Κύκλοι Διαλέξεων

There are 1.090 posts filed in Κύκλοι Διαλέξεων (this is page 82 of 109).

οι ακτίνες του ήλιου της Βεργίνας: οξύτατες αιχμές δοράτων

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα θα ασχοληθούμε με τις ακτίνες του ήλιου της χρυσής λάρνακας της Βεργίνας.  Πριν πούμε όμως το ο,τιδήποτε θα ήθελα να περιγράψω πως απεικονίζονται ο ήλιος και οι ακτίνες του σε λίγα ευρήματα του πρωτο- και μεσοκυκλαδικού (3.000-1550 π.Χ) και της ίδιας εποχής προανακτορικού και παλαιοανακτορικού μινωικού πολιτισμού, οι φορείς των οποίων δεν είναι ελληνικά ποιμενικά φύλα: βλέποντας τις απεικονίσεις σχηματίζει κανείς την εντύπωση ότι βλέπει  λουλούδι με τα ανοιχτά πέταλά του. Οι άκρες των ακτίνων είναι καμπύλες, ζεστές, φιλικές, οικείες. Παντελής απουσία αιχμηρότητας, επιθετικότητας και εχθρότητας.

Εάν δίπλα σε αυτούς τους ήλιους τοποθετήσουμε τους ελληνικούς ήλιους, που δημιουργούνταν επί αιώνες πριν την κατασκευή  του λάρνακα της Βεργίνας και τους βλέπουμε να απεικονίζονται σε αγγεία, ειδώλια (αγαλματίδια)  και νομίσματα, θα παρατηρήσουμε αμέσως τη διαφορά: οι ακτίνες  είναι οξείες, αιχμηρές, φαίνονται σαν εγχειρίδια, σαν ξίφη, σαν αιχμές δοράτων. Γνωρίζουμε ότιτο δόρυ ήταν το κύριο όπλο των ηρώων της Ιλιάδας αλλά και των Μακεδόνων (σάρισα). Η εκτίμηση ότι οι ακτίνες προσλαμβάνονται ως αιχμές δοράτων δεν πρέπει να είναι άστοχη: μας το επιβεβαιώνει με τον καλύτερο τρόπο η Ιλιάδα και η Οδύσσεια και  αυτές τις μαρτυρίες θα μελετήσουμε σήμερα, μεταξύ των άλλων.

Continue reading →

πεοπλαστική: η ιδεολογία της μεγάλης ψωλής

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Αν δεν απατώμαι, και μάλλον δεν απατώμαι (εάν κάνω λάθος θα ήθελα να μου το υποδείξετε), οι μόνοι άνδρες που νοιάζονται για το μέγεθος, δηλαδή το μάκρος και το πάχος, της πούτσας τους είναι οι άνδρες του δυτικού πολιτισμού. Κι αναρωτιέμαι: γιατί ενώ οι άνδρες άλλων πολιτισμών δεν ασχολούνται με τη πούτσα τους, οι του δυτικού πολιτισμού περνάνε τη ζωή τους με το χάρακα στο χέρι, θαυμάζουν τους ψωλαράδες, περιφρονούν και χλευάζουν τους μικροψώληδες, τρέχουν στα χειρουργεία να μεγαλώσουν τον πούτσο τους; Γιατί ο πούτσος μας πρέπει να είναι μεγάλος και χονδρός; Τι σημαίνει μεγάλος και χονδρός; Ποιο είναι το κριτήριο αξιολόγησης; Πως διαμορφώνεται αυτό το κριτήριο;

Με αυτά τα ζητήματα θα ασχοληθούμε σήμερα αλλά πριν το κάνω θα ήθελα να αφηγηθώ ένα περιστατικό που συνέβη σε γνωστό μου. Πήγε σε μια κλινική να μεγαλώσει τη πούτσα του, τη μεγαλώσανε, δεν ξέρω πως γίνεται, και κει που ήταν ξαπλωμένος στο κρεβάτι, λίγο μετά την επέμβαση, περνάει από μπροστά του μια νοσοκόμα με ψιλοδιαφανή ρόμπα, του σηκώνεται, κόβονται τα ράμματα και γίνεται ο πούτσος του πεδίο μάχης, της μάχης του Βατερλό, ας πούμε. . .

Κι ας  θυμηθούμε και το σύνθημα των οπαδών του Ολυμπιακού όταν η ομάδα τους βάζει γκολ, όταν δηλαδή επιτυγχάνεται η πολυπόθητη διείσδυση της πεόσφαιρας στην καλά φυλασσόμενη περιοχή του αντιπάλου, στη συμβολική του κωλοτρυπίδα:

τσούζει, πονάει, ο Πειραιάς γαμάει

Continue reading →

δείγματα πολιτικής μυωπίας

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Σήμερα, θα εκθέσω κάποιες σκέψεις σχετικά με τις διαμαρτυρίες στο Βερολίνο και το Παρίσι και στην συγκέντρωση-διαδήλωση του κινήματος ‘δεν πληρώνω’ στο Σύνταγμα, την Τρίτη, 1 Μαρτίου. Προκαταβολικά, εκφράζω κατηγορηματικά τη διαφωνία μου και θα εξηγήσω γιατί θεωρώ αυτά τα περιστατικά δείγματα πολιτικής μυωπίας.Θα υποστηρίξω ότι η διαμαρτυρία, όπως και η ικεσία (διαδηλώσεις-λιτανείες)  ενισχύουν τον Κύριο καπιταλιστή και τα τσιράκια τους, ενώ η διαδήλωση ενός κινήματος που δεν είναι κίνημα αλλά στάση, σταμάτημα, καταργεί την ισχύ του, την ευτελίζει, ισχύς η οποία προέρχεται από το πέρασμα στην πράξη, ενός τρόπου διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου που βασίζεται στα αξιώματα νικάμε χωρίς να πολεμάμε και πρώτα νικάμε και μετά πολεμάμε. Ένα βήμα μπρος, δυο βήματα πίσω.

Θλίβομαι αλλά δεν απογοητεύομαι. Οι παλιές αντιλήψεις, ιδέες, πρακτικές, αξίες  δύσκολα εγκαταλείπονται, οι νέες αργούν να φανούν. Από τη στιγμή όμως που οι παλιές είναι ετοιμοθάνατες, είναι ζήτημα χρόνου να σκάσουν μύτη οι νέες. Και να διαδοθούν ταχύτατα, όταν το επιτρέψουν και οι συνθήκες.

Continue reading →

λευτεριά στον Άρη Σειρηνίδη – η αλληλεγγύη είναι το όπλο μας

Ο πλούτος των καπιταλιστών είναι κεφάλαιο, ο δικός μας πλούτος είναι οι σχέσεις μας

Σε λίγες μέρες ξεκινάει η δίκη του Άρη Σειρηνίδη. Η υπόθεση του Άρη Σειρηνίδη    είναι μία από αυτές που σηματοδοτούν την ποιοτική αναβάθμιση της κρατικής καταστολής καθώς δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να στηρίζει τις κατηγορίες εναντίον του και πρόκειται για φρονηματική δίωξη και προφυλάκιση. Πριν από μερικούς μήνες όλοι οι αλληλέγγυοι στα κείμενα τους ανέλυαν τα γεγονότα και αποκάλυπτε ο καθένας με το δικό του τρόπο τη σκευωρία που στήθηκε σε βάρος του. Γράφαμε τότε: Όλα αυτά δείχνουν ότι η σκευωρία θα προκαλέσει θυμηδία στο κρατικό δικαστήριο για το χονδροειδές της προσέγγισης των μπάτσων, των άλλων οργάνων του κράτους.

Continue reading →

από την απεργία πείνας στην απεργία γλεντιού: από την παθητική στην ενεργητική απουσία

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Θα ενθαρρύνατε, φίλες και φίλοι,  κάποιον, θα προτείνατε σε κάποιον να κάνει απεργία πείνας; Δε νομίζω. Γιατί δεν θα το κάνατε; Από την άλλη, δεν θα ταΐζατε με το ζόρι κάποιον απεργό πείνας, δεν θα τον παρεμποδίζατε να κάνει απεργία πείνας, έτσι δεν είναι; Γιατί δεν θα το κάνατε; Εάν μπορούσατε να βοηθήσετε κάποιον που κάνει απεργία πείνας, θα το κάνατε; Νομίζω πως θα το κάνατε. Πως μπορείτε να βοηθήσετε απεργούς πείνας; Τι είναι μια απεργία πείνας; Τι διαφορά και τι ομοιότητα έχει με την απεργία; Με αυτά τα ερωτήματα θα καταπιαστούμε σήμερα, φίλες και φίλοι. Και θα καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η ομαδική απεργία πείνας, η έσχατη μορφή παθητικής απουσίας, βρίσκεται στον αντίποδα της γενικής απεργίας διαρκείας, της ενεργητικής απουσίας, διότι ο μόνος τρόπος να βοηθήσουμε τους απεργούς πείνας είναι η γενική απεργία διαρκείας, την οποία και δεν θα κάνουμε, ασφαλώς. Εάν γίνει, και είναι όντως γενική, το πρόβλημα των μεταναστών απεργών πείνας να λυθεί μέσα σε μια ώρα. Κατά συνέπεια,  η ζωή των απεργών πείνας επαφίεται στα φιλάνθρωπα αισθήματα και τις πολιτικές σκοπιμότητες του Κυρίου. Αυτός θα είναι ο έσχατος κάτοχος και κριτής της ζωής μας και του θανάτου μας. Αυτή είναι η έσχατη μορφή παθητικής απουσίας. Και υπάρχει διότι δεν υπάρχει η έσχατη μορφή ενεργητικής απουσίας. Που δεν είναι η γενική απεργία διαρκείας αλλά η απεργία γλεντιού, η αποχή από την εξάντληση, τη στέρηση, την ανησυχία, την επισφάλεια, την ταλαιπωρία. Η απεργία γλεντιού είναι μια απεργία χωρίς αιτήματα, είναι η έσχατη κατάφαση της ζωής, που είναι απλή, όμορφη και εύκολη: κατάφαση του παιχνιδιού, της έκφρασης, του χορού, της δημιουργίας, του έρωτα, της Τέχνης, του τραγουδιού.

Πανταχού Απουσία είναι η γενική απεργία γλεντιού. Είναι ένας άλλος τρόπος διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου. Ένας άλλος. . .

Continue reading →

ο φόβος φυλάει τα έρμα: ο φόβος ως φύλακας του ποιμνίου των υπάκουων υπηκόων

φίλες και φίλοι καλή σας μέρα

Θα έχετε προσέξει ότι πολύ συχνά οι πολιτικοί ηγέτες, τσιράκια (υπηρέτες) του Κυρίου καπιταλιστή της παραγωγής και του χρήματος, χρησιμοποιούν παροιμίες ποιμενικής προέλευσης για να σχολιάσουν μια κατάσταση ή να στείλουν κάποιο μήνυμα. Ο Γ. Αβέρωφ είχε πει ότι όποιο πρόβατο φεύγει από το μαντρί, το τρώει ο λύκος για να σχολιάσει την αποσκίρτηση κάποιου βουλευτή από το κόμμα. Ο Κώστας Καραμανλής απέφυγε να απαντήσει ερωτήσεις των δημοσιογράφων με την παροιμία μην ξύνεστε στη γκλίτσα του τσοπάνη (Καθημερινή, 22/01/06) ενώ την ίδια παροιμία χρησιμοποίησε και ο υπουργός Μ. Χρυσοχοΐδης (Ελευθεροτυπία, 17/11/09). Όταν ο Κ. Παπούλιας εξελέξη για πρώτη φορά Πρόδρος της Δημοκρατίας είχε δηλώσει ότι ‘εάν δεν εκλέγονταν θα γίνονταν τσέλιγκας’ (Στο ‘Ένα’ κάποιας Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, δεν έχω σημειώσει την ημερομηνία). Αναρωτιέται λοιπόν κανείς: γιατί οι ηγέτες μας καταφεύγουν στη χρήση ποιμενικών παροιμιών; Η απάντηση δεν είναι δύσκολη. Θεωρούν τους υποτελείς Παραγωγούς ως λογικά πρόβατα, ως ένα κοπάδι υποτελών, τους εαυτούς τους δε βοσκούς λογικών προβάτων, ποιμένες λαών. Την ίδια αντίληψη κυριαρχεί και στον χριστιανισμό: ο ιερέας είναι πνευματικός ποιμήν, ενώ οι ιερείς της Καθολικής Εκκλησίας είναι γνωστοί ως πάστορες, που σημαίνει ‘βοσκοί, ποιμένες’.

Σήμερα θα ασχοληθούμε με μια πολύ σημαντική ποιμενική παροιμία, ο φόβος φυλάει τα έρμα, διότι είναι πολύ σημαντική μιας και συμπυκνώνει τόσο τη στρατηγική του Κυρίου όσο και την πνευματική και ψυχολογική κατάσταση των υποτελών Παραγωγών. Και θα υποστηρίξω ότι ο φόβος ο προέρχόμενος από τον εκφοβισμό είναι ένας τρόπος διάλυσης, αποτροπής της σύναψης σχέσεων συνεργασίας και αλληλεγγύης μεταξύ των υποτελών, ότι είναι ένα μέσον συρρίκνωσης του εμμενούς κομμουνισμού.

Continue reading →

δεινός, φοβερός και τρομερός

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Λέμε κι ακούμε πολύ συχνά τις εκφράσεις ‘δεινός ρήτορας’, ‘τρομερός παίκτης’, ‘φοβερός συγγραφέας’ και είναι σαφές  ότι τα επίθετα αυτά σημαίνουν ‘επιδέξιος, ικανός, σημαντικός’. Είναι επίσης σαφές, μας το μαρτυρούν οι ίδιες οι λέξεις, ότι η αρχική τους σημασία θα πρέπει να είχε κάποια σχέση με το φόβο και συγκεκριμένα με τις λέξεις δέος, φόβος και τρόμος. Οι αρχαιότερες μαρτυρίες δεν μας αφήνουν κανένα απολύτως περιθώριο αμφιβολίας: τα επίθετα αυτά δήλωναν αυτόν που μπορεί να προκαλέσει φόβο στους άλλους. Οφείλουμε λοιπόν να δώσουμε μια απάντηση στο παρακάτω εύλογο ερώτημα που προκύπτει: πως να εξηγήσουμε την σημασιολογική εξέλιξη των επιθέτων δεινός, φοβερός και τρομερός;

Continue reading →

μήπως αρχίζει ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος; η επανεμφάνιση των νομάδων ποιμένων και η κλιμάκωση των ενδοποιμενικών συρράξεων

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Υπάρχει το ενδεχόμενο η σύναψη συμμαχιών μεταξύ των ποιμενικών φυλών της Λιβύης και η κλιμάκωση των συρράξεων να επεκταθούν σε όλη τη Β. Αφρική, και πέραν αυτής, να γενικευθούν και να εμπλακούν σε αυτές, λόγω του πετρελαίου,  και οι δυτικές καπιταλιστικές χώρες; Ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτής της εξέλιξης; Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου; Η επιδείνωση της ύφεσης; Η εμπλοκή και άλλων καπιταλιστικών χωρών; Η γενίκευση των συρράξεων σε ολόκληρο τον πλανήτη; Με αυτά τα ερωτήματα θα καταπιαστούμε σήμερα.

Continue reading →

ένοχα μυστικά: ερωτήματα που μας βοηθούν να κατανοήσουμε το ποδόσφαιρο

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα.

Ο σκοπός της Ανωτάτης Σχολής Κακών Τεχνών είναι να ανακαλύπτει, να θέτει, να εγείρει, να διατυπώνει ερωτήματα, να επιχειρεί να διατυπώσει κάποιες απαντήσεις και να συζητά ελεύθερα και ανοιχτόμυαλα τις απαντήσεις, και τα ερωτήματα των άλλων. Σήμερα, θα διατυπώσουμε κάποια ερωτήματα που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε το ποδόσφαιρο, το δημοφιλέστερο παιχνίδι/άθλημα/θέαμα παγκοσμίως.  Τα περισσότερα, σχεδόν όλα, από αυτά τα ερωτήματα διατυπώνονται για πρώτη φορά και να ένα μεθοδολογικής φύσης ερώτημα: γιατί αποφεύγουμε να τα διατυπώσουμε;

Γιατί κάποιος, κάποια διατυπώνει κάποιο ερώτημα και κάποιος όχι; Θα μπορέσουμε να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα,εάν πρώτα απαντήσουμε σε ένα άλλο: Γιατί τα παιδιά θέτουν συνεχώς ερωτήματα;  Θα μου πείτε επειδή δεν ξέρουν, δεν γνωρίζουν και θέλουν να μάθουν. Πολύ ωραία. Οι ενήλικες γιατί δυσκολεύονται να ρωτήσουν, να εντοπίσουν ένα ερώτημα; Τα γνωρίζουν όλα, όλα τα έχουν κατανοήσει. Όχι, φίλες και φίλοι, κατά κανένα τρόπο! Δεν είναι λοιπόν η άγνοια και η φιλομάθεια μόνο που μας ωθεί να ανακαλύψουμε κάποια ερωτήματα. Όχι, είναι και κάτι άλλο.

Θέτουμε τα ερωτήματα όχι για να περάσει η ώρα μας αλλά και για να διατυπώσουμε μια απάντηση. Επειδή όμως δεν μπορεί να υπάρξει μια απάντηση, αναγκαστικά θα υπάρξει συζήτηση. Με τη συζήτηση όμως υπάρχει ένας κίνδυνος ο οποίος μπορεί να μην είναι τρομακτικός αλλά ενδέχεται να μας αναστατώσει. Και δεν το θέλουμε. Αμυνόμαστε. Δεν θέλουμε να συζητήσουμε. Άρα, τα ερωτήματα δεν μας ενδιαφέρουν.

Για να γίνω πιο σαφής και απλός, ας εκθέσω το πρώτο ερώτημα: Γιατί οι άνδρες συζητούν για αυτοκίνητα, ποδόσφαιρο και γαμήσι;

Ποιος άνδρας έχει τη διάθεση να κατανοήσει γιατί συζητά αυτά τα θέματα όταν βρεθεί με άλλους άνδρες;  Δεν νομίζω ότιν είναι πολλοί. Είναι ελαχιστότατοι. Άρα, ο άνδρας που δεν θέλει να κατανοήσει γιατί συζητά αυτά τα ζητήματα, δεν θα επινοήσει, δεν θα θέσει αυτό το ερώτημα. Αμύνεται. Και τι είναι η άμυνα; Τι προστατεύει, τι υπερασπίζει; Ένοχα μυστικά;

Continue reading →

οι φύλαρχοι της Λιβύης: από τον ποιμενισμό στον καπιταλισμό

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Πριν από κάνα δυο μέρες άρχισα να γράφω ένα κείμενο για τον ποιμενισμό και τον καπιταλισμό στη Λιβύη αλλά δεν το ολοκλήρωσα. Δεν είναι η πρώτη φορά και θα σας ήμουν ευγνώμων εάν δείξετε κατανόηση. Δεν είμαι γραφιάς του γραφείου, δεν είμαι επαγγελματίας, μια στραβή ή κάτι έκτακτο να συμβεί, και συμβαίνει συχνά, δεν μου επιτρέπει να συνεχίσω, να ολοκληρώσω. Αυτά όμως που έχω να πω δεν φεύγουν από το κεφάλι μου κι αν δεν τα εκθέσω θα σκάσω όπως θα σκάσω εάν δεν κατουρήσω. Το γράψιμο και το κατούρημα δεν διαφέρουν και πολύ, έτσι δεν είναι, Θόδωρα;

Ακούμε και διαβάζουμε συχνά για τους φυλάρχους, σεΐχηδες της Λιβύης και κάποιων άλλων αραβικών κοινωνικών σχηματισμών.  Ποιοι είναι αυτοί οι φύλαρχοι; Με αυτό το ερώτημα θα ασχοληθώ σήμερα, Κυριακή, αργεί να ξημερώσει. Και πως εμπλέκονται στην εξέγερση που εκτυλίσσεται στη Λιβύη; Τα ερωτήματα αυτά δεν διατυπώνονται και δεν επιχειρείται καμιά απάντησή τους και ο λόγος είναι προφανής: υπάρχει πλήρης αδιαφορία και άγνοια σχετικά με τον ποιμενικό τρόπο  παραγωγής και τη σχέση του με τον καπιταλισμό. Ασχολούμαι, θεωρητικά και ιστορικά,  με τον ποιμενισμό εδώ και πολλές δεκαετίες και να που τώρα αυτή η γνώση ίσως να μας φανεί χρήσιμη.

Με άλλα λόγια, θα επιχειρήσουμε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα. Ποιες είναι οι επιδιώξεις των εξεγερμένων; Η εξισωτική διανομή του τεράστιου κοινωνικού πλούτου ή η συμμετοχή των φυλάρχων στην διανομή της λείας, των προσόδων του πετρελαίου;

Η απάντησή μου: εάν οι εξεγερμένοι αποτινάξουν τον αρχαϊσμό του ποιμενισμού και στραφούν προς μια εξισωτική και κοινωνική χρήση του κοινωικού πλούτου, τότε θα έχουμε μια γνήσια κοινωνική επανάσταση. Εάν οι φύλαρχοι αποσπάσουν την υπακοή και την αφοσίωση των ποιμένων, τότε οι νέοι Καντάφηδες θα είναι οι φύλαρχοι αυτοί. Και θα το κάνουν υποστηρίζοντας καταρχήν τους εξεγερμένους, όπως έκαναν οι φύλαρχοι, οι σεΐχηδες, των ισχυρότερων φυλών  Χάσεντ και Μπακίλ στην Υεμένη. (Καθημερινή, 26/02/2011).

Θα δούμε ποια θα είναι η έκβαση αυτής της πολύ ενδιαφέρουσας κοινωνικής και ιδεολογικής-πολιτισμικής σύγκρουσης.

Continue reading →