μπορούν, και πως, οι φοιτητές να πανικοβάλλουν τον Κύριο (Διαμαντοπούλου);

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σε λίγες μέρες θα ξεσπάσει ο πόλεμος ανάμεσα στους φοιτητές και τη κυβέρνηση, το Κράτος, τον Κύριο. Μπορούμε να διατυπώσουμε μια απάντηση στο ερώτημα, ποιος θα νικήσει; Δεν μπορούμε να πούμε ποιος θα νικήσει αλλά τι πρέπει να κάνει για να νικήσει. Το ερώτημα θα μπορούσε να διατυπωθεί και αλλιώς: πως πρέπει να πολεμήσουν οι φοιτητές για να ηττηθούν; Η απάντηση είναι κάτι παραπάνω από σαφής: να πολεμήσουν μόνοι τους, χωρίς συμμάχους, ξεκομμένοι από τους άλλους υποτελείς Παραγωγούς, και μάλιστα τους εκτός παραγωγής (ανέργους,  μαθητές, συνταξιούχους, νοικοκυρές. . .). Εάν οι φοιτητές δεν συνδέσουν την απόσυρση του νόμου του Κυρίου Διαμαντοπούλου με το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα, την ανεργία, και δεν προτείνουν την  καθιέρωση επιδόματος σε όλους και όλες,  χωρίς προϋποθέσεις και χρονικούς περιορισμούς, εάν φοιτητές και μαθητές-άνεργοι-εργαζόμενοι δεν μπλοκάρουν τη λειτουργία του Κράτους, οι καταλήψεις θα εκφυλιστούν και η ήττα θα είναι όλη δική μας.

Continue reading

η στρατηγική του Κυρίου: λιγότερα Πανεπιστήμια, δραστική μείωση του αριθμού των φοιτητών, επιβολή διδάκτρων

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Ο πυρήνας, η ουσία της Πολιτικής του Κυρίου δεν βρίσκεται σε αυτά που λέει αλλά σε αυτά που δε λέει, βρίσκεται σε αυτά που κρύβει και όχι σε αυτά που φανερώνει, σε αυτά που δεν κάνει (τώρα)  και όχι σε αυτά που κάνει. Αυτά που δε λέει, που  κρύβει και δεν κάνει μπορούμε να τα εντοπίσουμε σε αυτά που ισχυρίζεται, αποκαλύπτει και πράττει τώρα διότι είναι οι ορατές πτυχές του Σχεδίου Του.  Εάν είναι έτσι, εγείρονται δυο ερωτήματα: ποιο είναι το Σχέδιό του και γιατί δεν το εφαρμόζει μπαμ και κάτω, μια και καλή  να τελειώνει;

Continue reading

invidia et zelotypia: ο Σπινόζα για τον φθόνο, κι εμείς για το ταξικό μίσος

φίλες και φίλοι, καλησπέρα σας

Τι σχέση έχει ο φθόνος με την επανάσταση και τον κομμουνισμό; Έχει και παραέχει. Πρώτον, διότι όλοι οι άνθρωποι είναι φθονεροί, κι εγώ κι εσείς. Το υποστηρίζει και ο Σπινόζα ( homines natura esse invidos, Ηθική,  Γ, 55)  o οποίος μας δίνει κι έναν ορισμό του φθόνου και δεν έχουμε κανένα λόγο να μην τον δεχτούμε: ο φθόνος είναι μίσος, το οποίο μας προδιαθέτει να χαιρόμαστε για το κακό του άλλου, να λυπόμαστε για το καλό του άλλου (odium, quatenus id considetarur hominem ita disponere, ut malo alterius gaudeat, et contra ut eiusdem bono contristetur, III, XXIV). Άρα, μιλάμε για μόνιμα και σταθερά στοιχεία της ανθρώπινης φύσης, μια άποψη την οποία δεν δέχονται οι μαρξιστές, με αποτέλεσμα πολύ συχνά να έρχονται σε αμηχανία και τα όπλα τους να παθαίνουν αφλογιστία (misfire). Αλλά, μας λέει ο Μπαρούχ, ο φθόνος ως μίσος είναι λύπη, η οποία είναι ένα αίσθημα δια του οποίου η δύναμη και η τάση του ανθρώπου να ενεργεί εμποδίζεται, κωλύεται, μειώνεται, περιορίζεται (Invidia est ipsum odium, sive tristitia hoc est affectio, qua homines agendi potentia seu conatus coerectur, Γ, 55).  Η επισήμανση αυτή γίνεται στο πεντηκοστό πέμπτο θεώρημα του Τρίτου Μέρους, το οποίο είναι άκρως σημαντικό: όταν η ψυχή αναλογίζεται, φαντάζεται την αδυναμία της, τότε θλίβεται – άρα η δύναμη του ενεργείν κωλύεται:

Cum mens suam impetentiam imaginatur, eo ipso contristatur

Continue reading

η φρίκη μας, η σαστιμάρα μας, η απόγνωσή μας είναι η διαύγειά μας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα θα απαντήσω στο σχόλιο, τις σκέψεις και τις παρατηρήσεις του grsail που διατύπωσε στο κείμενο ‘μπορούν να πολεμήσουν, και πως, οι άνεργοι, συνταξιούχοι, νοικοκυρές. . .;’ Στο κείμενο αυτό φέρνω στο προσκήνιο το εξής ζήτημα: εάν οι υποτελείς Παραγωγοί που  έχουν δουλείά, διαθέτουν ένα ισχυρότατο μέσο να πολεμήσουν, την απεργία, πως μπορούν να πολεμήσιουν οι εκτός Παραγωγής; Το ζήτημα αυτό για την νεκροζώντανη Αριστερά δεν υπάρχει διότι είναι λυμένο: διαδηλώσεις, διεκδικητικά κινήματα ανέργων, αυτοοργάνωση ανέργων κι αλλά παρόμοια. Μιας όμως και οι διαδηλώσεις δεν είναι μέσα πάλης αλλά μέσα διαμαρτυρίας, ικεσίας και έκφρασης της οργής και της ανανάκτησης ( το λέει άλλωστε η ίδια η λέξη, δια-δηλώσεις, η διαδήλωση είναι δήλωση), είναι σαφές ότι οι εκτός παραγωγής στερούνται παντελώς μέσων πάλης. Διατύπωσα την άποψη ότι οι εκτός Παραγωγής μπορούν να πολεμήσουν και μάλιστα πολύ αποτελεσματικά: μπορούν να μπλοκάρουν τη λειτουργία του Κράτους, να υπονομεύσουν την ύπαρξή του, να του στερήσουν έσοδα, να του αφαιρέσουν νομιμοποίηση, να του περιορίσουν την ισχύ.

Continue reading

Ζωή, σ’ ευχαριστώ!

[το αφιερώνω στην Αφροδίτη]

Έπινα Καρντού. Έπινε Σίβας.

– Μα, της απαντώ, δε λέμε όμως ποτέ είμαι εκτός χώρου και χρόνου, λέμε είμαι εκτός τόπου και χρόνου, τονίζοντας τη συλλαβή -το. (Θα μπορούσα να γράψω, είμαι εκτός τόπου και χρόνου).

-Αγριόχηνες είναι; με ρώτησε.

Κοίταξα έξω, ψηλά στον ουρανό.

-Αγριόχηνες είναι.

Continue reading

Tn 316: μαρτυρία τέλεσης ανθρωποθυσιών στη μυκηναϊκή Πύλο

Tn 316 εμπρός πλευρά

φίλες και φίλοι, γεια σας και χαρά σας

Σήμερα, Κυριακή απόγευμα,  21 Αυγούστου, και τις δυο τρεις επόμενες μέρες,  θα καταπιαστούμε με την λεπτομερειακή  μελέτη του  διασημότερου και σπουδαιότερου εγγράφου των ανακτόρων της μυκηναϊκής Πύλου, της πήλινης πικακίδας Τn 316, την οποία βλέπετε στα αριστερά, όπως τις δημοσίευσε ο E. L. Bennett – The Pylos Tablets. Texts of the Inscriptions Found, 1939-1954. Princeton 1955 .  Βρέθηκε στο υπ’ αριθμόν 8 Δωμάτιο των Αρχείων και κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι συντάχθηκε λίγες ώρες ή λίγα λεπτά πριν την πυρπόληση των ανακτόρων, κάποιοι μάλιστα διατείνονται ότι γράφτηκε πάρα πολύ βιαστικά, ενώ ένας από αυτούς ότι το χέρι του γραφέα έτρεμε όταν συνέτασσε το έγγραφο. Θα τα δούμε όλα αυτά αναλυτικά πιο κάτω, όπως και το μείζον ζήτημα του ποιος  έκαψε τα ανάκτορα: εισβολείς κατακτητές ή εξεγερμένοι υποτελείς; Όπως βλέπετε κι εσείς, ο γραφέας δεν ολοκλήρωσε τη σύνταξη του εγγράφου: και στις δυο πλευρές, τράβηξε τις οριζόντιες  γραμμές αλλά κείμενο δεν έγραψε. Τα σύμβολα που βλέπετε κάτω δεξιά της εμπρός πλευράς είναι συλλαβογράμματα και γραμμές που χάραξε ο γραφέας  των ανακτόρων για να δοκιμάσει τη μύτη της οξείας ξύλινης (ή καλαμένιας) γραφίδας του (τόσο οξείας όσο η άκρη της οδοντογλυφίδας). (Εάν βιαζόταν τόσο πολύ, θα είχε χρόνο να ασχολείται με την οξύτητα της γραφίδας του;) Με αυτήν την οξεία γραφίδα  έγραφε πάνω στην ωμή και μαλακή πήλινη πινακίδα, που στέγνωνε πάνω στα ράφια  και μετά το τέλος της διοικητικής χρονιάς ανακατεύονταν με νερό και με τον πηλό έφτιαχναν νέες πινακίδες. Αυτός είναι ο λόγος που σώζονται αρχεία μόνο μιας χρονιάς, της χρονιάς που κάηκε το ανάκτορο – η καταστρεπτική φωτιά έψησε τις πινακίδες και τις έσωσε από τον βέβαιο αφανισμό! Ουδέν κακόν αμιγές καλού. . .

[Εάν θέλετε να μεγεθύνετε την πινακίδα, κάνετε ένα ή δυο κλικ πάνω στην εικόνα]

Γιατί όμως η πινακίδα αυτή είναι τόσο σημαντική; Για τρείς λόγους. Πρώτον, μαθαίνουμε την εποχή που πυρπολήθηκαν τα ανάκτορα. Δεύτερον, το έγγραφο περιέχει  πληθώρα πληροφοριών σχετικά με τη μυκηναϊκή θρησκεία. Και, τρίτον,  μαθαίνουμε ότι η τέλεση ανθρωποθυσιών ήταν μια θρησκευτική πρακτική κατά την μυκηναϊκή εποχή, που επιβεβαιώνεται άλλωστε κι από τη μυθολογία. Το θέμα είναι αν ήταν μια συνήθης θρησκευτική πρακτική ή εάν γίνονταν σε έκτακτες καταστάσεις (κινδύνου από εχθρούς ή  από φυσικές καταστροφές).

Tn 316 πίσω πλευρά

Εάν ολοκληρωνόταν η σύνταξη του εγγράφου, θα απαρτιζόταν από έξι παραγράφους. Θα σας εξηγήσω πως συμπεραίνουμε ότι πρόκειται περί έξι παραγράφων. Στο αριστερό μέρος της πίσω πλευράς διακρίνετε δυο μεγάλα συλλαβογράμματα που επαναλαμβάνονται τέσσερις φορές: το pu (σαν λάμδα με μια κάθετη γραμμή στο μέσον της γωνίας) και το ro, ένα σταυρό.  Και τα δυο μαζί αποτελούν τη λέξη pu-ro, Πύλος. Στις τρεις πρώτες περιπτώσεις, μετά τη λέξη Πύλος (pu-ro) ακολουθεί ένα κείμενο – στη  τέταρτη όμως ο γραφέας δεν έγραψε τίποτα – δεν πρόλαβε, τα παράτησε ή δεν είχε τι άλλο να γράψει. Θα τα εξετάσουμε στη συνέχεια όλα αυτά. Στην εμπρός πλευρά, η λέξη Πύλος (pu-ro) έχει γραφεί δυο φορές. Στην επάνω (από το συλλαβόγραμμα pu φαίνεται μόνο το κάτω μέρος) ακολουθεί κείμενο, ενώ στη κάτω, όχι. Επομένως, έχουν γραφεί τέσσερις παράγραφοι, ενώ δύο δεν ολοκληρώθηκαν.

Continue reading

σύντομη εισαγωγή στην παλαιογλωσσολογία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Με κριτήριο την εποχή εμφάνισης των ειδοποιών χαρακτηριστικών του ανθρώπινου είδους, θα μπορούσαμε να καταρτίσουμε μια σειρά, στην αρχή της οποίας θα θέταμε την όρθια στάση, την απώλεια του οίστρου, το γέλιο, την παράταση της παιδικής ηλικίας και την κατασκευή των εργαλείων. Θα ακολουθούσαν η σκέψη, η φαντασία (και η ξαδέρφη της,  η φαντασίωση – φαντασία στην οποία εμπλέκεται και ο φανταζόμενος) και στο τέλος, τελευταίες αλλά όχι ασήμαντες, η συνείδηση, δηλαδή η επίγνωση του θανάτου,  και η γλώσσα.

Εάν, φίλες και φίλοι, έχετε κάποιες επιφυλάξεις για τη σειρά, ομολογώ ότι έχω κι εγώ επιφυλάξεις γι αυτά που γράφω.  Για τη θέση πολλών από αυτών των ειδοποιών χαρακτηριστικών δεν είμαι βέβαιος ( π.χ., μήπως η φαντασίωση προηγείται της φαντασίας και της σκέψης; ), για μερικά όμως είμαι – για τη συνείδηση και τη γλώσσα.

Αυτό σημαίνει ότι σκεφτόμασταν πριν εμφανιστεί η γλώσσα – το ότι η εμφάνισή της ενίσχυσε τη σκέψη, και η σκέψη τη γλώσσα, θα πρέπει να το θεωρήσουμε κι αυτό βέβαιο – με την επισήμανση και την διευκρίνηση ότι μεταχειριζόμαστε το επίθετο ‘βέβαιος’ ελαφρά τη καρδία, όχι με  ιδιαίτερη ζέση. Εκείνο που με απασχολεί πολύ τα τελευταία χρόνια είναι η σχέση μεταξύ της συνείδησης, της επίγνωσης του θανάτου,  και της  γλώσσας. Μιλούσαμε όταν μάθαμε ότι θα πεθάνουμε; Ή, μήπως, πρώτα αντιληφθήκαμε ότι θα πεθάνουμε και μετά μιλήσαμε;

Continue reading

σύντομη εισαγωγή στη σουμερική γλώσσα (1): από την οικονομία του Ναού στον ασιατικό τρόπο παραγωγής

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Θα αφήσουμε τις άδενδρες στέπες του Πόντου, της σημερινής Ουκρανίας,  και τους (γνωστούς αργότερα ως ινδοευρωπαίους) ποιμένες που αυτή την εποχή, το 5.000 π.Χ.,  ζουν ειρηνικά και δεν αλληλοσφάζονται, μιας και υπάρχουν ακόμα αχανή βοσκοτόπια και μπορούν να επεκταθούν και θα κινηθούμε ανατολικά και νότια – με την υπόσχεση ότι θα επιστρέψουμε.  Θα περάσουμε  την περιοχή του Καυκάσου και μετά από δυο χιλιάδες χρόνια, γύρω στο 4.000 π.Χ.,  θα φτάσουμε στη Μεσοποταμία. Εδώ θα δούμε έναν κόσμο τελείως διαφορετικό. Έναν κόσμο μικρών αγροτικών κοινοτήτων, αυτόνομων και εξισωτικών, που σχετίζονται και συνεργάζονται μεταξύ τους. Εάν μπούμε μέσα σε ένα από αυτά τα χωριά, εκείνο που θα μας κινήσει την περιέργεια θα είναι ένα μεγάλο, σε σύγκριση με τις  χαμηλές και μικρές κατοικίες, κτίριο που δεσπόζει κάπου στο κέντρο.  Πρόκειται για την κοινοτική αποθήκη πρώτων υλών και εργαλείων, που είναι ταυτόχρονα και κοινοτικό εργαστήριο και τόπος περιοδικής συλλογικής κατανάλωσης της τροφής. (Παρόμοιες κοινοτικές αποθήκες τροφίμων  θα συναντήσουμε και στις νεολιθικές αγροτικές κοινότητες της ελλαδικής χερσονήσου – το νότιο μέρος της Βαλκανικής . Θα αφιερώσω ένα σημείωμα για αυτό το θέμα λίαν συντόμως).

Continue reading

για την απώλεια της αυτονομίας του μορφήματος στην *ινδοευρωπαϊκή γλώσσα

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα, θα ανέβουμε στο τρενάκι της κόρης μου και θα κάνουμε ένα ταξίδι στο χρόνο, στο παρελθόν, θα πάμε στα βοσκοτόπια του Πόντου, της σημερινής Ουκρανίας, στα 5.000 π. Χ., θα εντοπίσουμε και θα μελετήσουμε ένα γλωσσικό φαινόμενο που έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Πρόκειται για την απώλεια της αυτονομίας του μορφήματος της *ινδοευρωπαϊκής γλώσσας, δηλαδή, για τη πρώτη φάση της διαδικασίας της μετεξέλιξης της συγκολλητικής ινδοευρωπαϊκής γλώσσας σε κλιτική γλώσσα.

Continue reading

μπορούν να πολεμήσουν, και πως, οι άνεργοι, συνταξιούχοι, νοικοκυρές. . . ;

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Στο ερώτημα αυτό μπορούμε να απαντήσουμε με δυο διαφορετικούς τρόπους. Ο ένας είναι της ιστορικής Αριστεράς: ναι, μπορούν να αγωνιστούν με  διαδηλώσεις, συγκεντρώσεις, διαμαρτυρίες, κινήματα ανέργων, κλπ. Δεν δέχομαι αυτή την απάντηση, δεν θεωρώ πως είναι σωστή. Προτείνω μια άλλη απάντηση, την οποία και θα εκθέσω. Θα ήθελα όμως να εκθέσω και κάτι άλλο, εξίσου σημαντικό: τη διαδικασία σκέψης και ανέλιξης των επιχειρημάτων, η οποία με οδήγησε σε μια διαφορετική απάντηση. Ας παραθέσω προκαταβολικά την άποψή μου: μπορούν να πολεμήσουν  μπλοκάροντας κομβικούς και ζωτικούς χώρους του Κράτους, μόνοι τους αλλά θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματικό εάν συμμετείχαν και οι εν ενεργεία Παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου (συμπεριλαμβανομένων των μαθητών και φοιτητών)  . Θα παραθέσω πιο κάτω και ποιοι είναι αυτοί οι χώροι και πως μπορεί να γίνει αυτό.

Continue reading