρα μου, μετά τις δώδεκα, τα μεσάνυχτα – πριν ανατείλει ο ήλιος έπρεπε να επιστρέψω στο φέρετρό μου, εκεί όπου κοιμόμουν, στο δωμάτιό μου. Πήγα με το μηχανάκι, κλεμμένο από την πλατεία Κυψέλης, εκεί και εκεί και εκεί, έδωσα εκείνο και εκείνο, πήρα εκείνο και εκείνο, συνάντησα εκείνον και εκείνον, εκείνην και εκείνην, ήπια αυτό και το άλλο, σνιφάρισα αυτό και το άλλο, κάπνισα αυτό και το άλλο. Πριν τα χαράματα συνάντησα σε ένα σπίτι την Εύα, είχα καιρό να τη δω, και, αν και ήμουν λιώμα, χάρηκα πολύ. Τόσο που φεύγοντας έπεσα από το μηχανάκι με το δεξί μάγουλο πάνω σε χαλίκια και αφού σηκώθηκα έπεσα και με το αριστερό. Ούτε πόνο θυμάμαι ούτε αίματα. Η πιο κοντινή στην πρέζα ουσία είναι τα ξίδια. Γομολάστιχες και τα δύο: με την πρώτη σβήνεις εαυτόν, με τα δεύτερα τη κενωνία.
Είχα να φάω κάνα δυο μέρες, ένας πατσάς θα ήταν ό,τι έπρεπε. Πήγα εκεί που πήγαινα, αρχές Συγγρού, κοντά στο σπίτι. Μπήκα μέσα, χαμογελαστός, ας είναι καλά η Εύα, κάθισα, παρέες με πουτάνες και τραβεστί και νταβατζήδες και νονοί και εκτελεστές και μαχαιροβγάλτες και εμπόρια περίμεναν να σερβιριστούν. Και με κοιτούν περίεργα αλλά εγώ χαμογελάω αδιάφορα σα να μη τρέχει τίποτα. Δεν πρόλαβα να σκεφτώ ότι θα περίμενα πολλή ώρα για να φάω να στανιάρω, έρχεται τρέχοντας ένας σερβιτόρος και με ρωτάει τι θέλω, ψιλοκομμένο του λέω, τρέχει και μου τον φέρνει, α, του λέω, ξέχασα και μισό κιλό κρασί, τρέχει και μου το φέρνει, κοιτάω γύρω μου, όλοι και όλες μου χαμογελούν, τους χαμογελώ κι εγώ, παραξενεύομαι αλλά κάνω τον αδιάφορο.
Πληρώνω και την κάνω για το φέρετρο. Κατά τύχη κοίταξα στον καθρέφτη – από τότε που κατάλαβα ότι ο καθρέφτης ασχημαίνει, τον απόφευγα, να γιατί είμαι τόσο ωραίος! Τι ωραίος! Μάγουλα χαρακωμένα, αίματα ξεραμένα.

 

 

μια συζήτηση για τον Θαλή τον Μιλήσιο στο fb

https://www.facebook.com/groups/709643762468362/815056018593802/?comment_id=815670518532352&notif_t=group_comment_reply

https://www.facebook.com/groups/709643762468362/814920775273993/?notif_t=group_comment_reply

φίλες και φίλοι,

εάν θέλετε να δείτε μια άλλη πτυχή του ακανθώδους ζητήματος των πηγών της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και φιλοσοφίας, αν έχετε χρόνο και διάθεση, κάνετε, σας παρακαλώ, τον κόπο να διαβάσετε αυτή τη συζήτηση, αυτό το βασανιστήριο που υπέστην από έναν νεαρό φιλόσοφο.

το παραμύθι για το τέλος του καπιταλισμού (1)

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΦΙΛΟΙ μου υπέδειξαν άρθρο του Paul Mason, δεν τον γνωρίζω, δημοσιευμένο στον Φύλακα του (εγγλέζικου) καπιταλισμού (The Guardian), μεταφρασμένο στο Νόστιμον Ήμαρ από κάποιον ή κάποιαν που τον έπαιζε, την έπαιζε την ώρα που μετέφραζε, και αναδημοσιευμένο στο tvxs. Ο πρωτότυπος τίτλος συμπυκνώνει το περιεχόμενό του:  the end of capitalism has begun –  το τέλος του καπιταλισμού έχει αρχίσει. Μαζί με το τέλος όμως του καπιταλισμού αρχίζει και η εποχή της αποβλάκωσης πολλών διανοουμένων και αρθρογράφων. Αυτά που υποστηρίζονται με ωθούν να χαρακτηρίσω το περιεχόμενό του ως παραμύθι –  παραμύθι είναι μια σύντομη ιστορία για παιδιά με την οποία θέλουμε να τα πούμε κάτι απευθυνόμενοι στο υποσυνείδητο ταΐζοντας το ασυνείδητο.  Με το παραμύθι θέλουμε να πούμε κάτι επιπλέον από αυτό που λέμε –  αυτό το κάτι επιπλέον το λέμε παραδήλωση ή παρασήμανση. Το παραμύθι προετοιμάζει το νεαρό κορίτσι για τον πόνο (σιγά τον πόνο!) και το αίμα (σιγά τα αίματα!) του σπασίματος της παρθενιάς, όταν ακούει ότι η  νεαρή ηρωίδα  πληγώνεται με τη βελόνα και τρέχει λίγο αίμα.

Η παραδήλωση του άρθρου, φίλες και φίλοι, είναι αισχρή –  επομένως δεν μπορεί παρά και το άρθρο να είναι αισχρό.  Σε αυτό το συμπέρασμα θα καταλήξω – θα διαβάσετε την επιχειρηματολογία μου. Αν την συνόψιζα σε μια φράση αυτή θα ήταν: άντε, αναγνώστη, πήγαινε για ύπνο, όνειρα γλυκά κι αύριο μια όμορφη μέρα μας περιμένει, μια όμορφη μετακαπιταλιστική μέρα.

ΟΙ φίλοι μου υπέδειξαν το άρθρο και γιατί σε αυτό ο συντάκτης γράφει κάποια πράγματα που γράφω κι εγώ εδώ και πολλά χρόνια αλλά σήμερα μου δίνεται η ευκαιρία να ξεκαθαρίσω κάποια ζητήματα για να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις –  τις οποίες απεχθάνομαι. Πριν πιω ένα καφεδάκι και πω κάποια πράγματα για τον Φύλακα του (εγγλέζικου) καπιταλισμού και για την έννοια του τέλους, θα ήθελα να διευκρινίσω ότι δεν έχει καμιά απολύτως σχέση ο μετακαπιταλιστικός παράδεισος που ευαγγελίζεται ο συντάκτης με την τάση της διεύρυνσης του κομμουνισμού που διακρίνω κατά την μακραίωνη περίοδο της στασιμότητας και της συρρίκνωσης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Εκεί όπου ο συντάκτης βλέπει την επί γης ουτοπία εγώ βλέπω την επί γης Αποκάλυψη και Φρίκη. Θα πούμε πολλά, αν δεν προλάβουμε σήμερα κι αύριο μέρα είναι. Μην αφήσουμε τα καρπούζια και τα πεπόνια απότιστα –  τόσο κόπο κάναμε και τα φυτέψαμε με τον Pablo. Κι αν δεν έρθει, με παρέα, είναι πολλά,  να τα φάμε τον Σεπτέμβρη, θα νοικιάσω ένα ελικόπτερο και θα του βομβαρδίσω το σπίτι με καρπούζια και με πεπόνια. Τρελός είμαι, ό,τι θέλω κάνω.

Continue reading →

για την παραλυτική βραδύτητα και την αδιέξοδη ατολμία της Αριστερής Πλατφόρμας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

ΑΠΟ τις πρώτες μέρες που έσκασε μύτη η Σχολή, Φεβρουάριο του 2009, είχα ήδη ξεκαθαρίσει τις επιδιώξεις μου, μία εκ των οποίων ήταν και είναι η με κάθε τρόπο συμβολή στη διάλυση της ιστορικής, νεκροζώντανης Αριστεράς. Είχα γράψει ότι ή η οριστική αποχώρησή της θα είναι αναγκαία, αν και όχι και επαρκής, προϋπόθεση για την εμφάνιση μιας Αριστεράς που θα αποκηρύττει καθαρά και σθεναρά τον εκλογικισμό, τον κυβερνητισμό και τον μεταρρυθμισμό ή μια νέα Αριστερά θα διαλύσει την  ιστορική ή θα είναι ταυτόχρονες οι διαδικασίες της αποχώρησης της μιας και της εμφάνισης της άλλης. Έχω την αίσθηση ότι συμβαίνει το τρίτο.

ΩΣ πρώτος στόχος είχε επιλεγεί η διάσπαση και η διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ. Έκρινα ότι πρέπει να είναι ο πρώτος γιατί είναι και ο εύκολος. Ο δεύτερος στόχος  είναι η διάσπαση και η διάλυση του ΚΚΕ –  γι΄ αυτόν θα γράψω σε ένα από τα προσεχή σημειώματα και θα δούμε γιατί είναι πιο δύσκολος. (Υποστηρίζω ότι θα διαλυθεί κατά την φοβερή και τρομερή πενταετία 2020 – 2025).  Γιατί όμως ο στόχος της διάσπασης και της διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ ήταν εύκολος; Ακριβώς λόγω του εκλογικισμού, του κυβερνητισμού και του μεταρρυθμισμού του.  Κάθε αριστερό κόμμα που θέλει να κυβερνήσει, να διαχειριστεί δηλαδή το καπιταλιστικό Κράτος, θεσμός που αναπαράγει τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής,  είναι καταδικασμένο να εξαφανιστεί.  Εάν τα ηγετικά στελέχη του νομίζουν ότι θα υλοποιήσουν το πρόγραμμά τους, ότι θα διαχειριστούν το καπιταλιστικό Κράτος προς όφελος των εργαζομένων, ότι μέσω της κοινωνικής δικαιοσύνης θα τονώσουν την παραγωγή και θα εξασφαλίσουν την ανάπτυξη, μοντελάκι παντελώς φιλελεύθερο,  τότε πολύ γρήγορα θα διαπιστώσουν ότι αυτό είναι αδύνατο – και θα αποδειχθεί ότι οι αυταπάτες ήταν οι σύμβουλοί τους. Και είναι θέμα χρόνου, στις μέρες μας, η συγκόλληση του επιθέτου νέο –  στον όρο φιλελεύθερος! Εγκληματική αφέλεια, αφοπλιστική ανικανότητα!  Και ή θα μεταλλαχτούν σε κέντρο ή δεξιά που θα αυτοαποκαλείται Αριστερά ή θα διασπαστούν. Εάν τα ηγετικά στελέχη γνωρίζουν ότι άλλα λένε σήμερα  κι άλλα θα κάνουν αύριο, τότε είναι απατεώνες. Απάτη και διαχείριση του Κράτους από τη μια, αναπαραγωγή και διαιώνιση της αφέλειας από την άλλη. Για τον ΣΥΡΙΖΑ ισχύουν και τα δύο. Φαίνεται με την σημερινή διάσπαση.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ  τη Ζωή που μου χαρίζει αυτές τις ωραίες μέρες, τις μέρες της διάσπασης και της διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ. Χρόνια τις περιμένω αυτές τις έξοχες μέρες!

Continue reading →