νομαδισμός και μεταμοντέρνα λατρεία του νομαδικού ποιμενισμού

    φίλες και φίλοι, καλή σας  μέρα

     Τις επιθυμίες  και τις πρακτικές των εργαζομένων της εκτέλεσης να εργάζονται όσο γίνεται λιγότερο, να εργάζονται σε όλο τον πλανήτη και να μην ασκούν κάποιο επάγγελμα, πολλοί φιλόσοφοι και κοινωνιολόγοι, (σχεδόν) όλοι ακαδημαϊκοί, μεταξύ των οποίων οι Φουκό, Ντελέζ, Γκουαταρί, Βίρνο, Νέγκρι, Χάρντ, Γαβριηλίδης  είναι οι πιο γνωστοί, ονομάζουν νομαδισμό, όρος που παραπέμπει στον ποιμενικό νομαδισμό, στον νομαδικό ποιμενικό  τρόπο παραγωγής, στον νομαδικό ποιμενικό πολιτισμό –  ο οποίος είναι ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να επινοήσει και να πράξει το ανθρώπινο είδος – τα ναζιστικά κρεματόρια ήταν καπιταλιστική αναβίωση του νομαδικού ποιμενισμού. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι οι παραπάνω στοχαστές βλέπουν με συμπάθεια τον ποιμενικό νομαδισμό – βλέπουν με συμπάθεια κάποια χαρακτηριστικά του ( τη βία, το ανυπότακτο των νομάδων, τη λατρεία των αχανών εκτάσεων και την ταχεία κίνηση σε αυτές, μέχρι και κάποιες ελάχιστες επιβιώσεις μητριαρχίας), ενώ αποσιωπούν τη φύση του, εάν την έχουν κατανοήσει –  εάν δεν την έχουν κατανοήσει, τί να πούμε;  

      Αφορμή του σημερινού σημειώματος η ανάρτηση στο nonadic universality δύο μεταφρασμένων από τον Άκη Γαβριηλίδη αποσπασμάτων (θα μας απασχολήσουν διεξοδικά προσεχώς) από το βιβλίο του Μισέλ Ρους (Michel Rouche) La violence nomade (Fayard, Raris, 2009), βιβλίο που επιχειρεί να βγάλει λάδι και τον νομαδικό ποιμενισμό και τους Ούννους και τον Αττίλα: δεν θα κόψω τις φλέβες μου γιατί και τις αγαπώ και τις χρειάζομαι. Σήμερα θα υποστηρίξω ότι η επιλογή του όρου νομαδισμός για να χαρακτηριστεί η ανυπότακτη κινητικότητα ( πραγματική, φαντασιακή και συμβολική) των Υποτελών Παραγωγών στον καπιταλισμό είναι ατυχέστατος, λίαν επιεικώς,  και θα αναρωτηθώ για ποιους λόγους υιοθετήθηκε.  Άγνοια του νομαδικού ποιμενισμού;  Λατρεία της βίας των νομάδων από τους πρώην υποστηρικτές της ένοπλης βίας;  Πώς να εξηγήσουμε τη γοητεία που ασκεί πάνω τους ο νομαδικός ποιμενισμός;  Μήπως, η πιο σοβαρή ένσταση και κριτική, ο τρόπος σκέψης τους σε αυτή την περίπτωση είναι ποιμενικός;  

    Το βασικό ερώτημα που με απασχολεί είναι το εξής:  Θα μπορούσε να έχει υιοθετηθεί κάποιος άλλος όρος –  και ποιός;  Για να απαντήσουμε σε όλα αυτά τα ερωτήματα, φίλες και φίλοι, θα πρέπει να κάνουμε μια αναδρομή στην κινητικότητα του ανθρώπινου είδους. Θα το κάνουμε.

    Εν τω μεταξύ, για τον νομαδικό ποιμενικό τρόπο παραγωγής:  

 https://www.badarts.gr/2010/05/%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%84%cf%81%cf%8c%cf%80%ce%bf-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%b3%ce%ae%cf%82/

Continue reading →

αδιόρατος κοινωνικός πόλεμος: πολιτικά ερείπια κοινωνικών σεισμικών δονήσεων

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

    Αναρωτιέμαι τώρα τελευταία ποια κοινωνική ομάδα και κάτω από ποιες συνθήκες θα μπορούσε να πάρει τις καραμπίνες.  Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί εάν καταργούνταν οι συντάξεις ή ακόμα κι αν μειώνονταν 50%. Δεν ξέρω που θα πήγαιναν οι συνταξιούχοι με τις καραμπίνες στα χέρια και τι θα  έκαναν –  στα σπίτια βουλευτών;  στις Εφορίες;  στη Βουλή;  στο Υπουργείο που θα έπαιρνε την απόφαση δραστικής μείωσης ή κατάργησης των συντάξεων;  Να σκοτώσουν, να εκφοβίσουν, να απειλήσουν;  Δεν ξέρω. Εκείνο που ξέρω είναι ότι πολύ σύντομα θα επέστρεφαν σπίτια τους ταπεινωμένοι, ξεφτιλισμένοι και απογοητευμένοι.  Οι συντάξεις όμως απλά θα μειωθούν ή θα μειώνονται συνεχώς τόσο όσο θα επιτρέπεται στους συνταξιούχους να σέρνουν  τα κουρασμένα βήματά τους  πάνω στη Γή, έως ότου θλιμμένοι,  που δεν θα μπορούν να βοηθήσουν τέκνα κι εγγόνια, μετακομίσουν στον ανύπαρκτο άλλο Κόσμο και τους φάνε τα υπαρκτά σκλήκια.  

     Η έντονη μετακίνηση των τεκτονικών κοινωνικών πλακών θα καταλαγιάσει όταν οι επιδιώξεις του Κυρίου εκπληρωθούν, σε καμιά δεκαριά χρόνια, όταν πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις κλείσουν (αλλά και μεγάλες), όταν ένα μεγάλο μέρος των αυταπασχολούμενων εξαφανιστούν, όταν οι συντάξεις μειωθούν στο μισό του σημερινού μισθού, όταν η ανεργία φτάσει το 40%,  όταν οι μισθοί θα γίνουν μισθοί απλής ζωικής επιβίωσης και αναπαραγωγής, όταν το Κράτος συρρικνωθεί και περικοπούν οι κοινωνικές δαπάνες για να μειωθούν οι φόροι των μεγάλων επιχειρήσεων και τονωθεί η ανταγωνιστικότητα, η επιβίωσή τους δηλαδή μέσα στα πλαίσια του διεθνούς καπιταλισμού. Όταν όλα αυτά θα συμβούν, συμβαίνουν ήδη, το κοινωνικό τοπίο θα είναι κάπως έτσι: το ένα τρίτο των Υποτελών θα εργάζεται, θα γαμιέται στη δουλείά με σκυμμένο το κεφάλι και τουρλωμένο τον κώλο (με το βιομηχανικό προλεταριάτο των εξαγωγικών βιομηχανιών να είναι το πιο καλοπληρωμένο τμήμα αυτού του στρώματος και το πιο υπάκουο και πειθήνιο), το ένα τρίτο μια ζωή θα ψάχνει για δουλειά και όλο και κάτι θα ψιλοβρίσκει, θα το χοντρογαμάνε και θα το ψιλοπληρώνουνε, όταν το πληρώνουνε, το ένα τρίτο θα χάσει κάθε ελπίδα ότι θα μπορέσει μια μέρα να βρει δουλείά. Αυτό θα είναι το κοινωνικό τοπίο σε δέκα το πολύ χρόνια, φίλες και φίλοι. Έχει αρχίσει να διαμορφώνεται εδώ και τέσσερα χρόνια, σε δέκα το πολύ η κατάσταση θα έχει ξεκαθαρίσει.

   Μέχρι τότε όμως θα ζήσουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα δεκαετία πολιτικών εξελίξεων, όχι ότι οι

Continue reading →

ο μεταφυσικός κομμουνισμός και ο εμμενής κομμουνισμός

ο ανθρωπος στο νησι

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα   

    το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον γιούργκο    

    Εάν κάποια στιγμή θελήσετε να διαβάσετε κάποιο ενδιαφέρον βιβλίο της κοινωνικής ανθρωπολογίας, εάν δεν το έχετε διαβάσει, θα σας πρότεινα ένα βιβλίο που περιγράφει πως μια εξισωτική, κομμουνιστική κοινωνία κυνηγών – τροφοσυλλεκτών μπορεί να μετεξελιχθεί σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, από μέρα σε μέρα,  σε μια κοινωνία άκρως ανταγωνιστική και εγωιστική, σε μια κοινωνία που έχει εξαλειφθεί σχεδόν κάθε στοιχείο κοινωνικότητας. Πρόκειται για το βιβλίο του ανθρωπολόγου Κόλιν Τερνμπουλ (Colin M. Turnbull) The Mountain People (Λονδίνο, 1974, β΄ εκδοση –  15 εβρά κοστίζει). Ο συγγραφέας αφηγείται την  ιστορία μιας κυνηγητικής-τροφοσυλλεκτικής φυλής της βόρειας Ουγκάντας, τη φυλή Ικ, την οποία έδιωξαν από τις περιοχές που ζούσαν με αποτέλεσμα να βρεθεί η φυλή αντιμέτωπη με το φάσμα της πείνας και των αναπόφευκτων ασθενειών. Οι πεινασμένοι , ασθενείς και εξουθενουμένοι κυνηγοί-τροφοσυλέκτες ξέχασαν εν μια νυκτί κάθε πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης και πρόκριναν την ικανοποίηση του ατομικού και μόνο συμφέροντος, προσπαθώντας να αποκομίσουν σε βάρος των άλλων, κυρίως κρυφά, όσο περισσότερα μπορούσαν. Θα έλεγα ότι περιήλθαν σε μια προανθρώπινη κατάσταση, στην κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει και εμείς στις καπιταλιστικές κοινωνίες.    

    Έγραψα πιο πάνω ότι στις νέες συνθήκες που εξαναγκάστηκαν να ζουν οι Ικ εξαλείφθηκε σχεδόν κάθε στοιχείο κοινωνικότητας και τόνισα το σχεδόν. Εάν εξαφανίζονταν κάθε στοιχείο κοινωνικότητας, δεν θα υπήρχε  πια κοινωνία. Η διαπίστωση αυτή ισχύει για κάθε κοινωνία που προκρίνει το ατομικό σύμφέρον και τον εγωισμό/ανταγωνισμό έναντι της συνεργασίας και αλληλεγγύης, ισχύεει και για τις καπιταλιστικές κοινωνίες. Τί είναι λοιπόν αυτό το σχεδόν;  Αυτό το σχεδόν είναι η ελάχιστη κοινωνικότητα που αποτρέπει τη διάλυση μιας κοινωνίας. Αυτή την ελάχιστη κοινωνικότητα την αποκαλώ εμμενή κομμουνισμό. Σήμερα θα ήθελα να εκθέσω συνοπτικά τις απόψεις που κυκλοφορούν σχετικά με τον κομμουνισμό με κριτήριο τα εξής ερωτήματα: υπήρξε κομμουνισμός;  Υπάρχει;  Θα υπάρξει; Κυκλοφορούν τρία μοντελάκια.

 

Continue reading →

Πλατύποδα, τί θα κάνουμε τώρα;

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

    Έφτασε στα χέρια μου το πρώτο τεύχος του περιοδικού Πλατύπους (Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2013) που εξέδωσε η ομώνυμη πολιτική ομάδα, η βασική επιδίωξη της οποίας είναι η πρακτική ανασυγκρότηση μιας μαρξιστικής Αριστεράς. Στο οπισθόφυλλο του περιοδικού διαβάζουμε τα εξής: Η Αριστερά είναι νεκρή!  Ζήτω η Αριστερά!

Continue reading →

η παρενόχληση του θανάτου από τον οδηγό στη Φόρμουλα 1 Μίκαελ Σουμάχερ

το ματι

     φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα    

    Ο γερμανός Μίκαελ Σουμἀχερ, απόγονος κάποιου παπουτσή του μεσαιωνικού παρελθόντος, είναι κλινικά νεκρός εδώ και πάνω από 70 μέρες. Και είναι και δεν είναι νεκρός·  και είναι και δεν είναι ζωντανός –  δεν είναι όμως νεκροζώντανος. Νεκροζώντανος είναι ο ζωντανός που θα πεθάνει – ο ετοιμοθάνατος γέρος, ο καταδικασμένος σε θάνατο, ο μελλοθάνατος (αυτός που οι γιατροί του δίνουν κάποιους μήνες ή κάνα δυο χρόνια ζωή), η ιστορική Αριστερά. Θα έλεγα ότι είναι περισσότερο νεκρός παρά ζωντανός. Όχι, θα έλεγα κάτι άλλο – ο Μίκαελ Σουμάχερ είναι νεκρός.  Η τεχνοεπιστήμη μπορεί και τον κρατάει τόσο ζωντανό ώστε να μην είναι απολύτως νεκρός. Η τεχνοεπιστήμη, οι γιατροί και οι συγγενείς παρεμβάλλονται μεταξύ της ζωής και του θανάτου, ο καθένας για τους δικούς του λόγους.     

     Νομίζω ότι μετά από 70 μέρες είναι πια ζήτημα χρόνου να σηκώσουν τα χέρια τους οι εμπλεκόμενοι της παρεμπόδισης του θανάτου του Μίκαελ Σουμάχερ και να παραδεχτούν ότι ηττήθηκαν, ότι  έχασαν τη μάχη με τον θάνατο – ο Σουμάχερ την έχει χάσει ήδη προ πολλού. Την έχασε όταν έκανε το μοιραίο λάθος να παραβεί τους κανόνες οριοθέτησης της χιονοδρομικού μονοπατιού, να παραβεί τους περιορισμούς που έθεσαν οι συντονιστές του χιονοδρομικού κέντρου για να προστατεύσουν τους επισκέπτες από τα αιχμηρά και αθέατα βράχια σε εκείνο το σημείο.   Αναρωτιέμαι και ερωτώ: γιατί παρέβη τους περιορισμούς και τους κανόνες ο Μίκαελ Σουμάχερ;  

     Το ερώτημα αυτό, απ΄ όσο γνωρίζω, δεν έχει διατυπωθεί και δεν έχει απαντηθεί. Θα το κάνουμε εμείς σήμερα.

  Continue reading →

Πλάτων και Ιλιάδα: 1. Συμπόσιον

ο μαναβης (του Παύλου)

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα   

    Το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Διογένη.   

    Εκτός από φιλόσοφος ο Πλάτων είναι κι ένας σπουδαίος λογοτέχνης·  ξέρει να γράφει –  διαβάζοντας κάποιους από τους διαλόγους του περνάς καλά. Εάν με ρωτήσετε να σας πω ποιο κείμενο του Πλάτωνος είναι το λογοτεχνικό του αρρωστούργημα χωρίς δεύτερη σκέψη θα σας πω: το Συμπόσιον!      

     Είναι βέβαιο ότι ο Πλάτων ενδιαφέρεται πολύ για τον έρωτα – και, ιδίως, για τον έρωτα μεταξύ ανδρών, μάλλον μεταξύ του άνδρα και του έφηβου· ο έρωτας αυτός είναι γνωστός με τον όρο παιδικά. Τα παιδικά όμως, η παιδεραστεία, και οι δύο πλατωνικοί όροι, ήταν μια πρακτική της τάξης των  αριστοκρατών. Το γιατί, θα το εξετάσουμε μια άλλη μέρα, παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον. Το μόνο που μπορώ να πω τώρα για τα παιδικά είναι το εξής, χωρίς να μασάω τα λόγια μου: μέχρι να βγάλεις γένια, να γίνεις 18-2ο χρονών, σε γαμούσαν· μόλις γινόσουν άνδρας,  γαμούσες εσύ. Η αρχαία ελληνική γραμματεία μας τα λέει αυτά, μεταξύ των οποίων και το πλατωνικό έργο, εγώ απλά τα μεταφέρω. Γνωρίζουμε ότι ο Πλάτων δεν έκανε οικογένεια, δεν έκανε παιδιά. Δεν γνωρίζουμε εάν τον τραβούσαν οι γυναίκες – μάλλον όχι. Πώς πέρασε την ογδοντάχρονη ζωή του; Παίζοντας το πουλί του; Μόνο γαμούσε; Μόνο γαμιόταν; Γαμούσε και γαμιόταν; Δυσκολεύομαι πολύ να καταλήξω σε κάποιο συμπέρασμα.   

     Η συγγραφή όμως του Συμποσίου, το ενδιαφέρον του Πλάτωνος για τα παιδικά, μας παρωθεί να διατυπώσουμε κάποια πολύ βάσιμη εικασία. Στο Συμπόσιο τον απασχολεί ένα πρόβλημα που απασχολούσε όλη την τάξη των αριστοκρατών: εάν γαμάμε τα παιδιά μας, μέχρι να  γίνουν άνδρες, δεν τα υποβιβάζουμε στην κατάσταση της γυναίκας; Μεταξύ εραστή άνδρα και εφήβου ερωμένου συναπτόταν μια σχέση Κυριαρχίας στην οποία ο Κύριος είναι ο άνδρας που τον χώνει και Υποτελής ο αγένειος έφηβος που τον τρώει. Επιτρέπεται όμως μεταξύ αριστοκρατών να συνάπτεται κυριαρχική σχέση;  Ο Πλάτων απαντά: όχι! Πρέπει να σταματήσουμε να γαμάμε τα παιδιά μας και να συνάπτουμε σχέσεις από τις οποίες θα απουσιάζει τα γαμήσι – αυτός είναι ο πλατωνικός έρωτας. Και τί θα γαμάμε; Θα γαμάμε τα παιδιά των Υποτελών τάξεων -των μικροκαλλιεργητών, των ακτημόνων, των θητών – γιατί όχι και τους νεαρούς δούλους. Οι εκφράσεις τα αφεντικά μας γαμάνε απηχούν αυτή την κατάσταση – σήμερα, το πρώτο μέλημα του αφεντικού είναι να γαμήσει την υπάλληλό  του· εάν δεν συναινέσει, θα την βιάσει.  Αυτός που γαμάει, είναι Κύριος· αυτός που γαμιέται, Υποτελής· κατά συνέπεια, ο Κύριος πρέπει να γαμάει κι ο Υποτελής να γαμιέται. Αμήν. 

     Ένα πρωινό θα καταπιαστούμε αναλυτικά με το Συμπόσιον και τη θεωρία του Πλάτωνος για τα παιδικά και την παιδεραστεία. Σήμερα όμως θα κάνουμε κάτι άλλο.

 

Continue reading →

εωράκαμεν τούς ληστάς

το τερας με διο μυτερα αυτια (της Αποστολιας)

     Η αναφορά που ακολουθεί ανήκει στον Ιωάννη Πετράκη, υπαστυνόμο του Κιλκίς, ο οποίος στις 7 Απριλίου 1923 αναφέρει στο τοπικό αστυνομικό τμήμα εγγράφως: 

λαμπυριζούσης και  σελαγιζούσης της σελήνης  παρά λίμνης της  Δοϊράνης, εωράκαμεν τους ληστάς. Κράζων δε,  σταθήτε, ρε πούστηδες, γαμώ το σταυρό σας και απαντησάντων κλάστε μας τ`αρχίδια, απέδρασαν.

– ω: ιστορία της κατάληξης του α΄ προσώπου ενικού του Ενεστώτα

το μοτιβο (της Αποστολίας)

     φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα    

   Το σημερινό σημείωμα το αφιερώνω στον Φιλίστορα και στον Βασίλη Κομήτη

     Η κατάληξη -ω του πρώτου προσώπου ενικού του Ενεστώτα (τρέχ-ω, λέγ-ω) ήταν και είναι ένα αίνιγμα, ένα μυστήριο· ταΐζω τη μεγαλομανία μου και σας λέω: παγκόσμια αποκειστικότητα!  με το σημερινό σημείωμα, φίλες και φίλοι, θα πάψει να είναι!  Αν το διαβάσει φέρελπις και φιλόδοξος φοιτητής/φοιτήτρια της Φιλολογίας ή της Ιστορικής Γωσσολογίας ας το κάνει διδακτορική διατριβή –  θα χαρώ πολύ γιατί θα μάθω κι άλλα πολλά. Γιατί όμως η κατάληξη -ω να χαρακτηρίζεται αίνιγμα, μυστήριο;   

Continue reading →

μέχρι να πεθάνω, θα περιμένω να συγκροτηθεί ένα κόμμα που θα ονομάζεται ‘ εικοσάωρο και μισθός για όλους ‘

το παιδι που κοροηδευει (του Παύλου)

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα   

    Θα κάνω, και δεν θα σταματήσω ποτέ να κάνω,  μια ακόμα απόπειρα να διασκεδάσω τους φόβους, τις επιφυλάξεις, τις ενστάσεις που προκαλούν το άκουσμα και το διάβασμα  της λέξης κόμμα.  Εάν μπορούσα να μεταχειριστώ κάποια άλλη λέξη,  θα το έκανα αλλά υπάρχει άλλη λέξη;  Θα μπορούσα να μεταχειριστώ τον όρο ομοσπονδία συμβιωτικών ομάδων,  αλλά κι αυτή δεν θα ήταν κόμμα;  Θα ήταν. Γιατί λοιπόν να παίζουμε με τις λέξεις;  Όταν λοιπόν λέω κόμμα εννοώ μια ομοσπονδία συμβιωτικών ομάδων, πάσης φύσεως συμβιωτικών ομάδων, που έχουν σαφή επίγνωση ότι ανά πάσα στιγμή ενδέχεται να σκάσει μύτη ο ηγέτης και το θύμα –  ο ηγέτης που θα προσπαθήσει να γίνει Κύριος και το θύμα που θα άρει της αμαρτίες της ομάδας.  Αυτό το κόμμα είναι ένα κόμμα που δεν είναι κόμμα. Χωρίς μέλη, συνδρομές, αφισοκολλήσεις, συνέδρια, Κεντρική Επιτροπή, οργανώσεις βάσεις, τοπικές οργανώσεις, ιεραρχία, γραφειοκρατία, θυσίες, στρατωνισμούς, ασκητισμό, ακτιβισμό. Μπορεί να υπάρξει ένα τέτοιο κόμμα; Γιατί πρέπει να συγκροτηθεί, πώς; Από ποιούς;  Ποιοί θα πάρουν την πρωτοβουλία της συγκρότησης;  Ποιές θα είναι οι κομβικές, οι πυρηνικές επιδιώξεις  αυτής της ομοσπονδίας συμβιωτικών ομάδων; Τί θα συμβεί εάν δεν συγκροτηθεί κι αν δεν σταθεί στο ύψος των περιστάσεων; 

   Continue reading →

εισαγωγή στον Ιππία Ελάττονα (3): ο Ἀγαθός είναι ο Δυνατός (ισχυρός), το ἀγαθόν είναι η ισχύς

το γερικο δεντρο (της Αποστολίας)

    φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα    

    Μερικές φορές οι ειδικοί που ασχολούνται με τη μελέτη και τη μετάφραση αρχαίων ελληνικών κειμένων διαπράττουν κάποιες τερατώδεις μαλακιούλες που περνάνε απαρατήρητες διότι είτε δεν επισημαίνονται, τις περισσότερες φορές, είτε αυτοί, αυτές που τις επισημαίνουν δεν τολμούν να υψώσουν τον τόνο της φωνής τους –  αν τον υψώσουν η ακαδημαϊκή τους σταδιοδρομία θα λήξει άκομψα, λίαν επιεικώς.  Δύο είναι αυτές οι μαλακιούλες: πρώτον, δεν μεταφράζουν λέξεις

 

Continue reading →