φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Μια μέρα, στο Βερολίνο, γνώρισα σε παιδική χαρά [Kindergarten, παιδικός κήπος!] μια γερμανίδα που συνόδευε τους δυο γιους της, δίδυμα, τεσσάρων χρονών, στην ηλικία του Alexander. Το ένα αγοράκι κάτασπρο, το άλλο κατάμαυρο. Μπορεί να είμαι από χωριό, αλλά αδιάκριτος δεν είμαι. Ο αδιάκριτος δεν γνωρίζει, ενώ θα έπρεπε να γνωρίζει. Εκτός εάν θέλει, συνειδητά ή ασύνειδα, να φέρει σε δύσκολη θέση τον άλλον, την άλλην.

Στο αδημοσίευτο ‘Κατά Αθανάσιον’ Ευαγγέλιο διαβάζω ότι η Μαριάμ, η μετονομασθείσα εκ των υστέρων  Παναγία, έμεινε έγγυος κατόπιν ιερού γάμου, παρτούζας,  με τους ιερείς του Ναού. Η εκδοχή  αυτή της εγκυμοσύνης της Μαριάμ δίνει απαντήσεις σε όλα τα άλυτα μυστήρια περί της συλλήψεως του υιού του Θεού. Προφανώς, δεν ισχύει ότι η δωδεκαετής Παρθένος Μαριάμ, που σημαίνει ‘πριγκίπισσα’, έμεινε έγκυος από τα αυτιά. Είναι πολύ δύσκολο. Το ότι η σύλληψις εγένετο εν τω  Ναώ, είναι βέβαιον. Βέβαιον εἰναι ότι δεν ήταν ένας ο ιερεύς: οι εξαίσιες ικανότητες του Ιησού εξηγούνται μόνο εάν υποστηρίξουμε την άμωμο σύλληψη, όπου ‘άμωμος’ σημαίνει ότι η συνεύρεση ήταν άνευ μώμου, άνευ ψόγου, άψογος, τουτέστιν, ὀτι η συνεύρεση ήταν πλήρους ηδονής και ανυπαρξίας στερήσεως.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλημέρες

Λένε, στην Τρανσιλβανία, στα ορεινά της Ρουμανίας,  ότι ο πρώτος βρικόλακας ήταν θηλυκού γένους. Έβαζε τους υπηρέτες της να σφάζουν παρθένες και με το αίμα τους γέμιζε τη μπανιέρα της. Ξέρετε, εκείνα τα χρόνια, 1700, 1800,  δεν υπήρχαν κέντρα αισθητικής, λιποαναρρόφησης, κρέμες ενυδάτωσης και αντιγηραντικές, δεν υπήρχαν πίλιγκ και λίφτιγκ, υπήρχε αίμα παρθένων, άφθονο, αναλόγως της ισχύος του συζύγου σου. Διότι,  προφανώς, ο σύζυγος της βρικολάκισσας, ή ο πατέρας της,  θα πρέπει να ήταν ισχυρός τοπικός φεουδάρχης ηγεμόνας για να μπορεί να εξασφαλίζει για τον εαυτό της μια τόσο φινετσάτη και κομψή πολυτέλεια. Σε αυτή την περίπτωση, αυτό το παρθενικό αίμα παύει να είναι μια οργανική ουσία των ζωντανών υπάρξεων και συγκαταλέγεται πια στην κατηγορία του κοινωνικού πλούτου, που μόνο η ίδια μπορεί να τον απολαύσει. Προϋπόθεση, μερικές παρθένες να χάσουν την ταλαίπωρη και μίζερη ζωή τους και να απαλλαγούν έτσι από τα βάσανα του μάταιου τούτου κόσμου. Το ότι σήμερα πια το αίμα είναι κοινωνικός πλούτος το γνωρίζουν όχι μόνο οι εθελοντές αιμοδότες αλλά και όσοι και όσες χρειάστηκαν αίμα, για τους ίδιους, τους φίλους ή τους συγγενείς.

Πιθανόν να  εκλάβετε την παραπάνω εκδοχή ως μία ακόμα έκφραση μισογυνισμού. Το κατανοώ. Σκεφτείτε όμως ότι και το θηλυκό έχει ασυνείδητο, ότι και το θηλυκό έχει ένα τέρας μέσα της που πρέπει να το ικανοποιήσει, ένα τέρας που θέλει να σκοτώσει, να φάει τον Άλλον, και να αιμομ(ε)ικτήσει. Ας σκεφούμε όμως και κάτι άλλο. Υποψιάζομαι ότι η εκδοχή αυτή έχει διατυπωθεί από γυναίκες της Τρανσιλβανίας, όχι από άνδρες. Οι γυναίκες γνωρίζουν πιο καλά τις γυναἰκες, πρώτον, άρα γνωρίζουν ότι μια γυναίκα μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο (η Θεοδώρα έπεισε τον Ιουστινιανό να σφάξουν τους εξεγερμένους στη στάση του Νίκα, δεκάδες χιλιάδες), γνωρίζουν ότι μια γυναίκα που είναι ερωτευμένη θα επιδιώξει σχέση, αν δεν τα καταφέρει όμως θα τον εκδικηθεί με τον όποιο πιο  σκληρό και ανηλεή τρόπο μπορέσει,  θα τον φονεύσει δηλαδή συμβολικά, θα τον διώξει αφού τον παίξει πρώτα  όπως η γάτα το ποντίκι. Ας σκεφτούμε επίσης ότι αυτή η απο τις γυναίκες επινοημένη εκδοχή δεν εστιάζει μόνο στη σχέση ασυνειδήτου-Κυριαρχίας αλλά και στα θύματα. Ηττημένες γυναίκες μας αφηγούνται την ιστορία, ηττημένες από Κυρίους και Κυρίες. 

Θα πρέπει λοιπόν να διακρίνουμε μεταξύ ερωτικού και κοινωνικού βαμπιρισμού, χωρίς να ξεχνάμε ποτέ ότι ενίοτε αυτές οι δύο μορφές  συμπλέκονται, όπως ήδη επισημάναμε. Εάν τώρα στρέψουμε τη προσοχή μας μόνο στον ερωτικό βαμπιρισμό, θα αναγκαστούμε να φέρουμε στο προσκήνιο τις πιπιλιές στο λαιμό. Η ανάγκη του ερωτευμένου αρσενικού/θηλυκού να πιει το αίμα του άλλου, της άλλης, είναι τόσο

Continue reading →

αντίδωρο

Δεν ήταν με τη μάνα του, ήταν με τον αδερφό του. Μεγαλύτερος, πρώτη φορά τον έβλεπα.

– Γειά σας, ρε μάγκες, χαιρέτησα, πετώντας ένα τσαλακωμένο δεκάεβρο πάνω στη δίκην πάγκου προθήκη ψυγείου των κρεάτων, διατελών εν ευθυμία, εξ ουζερίου προερχόμενος, στο οποίο δεν θα ξαναπάω· η σύγχυση μεταξύ μεζέ και γεύματος με ενοχλεί, όπως και μεταξύ ανθρώπου και προβάτου. 

– Καλημέρα, τι κάνεις; με ρωτάει ο μεγαλύτερος.

– Δεν είμαι καλά, του λέω.

– Τι έχεις;

– Είμαι ευτυχισμένος, του λέω.

Ξύνει το κεγάλι του.

– Δεν το κατάλαβα,  μου λέει.

-Όταν είμαστε ευτυχισμένοι, δεν είμαστε καλά, επαναλαμβάνω και συμπληρώνω: από τη πολλή ευτυχία μπορεί να μην σκέφτεσαι, να μη βλέπεις μακριά, να τρελαθείς, να πεθάνεις. . .

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Εάν χώσουμε το χέρι μας μέσα στην άμμο, η ποσότητα που θα κρατήσει το χέρι μας, η χούφτα μας, θα είναι μία δραχμή άμμου. Αντί της άμμου, φανταστείτε σιτάρι ή φασόλια ή ένα πακέτο μακαρόνια ή είκοσι μολύβια. Η δραχμή δηλώνει  αυτό που μπορούμε να κρατήσουμε μέσα στην παλάμη μας, με τα δάχτυλα του ενός χεριού μας. Η αρχαιότερη μαρτυρία της λέξης εντοπίζεται στον Ηρόδοτο (7, 144)· προέρχεται από την ίδια ρίζα από την οποία προέρχεται  και το ρήμα δράσσομαι (δράττομαι < δρακ-jομαι), ρήμα που διαβάζουμε δυο φορές στην Ιλιάδα (Ν 393= Π 486): κόνιος δεδραγμένος αιματοέσσης: ο νεκρός πέφτει στο χώμα και το κρατάει, κατά την επιθανάτια αγωνία του,  μέσα στις χούφτες του (δεδραγμένος), το οποίο όμως ξερό χώμα (κόνιος), είναι γεμάτο αίμα, από το δικό του ασφαλώς.

 Η λέξη δραχμή είναι της αρκαδικής διαλέκτου· στην αιολική εμφανίζεται ως  δαρχμά,  ενώ στη δωρική της Κρήτης ως δαρκμά και δαρχνά. Προέρχεται από το *δρακ-σμά > δραχμά > δραχμή (πρβλ. αικ-σμά > αιχμά, αιχμή). Η λέξη δεν απαντάται στην Ιλιάδα αλλά εικάζουμε βάσιμα ότι υπήρχε την εποχή που θεωρείται ότι συντέθηκε (750-700), όπως θα δούμε στη συνέχεια.  Την εποχή αυτή, θα έπαψε να δηλώνει γενικά αυτό που μπορεί κανείς να κρατήσει στο χέρι του και άρχισε να δηλώνει μια συγκεκριμένη ποσότητα ενός συγκεκριμένου αριθμού αντικειμένων. Αργότερα, μετά από έναν αιώνα,  η δραχμή είναι ένα ασημένιο νόμισμα, βάρους 4,3 γραμμαρίων, το 1/100 της μνας, ισοδύναμο σχεδόν με το ρωμαϊκό δηνάριο.  Γνωρίζουμε ότι η ασημένια δραχμή υποδιαιρείται σε έξι χάλκινους οβολούς: ο Πλούταρχος (Λύσανδρος 17) γράφει: δραχμήν δέ τους έξ οβολούς · τοσούτων γάρ η χείρ περιεδράττετο. Ναι, αλλά με το χέρι μας δεν μπορούμε να κρατήσουμε μόνο έξι μικροσκοπικούς οβολούς (οβελούς)  αλλά πολύ περισσότερους. Επιπλέον, γιατί  ονομάστηκε δραχμή αυτό το μικρό ασημένιο νόμισμα;  Επίσης, γιατί ονομάσαμε αυτά τα χάλκινα μικροσκοπικά και ευτελή νομίσματα οβολούς, από τη στιγμή που η αρχική σημασία της λέξης οβολός είναι ‘μεγάλη σιδερένια σούβλα’;

Continue reading →

 φἰλες και φίλοι, καλημέρες ερωτικές, νύχτες μαγικές κι ονειρεμένες!

Εάν είμαστε βέβαιοι ότι τα ζώα δεν ερωτεύονται, και θα δείξουμε ότι δεν ερωτεύονται, είμαστε υποχρεωμένοι να υποστηρίξουμε ότι κάποτε κι εμείς, ως ζώα, δεν ερωτευόμασταν. Εφόσον λοιπόν ο έρωτας είναι ένα από τα πολλά ιδιάζοντα χαρακτηριστικά του ανθρώπου, θα είναι ή λύση σε κάποιο πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε κατά  τη διαδικασία της ανθρωπογένεσης/κοινωνιογένεσης ή συνέπεια κάποιας άλλης λύσης σε κάποιο ή κάποια προβλήματα. Εάν τοποθετούσαμε τον έρωτα στη χρονική (κατά συνέπεια, και λογική) σειρά της εμφάνισης των ιδιαζόντων χαρακτηριστικών, θα τον τοποθετούσαμε μετά την απαγόρευση της αιμομειξίας.

Μου φαίνεται λογικό ότι πριν την απαγόρευση της αιμομειξίας, πριν κάνουμε ένα τεράστιο, αλλά όχι και καθοριστικό, βήμα για να γίνουμε άνθρωποι,  δεν υπήρχε έρωτας διότι υπήρχε η ελευθερογαμία. Η ελευθερογαμία και ο έρωτας μας φαίνονται ασύμβατα: στην ελευθερογαμία δεν υπάρχει επιλογή· η επιλογή επιβλήθηκε από την κατάσταση της απαγόρευσης της αιμομειξίας.

Κατά την εποχή της ελευθερογαμίας συνευρισκόμασταν πολύ πιο συχνά από ό,τι ως άνθρωποι. Οι μπονόμο (μοιάζουν με τους χιμπατζήδες αλλά είναι πιο μικρόσωμοι και πολύ λιγότερο βίαιοι)  συνευρίσκονται ερωτικά, χωρίς αυτό να σημαίνει και διείσδυση,  κάθε 15  (δεκαπέντε)  λεπτά της ώρας και οι χιμπατζήδες κάθε δύο (2) ώρες. Έχω την εντύπωση πως αυτή η κατάσταση λανθάνει κάτω από την μόνιμη και αέναη απώλεια του οίστρου του ανθρώπινου θηλυκού. Λογικό μας φαίνεται λοιπόν να εικάσουμε ότι κἀποτε και εμείς, ως απόγονοι ενός ανθρωπίδη που ήταν μια μείξη μπονόμπο και χιμπατζή, θα πρέπει να συνευρίσκομασταν κάθε μια ώρα, ας πούμε, μόνο που οι  συνευρέσεις αυτές ήταν πολύ πιο σύντομες. Ήταν ένας τρόπος όχι μόνο  σύσφιξης της κοινωνικής συνεργασίας  αλλά και εκτόνωσης του άγχους, χαρακτηριστικά που εντοπίζουμε και στην κατάσταση του ανθρώπινου έρωτα.

Continue reading →

φίλες και φίλοι, καλή σας μέρα

Την 21η Απριλίου του 1967, ή την επομένη, ή την επομένη, δεν μπορώ να θυμηθώ, ήμουνα μπροστά στον φούρνο,  οχτώ χρονών, Γ΄Δημοτικού, ήμουνα μπροστά στον φούρνο και περίμενα να βγει η πιταλιά. Η πιταλιά είναι κάτι σαν λαγάνα, λίγο πιο ψιλή, την έβαζαν στον φούρνο τελευταία για να την βγάλουν πρώτη, πριν βγάλουν τα σουμούνια, τα καρβέλια. Στην Ιταλία, η πιταλιά εμφανίζεται ως πίτσα, με ντομάτα, μοτσαρέλα και παστή σαρδέλα, αυτή είναι η γνήσια πίτσα,  – πριν, μέχρι να βγει το ψωμί, έτρωγες ζεστό ψωμί μετά τα ξεροκόματα των τελευταίων δύο-τριών ημερών, τα οποία, όταν τα έτρωγα βρεγμένα, τα έτρωγα με αλάτι, όχι με ζάχαρη -αλάτι βάζαμε και στο κατσικίσιο γάλα. 

Εκεί μπροστά στον φούρνο, περιμένοντας να βγει η πιταλιά,  άκουσα από τις γυναίκες για κάτι που έκανε ο στρατός στην Αθήνα, αλλά δεν κατάλαβα. Κατάλαβα αργότερα, επρόκειτο για το στρατιωτικό πραξικόπημα, για τη στρατιωτική δικτατορία των συνταγματαρχών. Εκεί, στις όχθες του Έβρου ζούσαμε με τον στρατό, οι στρατιώτες μας έδιναν κουραμάνες να φάμε, θυμάμαι ένα τσαμπούκι, τσαμπούκια έλεγαν τους φαντάρους που δεν είχαν που να πάνε και κάθονταν στον στρατό, λόγω αλλεπάλληλων φυλακών,  μέχρι που αναγκάζονταν να τους διώξουν, θυμάμαι ένα τσαμπούκι, ξυπόλητο, που μας έδινε την κουραμάνα με τόση χαρά που δεν τον ξεχάσω μέχρι να ψοφήσω. Το 1963 πήγε να γίνει πόλεμος με την Τουρκία, φύγαμε από το σπίτι μας, στην άκρη του χωριού προς τα σύνορα, και πήγαμε στου παππού μου, για να προφυλαχτούμε ντεμέκ, για να είμαστε παρέα, γιατί ο φὀβος μας φέρνει κοντά, είναι ο πιο συντελεστικός  καταλύτης δημιουργίας και σύμπηξης παρέας, ομάδας. Όταν μας εκφοβίζουν και μας απειλούν, μασάμε και υπακούουμε, αλλά όταν φοβόμαστε μέσα στην καθημερινή ζωή, όταν ερχόιμαστε αντιμέτωποι με κάποιον πραγματικό, ένυλο φόβο, τότε, ενστικτωδώς, μαζευόμαστε, όπως μαζεύονται μια μπάλα τα σπουργίτια και πέφτουν με ορμή πάνω στο γεράκι. Και βέβαια, όταν αρχίζει μια διαδικασία σχηματισμού και σύμπηξης ομάδων και παρεών μέσα στη ζωή, [να] [θα] γνωρίζετε ότι κάτι όμορφο και ωραίο συμβαίνει και θα συμβεί.

Continue reading →

στην ταβέρνα των Ελευθεροτεκτόνων

 

       Θα πιούμε άλλη μία; ρώτησε ο Καρλ τον Μισέλ. Ο Μισέλ κούνησε καταφατικά το κεφάλι του και του είπε,  Καρλ, ρίχνει καρέκλες. Τώρα που μπήκαμε εδώ μέσα, ας ρίξει ό,τι θέλει, παρατήρησε ο Καρλ και κατέβασε τη μπύρα που είχε απομείνει στο ποτήρι. Έκανε νόημα στον ταβερνιάρη να φέρει άλλες δυο. Περίεργη ταβέρνα, σχολίασε ο Μισέλ. Έχεις ξανάρθει; Όχι, μονολόγησε ο Καρλ. Καρλ, μου φαίνεται ότι η Βιβλιοθήκη κλείνει νωρίς. Ευτυχώς, Μισέλ! Εσύ δεν έχεις γυναίκα και παιδιά, δικαιολογήθηκε ο Καρλ. Χτες, η Τζένη στάθηκε μπροστά στη πόρτα και δεν μ΄ άφησε να φύγω. Ο Μισέλ κούνησε το κεφάλι του με κατανόηση κι άλλαξε κουβέντα. Βρήκες εκδότη, τον ρώτησε. Ναι, στο Αμβούργο, τον Ότο Μάισνερ, απάντησε ο Καρλ και σηκώνοντας το ποτήρι συμπλήρωσε. Εκδότη βρήκα, το κείμενο δεν είναι έτοιμο. Καρλ, πολύ το ψιλοκοσκινίζεις, παρατήρησε ο Μισέλ. Ο Καρλ δεν πρόλαβε να απαντήσει. Μια μεγάλη παρέα, καμιά τριανταριά άνδρες, όλοι νέοι, μπούκαραν στη ταβέρνα, ένωσαν μερικά τραπέζια και παρήγγειλαν μπύρες. Καρλ, ποιοι είναι όλοι αυτοί; αναρωτήθηκε ο Μισέλ. Μισέλ, δεν έχω ιδέα, απάντησε ο Καρλ.

     Μισέλ, είπε ο Καρλ, χτες διάβαζα το Τραγούδι των Νιμπελούνγκεν και σκόνταψα σε μια φράση που μου φάνηκε πολύ περίεργη. Τη νύχτα του γάμου τους, ο Ζίγκφριντ και ο Γκούντερ πηγαίνουν στα δωμάτιά τους για να ξεπαρθενέψουν τις γυναίκες τους, την Κρίμχιλντ και την Μπρίνχιλντ. “Και οι δύο ήλπιζαν να πάρουν ερωτικές νίκες από τις γοητευτικές γυναίκες τους και η σκέψη αυτή ήταν γλυκιά στην καρδιά τους.” Τι μπορεί να σημαίνει η φράση παίρνω ερωτική νίκη; Ο Μισέλ απάντησε χαμογελώντας: αν πιούμε

Continue reading →

[για τον Κίμωνα που θέλει να το μελοποιήσει]

ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ

Το βάθος της ημικυκλικής σκηνής αποτελείται από μεγάλες αφίσες, η μια κοντά στην άλλη. Η κεντρική δείχνει μια αγέλη προβάτων. Δεξιά κι αριστερά, αγελάδες στη γραμμή που τρώνε σκυμμένες στο παχνί, μια τεράστια αίθουσα με εργαζόμενους μπροστά στους υπολογιστές τους, μποτιλιάρισμα σε αυτοκινητόδρομο, ελληνική σημαία, τηλεόραση με σκηνή από πρωινάδικο, δελτίο Κίνο, ,ένα κομπιούτερ, μια τυφλή Θέμιδα με μαντήλι στα μάτια, μια μπάλα ποδοσφαίρου.

Πάνω σε κάθε αφίσα, όρθιοι, με τα πόδια και τα χέρια ανοιχτά, αλυσοδεμένοι εργάτες και εργάτριες.

Στο δεξιό μέρος της σκηνής, τραπέζι με κομπιούτερ επάνω. Μπροστά του, μια αναπαυτική καρέκλα. Εμφανίζονται στη σκηνή αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής που στη πλάτη τους είναι γραμμένο σε άλλους ΚΡΑΤΟΣ Α. Ε. και σε άλλους ΒΙΑ Α.Ε. Από πίσω τους, με χειροπέδες στα χέρια και στα πόδια, ένας εργαζόμενος. Πίσω από αυτόν, ακολουθεί ένας άνδρας με εργατική φόρμα και τσάντα εργαλείων στο χέρι.

Οι αστυνομικοί  φοράνε  κουκούλες, σαν κι αυτές που φορούν οι άνδρες των Αντιτρομοκρατικών Υπηρεσιών, των Ειδικών Δυνάμεων,  όλοι οι άλλοι ηθοποιοί  μάσκες εργασίας, όπως οι μπογιατζήδες, οι μαρμαράδες, οι αγρότες, οι γιατροί, οι ηλεκτροσυγκολλητές, οι φαναρτζήδες, ανάλογα με την περίπτωση.

ΚΡΑΤΟΣ Α.Ε.

Φτάσαμε, επιτέλους! Αν το μποτιλιάρισμα είναι φυλακή,

σίγουρα  το αυτοκίνητο είναι στενό κελί.

Δούλες είστε, και δούλοι, μα τις αλυσίδες τις χοντρές

να  δείτε δεν μπορείτε.

Έξυπνο, μα δεν αρκεί.

Τώρα μπορώ. Τα πάντα βλέπω και δεν αστοχώ.

Τώρα μπορώ να κάνω

αυτό που ήθελα από καιρό.

Στο παρελθόν θα επιστρέψω

και με μένα και σεις μαζί.

Η δύναμη η τωρινή

την αδυναμία τη παλιά θα σβήσει.

Continue reading →

ΣΟΥΜΕΡΙΚΗ  ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΓΑΜΟΥ

1. η έκσταση του έρωτα

μετάφραση από τα σουμερικά: S.N. KRAMER

πηγή: Ancient Near Eastern Texts relating to the Old Testament, γ΄έκδ. 1969, σελ. 639-640

[Η θεά Inanna περιγράφει μια ερωτική συνάντηση με τον Dumuzi, τον θεό των βοσκών (αναφέρεται με τα ονόματα Kuli-Anna ( στ. 6), Uschumgalanna (8), Kuli-Enlil (10), Amauschumgalanna (15, 17, 20)]

     (observe) 

Last night, as I, the queen, was shining bright,

Last nigth, as I, the queen of heaven, was shining bright,

As I was shining bright, as I was dancing about,

As I was uttering  a song at the brightening of the oncoming night,

He met me, he met me,

The Lord Kuli-Anna met me,

The Lord put his hand into my hand,

Uschumgalanna embraced me.

‘ Come now’ , wild bull, set me free, I must go home,

Continue reading →