φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα
Η έννοια της φιλοσοφίας ανήκει στην κατηγορία των εννοιών που δεν μπορούμε να τις ορίσουμε – όπως και της θρησκείας, της δημοκρατίας ή της επιστήμης. Ορίζω σημαίνει απολυτοποιώ, βάζω όρια, κόβω δεσμούς και σχέσεις με το πλαίσιο, το περιβάλλον, το συγκείμενο, διαγράφω την ιστορική εξέλιξη, το αποϊστορικοποιώ. Έτσι λοιπόν, κάθε εποχή αντιλαμβάνεται διαφορετικά και με πολλούς τρόπους την έννοια της φιλοσοφίας – το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής παραθέτει πέντε ορισμούς! Δεν υπάρχει μία φιλοσοφία αλλά πολλές – οι επιθετικοί χωρικοί ή χρονικοί προσδιορισμοί (αρχαία, μεσαιωνική, νεωτερική, δυτική, κινέζικη, ινδική, κ.α. ) της έννοιας της φιλοσοφίας είναι μια σαφής ένδειξη της αδυνατότητας διατύπωσης ενός ορισμού. Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε να αναζητούμε την προέλευση της φιλοσοφίας – αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναζητούμε την προέλευση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.
ΤΗΝ αναζητούμε αλλά, από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, δεν την έχουμε βρει, δεν υπάρχει, δηλαδή, μια γενικά αποδεκτή θεωρία. Αυτό δεν είναι και τόσο μεγάλο πρόβλημα – μας επιτρέπει να συζητάμε όλες τις προτάσεις. Πρόβλημα θα υπάρξει εάν δεν τις συζητήσουμε και δεχτούμε ή απορρίουμε την επιχειρηματολογία τους. Μία από τις θεωρίες, τις εύλογες εικασίες, που προτείνεται και δέχονται πολλοί, βασίζεται στην εικασία του Αριστοτέλη – στην Ελλάδα, την υιοθετεί ο Σπύρος Ι. Ράγκος, ένας από τους πιο γνωστούς ιστορικούς της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας (στο βιβλίο του, θαυμάζειν – απορείν – φιλοσοφείν: Η αρχή της φιλοσοφίας και η φιλοσοφία ως αρχή στην κλασική εποχή, ΠΕΚ). Για να δούμε τι γράφει ο Αριστοτέλης για την προέλευση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας.